Các Cư Sở Thứ Năm

Bước vào Mầu nhiệm Vượt Qua nhờ Lối Cầu nguyện Kết hợp

Bài 43: Không thể diễn tả

Khi một linh hồn bước vào các cư sở thứ năm, linh hồn ấy bắt đầu khám phá ra rằng không thể diễn tả được ngôn ngữ huyền nhiệm và những điều Thiên Chúa thông truyền cho mình.

Ôi, chị em của tôi, làm sao tôi có thể diễn tả những sự phong phú, kho tàng và niềm vui chứa đựng trong các cư sở thứ năm! Chẳng phải tốt hơn là không nói gì về những điều ấy sao? Không thể diễn tả được những điều ấy, trí khôn cũng không thể hình dung, và không một sự so sánh nào có thể khắc họa được, vì mọi sự trần thế đều quá thấp hèn để dùng vào việc này (V.I #1).

Chúng ta dùng ngôn ngữ loài người và những khái niệm trần thế để trao đổi ý tưởng với nhau. Chúng ta dùng hình ảnh, phép loại suy, ẩn dụ và những câu chuyện để diễn đạt điều mình muốn nói. Nhưng vì những điều Thiên Chúa bắt đầu thông truyền trong các cư sở này thuộc về một thế giới vượt trên trần thế, nên mọi nỗ lực diễn đạt những điều ấy bằng ngôn ngữ loài người đều trở nên bất khả. Dẫu vậy, Thánh Têrêsa vẫn hết sức cố gắng thuật lại những điều ấy cho các chị em của ngài và cho chúng ta.

Vì không thể dùng ngôn ngữ và khái niệm của loài người để diễn tả sự hiểu biết về những “sự phong phú, kho tàng và niềm vui” được gặp thấy trong các cư sở này, nên chúng ta phải đọc chương này với ý thức khiêm tốn ấy. Những lời được dùng sẽ vô cùng bất cập khi cố gắng truyền đạt điều đang chờ đợi linh hồn anh chị em lúc Thiên Chúa mời anh chị em bước vào đây.

Khi đọc chương này, anh chị em hãy ghi nhớ ý thức khiêm tốn ấy. Đừng ngạc nhiên khi những mô tả về các cư sở này không đủ để giúp anh chị em hiểu chính xác điều diễn ra ở đó. Thay vì để điều ấy khiến mình nản lòng, anh chị em hãy để nó khơi dậy trong lòng niềm khao khát được đích thân bước vào các cư sở này, để chính Thiên Chúa có thể dạy dỗ anh chị em và tỏ lộ những kho tàng ẩn giấu ấy bằng thứ ngôn ngữ mà chỉ mình Người mới có thể nói.

Suy niệm: Anh chị em đã bao giờ có một trải nghiệm khiến mình không thốt nên lời chưa? Có lẽ anh chị em đã chứng kiến một hành động yêu thương quên mình khiến lòng mình xúc động đến choáng ngợp, không biết phải nói gì hay phản ứng ra sao. Đó là điều xảy ra trong các cư sở này. Khi Thiên Chúa bắt đầu thông truyền cho anh chị em theo một cách thức mới, anh chị em sẽ không thể diễn tả điều vừa xảy ra.

Anh chị em hãy nghĩ về một lần trong đời mình đã trải qua điều như thế. Có bao giờ điều tương tự xảy ra trong một giây phút cầu nguyện không? Anh chị em đã bao giờ cảm nhận Thiên Chúa nói với mình trong lúc cầu nguyện, đến nỗi biết rằng trải nghiệm ấy không phát xuất từ chính mình, mà là Thiên Chúa đang nói chưa? Nếu có, hãy vui mừng vì ít nhất trong giây phút ấy, Thiên Chúa đã đưa anh chị em vào cư sở này.

Nếu khi đọc chương này, anh chị em thấy ngôn ngữ này có phần xa lạ, thì đừng nản lòng. Nếu Thiên Chúa chưa nói với anh chị em theo cách thức sâu xa và huyền nhiệm hơn này, hãy dùng những bài học trong chương này để khích lệ mình tiến sâu hơn. Hãy trở lại với những bài học của các cư sở trước và nỗ lực thực hành những bài học ấy cách hoàn hảo hơn nữa, để khi Thiên Chúa gọi anh chị em đến đây, anh chị em sẽ sẵn sàng đáp lại và ưng thuận lời mời gọi của Người.

Lạy Chúa uy nghi cao cả, con biết rằng những sự phong phú, kho tàng và niềm vui đang chờ đợi con vượt quá mọi điều con có thể hy vọng và diễn tả. Con tạ ơn Chúa vì tất cả những gì Chúa đã thực hiện trong linh hồn con cho đến nay, và con tự nguyện hiến dâng bản thân cho Chúa, để Chúa có thể thực hiện mọi điều Chúa muốn nơi con. Xin cho con biết chờ đợi Chúa và đáp lại khi Chúa gọi con, không giữ lại điều gì, nhưng phó thác tất cả ngay lúc Chúa gọi.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài Bốn Mươi Bốn: Lối Cầu nguyện Kết hợp 

Để hiểu rõ hơn điều diễn ra trong các cư sở thứ năm, chúng ta cần hiểu “Lối Cầu nguyện Kết hợp”. Dù anh chị em sẽ không liên tục ở lại trong hình thức cầu nguyện được ban nhờ ân sủng này, Thiên Chúa sẽ mời anh chị em trải nghiệm lối cầu nguyện ấy vào thời điểm thích hợp và hưởng những hiệu quả lâu dài của trải nghiệm đó.

Trong lối cầu nguyện kết hợp, linh hồn ngủ, ngủ say đối với thế gian và chính mình: thực vậy, trong khoảng thời gian ngắn ngủi mà trạng thái này kéo dài, linh hồn hoàn toàn mất mọi cảm giác, không thể suy nghĩ về bất cứ điều gì, dù có muốn đi nữa. Ở đây không cần phải gắng sức để ngưng các tư tưởng: nếu linh hồn có thể yêu mến, thì cũng không biết mình yêu mến bằng cách nào, yêu mến ai, hay mong muốn điều gì. Thật vậy, linh hồn đã chết hoàn toàn đối với thế gian này, để sống trong Thiên Chúa một cách chân thực hơn bao giờ hết (V.I #3).

Thánh Têrêsa giải thích thêm rằng trạng thái cầu nguyện này thường kéo dài chưa đến nửa giờ. Trong thời gian kết hợp huyền nhiệm này, có hai điều xảy ra. Thứ nhất, các khái niệm của con người, ký ức, tư duy lý luận và trí tưởng tượng đều không có tác dụng trong lối cầu nguyện này. Vì thế, Thiên Chúa “tước khỏi linh hồn mọi giác quan để Người có thể in sâu sự khôn ngoan đích thực vào đó cách tốt hơn: linh hồn không thấy, không nghe, cũng không hiểu điều gì trong suốt thời gian trạng thái này kéo dài”. Theo một nghĩa nào đó, tâm linh không còn ý thức về các giác quan của thân xác và tất cả những gì mình đã học được qua các giác quan. Thay vào đó, Thiên Chúa thông truyền trực tiếp cho tâm linh bằng ngôn ngữ thinh lặng và thiêng liêng của Người. Sự thông truyền này ban cho người ấy một sự khôn ngoan mới, vượt trên bất cứ điều gì họ có thể đạt được bằng nỗ lực riêng.

Điều thứ hai xảy ra là khi tỉnh lại sau thời gian kết hợp huyền nhiệm này, người ấy không thể nghi ngờ điều đã diễn ra, nhưng biết rằng mình đã gặp gỡ Thiên Chúa ở một chiều sâu thẳm, một chiều sâu không bao giờ có thể giải thích trọn vẹn. Và ngay cả khi người ấy chỉ một lần trải nghiệm chiều sâu cầu nguyện này trong đời, từ nhiều năm trước, họ vẫn luôn biết chắc rằng Thiên Chúa đã thông truyền cho mình theo cách thức huyền nhiệm ấy. Trải nghiệm kết hợp ấy sẽ không bao giờ bị nghi ngờ.

Suy niệm: Anh chị em đã bao giờ trải nghiệm việc cầu nguyện kết hiệp chưa? Đã bao giờ anh chị em đang cầu nguyện rồi “tỉnh lại” sau lời cầu nguyện ấy, biết rằng một điều gì đó có sức biến đổi đã xảy ra nhưng lại không thể giải thích được không? Nếu chưa, hãy mong đợi một lời cầu nguyện như thế. Hãy hy vọng đón nhận và mong chờ hồng ân quý giá này. Nếu đã từng trải nghiệm, điều đó đã sinh hoa trái tốt lành nào trong cuộc sống của anh chị em?

Khi một người đã sống vững vàng trong các cư sở thứ năm, mục tiêu chính yếu không nên là liên tục có được một trải nghiệm thần bí trong cầu nguyện. Nếu Thiên Chúa ban điều ấy, hãy vui mừng. Nhưng lời cầu nguyện thần bí này không nên là trải nghiệm được tìm kiếm trước hết. Thay vào đó, mục tiêu phải là không ngừng nên đồng hình đồng dạng với tâm ý và thánh ý Thiên Chúa sau trải nghiệm ấy. Khi Thiên Chúa thấy rằng một trải nghiệm cầu nguyện kết hiệp sẽ giúp người ấy nên đồng hình đồng dạng như thế, Người sẽ ban cho. Khi ký ức về những điều trần thế và khả năng suy luận của anh chị em không còn đủ sức đáp ứng chiều sâu kết hiệp mà Thiên Chúa mong muốn, Người sẽ tạm thời đình chỉ những năng lực ấy và trực tiếp ngỏ lời với tâm linh anh chị em để làm sâu đậm thêm sự kết hiệp của anh chị em với Người, tha thứ tội lỗi và chữa lành bản tính nhân loại bị tổn thương của anh chị em.

Khi suy ngẫm về hồng ân thánh thiêng của việc cầu nguyện kết hiệp này, anh chị em hãy để hồng ân ấy giúp mình nên khiêm nhường. Việc hiểu biết hồng ân này đem lại lòng khiêm nhường vì giúp anh chị em nhận ra rằng mình không thể tiến sâu hơn trong sự thánh thiện nếu thiếu sự chạm đến có sức biến đổi của Thiên Chúa trong cuộc đời mình. Chỉ Thiên Chúa mới có thể ban lời cầu nguyện này, vào lúc Người muốn và vì Người muốn.

Lạy Chúa, Đấng biến đổi con, trong lòng thương xót lớn lao, Chúa muốn đưa con vào sự hiện diện thần linh của Chúa theo cách mà chỉ mình Chúa mới có thể thực hiện. Lạy Chúa mến yêu, con mở lòng ra với Chúa và cầu xin sự kết hiệp sâu xa mà Chúa muốn ban. Xin ngỏ lời với tâm linh con, thanh tẩy tâm trí con, giải thoát trí tưởng tượng và trí nhớ của con, cùng củng cố ý chí con, để con hoàn toàn sẵn sàng bước vào sự kết hiệp với Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 45: Ít nhất cũng tới ngưỡng cửa

Khi bắt đầu cố gắng hết sức để mô tả các cư sở này, Thánh Têrêsa nói đến hai điều khá lý thú.

Tôi đã nói “một số”, nhưng thật ra rất ít người không bao giờ bước vào cư sở này: người thì nhiều hơn, người thì ít hơn, nhưng có thể nói rằng phần đông trong số họ ít nhất cũng được vào những căn phòng này (V.I #2).

Trước hết, Thánh Têrêsa nói rằng có “rất ít” người không bao giờ ít nhất bước qua ngưỡng cửa của các cư sở này. Đó là tin vui và hẳn sẽ khích lệ tất cả những ai khao khát bước vào. Dĩ nhiên, ngài viết cho các nữ tu chiêm niệm sống trong nội vi, vì thế chúng ta nên hiểu ý ngài là trong số các chị em của ngài, rất ít người không bao giờ bước vào trạng thái cầu nguyện này vào một thời điểm nào đó trong đời. Ngài không nói rằng phần đông mọi người nói chung đều sẽ được vào đây. Đúng hơn, ngài đang nói đến những người hết sức coi trọng đời sống thiêng liêng, sống theo một quy luật, cầu nguyện hằng ngày, tránh xa tội lỗi, lãnh nhận các bí tích và gắn bó với những người giúp họ trên hành trình đức tin. Nói cách khác, nếu anh chị em đã thực hành tốt những bài học của bốn cư sở đầu tiên, thì anh chị em có nhiều lý do để hy vọng Thiên Chúa sẽ mời mình vào các cư sở thứ năm.

Một điều lý thú thứ hai mà Thánh Têrêsa nói về các cư sở này là có người bước vào “nhiều hơn”, có người lại “ít hơn”. Vì thế, dường như việc bước vào sự cầu nguyện kết hiệp được thực hành trong các cư sở này không phải là chuyện rạch ròi như người ta có thể nghĩ. Đúng hơn, dường như người ta bước vào theo những mức độ ngày càng sâu hơn. Có người có lẽ mới chỉ đặt chân đến đây rồi lui ra, và có lẽ cả đời chỉ làm như vậy một hoặc hai lần. Những người khác có thể thường xuyên bước vào đây và ở lại lâu hơn, tiến sâu hơn vào những căn phòng này, và thậm chí còn vượt xa hơn nữa.

Suy niệm: Anh chị em có ở trong số nhiều người được Thiên Chúa cho bước vào các cư sở này không? Có lẽ đó là một câu hỏi khó trả lời. Nếu không chắc chắn, anh chị em đừng bận tâm. Hãy hy vọng và tin tưởng rằng chiều sâu cầu nguyện này chính là điều Thiên Chúa mong muốn cho anh chị em. Hãy kiên vững tìm kiếm Thiên Chúa và mong chờ lời mời gọi yêu thương của Người vào lúc Người muốn ngỏ lời.

Hãy lưu ý rằng nhiều người được mời bước vào các cư sở này. Có người bước vào thường xuyên hơn, có người ít hơn. Hãy nhìn vào lòng mình và cố gắng nuôi dưỡng niềm khao khát ít nhất được bước qua ngưỡng cửa của các cư sở này. Hãy nuôi dưỡng trong lòng niềm khao khát gặp gỡ Chúa chúng ta nơi đây. Hãy cầu xin ân sủng để được mời vào và mong chờ Chúa chúng ta mở cửa cho anh chị em, vì chỉ mình Người mới có thể mở cửa, và Người tha thiết muốn làm như vậy. Khi Người mở cửa, hãy suy xét lời đáp của mình. Nếu chọn bước vào, anh chị em sẽ phải trả giá. Cái giá ấy là không ngừng từ bỏ ý riêng để có thể nên đồng hình đồng dạng với thánh ý Người. Anh chị em có sẵn lòng chấp nhận cái giá này không? Anh chị em có sẵn lòng buông bỏ quá khứ và dấn thân vào tất cả những gì Thiên Chúa dành sẵn cho mình không? Đừng sợ và đừng do dự. Hãy cầu xin ân sủng để can đảm bước vào đây và thưa “Vâng” trước lời mời gọi của Thiên Chúa khi Người ngỏ lời với anh chị em.

Lạy Chúa nhẫn nại của con, Chúa muốn mở cửa và đón con vào những cư sở vô cùng vinh hiển này. Chúa muốn nắm quyền hướng dẫn cuộc sống và việc cầu nguyện của con, đồng thời biến đổi con sâu xa hơn trong sự hiện diện thần linh của Chúa, Đấng ngự nơi trung tâm linh hồn con. Xin ban cho con lòng can đảm và tín thác, để con hoàn toàn ưng thuận trước lời mời gọi Chúa không ngừng dành cho con, không giữ lại điều gì cho riêng mình mà không trao cho Chúa, nhưng bước theo tiếng Chúa dịu dàng và rõ ràng khi Chúa ngỏ lời.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 46: Một cái chết ngọt ngào

Anh chị em đã bao giờ tự hỏi lúc chết sẽ như thế nào chưa? Nếu có, thì dường như việc trải nghiệm trạng thái cầu nguyện kết hiệp này sẽ giúp soi sáng câu trả lời.

Đây là một cái chết ngọt ngào, vì linh hồn không còn sử dụng được những năng lực mà mình đã vận dụng khi còn ở trong thân xác: ngọt ngào bởi vì, (dù thực ra không phải như vậy), linh hồn dường như đã rời bỏ lớp vỏ hay chết của mình để ở lại trong Thiên Chúa cách trọn vẹn hơn. Điều này diễn ra triệt để đến nỗi tôi không biết thân xác có còn đủ sự sống để tiếp tục thở hay không; khi suy xét, tôi tin là không; dù sao đi nữa, nếu thân xác vẫn còn thở, thì cũng thở mà không ý thức (V.I #3).

Khi chết, thân xác anh chị em sẽ ngừng thở, và thần trí anh chị em sẽ lìa khỏi thân xác. Điều dường như cũng xảy ra trong cách cầu nguyện này. Thánh Têrêsa thừa nhận rằng ngài không biết thân xác có thực sự ngừng thở trong cách cầu nguyện này hay không, nhưng dường như ngài nghĩ là có. Tuy có thể đây không phải là cái chết theo cách chúng ta thường định nghĩa, nhưng vẫn có những điểm tương đồng.

Có thể nói thân xác là “lớp vỏ hay chết” của thần trí. Nhưng bao lâu thân xác chúng ta còn ở trong tình trạng sa ngã, nó không thể kết hợp hoàn toàn với Thiên Chúa. Vào ngày tận thế, khi Thiên Chúa cho thân xác của mọi tín hữu sống lại trong tình trạng phục sinh, những thân xác ấy sẽ được biến đổi và có khả năng thông phần vào sự kết hợp với Thiên Chúa. Nhưng bao lâu thân xác chúng ta còn ở trong tình trạng sa ngã, chúng không thể thông phần trọn vẹn vào sự kết hợp với Thiên Chúa. Vì thế, để thần trí con người có thể ở lại trọn vẹn trong Thiên Chúa, Thiên Chúa tạm thời tách thần trí ra khỏi thân xác cách nhiệm mầu, làm cho các giác quan, đam mê, cảm xúc, lý trí con người, trí tưởng tượng và trí nhớ đều lắng im, chỉ lôi cuốn thần trí vào sự kết hợp thần linh với Thần Khí của Thiên Chúa.

Vì thế, “cái chết” mà người ta trải nghiệm nơi trần thế là một “cái chết ngọt ngào”. Được gặp gỡ Thiên Chúa mà không sử dụng thân xác trần thế và các năng lực của linh hồn là niềm vui lớn lao nhất. Một trong những lời giải thích hay nhất trong Kinh Thánh về cách cầu nguyện nhiệm hiệp này được Thánh Phaolô trao cho chúng ta:

“Tôi biết có một người trong Đức Kitô, cách đây mười bốn năm (ở trong thân xác hay ngoài thân xác, tôi không biết, Thiên Chúa biết), đã được đưa lên tận tầng trời thứ ba. Và tôi biết rằng người ấy (ở trong thân xác hay ngoài thân xác, tôi không biết, Thiên Chúa biết) đã được đưa vào Thiên Đàng và nghe những điều khôn tả mà không ai được phép nói ra” (2 Côrintô 12:2–4).

Suy niệm: Anh chị em có sợ chết không? Cái chết mang theo nhiều điều chưa biết. Nhưng đối với những ai sống trong Đức Kitô, cái chết là cuộc vượt qua của chúng ta để tiến vào niềm vui vĩnh cửu. Dù Thiên Chúa có thể ban cho anh chị em thêm nhiều năm sống nơi trần thế, trong bản tính nhân loại sa ngã của mình, anh chị em hãy biết rằng Người cũng muốn giải thoát anh chị em khỏi thế gian này qua “cái chết ngọt ngào” của lời nguyện hiệp nhất.

Hãy suy xét xem anh chị em có sợ chết không. Nếu có, hãy nỗ lực loại bỏ nỗi sợ ấy. Chắc chắn, việc lìa xa những người thân yêu trên trần thế mang theo một nỗi buồn rất thật của phận người. Nhưng khi chúng ta sống trong Đức Kitô và Người sống trong chúng ta, chúng ta đừng bao giờ sợ chính cái chết.

Lời nguyện hiệp nhất là một trong nhiều cách Thiên Chúa dùng để chuẩn bị cho anh chị em được kết hợp với Người mãi mãi trên Thiên Đàng. Hãy suy ngẫm về hình thức chết đi ngay nơi trần thế này, và cầu xin ân huệ ấy để anh chị em hiểu đầy đủ hơn ơn gọi vinh hiển đã được ban cho mình: nên một với Thiên Chúa Ba Ngôi Chí Thánh đến muôn đời.

Lạy Chúa là Đấng hằng mời gọi con, Chúa đã kêu gọi con chết đi hoàn toàn cho chính mình. Chúa mời gọi con phó thác mọi sự cho Chúa và không bám víu vào điều gì khác ngoài Chúa và thánh ý hoàn hảo của Chúa. Xin ban cho con hình thức chết đi ngọt ngào này ngay ở đời này, để con được biết Chúa cách trọn vẹn hơn, được Chúa biến đổi và chỉ sống cho một mình Chúa, phụng sự Chúa và thánh ý Chúa cho đến ngày con lìa đời và được gặp Chúa mặt giáp mặt.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 47: Hoạt động của các thiên thần và ma quỷ

Khi một linh hồn bước vào những cư sở thứ năm, linh hồn ấy kết hợp với Thiên Chúa mật thiết đến nỗi ma quỷ hoàn toàn không thể tác động đến linh hồn ấy.

Những con thằn lằn nhỏ này dù có hoạt động đến đâu cũng không thể vào cư sở thứ năm, vì cả trí tưởng tượng, trí hiểu lẫn trí nhớ đều không có sức cản trở những ân sủng được ban cho linh hồn. 

Một lần nữa, Thánh Têrêsa nhắc đến trí tưởng tượng, trí hiểu (lý trí hay trí năng của con người) và trí nhớ. Vì ma quỷ và đạo binh quỷ dữ của nó là những thiên thần sa ngã, chúng vẫn giữ được những khả năng tự nhiên để truyền đạt cho chúng ta qua sức mạnh thiêng liêng của những ý nghĩ gợi lên trong tâm trí. Đây là một trong những mục đích chính mà vì đó chúng được tạo dựng. Chúng lẽ ra phải là những khí cụ chuyển thông chân lý và ân sủng của Thiên Chúa.  Trong tình trạng sa ngã, chúng vẫn giữ khả năng truyền đạt với chúng ta. Nhưng giờ đây, chúng vận dụng mọi năng lực tự nhiên để truyền cho chúng ta những điều dối trá dưới hình thức cám dỗ, gợi lại trong chúng ta những ký ức không lành mạnh nào đó và tìm cách dẫn chúng ta vào những lối suy luận sai lạc.

Trong những cư sở này, vì trí tưởng tượng, trí hiểu và trí nhớ đều được cuốn hút vào Thiên Chúa, nên ma quỷ không có cách nào gieo rắc những điều dối trá và làm rối loạn suy nghĩ của chúng ta. Tuy nhiên, các thiên thần lành, khi hoạt động như những khí cụ của Thiên Chúa, có thể truyền đạt cho chúng ta những điều Thiên Chúa truyền cho các ngài.

Để hiểu rõ hơn điều này, chúng ta nên biết rằng các hữu thể thiên thần, dù lành hay dữ, đều không có khả năng tự nhiên để đọc được tư tưởng của chúng ta. Vì thế, khi ma quỷ thấy chúng ta đang ở trong trạng thái của lời nguyện hiệp nhất, chúng bị sự hiện diện đầy quyền năng của Thiên Chúa làm cho mù lòa, không biết chúng ta đang nghĩ gì hay làm gì, và không thể đến gần chúng ta với những điều dối trá của chúng. Chúng đành bất lực. Tuy nhiên, vì các thiên thần lành hoạt động như những khí cụ của Thiên Chúa, các ngài có thể truyền đạt chính xác những gì chúng ta cần, bởi Thiên Chúa quả thực đọc thấu hoàn toàn tư tưởng của chúng ta. Dù các thiên thần lành không thể đọc được tư tưởng của chúng ta bằng những năng lực tự nhiên, các ngài vẫn cậy nhờ Thiên Chúa chỉ dẫn cách hướng dẫn chúng ta. Như thế, Thiên Chúa mời gọi các ngài thông phần vào những sự trao ban tình yêu và ân sủng thâm sâu kín nhiệm nhất của Người.

Trong số nhiều điều các thiên thần tốt lành này thông truyền cho chúng ta, có những niềm an ủi thiêng liêng “vượt trên mọi niềm vui, lạc thú và sự thỏa mãn trần thế”. Những niềm an ủi thiêng liêng ấy thậm chí có thể hiện diện khi chúng ta đang chịu đau khổ hay buồn sầu, cũng như khi Chúa Giêsu khóc trước cái chết của Ladarô. Bình an và niềm vui được ban cho chúng ta là những hoa trái thiêng liêng của sự kết hiệp mà linh hồn được hưởng với Thiên Chúa, ngay cả giữa những đau khổ, như trong cái chết của Chúa Giêsu trên Thập Giá.

Suy niệm: Có bao giờ anh chị em phải vật lộn với những ý nghĩ ám ảnh, trí tưởng tượng không thể kiểm soát, những lo lắng hay âu lo khiến anh chị em rơi vào tình trạng sầu khổ thiêng liêng không? Trải nghiệm như thế khác với chứng trầm cảm. Sầu khổ thiêng liêng là hệ quả thiêng liêng của việc chúng ta để cho ma quỷ nói những lời dối trá của hắn nhằm dẫn chúng ta đến chỗ tuyệt vọng về mặt thiêng liêng. Nếu đôi lúc anh chị em phải vật lộn với tình trạng này, hãy cầu xin ơn cầu nguyện kết hiệp, để các năng lực của linh hồn anh chị em được gìn giữ an toàn trước những cuộc tấn công của ma quỷ.

Anh chị em có khao khát tự do đích thực không? Anh chị em có muốn tư tưởng của mình được giải thoát khỏi cám dỗ và hoang mang không? Chắc chắn là có. Vì thế, hãy suy ngẫm về tầm quan trọng lớn lao của việc bước vào những cư sở thứ năm này. Trong những căn phòng này, anh chị em sẽ tìm thấy một dạng tự do mới mà trước đây anh chị em chưa từng biết là có. Hãy hình dung một nơi mà tất cả những gì anh chị em biết, suy ngẫm và tin đều là những điều Thiên Chúa thông truyền cho anh chị em. Hãy hình dung tâm trí anh chị em được Thiên Chúa biến đổi hoàn toàn. Hãy hình dung anh chị em được ban các ơn khôn ngoan, thông hiểu, suy biết và lo liệu ở mức độ cao nhất có thể. Đó là những gì đang chờ đợi anh chị em trong những cư sở vinh quang này.

Lạy Chúa là Đấng giải thoát con, Chúa thấy những yếu đuối, những giằng co, hoang mang, lo lắng và âu lo của con. Chúa biết bao cách ma quỷ cám dỗ, lừa gạt và làm con bối rối. Lạy Chúa yêu dấu, xin làm cho hắn mù đi và giải thoát con khỏi những lời độc ác của hắn, để con được thoát khỏi hắn và bao lời dối trá của hắn. Thay vào đó, xin đổ đầy lòng con ánh sáng và chân lý tinh tuyền của Chúa, để con có thể cảm nghiệm sự tự do mà Chúa muốn ban tặng.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 48: Được đưa vào hầm rượu

Thánh Têrêsa dùng hình ảnh một hầm rượu và nói rằng hầm rượu này, ở trung tâm linh hồn chúng ta, là nơi Thiên Chúa đặt chúng ta vào trong lúc cầu nguyện kết hiệp, tỏ mình cho chúng ta bằng quyền năng của Người, chứ không do bất cứ nỗ lực nào từ phía chúng ta.

Về lời tôi nói: ‘Tự sức mình, chúng ta không thể làm được gì’, tôi đã được đánh động bởi những lời của Tân Nương trong sách Diễm Ca, mà hẳn anh chị em còn nhớ đã từng nghe: ‘Đức Vua đã đưa tôi vào hầm rượu’ (hay ‘đặt tôi vào’, tôi nghĩ nàng nói như vậy): nàng không nói rằng nàng đã tự ý đi vào, dù có kể cho chúng ta nghe nàng đã đi khắp nơi tìm kiếm Đấng nàng yêu dấu như thế nào (V.I #10).

Ở đây, có lẽ sẽ hữu ích khi tham khảo một giáo huấn của Thánh Gioan Thánh Giá (Xem Khúc Linh Ca, khổ thơ 11.3). Thánh Gioan dạy rằng Thiên Chúa hiện diện trong linh hồn theo ba cách. Cách thứ nhất là bằng bản thể. Điều này có nghĩa là Thiên Chúa hiện diện trong mọi thụ tạo của Người như nguồn mạch của chính sự hiện hữu của chúng. Nếu Thiên Chúa rời khỏi bản thể của bất cứ thụ tạo nào, thụ tạo ấy sẽ không còn hiện hữu nữa. Vì thế, Thiên Chúa hiện diện bằng “bản thể” ngay cả trong những linh hồn đang ở trong tình trạng tội trọng.

Thứ hai, Thiên Chúa hiện diện trong linh hồn qua ơn thánh hóa. Ân sủng này thông thường được ban qua Bí tích Rửa Tội và lưu lại nơi một người bao lâu người ấy tránh phạm tội trọng. Chính ân sủng này sẽ đưa người ấy đến ơn cứu độ đời đời. Những biểu hiện siêu nhiên về sự hiện diện của Thiên Chúa không phải lúc nào cũng đi kèm với ơn thánh hóa, nhưng chính tình trạng ân sủng này đưa chúng ta về Thiên Đàng.

Hai cách hiện diện đầu tiên này của Thiên Chúa trong linh hồn xuất phát từ các nhà kinh viện như Thánh Tôma Aquinô. Tuy nhiên, Thánh Gioan Thánh Giá giới thiệu một cách thứ ba mà Thiên Chúa hiện diện trong linh hồn, cũng là cách được Thánh Têrêsa sử dụng. Theo cách thứ ba này, Thiên Chúa hiện diện bằng việc tự tỏ mình cho linh hồn qua những niềm an ủi thiêng liêng. Vì thế, trong đoạn văn trên, Thánh Têrêsa nói đến việc Đức Vua đưa thánh nữ vào hầm rượu. Trong lối cầu nguyện kết hiệp này, Thiên Chúa tỏ mình cho linh hồn bằng cách đưa linh hồn vào cư sở nội tâm ấy và tỏ cho linh hồn thấy sự hiện diện thần linh của Người. Không phải Thiên Chúa đã chưa hiện diện ở đó; nhưng là trước đó, người ấy chưa ở đó với Thiên Chúa.

Thánh Têrêsa cũng nhắc đến cách Chúa chúng ta, sau khi phục sinh, đã hiện ra với các môn đệ khi các cửa đều đóng kín, mà không đi qua cửa. Cũng hãy nhớ rằng khi Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết, Người đã đi xuyên qua tảng đá che cửa mộ. Tương tự, chúng ta gặp gỡ Thiên Chúa không phải bằng cách đi qua cánh cửa suy niệm hay nhờ nỗ lực riêng của mình; đúng hơn, trong lối cầu nguyện kết hiệp này, chúng ta được đưa đến trước sự hiện diện của Người ở trung tâm linh hồn mình một cách nhiệm mầu. Chính Thiên Chúa thực hiện công việc này; chúng ta không làm gì ngoài việc ưng thuận để Người hành động.

Suy niệm: Hãy suy ngẫm về khung cảnh Tin Mừng sau biến cố Phục Sinh, khi Chúa Giêsu bất ngờ hiện ra với các môn đệ trong phòng trên lầu, lúc các cửa đều đóng kín. Người đã đến đó bằng cách nào? Bằng một cách nào đó, Chúa Giêsu đã hiện diện với các ông một cách nhiệm mầu.

Khi anh chị em suy ngẫm về việc Chúa chúng ta hiện ra cách nhiệm mầu với các môn đệ, hãy biết rằng điều này tương tự như những gì Thiên Chúa muốn thực hiện trong nội tâm anh chị em. Vì Người đã ngự trong anh chị em bằng bản thể và bằng ơn thánh hóa, Người muốn nắm lấy tâm hồn anh chị em và đưa anh chị em một cách nhiệm mầu vào căn phòng sâu thẳm trong linh hồn, nơi Người cư ngụ. “Hầm rượu” này trong anh chị em là nơi Người chờ đợi anh chị em. Anh chị em không thể làm gì để đi vào đó, ngoài việc để Người đưa anh chị em vào khi Người quyết định.

Anh chị em đã bao giờ có một trải nghiệm mà dường như Thiên Chúa đã làm điều này cho mình chưa? Có bao giờ đang cầu nguyện, anh chị em bỗng ý thức trọn vẹn hơn về sự hiện diện của Thiên Chúa ngự trong mình không? Thiên Chúa đã bao giờ “đặt anh chị em” trước sự hiện diện của Người theo một cách mới mẻ và sâu xa chưa? Hãy mở lòng đón nhận ân huệ này. Hãy trông đợi Chúa, và nếu Người ban cho anh chị em hình thức cầu nguyện này, hãy ưng thuận đón nhận và nghỉ ngơi bên Người nơi thẳm sâu tâm hồn mình.

Lạy Chúa hằng hiện diện, Chúa ngự trong con, gìn giữ con trong hiện hữu và thánh hóa linh hồn con bằng ân sủng cứu độ của Chúa. Xin cũng lôi cuốn con vào căn phòng nội tâm này của linh hồn con bằng cách tỏ cho con nhận biết sự hiện diện của Chúa, để con yêu mến Chúa hơn, thờ lạy Chúa và nghỉ ngơi kề bên sự hiện diện thần linh của Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 49: Con tằm

Thánh Têrêsa tha thiết mong muốn các chị em của ngài hiểu hai điều. Thứ nhất, việc cầu nguyện kết hiệp vượt quá khả năng đạt tới của chúng ta bằng nỗ lực riêng. Đó hoàn toàn là một ân huệ của Thiên Chúa mà chúng ta phải đón nhận nếu được ban cho. Thứ hai, ngài nhìn nhận rằng dù không thể đạt được ân sủng này bằng nỗ lực riêng, chúng ta vẫn có thể làm nhiều điều để chuẩn bị bản thân đón nhận ân sủng ấy. Để giải thích, ngài đưa ra một sự so sánh giữa trạng thái cầu nguyện này với con tằm. Con tằm khởi đầu là một quả trứng không có sự sống trên lá của một bụi dâu. Nó bắt đầu có sự sống khi lá của bụi dâu đâm chồi trong tiết trời ấm áp. Một khi nở ra, con sâu bé nhỏ này phải bắt tay vào làm việc.

Con sâu nuôi mình bằng lá dâu cho đến khi lớn lên; lúc ấy, người ta đặt gần nó những cành cây nhỏ, trên đó nó tự nhả tơ từ cái miệng bé xíu cho đến khi làm thành một chiếc kén nhỏ hẹp để vùi mình vào. Rồi con sâu to lớn và xấu xí này ra khỏi kén thành một con bướm trắng nhỏ xinh (V.II #1).

Việc đầu tiên của con sâu là ăn lá. Qua sự so sánh ấy, Thánh Têrêsa nói rằng người Kitô hữu cũng phải nuôi dưỡng linh hồn mình một khi linh hồn được sống nhờ ơn thánh hóa. Người ấy thực hiện điều này bằng cách sử dụng những phương thế thông thường trong Hội Thánh để nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng, bao gồm “xưng tội đều đặn, đọc sách đạo và nghe giảng”. Đây là những việc làm đặc biệt được thấy trong ba cư sở đầu tiên, nhờ đó người ta chủ tâm lớn lên trong sự thánh thiện. Việc cầu nguyện và suy gẫm hằng ngày cũng thuộc giai đoạn nuôi dưỡng linh hồn ban đầu này.

Một khi linh hồn trở nên mạnh mẽ nhờ những phương thế trợ giúp thông thường ấy, linh hồn phải bắt đầu làm một chiếc kén để chết trong đó. “Chiếc kén” ấy chính là Đức Kitô. Thánh nữ nhắc lại đoạn Kinh Thánh: “Vì anh em đã chết, và sự sống của anh em được ẩn giấu với Đức Kitô trong Thiên Chúa” (Côlôxê 3:3). Linh hồn làm chiếc kén để chết trong đó bằng cách nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô: từ bỏ lòng yêu mình và ý riêng, không màng đến bất cứ điều gì thuộc trần thế, làm việc đền tội, cầu nguyện, hãm mình, vâng phục thánh ý Thiên Chúa và thực thi các việc bác ái. Khi người ấy chuyên chăm thực hành những điều này, Thánh Têrêsa đưa ra lời khuyên sau đây:

Hãy chết đi! Hãy chết như con tằm khi nó đã chu toàn phận sự mà nó được tạo dựng để thực hiện, và anh chị em sẽ thấy Thiên Chúa, sẽ được đắm chìm trong sự cao cả của Người, như con tằm bé nhỏ được bao bọc trong chiếc kén của nó (V.II #5).

Một khi linh hồn chết trong Đức Kitô, một điều kỳ diệu xảy ra. Nhờ một hành động vượt quá khả năng của mình, linh hồn được biến đổi thành một thụ tạo mới, cũng như một con sâu xấu xí được biến đổi thành một con bướm xinh đẹp. Con bướm trắng xinh đẹp không biết mình đã được biến đổi như thế nào, nhưng nó biết mình đã được biến đổi và sẽ không bao giờ muốn trở lại tình trạng trước kia.

Tuy nhiên, sau khi được biến đổi, linh hồn cũng có thể trải qua một sự bối rối nào đó. “Quả thật, tâm trí không còn nhận ra chính mình, vì đã khác xưa cũng như con bướm trắng khác với con sâu gớm ghiếc.” Vì thế, dù linh hồn cảm nghiệm sự hiện diện choáng ngợp của Thiên Chúa, trí hiểu vẫn chưa thể hiểu được điều gì đang xảy ra. Linh hồn biết Thiên Chúa đã chạm đến mình, nhưng sự mới mẻ của cuộc gặp gỡ này vẫn còn phần nào mầu nhiệm. Vào lúc này, một vị linh hướng tốt sẽ giúp ích rất nhiều, giúp linh hồn hiểu điều gì đã xảy ra và điều gì sẽ đến tiếp theo khi linh hồn tiếp tục tiến bước.

Suy niệm: Anh chị em có hiểu rằng con đường duy nhất dẫn đến sự biến đổi hoàn toàn trong Đức Kitô là chết trong Đức Kitô không? Hãy suy gẫm xem đối với anh chị em, cái chết này có thể là cái chết như thế nào. Anh chị em phải làm gì để chuẩn bị “ngôi mộ” mà trong đó mình sẽ chết trong Đức Kitô? Anh chị em chuẩn bị ngôi mộ này, chiếc kén này, bằng cách chuyên chăm cầu nguyện hằng ngày, sống thánh thiện, lớn lên trong nhân đức, thực thi các việc bác ái, hãm mình và từ bỏ mọi ích kỷ. Khi những điều này đã được thực hiện, và vào lúc Chúa muốn, Người sẽ thực hiện nơi anh chị em một sự biến đổi mạnh mẽ. Thiên Chúa đã bắt đầu sự biến đổi này trong cuộc đời anh chị em chưa?

Khi Thiên Chúa biến đổi anh chị em thành thụ tạo mới của Người, anh chị em sẽ nhận thấy mình khác trước. Anh chị em đã cảm nhận được sự biến đổi này trong cuộc đời mình chưa? Nếu chưa, hãy nỗ lực sử dụng mọi phương thế thông thường mà Thiên Chúa đã ban cho anh chị em như đã trình bày ở trên, và hãy kiên trì thực hiện. Hãy tìm những cách để có thể chết đi cho chính mình cách trọn vẹn hơn. Đừng dao động mà rời xa mục tiêu này.

Nếu anh chị em đã thấy Thiên Chúa hành động trong cuộc đời mình theo cách thực sự mang lại sự biến đổi, hãy vui mừng vì điều đó! Thoạt đầu, sự biến đổi như thế sẽ có vẻ mới mẻ đối với anh chị em. Anh chị em có thể nhận thấy nơi mình một sức mạnh mới chưa từng có trước đây. Anh chị em sẽ thấy các nhân đức lớn lên. Anh chị em sẽ khao khát Thiên Chúa sâu xa hơn trong cuộc đời mình và chỉ còn quan tâm đến thánh ý Người. Hãy biết rằng sự sống mới đã được biến đổi mà Thiên Chúa ban cho anh chị em chỉ mới là khởi đầu. Hãy học sống như thụ tạo mới này, và Thiên Chúa sẽ dạy anh chị em bay.

Lạy Chúa là Đấng biến đổi con, Chúa đã ban cho con tất cả những gì con cần để lớn lên trong sự thánh thiện. Con xin dấn thân sống cầu nguyện hằng ngày, ăn chay, trau dồi nhân đức và học hỏi đời sống các thánh. Khi sử dụng những phương thế cứu độ thông thường này để đến gần Chúa hơn, con cầu xin Chúa cũng giúp con chết đi hoàn toàn cho chính mình trong chiếc “kén” thánh thiện mà Chúa giúp con xây nên. Khi chết đi như thế, con tin tưởng rằng Chúa sẽ biến đổi con và làm cho con trở thành một thụ tạo mới tốt đẹp trong Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 50: Đã đến lúc tung cánh

Sau khi đón nhận ơn cầu nguyện kết hiệp và ra khỏi trạng thái cầu nguyện ấy, được Thiên Chúa biến đổi như sâu hóa thành bướm, linh hồn sẽ không bao giờ muốn trở lại những cư sở trước kia, nơi nó chỉ có thể bò mà thôi.

Nó coi thường công việc mình đã làm khi còn là sâu — chậm rãi dệt chiếc kén từng sợi một — đôi cánh nó đã mọc và nó có thể bay; làm sao nó có thể bằng lòng với việc bò? (V.II #7)

Kinh nghiệm được biến đổi nhờ gặp gỡ Thiên Chúa trong lối cầu nguyện kết hiệp không phải là điều người ta có thể nhận thấy ngay khi đang diễn ra, vì trí năng lúc ấy được đặt trong trạng thái nghỉ ngơi. Nhưng một khi sự biến đổi này lần đầu tiên diễn ra qua lối cầu nguyện kết hiệp, người ấy có thể thấy và hiểu những hiệu quả mà lời cầu nguyện có sức biến đổi này đã đem lại cho mình. Những hiệu quả ấy được diễn tả cách đặc biệt trong các Mối Phúc Thật. Có thể nói, linh hồn bắt đầu “bay”, vút lên những tầm cao trong hành trình tìm kiếm Thiên Chúa và trong ước muốn cộng tác với ân sủng của Người bằng mọi cách vì lợi ích của tha nhân.

Trước hết, linh hồn được tràn đầy lòng thống hối thánh thiện vì những tội lỗi trong quá khứ. Lòng thống hối thánh thiện này thúc đẩy linh hồn đền bù những tội lỗi đã phạm và giúp linh hồn nỗ lực hòa giải với những người mình đã làm tổn thương. Thứ hai, noi gương Chúa chúng ta, linh hồn khao khát những thử thách lớn lao để có thể chịu đau khổ trong Chúa và cùng với Chúa vì lòng yêu mến, biến những thử thách của mình thành lễ vật hy sinh. Thứ ba, linh hồn luôn ước ao ca ngợi Thiên Chúa trong mọi sự. Thứ tư, linh hồn thường xuyên tìm đến sự thanh vắng như một phương thế để gia tăng và đào sâu sự thông hiệp với Thiên Chúa. Thứ năm, linh hồn trở nên nhiệt thành vì các linh hồn khác và ước muốn cộng tác với ân sủng của Thiên Chúa để đưa nhiều người khác vào Nước Trời. Sau cùng, linh hồn đau buồn vì mọi điều xúc phạm đến Thiên Chúa và thông phần vào cơn hấp hối của Chúa Kitô trong Vườn Dầu, khi Người chịu đau khổ tột cùng vì biết bao người sẽ khước từ hồng ân cứu độ của Người.

Suy niệm: Khi Thiên Chúa biến đổi anh chị em cách trọn vẹn hơn thành một thụ tạo mới đầy vinh quang, anh chị em sẽ thấy những hiệu quả trong đời mình. Anh chị em có thấy những hiệu quả ấy không? Hãy suy ngẫm về những hiệu quả thánh thiện này, tựa như con bướm mới lần đầu tung cánh bay.

Anh chị em có nhận thấy nơi mình một ý thức mới về tội lỗi của bản thân, nay được nhận chìm trong lòng thương xót của Thiên Chúa không? Anh chị em có ước muốn thánh thiện là đền bù mọi tội lỗi mình từng phạm không?

Anh chị em có xem những thử thách trong đời mình là điều phải tránh né và là cớ khiến mình nản lòng không? Hay anh chị em xem đó là cơ hội noi gương Chúa chúng ta trong đau khổ? Anh chị em có nhận thấy giờ đây mình khao khát đón nhận mọi thử thách và đau khổ vì lòng yêu mến Thiên Chúa không?

Thiên Chúa xứng đáng được chúng ta hết lòng ca ngợi. Anh chị em có nhận thấy nơi mình một ước muốn thánh thiện là luôn ca ngợi Thiên Chúa và ca ngợi Người vì mọi sự không? Anh chị em có ca ngợi Người vì những khó khăn của mình không? Anh chị em có nhận ra những điều kỳ diệu Người làm cho mình, và có khao khát ca ngợi Người vì muôn vàn ân sủng ấy không?

Anh chị em có nhận thấy mình ngày càng được thu hút đến với những giờ phút thanh vắng, những lúc có thể ở riêng với Thiên Chúa để thờ phượng Người trong tình yêu mến không? Anh chị em có khao khát được an nghỉ bình yên trong sự hiện diện thần linh của Người không?

Anh chị em có khao khát xây dựng Nước Thiên Chúa bằng cách trở nên khí cụ của ân sủng cứu độ của Người trong cuộc đời tha nhân không? Anh chị em có nhiệt thành vì các linh hồn và cảm thấy được thôi thúc cộng tác với ân sủng của Thiên Chúa để giúp họ nhận biết Người không?

Khi nhìn thấy biết bao tội lỗi trên thế gian này, lòng anh chị em có tràn ngập nỗi buồn thánh thiện và nỗi thống khổ nội tâm không? Anh chị em có hiểu đầy đủ hơn cơn hấp hối mà Chúa Giêsu đã trải qua trong Vườn Dầu, khi Người ý thức sâu sắc về tất cả những ai sẽ khước từ hồng ân cứu độ của Người không?

Khi suy ngẫm về những ân huệ thánh thiện được ban cho những ai được biến đổi và bắt đầu “bay” nhờ ân sủng của Thiên Chúa, anh chị em hãy tìm cách vun đắp những ân huệ ấy nơi mình. Hãy vui mừng khi thấy những phẩm chất mới này xuất hiện trong đời mình, và nỗ lực hết lòng đón nhận những ân huệ thánh thiện ấy.

Lạy Thiên Chúa Tối Cao, Chúa kêu gọi con vươn tới những đỉnh cao thánh thiện và mời con thông phần vinh quang Thiên Đàng. Xin ban cho con đôi cánh thiêng liêng cần thiết để thông phần sự sống của Chúa ngay khi còn ở trần gian. Xin đổ đầy lòng con muôn vàn nhân đức thánh thiện, lòng thống hối thánh thiện vì tội lỗi của con, sức mạnh để đón nhận mọi đau khổ, một trái tim tận hiến cho việc ca ngợi và tôn vinh Chúa, lòng khao khát được ở trong sự hiện diện của Chúa, lòng nhiệt thành vì phần rỗi các linh hồn, và ơn thông phần vào nỗi thống khổ thiêng liêng trong Thánh Tâm Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 51: Nỗi thống khổ của tình yêu

Một số người có thể nghĩ rằng một khi được biến đổi nhờ tác động siêu nhiên của Thiên Chúa trong lối cầu nguyện kết hiệp, linh hồn sẽ chỉ cảm nghiệm bình an và niềm vui. Tuy quả thật bình an và niềm vui không thể phủ nhận của Thiên Chúa hiện diện theo một cách thức mới mẻ và sâu xa, linh hồn cũng bắt đầu gặp nhiều thử thách mới, thậm chí còn sâu sắc hơn bao giờ hết.

Than ôi, biết bao thử thách mới bắt đầu giày vò tâm trí! Ai có thể ngờ điều này lại xảy đến sau một ân sủng cao cả đến thế? Thật vậy, bằng cách này hay cách khác, chúng ta phải vác thập giá suốt đời (V.I #8)

Đừng buồn phiền khi nghe điều này. Thánh Têrêsa nói tiếp: “những nỗi sầu khổ của họ, dù vô cùng dữ dội, lại rất hữu ích và phát xuất từ một nguồn mạch tốt lành đến nỗi đem lại cả bình an lẫn hạnh phúc.” Những nỗi sầu khổ dữ dội và những thử thách mới mà linh hồn trải qua như hệ quả của việc cầu nguyện kết hiệp là gì? Về căn bản, đó là nỗi thống khổ của tình yêu trên hai phương diện.

Trước hết, sau khi đã nếm hưởng tình yêu tinh tuyền của Thiên Chúa qua cuộc gặp gỡ nhiệm kín này nơi thẳm sâu kín ẩn của linh hồn, người ấy khao khát Thiên Đàng và sống trong nỗi thống khổ lớn lao vì biết mình chưa được ở đó. Niềm an ủi duy nhất của họ là biết rằng Thiên Chúa muốn họ ở lại trần gian để tiếp tục công việc tốt lành của Người. Người ấy khao khát được ở với Thiên Chúa và tiến sâu hơn vào những cư sở bên trong linh hồn mình. Nhưng vì Thiên Chúa chưa ban những ân sủng cao trọng hơn của cư sở thứ sáu và thứ bảy, nên người ấy vô cùng khắc khoải, mong mỏi ân sủng sâu xa hơn ấy. Tuy nhiên, nỗi khát khao đau đớn này cũng đi đôi với nhân đức sâu xa, sức mạnh, bình an, sự suy phục và niềm vui.

Thứ hai, nỗi đau khổ nội tâm mà một người bắt đầu trải qua sau khi được ban ơn cầu nguyện kết hiệp có thể ví với nỗi đau khổ nội tâm Chúa chúng ta đã cảm nhận trong cơn hấp hối nơi Vườn Dầu và khi Người chịu treo trên Thập Giá. Một số người có thể kết luận sai lầm rằng Chúa Giêsu đau khổ trong lòng vào những lúc ấy vì Người lo âu trước những đau đớn thể xác mà Người sắp phải và đang phải chịu. Không phải như vậy. Ánh nhìn của Người không hướng về những đau khổ của chính mình, mà hướng về việc người ta khước từ ân sủng Người đang giành được cho các linh hồn. Nỗi thống khổ của Người phát xuất từ việc Người biết những ai sẽ khước từ hồng ân cứu độ của Người và phải chịu mất Thiên Đàng đời đời. Cũng vậy, khi anh chị em được trải nghiệm việc cầu nguyện kết hiệp, anh chị em bắt đầu cảm nhận nỗi đau nội tâm của Đức Kitô, Đấng yêu thương mọi người bằng một tình yêu thiêu đốt trọn vẹn, ngay cả khi tình yêu ấy bị khước từ.

Một điều chúng ta học được từ đây là: nếu anh chị em yêu nhiều, thì anh chị em sẽ đau khổ nhiều cho đến khi việc trao ban và đón nhận tình yêu ấy được trọn vẹn. Nhưng nỗi đau khổ phát xuất từ tình yêu khác biệt vô cùng với cái chết hoàn toàn của một linh hồn không có chút tình yêu nào. Điều chúng ta bắt đầu trải nghiệm chính là nỗi đau khổ vì yêu trong linh hồn nhân loại của Chúa chúng ta. Người khao khát được trở lại ở cùng Chúa Cha trên Thiên Đàng, và Người khao khát đưa mọi người trên trần gian cùng về với Người.

Suy niệm: Anh chị em có bao giờ thấy lòng mình khao khát được ở với Thiên Chúa trên Thiên Đàng không? Nếu có, thì đó là điều tốt và là dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa đã tỏ mình cho anh chị em nơi thẳm sâu linh hồn qua việc cầu nguyện kết hiệp. Nếu anh chị em có lòng khao khát Thiên Chúa như thế, hãy nếm hưởng niềm khao khát ấy và để nó sinh hoa trái bình an và niềm vui.

Cái chết có khiến anh chị em sợ hãi không? Một mặt, chúng ta phải hết lòng khao khát được ở với Thiên Chúa, vì đó mới là quê hương đích thực của chúng ta. Mặt khác, nếu anh chị em khao khát được ở với Thiên Chúa nhưng cũng ý thức rằng Người vẫn còn những việc khác muốn anh chị em làm cho Người trên trần gian, thì đó là điều tốt. Hãy để mình cảm nghiệm nỗi thống khổ Chúa Giêsu đã cảm nhận trong cuộc sống làm người, khi Người vừa khao khát trở về cùng Chúa Cha, vừa mong muốn chu toàn thánh ý Chúa Cha trên trần gian.

Anh chị em cũng hãy suy xét xem mình có cùng chịu nỗi thống khổ nội tâm của Đức Kitô vì các linh hồn hay không. Khi thấy người ta lạc lối và quay lưng lại với lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa, lòng anh chị em có đau đớn không? Mong rằng có. Thật vậy, càng được lôi cuốn đến gần Chúa chúng ta, anh chị em càng cảm nhận mãnh liệt hơn nỗi thống khổ của Người vì những linh hồn lạc lối. Hãy để nỗi thống khổ thánh thiện ấy trở thành động lực thúc đẩy anh chị em yêu thương tha nhân và gia tăng lời cầu nguyện cho họ.

Lạy Chúa đang chịu thống khổ của con, khi sống trên trần gian, Chúa đã trải qua nỗi thống khổ lớn lao trong lòng, vì Chúa khao khát trở về để được hiện diện trọn vẹn bên Chúa Cha trên Thiên Đàng và mong muốn đưa mọi linh hồn cùng về với Chúa. Tình yêu Chúa dành cho Chúa Cha và cho mọi người Cha đã tạo dựng khiến Chúa tràn ngập nỗi thống khổ vì yêu. Xin khơi lên trong con cùng một nỗi thống khổ vì yêu ấy, bằng cách đốt cháy lòng con khi cho con được chia sẻ những khát khao của Thánh Tâm Chúa.

Lạy Thiên Chúa Ba Ngôi Chí Thánh đang ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 52: Chiếc nhẫn ấn của Thiên Chúa

Khi một người được ban ơn cầu nguyện kết hiệp, điều đó tựa như Thiên Chúa đóng ấn của Người trên linh hồn, còn linh hồn chẳng là gì khác ngoài lớp sáp mềm dễ uốn.

Tôi tin rằng Người chỉ ban ân sủng này cho những ai Người hoàn toàn nhận làm của riêng. Người muốn rằng, dù không biết bằng cách nào, tâm trí phải bước ra với dấu ấn của Người, vì quả thật tâm trí chẳng làm gì hơn lớp sáp khi được đóng ấn (V.II #11).                                              

Thánh Têrêsa dùng hình ảnh mới này để mô tả rõ hơn cả hành động của Thiên Chúa lẫn hành động của chúng ta trong khi cầu nguyện kết hiệp. Nhẫn ấn là phương tiện thông dụng để một người in dấu ký riêng của mình lên một vật, đánh dấu vật ấy là của mình. Khi viết xong một lá thư, người ta dùng sáp niêm phong thư lại. Trước khi sáp khô hẳn, người viết thư ấn chiếc nhẫn lên sáp, để lại dấu ấn riêng biệt của mình. Đó là điều Thiên Chúa làm nơi linh hồn chúng ta. Người in thánh ý của Người lên ý muốn của người ấy và làm cho ý muốn của người ấy thành ý muốn của Người. Người đón nhận dấu ấn chỉ cần nên như lớp sáp mềm dẻo, đón nhận và biểu lộ thánh ý Thiên Chúa.

Hình ảnh so sánh này còn dạy chúng ta rằng việc nên đồng hình đồng dạng với thánh ý Thiên Chúa diễn ra qua cách cầu nguyện này. Chúng ta không còn thực hiện ý riêng của mình nữa. Thay vào đó, thánh ý Thiên Chúa trở thành ý muốn của chúng ta, và chúng ta chỉ chọn chu toàn thánh ý ấy trong mọi sự.

Khi ý muốn của một linh hồn nên đồng nhất với ý muốn của Thiên Chúa, thì không có gì họ lại không sẵn lòng làm cho Thiên Chúa. Không có gì cả! Họ vui lòng đón nhận những việc đền tội khắc nghiệt nhất nếu Thiên Chúa muốn họ dâng những việc ấy làm hy lễ vì lợi ích của tha nhân. Họ làm mọi điều cần thiết, kể cả không ngần ngại hiến mạng sống mình, để các linh hồn được cứu độ. Những ước muốn duy nhất trong đời họ trở thành vinh quang của Thiên Chúa và ơn cứu độ các linh hồn. Họ nỗ lực đạt tới những mục đích ấy bằng sức mạnh vượt quá sức con người, vì biết rằng chính Thiên Chúa đang hành động trong họ và qua họ. Họ không còn thuộc về mình nữa; họ thuộc về Thiên Chúa, được ẩn giấu trong Đức Kitô.

Suy niệm: Khi nhìn vào ý muốn của chính mình, anh chị em thấy gì? Anh chị em có thấy những ước muốn ích kỷ, đầy những sở thích riêng của mình không? Hay anh chị em thấy ý muốn của Thiên Chúa?

Khi tiến bước qua những cư sở thứ năm này, mỗi người phải để Thiên Chúa in dấu ý muốn của Người lên ý muốn của mình, để Người làm chủ ý muốn ấy. Điều này đã xảy ra trong cuộc đời anh chị em chưa? Thánh ý Thiên Chúa đã bao phủ và biến đổi ý muốn của anh chị em thành ý muốn của Người chưa?

Chúng ta không thể làm cho ý muốn của mình hoàn toàn nên đồng nhất với ý muốn của Thiên Chúa. Chỉ Thiên Chúa mới có thể thực hiện trọn vẹn điều này. Phần chúng ta là đón nhận dấu ấn ý muốn của Thiên Chúa trên ý muốn của mình, trao cho Thiên Chúa quyền làm chủ ý muốn ấy. Anh chị em có sẵn lòng để Thiên Chúa thực hiện điều này nơi mình không? Anh chị em có sẵn lòng để cho mọi điều ích kỷ và vụ lợi dưới bất cứ hình thức nào trong lòng mình chết đi, để chỉ còn lại ý muốn của Thiên Chúa không? Sự đồng nhất này là khởi đầu của việc kết hợp với Thiên Chúa.

Lạy Chúa là Đấng đòi hỏi nơi con tất cả, Chúa mong muốn mọi sự nơi con. Chúa muốn hoàn toàn làm chủ ý muốn của con, để không còn là con sống nữa, mà là Chúa sống trong con. Xin in dấu Thánh Ý hoàn hảo của Chúa lên ý muốn của con, và xin chiếm hữu trọn cuộc đời con. Lạy Chúa yêu dấu, con xin trao tất cả cho Chúa. Xin đón nhận con vào trong Chúa, và biến đổi ý muốn của con thành ý muốn của Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 53: Trở lại với tội lỗi

Một khi linh hồn lãnh nhận ơn cầu nguyện hiệp nhất, rất có thể một trong hai điều sẽ xảy ra: hoặc linh hồn ấy tiếp tục cuộc hành trình, hoặc trở lại đời sống tội lỗi.

GIỜ ĐÂY, chúng ta hãy trở lại với chú chim bồ câu nhỏ bé của mình và xem Thiên Chúa ban cho nó những ân sủng nào trong trạng thái này. Điều này hàm ý rằng linh hồn nỗ lực tiến tới trong việc phụng sự Chúa chúng ta và trong sự hiểu biết chính mình. Nếu linh hồn lãnh nhận ơn hiệp nhất rồi không làm gì thêm nữa, tưởng mình đã an toàn, và vì thế sống buông lơi, lạc khỏi con đường dẫn lên trời (tức là việc tuân giữ các điều răn), thì linh hồn ấy sẽ chịu chung số phận với con bướm sinh ra từ con tằm: nó đẻ một ít trứng để sinh ra những con khác cùng loài, rồi chết vĩnh viễn (V.I #1).

Ở đây, Thánh Têrêsa dạy một điều thật sự đáng chú ý. Thánh nữ giải thích rằng có những linh hồn lãnh nhận ơn cầu nguyện hiệp nhất rồi lại sa vào đời sống tội lỗi, vi phạm nghiêm trọng các Điều Răn. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý trong giáo huấn này là ngay cả khi điều ấy xảy ra, Thiên Chúa vẫn thường dùng người ấy để “đẻ một ít trứng” trước khi họ hư mất mãi mãi trong án phạt đời đời.

Điều đầu tiên chúng ta học được từ đây là cuộc chiến không bao giờ kết thúc cho đến khi chúng ta chết. Trước thời điểm ấy, dù Thiên Chúa ban cho một người nhiều đến đâu, người ấy vẫn luôn có thể sa ngã. Thánh nữ giải thích rằng những người lãnh nhận ơn cầu nguyện hiệp nhất rồi đánh mất ân sủng thường rơi vào tình trạng ấy vì sau khi nhận được hồng ân này, họ không làm gì thêm nữa, tưởng mình đã an toàn nhờ cuộc gặp gỡ có sức biến đổi với Thiên Chúa. Họ trở nên tự mãn, bắt đầu sống buông lơi và lạc khỏi con đường, sa vào tội trọng.

Tuy nhiên, vì ơn cầu nguyện hiệp nhất mà người ấy đã từng cảm nghiệm là một hồng ân lớn lao như thế, nên ngay cả khi họ lạc lối, Thiên Chúa vẫn thường dùng họ theo một cách nào đó để “đẻ một ít trứng”; nghĩa là họ trở thành khí cụ của lòng thương xót Thiên Chúa đối với những người khác, những người nhận được hồng ân cứu độ và cầu nguyện qua những nỗ lực của họ, dù chính họ đã quay lưng lại với Thiên Chúa.

Nếu một người lãnh nhận ơn cầu nguyện hiệp nhất, bài học này dạy rằng họ phải tiếp tục tiến tới để không đánh mất tất cả những gì đã nhận được. Không tiến tới ở giai đoạn này thường có nghĩa là người ấy bắt đầu dần dần rời xa Thiên Chúa và ý muốn của Người. Khi điều này xảy ra, họ cứ tiếp tục sa sút cho đến khi mất tất cả.

Suy niệm: Nếu anh chị em đã cảm nghiệm những ân sủng mạnh mẽ từ Thiên Chúa trong cuộc đời mình, thì hãy vui mừng vì điều đó. Nhưng đừng trở nên tự mãn. Đừng mải tận hưởng những ân sủng đã lãnh nhận trước đây mà tự cho rằng mình sẽ không bao giờ sa ngã nữa. Thánh Têrêsa đã nêu bật sự kiên trì nơi những cư sở trước, và ở đây thánh nữ lại một lần nữa nhấn mạnh điều ấy.

Anh chị em có phải vật lộn với tính tự mãn sau khi lãnh nhận nhiều ân sủng từ Thiên Chúa không? Đời sống cầu nguyện hằng ngày của anh chị em đã bắt đầu phai nhạt chưa? Lòng nhiệt thành của anh chị em đối với các linh hồn khác đã bắt đầu nguội lạnh chưa? Anh chị em đã bắt đầu rời mắt khỏi vinh quang Thiên Đàng để hướng về những quyến rũ của thế gian chưa? Nếu có, hãy lấy bài học này làm lời nhắc nhở giúp mình tỉnh thức: bao lâu còn bước đi trên trần gian này, anh chị em vẫn luôn có thể sa ngã và đánh mất ân sủng.

Hãy suy gẫm những câu hỏi này cách chân thành và khiêm nhường, đồng thời biết rằng nếu không tiến tới trên hành trình đức tin, thì anh chị em đang thụt lùi. Hãy mạnh mẽ tiến bước. Hãy tìm cách đi sâu hơn. Hãy cầu nguyện sốt sắng hơn. Hãy dâng những hy sinh hằng ngày. Đừng bằng lòng với việc ở lại những cư sở thứ năm. Thay vào đó, hãy tìm cách tiến sâu hơn vào lâu đài linh hồn mình, để anh chị em tiếp tục được hưởng sự hiện diện thần linh của Đấng ngự tận sâu thẳm bên trong.

Lạy Chúa là Đấng mời gọi con, Chúa không ngừng mời con đi sâu hơn, đến gần hơn với cung thất trung tâm của linh hồn con, nơi Chúa ngự trong sự viên mãn của Chúa. Xin ban cho con ơn kiên trì siêu nhiên, để con không bao giờ mệt mỏi trong việc phụng sự Chúa và không bao giờ trở nên tự mãn trên hành trình của mình. Xin tiếp tục gìn giữ con khỏi mọi tội lỗi, và khơi bừng trong con niềm khao khát được có Chúa nhiều hơn nữa và chu toàn thánh ý hoàn hảo của Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 54: Không cần đến “đường tắt”

Cho đến đây, Thánh Têrêsa đã nói rõ về những niềm an ủi lớn lao mà linh hồn cảm nghiệm khi bước vào các cư sở thứ năm và trải nghiệm việc cầu nguyện kết hiệp. Tuy nhiên, giờ đây, thánh nữ soi sáng thêm về các cư sở thứ năm khi giải thích rằng không nhất thiết phải nhận được “con đường tắt” là những niềm an ủi thiêng liêng mới có thể đạt tới sự kết hiệp với Thiên Chúa nơi các cư sở thứ năm.

Để đạt tới sự kết hiệp với Thiên Chúa như thế, các năng lực của linh hồn có nhất thiết phải tạm ngưng hoạt động không? Không; Thiên Chúa có nhiều cách làm cho linh hồn nên phong phú và đưa linh hồn đến những cư sở này, ngoài cách có thể gọi là một ‘con đường tắt’ (V.III #5).

Hãy nhớ rằng một phần của trải nghiệm cầu nguyện kết hiệp là trí tưởng tượng, trí nhớ và lý trí đều tạm ngưng hoạt động, trong khi chỉ có tâm linh bước vào cư sở trung tâm với Thiên Chúa. Kết quả là một cảm nhận bình an và niềm vui tràn ngập đến nỗi linh hồn không thể nghi ngờ dù chỉ trong giây lát rằng mình đã gặp gỡ Thiên Chúa. Nhưng ở đây, trong điều thoạt nhìn có vẻ như một sự đảo ngược, Thánh Têrêsa giải thích rằng còn có một cách khác để bước vào các cư sở thứ năm mà không cần được ban cho tình trạng trí tưởng tượng, trí nhớ và lý trí hoàn toàn tạm ngưng hoạt động như thế.

Cách khác để bước vào những cư sở này là cậy dựa vào ân sủng Thiên Chúa để hoàn toàn từ bỏ ý riêng và làm theo thánh ý Thiên Chúa trong mọi sự. Thánh nữ nói rằng để làm được điều này, chúng ta vẫn phải chết đi cho chính mình, như con sâu phải chết đi để trở thành bướm. Nhưng trong những cách đã được mô tả trước đó, nhờ các ân sủng thiêng liêng của việc cầu nguyện kết hiệp, sự chết đi này được thực hiện khi linh hồn được đưa vào đời sống mới mẻ và vinh quang của sự kết hiệp với Thiên Chúa một cách tỏ tường. Trong cách thứ hai này, linh hồn không nhận được hồng ân đầy an ủi ấy. Thay vào đó, linh hồn phải tự giáng cho mình một “đòn chí tử” bằng cách hoàn toàn chết đi cho chính mình và chỉ chọn thánh ý Thiên Chúa. Thánh nữ nói tiếp: “Tôi thừa nhận rằng công việc sẽ khó khăn hơn nhiều, nhưng cũng sẽ có giá trị cao hơn, nên phần thưởng của chị em sẽ lớn hơn nếu chị em chiến thắng…” Đây chính là con đường mà Thánh Têrêsa mong muốn. “Đây là sự kết hiệp mà tôi đã khao khát suốt đời và nài xin Chúa chúng ta ban cho tôi; đó là sự kết hiệp chắc chắn nhất và an toàn nhất. Nhưng than ôi, trong chúng ta, có mấy ai đạt được!”

Giáo huấn này hẳn mang lại niềm an ủi cho những ai khao khát thực thi thánh ý Thiên Chúa trong đời mình nhưng chưa bao giờ có trải nghiệm thần bí về việc cầu nguyện kết hiệp. Nếu anh chị em đã dành mọi năng lực của linh hồn để phụng sự Thiên Chúa và thực thi thánh ý Người nhưng chưa có những trải nghiệm thần bí trong cầu nguyện như đã mô tả trước đó, thì hãy xem đó là lời Thiên Chúa mời gọi anh chị em tự giáng cho mình đòn chí tử “chắc chắn nhất và an toàn nhất” này. Với mọi năng lực của linh hồn, hãy quyết tâm không bao giờ xúc phạm đến Thiên Chúa, làm cho ý mình nên phù hợp với thánh ý Người, rồi tín thác rằng ân sủng của Người sẽ giúp anh chị em làm được điều ấy mà không cần có những trải nghiệm siêu nhiên và thần bí trong cầu nguyện. Nhưng hãy coi chừng! Rất ít người đạt được điều này, nên anh chị em không thể chần chừ trong việc hoàn toàn chết đi cho chính mình trong mọi sự, mỗi ngày, cho đến cuối đời trên dương thế. Những trở ngại lớn nhất mà người ta gặp phải trên con đường này là “lòng yêu mình, sự tự cao, việc xét đoán tha nhân cách hồ đồ ngay cả trong những chuyện nhỏ nhặt, và sự thiếu đức ái khi không yêu người thân cận bằng chính mình.” Nếu anh chị em có thể thắng vượt những bất toàn thiêng liêng này, thì đòn chí tử ấy đã được giáng xuống khi ý muốn của anh chị em trở nên phù hợp với thánh ý Thiên Chúa.

Suy niệm: Điều gì quan trọng nhất? Cảm nghiệm sự hiện diện đầy an ủi của Thiên Chúa hay hoàn toàn nên phù hợp với thánh ý Người? Chắc chắn là điều thứ hai. Sự hoàn thiện hệ tại ở việc ý muốn của chúng ta hoàn toàn phù hợp với thánh ý Thiên Chúa. Đó là hoàn toàn chết đi cho chính mình.

Nếu anh chị em chưa cảm nghiệm những niềm an ủi thần bí trong cầu nguyện, thì hãy xem đó là lời mời gọi đạt tới sự kết hiệp với Thiên Chúa bằng một cách khác. Anh chị em có thể tự nguyện đón nhận việc hoàn toàn chết đi đối với ý riêng, những sở thích và tư lợi của mình bằng những cách nào? Thiên Chúa còn muốn gì hơn nữa nơi anh chị em? Hãy biết rằng sự từ bỏ này là điều thiết yếu để kết hiệp với Thiên Chúa. Hãy luôn tìm kiếm sự kết hiệp ấy, ngay cả khi anh chị em không cảm nhận được tác động thần bí của Thiên Chúa trong đời sống cầu nguyện của mình.

Lạy Chúa là Đấng an ủi con, con chọn Chúa và thánh ý hoàn hảo của Chúa trong đời con, bất kể con có cảm nhận được sự hiện diện của Chúa và có nhận được hồng ân cầu nguyện kết hiệp đầy an ủi và có sức biến đổi hay không. Xin giải thoát con khỏi lòng ham muốn mọi ân sủng thần bí trong cầu nguyện; thay vào đó, xin ban cho con sức mạnh cần thiết để hoàn toàn chết đi cho chính mình, hầu ý muốn của con hoàn toàn nên phù hợp với thánh ý Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 55: Chỉ mải nhìn vào bản thân trong đời sống thiêng liêng

Nếu anh chị em thấy mình quá lo lắng về việc liệu mình đã trải nghiệm việc cầu nguyện kết hiệp hay chưa, thì bài học này dành cho anh chị em.

Khi thấy có những người quá lo lắng muốn biết mình đang thực hành kiểu cầu nguyện nào, che mặt lại và không dám cử động hay suy nghĩ vì sợ đánh mất chút tâm tình trìu mến và sốt sắng mà họ đang cảm nhận, tôi biết họ hiểu ít biết bao về cách đạt tới sự kết hiệp với Thiên Chúa, bởi họ nghĩ rằng sự kết hiệp hệ tại ở những điều như thế (V.III #11).

Mặc dù Thánh Têrêsa đã dành phần lớn hai chương đầu của phần nói về các cư sở thứ năm này để mô tả sức mạnh biến đổi của việc cầu nguyện kết hiệp, giờ đây thánh nữ chỉ ra một khuynh hướng nơi một số người thường xuyên thực hành cầu nguyện. Khi tìm hiểu các cấp độ cầu nguyện khác nhau và những trải nghiệm thần bí đôi khi đi kèm với các cấp độ ấy, một số người trở nên quan tâm, thậm chí bị ám ảnh, về trải nghiệm của chính mình hơn là về hoa trái của sự kết hiệp đích thực này, vốn phải là trọng tâm duy nhất.

Khi được ban ơn cầu nguyện kết hiệp và có những niềm an ủi thiêng liêng đích thực đi kèm, linh hồn phải vui mừng. Linh hồn được lưu lại niềm xác tín rằng Thiên Chúa đã đưa mình vào hầm sâu nội tâm và tỏ mình ra ở đó. Thật là một niềm vui lớn lao! Nhưng nếu anh chị em nhận thấy mình cố gắng cầu nguyện, cố gắng chiêm niệm, mà lại bận tâm hơn đến việc mình có đang có một kinh nghiệm thần bí hay không, thì anh chị em thực sự chẳng hề cầu nguyện. Trong trường hợp ấy, có lẽ đã đến lúc trở về với những bài học của ba cư sở đầu tiên và ở lại đó cho đến khi Thiên Chúa tác động trên linh hồn anh chị em—nếu Người chọn làm như vậy.

Một điều rất quan trọng khác cần làm, nếu anh chị em thấy mình đang quá lo lắng về cấp độ cầu nguyện mà mình có thể đang hoặc chưa đạt tới, là thay đổi điều mình chú tâm. Thay vì bận tâm đến cấp độ cầu nguyện của mình, hãy chú tâm đến đức ái phát sinh từ việc anh chị em hết lòng phó thác cho thánh ý Thiên Chúa. Vì Thiên Chúa có thể chọn kêu gọi chúng ta hoàn toàn nên đồng nhất với thánh ý Người mà không ban những ân sủng thần bí đặc biệt, nên chúng ta phải cố gắng luôn chọn con đường chắc chắn hơn này. Đây là con đường dẫn đến nhân đức đích thực, được biểu lộ qua đức ái. Hãy cầu nguyện để anh chị em có thể yêu mến Thiên Chúa hết lòng và yêu thương người thân cận như chính mình. Nếu làm được điều này, anh chị em đang đi đúng đường.

Suy niệm: Những bài học anh chị em đã học cho đến nay có dẫn anh chị em đến một kiểu “chỉ mải soi xét bản thân về mặt thiêng liêng” không? Anh chị em có thấy mình quá bận tâm đến những gì mình trải nghiệm hoặc không trải nghiệm trong cầu nguyện không? Nếu có, hãy ngừng suy nghĩ về việc cầu nguyện của mình và chỉ đơn sơ cầu nguyện. Chúng ta không cầu nguyện để cảm nghiệm những niềm an ủi của Thiên Chúa; chúng ta cầu nguyện để yêu mến Thiên Chúa bằng cách nên đồng nhất với thánh ý Người.

Hãy dành chút thời gian để chủ tâm từ bỏ mọi ý nghĩ ám ảnh về những trải nghiệm của anh chị em trong cầu nguyện. Thay vào đó, hãy hướng mắt về lòng yêu mến Thiên Chúa và tha nhân. Anh chị em có yêu mến Thiên Chúa không? Anh chị em có yêu thương tha nhân không? Hai câu hỏi này sẽ giúp làm sáng tỏ liệu anh chị em có thực sự cầu nguyện như Thiên Chúa mong muốn hay không.

Cũng thật quan trọng khi khiêm tốn nhìn nhận liệu đôi khi anh chị em có tự tạo ra cho mình một trải nghiệm “thần bí” trong cầu nguyện hay không. Anh chị em có làm như vậy không? Anh chị em có khao khát những trải nghiệm ấy đến mức đôi khi tự tạo ra cảm giác gần gũi với Thiên Chúa không? Nếu có, có lẽ anh chị em nên thay đổi cách cầu nguyện. Hãy trở lại với việc suy niệm các sách Tin Mừng. Hãy lần chuỗi Mân Côi. Hãy suy gẫm một số lời kinh đẹp đẽ. Hãy thực hiện những hành vi đức tin vào các chân lý được tuyên xưng trong Kinh Tin Kính. Hãy phó thác ý muốn của mình cho Thiên Chúa. Đừng lo lắng về những gì anh chị em cảm thấy trong cầu nguyện: chỉ cần cầu nguyện và yêu mến Thiên Chúa hết lòng. Người sẽ lo liệu phần còn lại. Hãy cầu nguyện ngay cả khi sự khô khan ập đến, và cố gắng yêu mến Người nhiều hơn nữa.

Lạy Chúa dịu hiền, Chúa mong muốn nơi con một điều. Chúa mong muốn ý muốn của con hoàn toàn nên đồng nhất với thánh ý Chúa. Con cầu xin cho điều ấy cũng trở thành ước muốn sâu xa nhất của con. Lạy Chúa, khi việc cầu nguyện của con dường như khô khan và không sinh hoa trái, con tạ ơn Chúa. Khi việc cầu nguyện thật phong phú và đầy an ủi, con tạ ơn Chúa. Khi con thấy Chúa tỏ cho con biết sự hiện diện của Chúa, con tạ ơn Chúa. Khi Chúa dường như ẩn mình, con tạ ơn Chúa. Con tạ ơn Chúa trong mọi sự và cầu xin cho con chỉ tìm kiếm một mình Chúa. Xin giải thoát con khỏi mọi trải nghiệm sai lạc và do chính con tạo ra trong cầu nguyện, để việc cầu nguyện của con làm cho ý muốn của con hoàn toàn nên đồng nhất với thánh ý Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 56: Dấu chỉ chắc chắn nhất

Bài học sau đây của Thánh Têrêsa được lặp lại nhiều lần. Vì thế, thánh nữ coi đây là một bài học thiết yếu cần học hỏi và thực hành.

Chúng ta không thể biết mình có yêu mến Thiên Chúa hay không, dù có thể có những lý do vững chắc để nghĩ như vậy, nhưng không thể có sự nghi ngờ nào về việc chúng ta có yêu thương người thân cận hay không (V.III #8).

Anh chị em có thực sự yêu mến Thiên Chúa không? Theo Thánh Têrêsa, chúng ta không thể biết câu trả lời nếu chỉ dựa vào riêng câu hỏi ấy. Chúng ta chỉ có thể biết bằng cách đo lường tình yêu của mình dành cho người thân cận. Nếu yêu thương người thân cận, chúng ta có thể chắc chắn rằng mình cũng yêu mến Thiên Chúa, bởi tình yêu dành cho người thân cận phát sinh từ lòng yêu mến Thiên Chúa của chúng ta. Hơn nữa, nếu muốn yêu mến Thiên Chúa nhiều hơn, chúng ta phải cố gắng yêu thương người thân cận nhiều hơn.

Anh chị em yêu thương người thân cận như thế nào? Một cách để chúng ta thực hiện điều này ở mức độ tinh tuyền và thánh thiện là làm cho ý muốn của mình nên đồng nhất với ý muốn của người thân cận. Dĩ nhiên, nếu ý muốn của người thân cận hướng về điều gì tội lỗi, chúng ta tuyệt đối không được làm theo. Nhưng có vô số cách khác để chúng ta làm điều này trong những việc không liên quan đến tội lỗi.

Chẳng hạn, giả sử người bạn đời của anh chị em muốn làm một việc vào cuối tuần, còn anh chị em lại muốn làm một việc khác. Việc lập tức chọn làm điều người bạn đời mong muốn là một hành vi yêu thương sâu xa. Đó là chết đi cho chính mình và là một hành vi quên mình. Dĩ nhiên, làm như thế sẽ khiến bản tính sa ngã của anh chị em nổi loạn. Nếu cảm thấy sự nổi loạn ấy trong lòng, anh chị em hãy vui mừng, vì đã khám phá ra một điều trong mình cần phải chết đi. Ý riêng phải chết đi. Anh chị em phải giáng “đòn chí tử” vào nó một cách cụ thể và thiết thực.

Không thể nhận ra sự thánh thiện qua cảm giác ngọt ngào thiêng liêng. Dù sự ngọt ngào ấy có thể thường đi kèm với việc cầu nguyện trong những cư sở đầu tiên, nó không bao giờ là dấu chỉ cho sự thánh thiện của một người. Tuy nhiên, lòng quên mình, sự hy sinh và việc làm cho ý muốn của anh chị em nên đồng nhất với ý muốn của người khác là những dấu chỉ rất mạnh mẽ của nhân đức, vì khi ấy người ta đã chủ ý chọn yêu mến Thiên Chúa bằng cách yêu thương người thân cận. Một lần nữa, bản tính sa ngã của anh chị em chắc chắn sẽ nổi loạn chống lại điều này. Hãy chống lại sự nổi loạn ấy và chết đi cho chính mình.

Suy niệm: Anh chị em có yêu mến Thiên Chúa không? Cách tốt nhất để trả lời câu hỏi ấy là xem xét liệu anh chị em có yêu thương những người chung quanh mình hay không—không phải bằng một tình yêu thiên về cảm xúc và làm thỏa mãn bản thân, nhưng bằng một tình yêu quên mình và hy sinh.

Anh chị em có sẵn lòng làm cho ý muốn của mình hòa hợp với ý muốn của những người chung quanh không? Anh chị em có sẵn lòng chọn ý muốn của họ thay vì ý muốn của mình không? Nếu có, thì đó là dấu chỉ rõ ràng cho thấy anh chị em không chỉ yêu mến họ mà còn yêu mến Thiên Chúa nữa.

Hãy dành thời gian xét lại cách anh chị em tương tác với người khác, nhất là với gia đình và bạn bè thân thiết. Nếu anh chị em thường nghĩ đến điều mình muốn họ làm, thay vì nghĩ đến cách mình có thể yêu thương họ nhiều hơn, thì hãy chú tâm đến điều vừa nhận ra ấy. Yêu thương không bao giờ có nghĩa là được theo ý mình. Yêu thương không phải là ép ai đó làm theo điều mình muốn. Những hình thức cao cả và tinh tuyền nhất của tình yêu luôn hướng về người khác. Chúng ta phải hoàn toàn chết đi cho chính mình và sống cho Thiên Chúa bằng cách sống cho tha nhân. Đó là tình yêu thánh thiện.

Anh chị em có nhận thấy bản tính nhân loại sa ngã của mình chống lại thứ tình yêu quên mình này không? Nếu chưa được thanh luyện hoàn toàn và nên phù hợp với thánh ý Thiên Chúa, bản tính ấy sẽ chống lại. Nếu anh chị em quả thực chống lại và thấy mình nghĩ: “Còn tôi thì sao?”, thì anh chị em đã khám phá ra trong mình một điều phải chết đi. Hãy nỗ lực giáng “đòn chí tử” này xuống lòng tư lợi ấy, để anh chị em đứng vững hơn trong những cư sở thứ năm này.

Lạy Chúa đầy yêu thương của con, tình yêu tinh tuyền đòi hỏi mức độ ích kỷ và hy sinh cao nhất. Tình yêu ấy đòi hỏi con phải hoàn toàn chết đi cho chính mình trong mọi sự. Xin gia tăng tình yêu nơi con và giải thoát con khỏi mọi hình thức yêu thương ích kỷ. Xin cho tình yêu của con được tinh tuyền và thánh thiện, để noi theo và thông phần vào tình yêu của Chúa. Lạy Chúa dấu yêu, Chúa đã tự nguyện hiến mạng sống mình. Chúa đã đón nhận mọi bất công. Chúa không đòi người khác phải yêu thương mình trước khi Chúa trao ban tình yêu. Xin giúp con làm cho tình yêu của con nên giống tình yêu của Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 57: Thời kỳ tìm hiểu bắt đầu

Trong chương cuối của những cư sở thứ năm, Thánh Têrêsa trở lại để soi sáng thêm về việc cầu nguyện kết hiệp. Ở đây, thánh nữ dùng hình ảnh mà nhiều người hiểu là giai đoạn tìm hiểu cuối cùng để chuẩn bị đính hôn. Trong cuộc gặp gỡ cuối cùng và sâu xa này, dường như Thiên Chúa ngỏ lời cầu hôn với linh hồn, mời linh hồn bước vào cuộc hôn nhân thiêng liêng.

Chúng ta có thể ví việc cầu nguyện kết hiệp với một cuộc viếng thăm, vì việc ấy chỉ kéo dài trong một khoảnh khắc rất ngắn. Không còn chuyện cân nhắc nữa, nhưng một cách kín nhiệm, linh hồn nhận ra mình được đính hôn với một Đức Lang Quân như thế nào (V.IV #2).

Ở thời điểm này trong mối tương quan với Thiên Chúa, linh hồn đã cam kết bước vào cuộc hôn nhân với Thiên Chúa. Việc đính hôn vừa diễn ra. Việc cầu nguyện kết hiệp giống như một cuộc gặp gỡ hết sức mãnh liệt với Đức Lang Quân để nhận biết Người. Thánh nữ nói rằng cuộc gặp gỡ với Người Bạn Đời thiêng liêng tương lai này chỉ kéo dài trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhưng trong khoảnh khắc ấy, linh hồn được thông truyền nhiều điều hơn những gì có thể đạt được qua bao năm tự mình nỗ lực. Đấng Chí Ái tỏ mình cho linh hồn “một cách kín nhiệm”, và cuộc gặp gỡ thiêng liêng này khiến lòng linh hồn bừng cháy tình yêu, tràn đầy niềm mong đợi cuộc hôn nhân sắp đến.

Thánh Têrêsa giải thích thêm rằng vì đây là một cuộc gặp gỡ hoàn toàn thiêng liêng, nên vượt xa mọi kinh nghiệm của con người về hai người yêu nhau đang chuẩn bị bước vào hôn nhân trần thế. Sự hiểu biết về Thiên Chúa nhận được trong cuộc gặp gỡ kín nhiệm này khiến linh hồn xác tín rằng quyết định hiến mình cho Đấng Chí Ái chắc chắn là quyết định đúng đắn. Vì linh hồn đã nhận được những ân huệ lớn lao như thế, được ban cho sự hiểu biết kín nhiệm như thế về Đấng Chí Ái, nên nếu quay lưng lại với Thiên Chúa vào lúc này, linh hồn sẽ phải chịu một mất mát khủng khiếp không sao diễn tả nổi. Mất mát ấy sẽ tương xứng với những ân huệ thiêng liêng và những trao ban tình yêu mà linh hồn vừa lãnh nhận.

Suy niệm: Hãy thử suy ngẫm về việc Thiên Chúa thông truyền cho một linh hồn “một cách kín nhiệm”. Điều đó có nghĩa là gì? Vì điều ấy là “kín nhiệm”, nên không thể biết được nếu không trải nghiệm. Điều này cho thấy sự thân mật và độc đáo của mối tương quan mà mỗi người được Chúa chúng ta đích thân mời gọi cùng chia sẻ. Hãy suy ngẫm về cuộc gặp gỡ và sự thông truyền kín nhiệm mà Ba Ngôi Chí Thánh mong muốn chia sẻ với anh chị em.

Mặc dù sự kết hiệp với Thiên Chúa vượt xa mọi kinh nghiệm về hôn nhân nhân loại, Thánh Têrêsa vẫn dùng những hình ảnh đính hôn và hôn nhân để giúp chúng ta hiểu điều xảy ra trong những cư sở này. Kết hôn là một quyết định hết sức trọng đại của con người—có lẽ là quyết định trọng đại nhất trong đời. Tương tự, việc chọn đính hôn với Thiên Chúa còn cao cả hơn, quan trọng hơn biết bao so với bất cứ quyết định nào khác mà chúng ta sẽ đưa ra trong đời. Anh chị em có sẵn lòng đưa ra lời cam kết ấy không?

Khi bước vào mối tương quan đính hôn với Ba Ngôi Thiên Chúa, anh chị em cam kết dành nhiều thời gian ở bên Thiên Chúa. Anh chị em hứa sẽ nhận biết Thiên Chúa hơn, trở nên hết sức thân thiết với từng Ngôi Vị trong Ba Ngôi, học cách sống với Ba Ngôi và lớn lên trong tình yêu dành cho Ba Ngôi. Anh chị em có sẵn lòng làm điều này không? Về phía anh chị em, có chút do dự nào trước một lời cam kết sâu xa như thế không?

Về phía Thiên Chúa, không có chút do dự nào. Thiên Chúa khát khao nên một với anh chị em và khát khao mời anh chị em bước vào sự kết hiệp trọn vẹn với Người. Biết rằng Thiên Chúa của cả vũ trụ gắn bó với anh chị em đến thế hẳn sẽ giúp anh chị em vơi bớt mọi lo ngại khi chọn hiến dâng tất cả cho Thiên Chúa Ba Ngôi.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh, Chúa đã mời gọi con bước vào sự kết hiệp với Chúa, một sự kết hiệp sâu thẳm, thâm sâu và choáng ngợp đến nỗi sẽ thay đổi đời con mãi mãi. Chúa hứa ban chính mình làm quà tặng cho con và trao hiến chính mình cho con không chút giữ lại. Con là ai mà Thiên Chúa của cả vũ trụ lại hạ mình ban cho con nhiều đến thế? Lạy Thiên Chúa của con, con thưa “Xin vâng” với Chúa và đón nhận lời Chúa mời gọi bước vào sự hiệp thông trọn vẹn với Chúa.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài 58:  Cuộc tấn công cuối cùng của ma quỷ

Giờ đây, khi linh hồn đã nhận biết cách thân tình Đấng mà mình được đính hôn, ma quỷ mở một cuộc tấn công cuối cùng và dữ dội nhằm ngăn cản sự kết hiệp thiêng liêng trong cuộc hôn nhân với Thiên Chúa, vì ma quỷ biết rằng đây là nỗ lực cuối cùng của nó.

…tuy nhiên, tên ác thần đến với sự tinh quái sắc sảo của hắn và, lấy cớ làm điều thiện, dẫn linh hồn lạc lối trong một việc nhỏ nhặt nào đó, khiến linh hồn mắc những lỗi nhẹ mà hắn làm cho linh hồn tin là vô hại. Cứ thế, từng chút một, lý trí bị che mờ và ý chí bị suy yếu, trong khi ma quỷ nuôi dưỡng lòng tự ái nơi nạn nhân của hắn, cho đến khi dần dần hắn thành công trong việc kéo linh hồn ra khỏi sự kết hợp với thánh ý Thiên Chúa và khiến linh hồn làm theo ý riêng (V.IV #6).

Ma quỷ biết rằng ở giai đoạn này, hắn không có cơ hội nào thuyết phục linh hồn phạm tội trọng. Vì thế, hắn dùng những mưu chước tinh vi dưới chiêu bài làm điều thiện để tiến hành một cuộc chiến dữ dội chống lại linh hồn. Ma quỷ biết rằng nếu linh hồn này tiến xa hơn nữa, linh hồn sẽ làm biết bao điều tốt lành cho Thiên Chúa, và hắn sẽ bất lực, không thể ngăn cản được. Điều này khiến ma quỷ khiếp sợ tận căn, và hắn làm mọi cách để ngăn cuộc hôn phối thiêng liêng diễn ra và đạt tới sự viên mãn.

Cơ hội cuối cùng duy nhất của ma quỷ là lừa linh hồn tin rằng một hành vi xấu nhỏ nhặt là điều tốt, và linh hồn sẽ được lợi khi chọn thứ tội lỗi đã được ngụy trang ấy. Nếu thành công, hắn sẽ tiếp tục dẫn dụ linh hồn đưa ra thêm những lựa chọn như thế, từng bước nhỏ đưa linh hồn đi trên con đường dẫn đến sa ngã. Một khi đã thành công trong việc làm suy yếu ý chí và che mờ trí hiểu, hắn liền tấn công để chấm dứt cuộc đính hôn thiêng liêng và khiến linh hồn đánh mất ân sủng của Thiên Chúa.

Suy niệm: Anh chị em có yêu mến Thiên Chúa sâu đậm đến mức không bao giờ cố ý làm bất cứ điều gì trái với thánh ý Người không? Những người ở cư sở thứ năm thì yêu mến Người như thế. Họ không tránh tội vì sợ hình phạt. Đúng hơn, họ tránh tội vì tình yêu họ dành cho Thiên Chúa sâu đậm đến nỗi chỉ nghĩ đến việc xúc phạm đến Người thôi cũng đủ khiến họ đau buồn. Khi nhìn vào chính linh hồn mình, anh chị em có cảm nghiệm như vậy không?

Nếu tình yêu của anh chị em dành cho Thiên Chúa đã đạt đến mức sâu xa này, thì đừng mất cảnh giác. Hãy biết rằng ma quỷ rất sợ tình yêu như thế và sẽ gia tăng gấp bội những nỗ lực làm cho anh chị em vấp ngã. Hãy suy ngẫm về thực tại ấy: lòng thù ghét của ma quỷ. Đừng làm thế vì một nỗi sợ thiếu lành mạnh, bởi ma quỷ bất lực trước thánh ý Thiên Chúa. Nhưng hãy làm thế để nhắc mình rằng, vì chưa hoàn thiện, anh chị em vẫn có thể bị lừa dối. Anh chị em có hiểu được sự thật đòi hỏi lòng khiêm nhường này không?

Hãy dành thời gian suy nghĩ về những cách tên ác thần đã lừa anh chị em làm điều xấu dưới vỏ bọc làm điều tốt. Để nhận ra những mưu chước này, cần có một tâm hồn hết sức cởi mở và khiêm nhường. Anh chị em có sẵn lòng xét lại các hành động của mình và thừa nhận những điểm nhỏ nhặt mà trong đó anh chị em đã tin vào những lời dối trá tinh vi của hắn không? Hãy mở lòng đón nhận điều này, và tin tưởng rằng Thiên Chúa, Đấng yêu thương anh chị em bằng một tình yêu cháy bỏng và bao trùm tất cả, sẽ giúp anh chị em nhận ra những lời dối trá tinh vi ấy—nếu anh chị em để Người làm điều đó.

Lạy Chúa là Đấng yêu thương trọn hảo, tình yêu Chúa dành cho con sẽ không bao giờ lay chuyển, nhưng tình yêu con dành cho Chúa đôi khi có thể lạc lối. Lạy Chúa mến yêu, con thật lòng yêu mến Chúa; con yêu mến Chúa bằng một tình yêu sâu thẳm. Con nguyện xin cho đến ngày nhắm mắt lìa đời, con không bao giờ xúc phạm đến Chúa. Xin giúp con nhận ra mọi cách tên ác thần dùng những mưu chước tinh vi để lừa dối con, dẫn con đến chỗ xúc phạm đến Chúa dưới chiêu bài làm điều thiện. Lạy Chúa mến yêu, xin giúp con nhìn mọi hành động của mình như Chúa nhìn, để con luôn quay về với Chúa mỗi khi lạc bước.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Mục lục