Mieszkania piąte

Wejście w misterium paschalne przez modlitwę zjednoczenia

Lekcja czterdziesta trzecia: Niemożliwe do opisania

Gdy dusza wchodzi do mieszkań piątych, zaczyna odkrywać, że nie sposób opisać mistycznego języka Boga ani tego, co On jej przekazuje.

O, siostry moje, jakże mam opisać bogactwa, skarby i radości zawarte w mieszkaniach piątych! Czy nie lepiej byłoby o nich milczeć? Nie sposób ich opisać, umysł nie może ich pojąć ani żadne porównania oddać, gdyż wszystkie rzeczy ziemskie są zbyt marne, by mogły temu posłużyć (V.I #1).

Posługujemy się ludzkim językiem i ziemskimi pojęciami, aby przekazywać sobie nawzajem nasze myśli. Używamy obrazów, analogii, metafor i anegdot, aby wyjaśnić, co mamy na myśli. Ponieważ jednak to, co Bóg zaczyna przekazywać duszy w tych mieszkaniach, pochodzi spoza tego świata, wszelkie próby przełożenia tego na ludzki język okazują się niemożliwe. Mimo to święta Teresa stara się, jak potrafi najlepiej, opowiedzieć o tym swoim siostrom i nam.

Ponieważ poznania „bogactw, skarbów i radości”, których doświadcza się w tych mieszkaniach, nie sposób opisać za pomocą ludzkiego języka i pojęć, ten rozdział trzeba czytać z pokorną świadomością tego ograniczenia. Użyte słowa okażą się dalece niewystarczające, by przekazać to, co czeka twoją duszę, gdy Bóg zaprosi cię do wejścia tutaj.

Czytając ten rozdział, zachowaj tę pokorną świadomość. Nie dziw się, że opisy tych mieszkań nie wystarczą, by dokładnie pojąć, co się w nich dokonuje. Zamiast pozwalać, by prowadziło cię to do zniechęcenia, pozwól, aby napełniło cię pragnieniem osobistego wejścia do tych mieszkań, tak by sam Bóg mógł cię pouczyć i objawić ci te ukryte skarby w języku, którym tylko On potrafi mówić.

Refleksja: Czy zdarzyło ci się kiedyś doświadczyć czegoś, co odebrało ci mowę? Być może jakiś akt bezinteresownej miłości poruszył cię tak głęboko, że zabrakło ci słów i nie było wiadomo, jak zareagować. Właśnie to dzieje się w tych mieszkaniach. Gdy Bóg zacznie przemawiać do ciebie w nowy sposób, nie zdołasz opisać tego, co właśnie się wydarzyło.

Przypomnij sobie chwilę w swoim życiu, w której przydarzyło ci się coś takiego. Czy zdarzyło się to kiedyś podczas modlitwy? Czy kiedykolwiek zdarzyło ci się wyczuć, że Bóg przemawia do ciebie na modlitwie w taki sposób, że nie było wątpliwości, iż to doświadczenie nie pochodziło od ciebie, lecz że to On mówił? Jeśli tak, ciesz się, że przynajmniej na tę chwilę Bóg wprowadził cię do tego mieszkania.

Jeśli podczas lektury tego rozdziału język ten wydaje ci się nieco obcy, nie zniechęcaj się. Jeśli Bóg nie przemówił jeszcze do ciebie w ten głębszy, mistyczny sposób, niech nauki zawarte w tym rozdziale zachęcą cię do pójścia w głąb. Wróć do nauk dotyczących wcześniejszych mieszkań i pracuj nad coraz doskonalszym wcielaniem ich w życie, aby, gdy Bóg cię tutaj wezwie, nie zabrakło ci gotowości do odpowiedzi i przyjęcia Jego zaproszenia.

Panie, który budzisz najgłębszą cześć i podziw, wiem, że bogactwa, skarby i radości, które na mnie czekają, przewyższają wszystko, na co mogę kiedykolwiek mieć nadzieję i co mogę opisać. Dziękuję Ci za wszystko, czego dotąd dokonałeś w mojej duszy, i ochotnie ofiarowuję Ci siebie, abyś mógł uczynić we mnie wszystko, czego pragniesz. Obym trwał w oczekiwaniu na Ciebie i odpowiadał Ci, gdy mnie wezwiesz, niczego nie zatrzymując dla siebie, lecz oddając wszystko w chwili Twojego wezwania.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja czterdziesta czwarta: Modlitwa zjednoczenia 

Aby lepiej zrozumieć, co dzieje się w mieszkaniach piątych, musimy zrozumieć „modlitwę zjednoczenia”. Choć nie będziesz trwać nieustannie w tej formie modlitwy będącej darem łaski, Bóg zaprosi cię we właściwym czasie, by jej doświadczyć i cieszyć się trwałymi owocami tego doświadczenia.

W modlitwie zjednoczenia dusza śpi, śpi głęboko w odniesieniu do świata i do samej siebie: istotnie, przez krótki czas trwania tego stanu jest pozbawiona wszelkiego czucia i nie może myśleć o niczym, nawet gdyby chciała. Nie potrzeba tu żadnego wysiłku, aby zawiesić myśli: jeśli dusza potrafi kochać, nie wie, jak to czyni, ani kogo kocha, ani czego pragnie. W istocie umarła całkowicie dla tego świata, aby żyć w Bogu prawdziwiej niż kiedykolwiek (V.I #3).

Święta Teresa wyjaśnia dalej, że ten stan modlitwy trwa zazwyczaj krócej niż pół godziny. W tym czasie mistycznego zjednoczenia dzieje się kilka rzeczy. Po pierwsze, ludzkie pojęcia, wspomnienia, rozumowe myślenie i wyobraźnia są podczas tej modlitwy zupełnie nieprzydatne. Dlatego Bóg „pozbawia duszę wszystkich zmysłów, aby móc lepiej wycisnąć w niej prawdziwą mądrość: dopóki trwa ten stan, dusza niczego nie widzi, nie słyszy ani nie rozumie”. W pewnym sensie duch przestaje być świadomy zmysłów ciała i wszystkiego, czego się za ich pośrednictwem nauczył. Bóg natomiast przemawia bezpośrednio do ducha swoim milczącym, duchowym językiem. To, co Bóg przekazuje, obdarza człowieka nową mądrością, przewyższającą wszystko, co mógłby on kiedykolwiek osiągnąć własnym wysiłkiem.

Drugą rzeczą, która się dokonuje, jest to, że gdy człowiek budzi się z tego czasu mistycznego zjednoczenia, nie może wątpić w to, co się wydarzyło, lecz wie, że spotkał Boga na bardzo głębokim poziomie — takim, którego nigdy nie dałoby się w pełni wyjaśnić. A nawet gdyby doświadczył takiej głębi modlitwy tylko raz w życiu, wiele lat temu, zawsze zachowałby świadomość, że Bóg przemówił do niego w ten mistyczny sposób. Nigdy nie będzie wątpił w doświadczenie zjednoczenia.

Refleksja: Czy zdarzyło ci się kiedyś doświadczyć modlitwy zjednoczenia? Czy był kiedyś taki moment, gdy podczas modlitwy nastąpiło swoiste „przebudzenie” i towarzyszyła ci świadomość, że dokonało się coś przemieniającego, czego jednak nie sposób było wyjaśnić? Jeśli nie, oczekuj takiej modlitwy. Żyw nadzieję na ten cenny dar i wypatruj go. Jeśli tak, jakie dobre owoce przyniosło to w twoim życiu?

Kiedy ktoś już na stałe zamieszkuje piąte mieszkania, jego głównym celem nie powinno być nieustanne mistyczne doświadczenie modlitwy. Jeśli Bóg je daje, raduj się. Jednak ta mistyczna modlitwa nie powinna być najważniejszym doświadczeniem, do którego się dąży. Celem musi być natomiast nieustanne upodabnianie się później do Bożego sposobu myślenia i Bożej woli. Kiedy Bóg widzi, że doświadczenie modlitwy zjednoczenia pomoże w tym upodobnieniu, udzieli go. Kiedy twoja ziemska pamięć i zdolność rozumowania nie będą już wystarczać do osiągnięcia głębi zjednoczenia, jakiej pragnie Bóg, On na pewien czas zawiesi działanie tych władz i przemówi bezpośrednio do twojego ducha, aby pogłębić twoje zjednoczenie z Nim, przynieść przebaczenie twoich grzechów i obdarzyć uzdrowieniem twoją zranioną ludzką naturę.

Rozważając ten święty dar modlitwy zjednoczenia, pozwól, aby uczył cię pokory. Zrozumienie tego daru rodzi pokorę o tyle, o ile pozwala ci uświadomić sobie, że nie możesz wzrastać w świętości bez przemieniającego dotknięcia Boga w twoim życiu. Tylko Bóg może udzielić tej modlitwy, kiedy zechce i dlatego, że zechce.

Mój Panie, który mnie przemieniasz, w swoim wielkim miłosierdziu pragniesz wprowadzić mnie w Twoją Boską obecność w sposób, w jaki tylko Ty potrafisz to uczynić. Otwieram się na Ciebie, drogi Panie, i proszę o to głębokie zjednoczenie, którym pragniesz mnie obdarzyć. Proszę, przemów do mojego ducha, oczyść mój umysł, uwolnij moją wyobraźnię i pamięć oraz umocnij moją wolę, abym był w pełni gotów wejść w zjednoczenie z Tobą.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja czterdziesta piąta: Przynajmniej u bram

Święta Teresa mówi dwie niezwykle fascynujące rzeczy, gdy zaczyna najlepiej, jak potrafi, opisywać te mieszkania.

Powiedziałam „niektóre”, ale w rzeczywistości bardzo niewiele jest takich, które nigdy nie wchodzą do tego mieszkania: jedne wchodzą głębiej, inne mniej, lecz o większości można powiedzieć, że przynajmniej uzyskują wstęp do tych komnat (V.I #2).

Po pierwsze, święta Teresa mówi, że „bardzo niewiele” jest osób, które nigdy nie przekraczają choćby progu tych mieszkań. To dobra wiadomość, która powinna dodawać otuchy każdemu, kto pragnie do nich wejść. Oczywiście pisała do mniszek klauzurowych, dlatego powinniśmy rozumieć, że miała na myśli to, iż wśród jej sióstr bardzo niewiele jest takich, które nigdy w swoim życiu nie wchodzą w ten stan modlitwy. Nie mówiła, że większość ludzi w ogóle uzyska tutaj wstęp. Odnosiła się raczej do tych, którzy bardzo poważnie traktują swoje życie duchowe, żyją według reguły życia, codziennie się modlą, unikają grzechu, przystępują do sakramentów i utrzymują więzi z tymi, którzy pomagają im na drodze wiary. Innymi słowy, jeśli wiernie wcielasz w życie nauki pierwszych czterech mieszkań, możesz żywić wielką nadzieję, że Bóg zaprosi cię do piątych mieszkań.

Drugą fascynującą rzeczą, którą święta Teresa mówi o tych mieszkaniach, jest to, że jedni wchodzą do nich „głębiej”, a inni „mniej”. Wydaje się zatem, że wejście w modlitwę zjednoczenia praktykowaną w tych mieszkaniach nie jest tak jednoznaczne, jak mogłoby się wydawać. Wygląda raczej na to, że wchodzi się w nią stopniowo, coraz głębiej. Ktoś mógł jedynie postawić tu stopę, a potem się wycofać, i mogło się to zdarzyć tylko raz czy dwa razy w jego życiu. Inni mogą wchodzić tu często i pozostawać dłużej, zagłębiając się coraz bardziej w te komnaty, a nawet idąc dalej.

Refleksja: Czy należysz do tych wielu osób, którym Bóg udzielił wstępu do tych mieszkań? Być może trudno odpowiedzieć na to pytanie. Jeśli nie masz pewności, nie martw się. Żyw nadzieję i ufność, że Bóg pragnie dla ciebie takiej głębi modlitwy. Wytrwale dąż do Boga i oczekuj Jego pełnego miłości zaproszenia, które skieruje do ciebie wtedy, gdy sam zechce.

Zauważ, że zaproszenie do wejścia do tych mieszkań jest dane wielu. Jedni wchodzą częściej, inni rzadziej. Zajrzyj w swoje serce i staraj się pielęgnować pragnienie, by przynajmniej przekroczyć próg tych mieszkań. Rozbudzaj w sercu pragnienie spotkania tutaj naszego Pana. Módl się o łaskę otrzymania zaproszenia i oczekuj, że nasz Pan otworzy ci drzwi, bo tylko On może je otworzyć i gorąco pragnie to uczynić. Kiedy je otworzy, zastanów się nad swoją odpowiedzią. Jeśli zdecydujesz się wejść, będzie cię to kosztować. Ceną będzie nieustanne poddawanie własnej woli, aby mogła upodobnić się do Jego woli. Czy chcesz przyjąć tę cenę? Czy chcesz pozostawić za sobą przeszłość i zanurzyć się we wszystkim, co Bóg dla ciebie przygotował? Nie bój się i nie wahaj. Módl się o łaskę odważnego wejścia tutaj i powiedz „tak” Bożemu zaproszeniu, kiedy Bóg je do ciebie skieruje.

Mój cierpliwy Panie, pragniesz otworzyć drzwi i przyjąć mnie do tych najwspanialszych mieszkań. Pragniesz przejąć kierowanie moim życiem i moją modlitwą oraz coraz głębiej przemieniać mnie w Twoją Boską obecność, zamieszkując w samym centrum mojej duszy. Proszę, daj mi odwagę i ufność, abym w pełni przyjął zaproszenie, które nieustannie do mnie kierujesz, niczego przed Tobą nie zatrzymując, lecz podążając za Twoim łagodnym i wyraźnym głosem, gdy przemawiasz.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja czterdziesta szósta: Rozkoszna śmierć

Czy zastanawiasz się czasem, jak to będzie umierać? Jeśli tak, to wydaje się, że doświadczenie tego stanu modlitwy zjednoczenia rzuci światło na odpowiedź.

Jest to słodka śmierć, gdyż dusza zostaje pozbawiona władz, którymi posługiwała się, przebywając w ciele; słodka dlatego, że (choć w rzeczywistości tak nie jest) zdaje się opuszczać swą śmiertelną powłokę, aby pełniej trwać w Bogu. Dokonuje się to tak całkowicie, że nie wiem, czy w ciele pozostaje dość życia, by nadal oddychało; po namyśle sądzę, że nie; w każdym razie, jeśli jeszcze oddycha, czyni to nieświadomie (V.I #3).

W chwili śmierci twoje ciało przestanie oddychać, a twój duch oddzieli się od niego. Wydaje się również, że właśnie to dzieje się podczas tej modlitwy. Święta Teresa przyznaje, że nie wie, czy ciało dosłownie przestaje wówczas oddychać, ale zdaje się sądzić, że tak. Choć być może nie jest to śmierć w takim znaczeniu, w jakim zwykle ją rozumiemy, istnieją tu podobieństwa.

O ciele można mówić jako o „śmiertelnej powłoce” ducha. Dopóki jednak nasze ciało pozostaje w stanie upadłej natury, nie jest zdolne do całkowitego zjednoczenia z Bogiem. Na końcu czasów, gdy Bóg wskrzesi ciała wszystkich wiernych, ciała te zostaną przemienione i będą zdolne uczestniczyć w zjednoczeniu z Bogiem. Dopóki jednak nasze ciała pozostają w stanie upadłej natury, nie są zdolne w pełni uczestniczyć w tym zjednoczeniu. Dlatego, aby duch ludzki mógł w pełni trwać w Bogu, Bóg na pewien czas mistycznie oddziela go od ciała, wyciszając jego zmysły, namiętności, emocje, ludzki rozum, wyobraźnię i pamięć, a samego tylko ducha pociągając do Boskiego zjednoczenia z Duchem Bożym.

Ziemska „śmierć”, której się zatem doświadcza, jest „słodką śmiercią”. Największą radością jest spotkanie z Bogiem bez posługiwania się ziemskim ciałem i władzami duszy. Jedno z najlepszych biblijnych wyjaśnień tej modlitwy mistycznej daje nam święty Paweł:

„Znam człowieka w Chrystusie, który przed czternastu laty (czy w ciele, czy poza ciałem — nie wiem, Bóg to wie) został porwany aż do trzeciego nieba. I wiem, że ten człowiek (czy w ciele, czy poza ciałem — nie wiem, Bóg to wie) został porwany do raju i usłyszał rzeczy niewysłowione, których nikomu nie wolno wypowiadać” (2 Koryntian 12:2–4).

Rozważanie: Czy boisz się śmierci? Śmierć niesie ze sobą wiele niewiadomych. Jednak dla tych, którzy żyją w Chrystusie, jest ona przejściem do wiecznej radości. Choć Bóg może dać ci jeszcze wiele lat tu, na ziemi, w twojej upadłej ludzkiej naturze, wiedz, że pragnie również uwolnić cię od tego świata przez „słodką śmierć” modlitwy zjednoczenia.

Zastanów się, czy boisz się śmierci. Jeśli tak, pracuj nad uwolnieniem się od tego lęku. Z pewnością z naszym odejściem od bliskich, którzy pozostają na ziemi, wiąże się prawdziwy ludzki smutek. Kiedy jednak żyjemy w Chrystusie, a On żyje w nas, nigdy nie powinniśmy bać się samej śmierci.

Modlitwa zjednoczenia jest jednym z wielu sposobów, przez które Bóg przygotowuje cię do zjednoczenia z Nim na zawsze w niebie. Rozważ tę formę ziemskiej śmierci i módl się o ten dar, aby pełniej zrozumieć otrzymane przez ciebie chwalebne powołanie do zjednoczenia się na zawsze z Trójcą Przenajświętszą.

Mój Panie, który mnie zapraszasz, wezwałeś mnie do całkowitego obumarcia sobie. Zapraszasz mnie, by oddać Ci wszystko i nie trzymać się niczego poza Tobą i Twoją doskonałą wolą. Proszę, obdarz mnie tą słodką formą śmierci na tym świecie, abym pełniej Cię poznawał, pozwalał Ci się przemieniać i żył jedynie dla Ciebie, służąc Tobie i Twojej świętej woli aż do dnia, w którym umrę i spotkam Cię twarzą w twarz.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja czterdziesta siódma: Działanie aniołów i demonów

Kiedy dusza wchodzi do piątych mieszkań, jest tak zjednoczona z Bogiem, że diabeł nie może na nią w żaden sposób oddziaływać.

Choćby te małe jaszczurki były nie wiem jak ruchliwe, nie mogą wejść do piątego mieszkania, ponieważ ani wyobraźnia, ani rozum, ani pamięć nie mają mocy przeszkodzić łaskom udzielanym duszy. 

Święta Teresa ponownie odwołuje się do wyobraźni, rozumu (ludzkiej zdolności rozumowania, czyli intelektu) i pamięci. Ponieważ diabeł i jego legion demonów są upadłymi aniołami, zachowują naturalne zdolności komunikowania się z nami przez duchową moc podsuwania myśli. Jest to jeden z głównych celów, dla których zostali stworzeni. Mieli być narzędziami Bożej prawdy i Jego łaski.  W stanie upadku nadal zachowują zdolność komunikowania się z nami. Teraz jednak wykorzystują wszystkie swoje naturalne zdolności, aby przekazywać nam kłamstwa w postaci pokus, przywoływać w nas pewne niezdrowe wspomnienia i próbować sprowadzić nas na drogę błędnego rozumowania.

W tych mieszkaniach, ponieważ wyobraźnia, rozum i pamięć są całkowicie pochłonięte Bogiem, demony nie mają sposobu, by siać swoje kłamstwa i wprowadzać zamęt w nasze myślenie. Dobrzy aniołowie natomiast, działając jako narzędzia Boga, mogą przekazywać nam to, co Bóg nakazuje im przekazać.

Aby lepiej to zrozumieć, warto wiedzieć, że istoty anielskie, zarówno dobre, jak i złe, nie mają naturalnej zdolności odczytywania naszych myśli. Dlatego kiedy demony widzą, że trwamy w modlitwie zjednoczenia, zostają oślepione potężną obecnością Boga i nie wiedzą, co myślimy ani co robimy, i nie mogą zbliżyć się do nas ze swoimi kłamstwami. Pozostają bezsilne. Dobrzy aniołowie natomiast, ponieważ działają jako narzędzia Boga, mogą przekazywać nam dokładnie to, czego potrzebujemy, gdyż Bóg doskonale odczytuje nasze myśli. Choć dobrzy aniołowie nie mogą odczytywać naszych myśli własnymi naturalnymi siłami, polegają na Bogu, który wskazuje im, jak mają nas prowadzić. W ten sposób Bóg zaprasza ich do udziału w swoim najbardziej ukrytym udzielaniu nam miłości i łaski.

Wśród wielu rzeczy, które ci dobrzy aniołowie nam przekazują, są duchowe pociechy, które „przewyższają wszelkie ziemskie radości, przyjemności i zadowolenie”. Te duchowe pociechy mogą być obecne nawet wtedy, gdy doświadczamy cierpienia lub smutku, podobnie jak wówczas, gdy Jezus płakał po śmierci Łazarza. Udzielane nam pokój i radość są duchowymi skutkami zjednoczenia, którym dusza cieszy się z Bogiem, nawet pośród cierpienia, takiego jak śmierć Jezusa na krzyżu.

Refleksja: Czy zdarza ci się zmagać z natrętnymi myślami, nieokiełznaną wyobraźnią, zmartwieniami lub lękami, które prowadzą cię do duchowego strapienia? Takie doświadczenie różni się od depresji. Strapienie jest duchowym skutkiem tego, że pozwalamy złemu wypowiadać jego kłamstwa, aby doprowadził nas do duchowej rozpaczy. Jeśli czasami się z tym zmagasz, módl się o dar modlitwy zjednoczenia, aby władze twojej duszy były chronione przed atakami złego.

Czy pragniesz prawdziwej wolności? Czy chcesz, aby twoje myśli zostały uwolnione od pokus i zamętu? Z pewnością tak. Rozważ zatem, jak wielkie znaczenie ma wejście do tych piątych mieszkań. W tych komnatach odnajduje się nową postać wolności, o której istnieniu dotąd nie miało się pojęcia. Wyobraź sobie miejsce, w którym wszystko, co wiesz, rozważasz i w co wierzysz, jest tym, co przekazuje ci Bóg. Wyobraź sobie, że twój umysł zostaje całkowicie przemieniony przez Boga. Wyobraź sobie, że otrzymujesz dary mądrości, rozumu, umiejętności i rady w największym możliwym stopniu. To właśnie czeka na ciebie w tych pełnych chwały mieszkaniach.

Mój Panie, który mnie wyzwalasz, Ty widzisz moje słabości, zmagania, zamęt, zmartwienia i lęki. Wiesz, na jak wiele sposobów zły mnie kusi, zwodzi i wprowadza w zamęt. Proszę, umiłowany Panie, oślep go i uwolnij mnie od jego złych słów, abym żył w wolności od niego i jego licznych kłamstw. Zamiast tego napełnij mnie Twoim czystym światłem i prawdą, abym mógł doświadczyć wolności, którą pragniesz mnie obdarzyć.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja czterdziesta ósma: Przeniesienie do piwnicy winnej

Święta Teresa posługuje się obrazem piwnicy winnej i mówi, że to właśnie w tej piwnicy, w samym środku naszej duszy, Bóg umieszcza nas podczas modlitwy zjednoczenia, objawiając się nam swoją mocą, a nie dzięki jakiemukolwiek wysiłkowi z naszej strony.

W związku z moimi słowami: «Z naszej strony nic nie możemy uczynić», uderzyły mnie słowa Oblubienicy z Pieśni nad Pieśniami, które zapewne pamiętacie: «Król wprowadził mnie do piwnicy winnej» (albo «umieścił mnie», jak sądzę, mówi): nie mówi ona, że weszła tam z własnej woli, choć opowiada nam, jak wędrowała tu i tam, szukając swego Umiłowanego (V.I #10).

Warto tu odwołać się do nauczania świętego Jana od Krzyża (zob. Pieśń duchowa, strofa 11.3). Święty Jan naucza, że Bóg jest obecny w duszy na trzy sposoby. Pierwszy to obecność przez istotę. Oznacza to, że Bóg jest obecny w całym swoim stworzeniu jako źródło samego jego istnienia. Gdyby Bóg opuścił istotę jakiejkolwiek rzeczy stworzonej, rzecz ta przestałaby istnieć. Dlatego Bóg jest obecny „przez istotę” nawet w duszach znajdujących się w stanie grzechu śmiertelnego.

Po drugie, Bóg jest obecny w duszy przez łaskę uświęcającą. Łaska ta jest zwykle udzielana przez chrzest i pozostaje w człowieku tak długo, jak długo unika on grzechu śmiertelnego. To właśnie ta łaska doprowadzi człowieka do wiecznego zbawienia. Nadprzyrodzone przejawy Bożej obecności nie zawsze towarzyszą łasce uświęcającej, ale to właśnie ten stan łaski prowadzi nas do nieba.

Te dwa pierwsze sposoby obecności Boga w duszy wywodzą się od scholastyków, takich jak święty Tomasz z Akwinu. Święty Jan od Krzyża wprowadza jednak trzeci sposób obecności Boga w duszy, o którym mówi również święta Teresa. W tym trzecim sposobie Bóg jest obecny przez to, że objawia się duszy za pośrednictwem duchowych pociech. Tak więc w przytoczonym wyżej fragmencie święta Teresa mówi o Królu wprowadzającym ją do piwnicy. W tej modlitwie zjednoczenia Bóg objawia się duszy, wprowadzając ją do owego wewnętrznego mieszkania i ukazując jej swoją Boską obecność. Nie chodzi o to, że Boga wcześniej tam nie było, lecz o to, że człowiek wcześniej nie przebywał tam z Bogiem.

Święta Teresa wskazuje również na to, jak nasz zmartwychwstały Pan ukazał się uczniom za zamkniętymi drzwiami, nie wchodząc przez drzwi. Przypomnij sobie także, że kiedy Jezus powstał z martwych, przeszedł przez kamień zamykający grób. Podobnie spotykamy Boga nie przez wejście drzwiami rozmyślania ani dzięki własnemu wysiłkowi; w tej modlitwie zjednoczenia zostajemy raczej w mistyczny sposób przeniesieni przed Jego oblicze, do samego środka naszej duszy. To Bóg dokonuje tego dzieła; my nie czynimy nic poza wyrażeniem zgody na Jego działanie.

Refleksja: Rozważ ewangeliczną scenę po Zmartwychwstaniu, gdy Jezus nagle ukazał się uczniom w Wieczerniku mimo zamkniętych drzwi. Jak się tam znalazł? W jakiś sposób Jezus stał się dla nich obecny w sposób mistyczny.

Rozważając to mistyczne ukazanie się naszego Pana uczniom, wiedz, że jest ono podobne do tego, czego Bóg pragnie dokonać w twoim wnętrzu. Ponieważ już mieszka w tobie przez istotę i przez łaskę uświęcającą, chce ogarnąć twojego ducha i w mistyczny sposób przenieść cię do wewnętrznej komnaty twojej duszy, w której przebywa. Ta „piwnica winna” w twoim wnętrzu jest miejscem, w którym On na ciebie czeka. Nie możesz zrobić nic, by tam wejść, poza tym, że pozwolisz Mu się tam zaprowadzić, kiedy On o tym zdecyduje.

Czy zdarzyło ci się kiedyś doświadczyć czegoś, co sprawiało wrażenie, jakby Bóg właśnie tak z tobą postąpił? Czy podczas modlitwy twoja świadomość obecności Boga, który w tobie mieszka, stała się nagle pełniejsza? Czy Bóg kiedykolwiek „postawił cię” w swojej obecności w nowy i głęboki sposób? Otwórz się na ten dar. Oczekuj Pana, a jeśli udzieli ci tej formy modlitwy, przyjmij ją i odpoczywaj blisko Niego, w samym centrum swojej duszy.

Mój zawsze obecny Panie, Ty mieszkasz we mnie, podtrzymując mnie w istnieniu i uświęcając moją duszę swoją zbawczą łaską. Proszę, wprowadź mnie także do tej wewnętrznej komnaty mojej duszy, objawiając mi swoją obecność, abym mógł bardziej Cię kochać, adorować Cię i odpoczywać blisko Twojej Boskiej obecności.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja czterdziesta dziewiąta: Jedwabnik

Świętej Teresie ogromnie zależy na tym, aby jej siostry zrozumiały dwie rzeczy. Po pierwsze, modlitwa zjednoczenia przekracza nasze możliwości i nie możemy jej osiągnąć własnym wysiłkiem. Jest ona wyłącznie darem Boga, który należy przyjąć, jeśli zostanie udzielony. Po drugie, Teresa przyznaje, że choć nie możemy uzyskać tej łaski własnym wysiłkiem, możemy wiele zrobić, aby przygotować się na jej przyjęcie. Aby to wyjaśnić, porównuje ten stan modlitwy do jedwabnika. Jedwabnik zaczyna życie jako pozbawione życia jajeczko na liściach krzewu morwy. Ożywa, gdy w ciepłe dni budzą się do życia liście morwy. Po wykluciu ta maleńka gąsienica musi zabrać się do pracy.

Gąsienica żywi się liśćmi morwy, aż urośnie na tyle, że ludzie kładą w jej pobliżu małe gałązki, na których sama z siebie zaczyna wysnuwać jedwab ze swego maleńkiego pyszczka, aż utworzy ciasny, mały kokon, w którym się zagrzebuje. Potem ten duży i brzydki robak opuszcza kokon jako śliczny, mały, biały motyl (V.II #1).

Pierwszą czynnością gąsienicy jest karmienie się liśćmi. Nawiązując do tego porównania, święta Teresa mówi, że chrześcijanin również musi karmić swoją duszę, gdy ta ożyje dzięki łasce uświęcającej. Czyni to, korzystając ze zwyczajnych środków duchowego pokarmu w Kościele, do których należą „regularna spowiedź, książki religijne i kazania”. Są to działania charakterystyczne zwłaszcza dla pierwszych trzech mieszkań, przez które człowiek świadomie wzrasta w świętości. Codzienna modlitwa i rozmyślanie również stanowią część tego początkowego karmienia duszy.

Kiedy dusza umocni się dzięki tym zwyczajnym pomocom, musi zacząć budować kokon, w którym umrze. Tym „Kokonem” jest Chrystus. Teresa przywołuje fragment Pisma Świętego: „Umarliście bowiem i wasze życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu” (Kolosan 3:3). Dusza buduje ten kokon, w którym umiera, upodabniając się do Chrystusa przez wyrzeczenie się miłości własnej i własnej woli, przez nieprzywiązywanie wagi do niczego, co ziemskie, przez pokutę, modlitwę, umartwienie, posłuszeństwo woli Bożej i pełnienie dzieł miłości. Gdy człowiek gorliwie podejmuje te wysiłki, święta Teresa udziela mu następującej rady:

Umrzyj! Umrzyj tak, jak umiera jedwabnik, gdy wypełni zadanie, dla którego został stworzony, a ujrzysz Boga i zanurzysz się w Jego wielkości, jak mały jedwabnik otulony jest swoim kokonem (V.II #5).

Kiedy dusza umiera w Chrystusie, dzieje się coś cudownego. Za sprawą działania, które przekracza jej możliwości, dusza zostaje przemieniona w nowe stworzenie, tak jak brzydka gąsienica przemienia się w pięknego motyla. Piękny, biały motyl nie wie, jak dokonała się jego przemiana, ale wie, że został przemieniony, i nigdy nie chciałby powrócić do poprzedniego stanu.

Po przemianie dusza może jednak doświadczyć także pewnego zagubienia. „Doprawdy, duch nie poznaje samego siebie, tak bardzo różniąc się od tego, czym był, jak biały motyl różni się od odrażającej gąsienicy”. Dlatego, choć dusza doświadcza przemożnej obecności Boga, jej rozum nie potrafi jeszcze pojąć, co się dzieje. Wie, że Bóg jej dotknął, ale nowość tego spotkania pozostaje w pewnej mierze tajemnicą. Na tym etapie bardzo pomocny jest dobry kierownik duchowy, który pomaga duszy zrozumieć, co się wydarzyło i co nastąpi dalej, gdy będzie ona nadal czynić postępy.

Refleksja: Czy rozumiesz, że jedyną drogą do całkowitej przemiany w Chrystusie jest śmierć w Chrystusie? Zastanów się, jakiego rodzaju śmierć może to oznaczać dla ciebie. Co musisz zrobić, aby przygotować „grób”, w którym masz umrzeć w Chrystusie? Przygotowujesz ten grób, ten kokon, wytrwale podejmując codzienną modlitwę, święte życie, wzrastanie w cnocie, uczynki miłości, umartwienie i wyrzeczenie się wszelkiego egoizmu. Kiedy to się dokona i kiedy nasz Pan tak zechce, sprawi w tobie głęboką przemianę. Czy Bóg rozpoczął już tę przemianę w twoim życiu?

Kiedy Bóg przemieni cię w swoje nowe stworzenie, zauważysz w sobie zmianę. Czy dostrzegasz tę przemianę w swoim życiu? Jeśli nie, podejmuj wytrwały wysiłek, korzystając ze wszystkich zwyczajnych środków, które Bóg ci dał, a które opisano powyżej, i czyń to gorliwie. Szukaj sposobów, by pełniej umierać dla siebie. Nie odstępuj od tego celu.

Jeśli dostrzegasz, że Bóg zadziałał w twoim życiu w sposób prawdziwie przemieniający, raduj się tym! Początkowo taka przemiana będzie dla ciebie czymś nowym. Możesz zauważyć w sobie nową siłę, której wcześniej nigdy nie było. Zobaczysz, jak wzrasta w tobie cnota. Będziesz głębiej pragnąć Boga w swoim życiu, a Jego święta wola stanie się twoją jedyną troską. Wiedz, że to nowe, przemienione życie, którym Bóg cię obdarza, jest dopiero początkiem. Ucz się żyć jako to nowe stworzenie, a Bóg nauczy cię latać.

Mój Panie, który mnie przemieniasz, dałeś mi wszystko, czego potrzebuję, by wzrastać w świętości. Zobowiązuję się do życia codzienną modlitwą, postem, wzrastaniem w cnotach i poznawaniem życia świętych. Korzystając z tych zwyczajnych środków zbawienia, by zbliżać się do Ciebie, proszę, abyś pomógł mi także całkowicie umrzeć dla siebie w tym świętym „kokonie”, który pomagasz mi budować. Umierając dla siebie, ufam, że mnie przemienisz i uczynisz ze mnie nowe, piękne stworzenie w Tobie.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta: Czas wzlecieć

Po otrzymaniu daru modlitwy zjednoczenia i wyjściu z tego stanu modlitwy dusza, przemieniona przez Boga tak, jak gąsienica przemienia się w motyla, nigdy nie chciałaby wrócić do wcześniejszych mieszkań, w których potrafiła jedynie pełzać.

Gardzi pracą, którą wykonywała, gdy była jeszcze gąsienicą — powolnym tkaniem kokonu, nić po nici — wyrosły jej skrzydła i może latać; czy mogłaby zadowolić się pełzaniem? (V.II #7)

Przemieniające doświadczenie spotkania z Bogiem w modlitwie zjednoczenia nie jest czymś, co człowiek może obserwować w chwili, gdy się dokonuje, ponieważ jego intelekt zostaje wprowadzony w stan spoczynku. Kiedy jednak ta przemiana dokona się po raz pierwszy przez modlitwę zjednoczenia, człowiek może dostrzec i zrozumieć skutki, jakie wywarła na nim ta przemieniająca modlitwa. Skutki te są ukazane szczególnie w Błogosławieństwach. Dusza zaczyna niejako „latać”, wznosząc się na wielkie wyżyny w dążeniu do Boga i w pragnieniu współpracy z Jego łaską na wszelkie sposoby dla dobra innych.

Po pierwsze, duszę wypełnia święty żal za dawne grzechy. Ten święty żal pobudza ją do zadośćuczynienia za dawne grzechy i pomaga jej dążyć do pojednania z tymi, których zraniła. Po drugie, na wzór naszego Pana dusza pragnie wielkich prób, aby móc z miłości cierpieć w naszym Panu i wraz z Nim, przemieniając swoje próby w ofiary. Po trzecie, trwa w niej pragnienie, by zawsze i we wszystkim wielbić Boga. Po czwarte, regularnie szuka samotności jako sposobu na dalsze i coraz głębsze obcowanie z Bogiem. Po piąte, dusza staje się gorliwa w trosce o inne dusze i pragnie współpracować z łaską Bożą, aby pozyskać wielu innych dla Królestwa. Wreszcie duszę zasmuca wszystko, co obraża Boga, i uczestniczy ona w udręce Chrystusa w Ogrodzie Oliwnym, gdzie On tak bardzo cierpiał, wiedząc, jak wielu odrzuci Jego dar zbawienia.

Refleksja: W miarę jak Bóg coraz pełniej przemienia cię w nowe, chwalebne stworzenie, dostrzeżesz skutki tej przemiany w swoim życiu. Czy je dostrzegasz? Rozważ te święte owoce, które przypominają pierwszy lot tego nowego motyla.

Czy dostrzegasz w sobie nową świadomość swojego grzechu, teraz ogarniętego Bożym miłosierdziem? Czy masz święte pragnienie zadośćuczynienia za każdy grzech popełniony kiedykolwiek w życiu?

Czy postrzegasz próby w swoim życiu jako coś, czego należy unikać i co jest powodem do zniechęcenia? A może widzisz w nich sposobność do naśladowania cierpienia naszego Pana? Czy odkrywasz, że teraz pragniesz przyjmować każdą próbę i każde cierpienie z miłości do Boga?

Bóg jest godzien wszelkiej naszej chwały. Czy odnajdujesz w sobie święte pragnienie, by wielbić Boga zawsze i za wszystko? Czy wielbisz Go za swoje trudności? Czy dostrzegasz wspaniałe rzeczy, które dla ciebie czyni, i czy pragniesz Go wielbić za te niezliczone łaski?

Czy zauważasz, że coraz bardziej pociągają cię chwile samotności, kiedy możesz być sam na sam z Bogiem, adorując Go z miłością? Czy pragniesz spokojnie odpoczywać w Jego Boskiej obecności?

Czy pragniesz budować Królestwo Boże, będąc narzędziem zbawczej łaski Boga w życiu innych? Czy gorliwie troszczysz się o dusze i odczuwasz wewnętrzne przynaglenie do współpracy z łaską Bożą, aby pomóc im Go poznać?

Czy widok tak wielu grzechów na tym świecie napełnia cię świętym smutkiem i wewnętrzną udręką? Czy pełniej rozumiesz udrękę, którą Jezus przeżywał w Ogrodzie Oliwnym, mając wyraźną świadomość wszystkich, którzy odrzucą Jego dar zbawienia?

Rozważając te święte dary, udzielane tym, którzy zostają przemienieni i dzięki łasce Bożej zaczynają „latać”, staraj się je w sobie pielęgnować. Raduj się, gdy dostrzegasz, jak te nowe cechy pojawiają się w twoim życiu, i staraj się przyjmować te święte dary całym sercem.

Boże Najwyższy, wzywasz mnie na wyżyny świętości i zapraszasz do udziału w chwale Nieba. Proszę, daj mi duchowe skrzydła, których potrzebuję, by uczestniczyć w Twoim życiu jeszcze na ziemi. Napełnij mnie obfitością świętych cnót, świętym żalem za mój grzech, siłą do przyjęcia wszelkiego cierpienia, sercem oddanym wielbieniu Ciebie i Twojej chwale, tęsknotą za przebywaniem w Twojej obecności, gorliwością o zbawienie dusz oraz udziałem w duchowej udręce Twojego Najświętszego Serca.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta pierwsza: Udręka miłości

Niektórzy mogliby sądzić, że dusza, raz przemieniona przez nadprzyrodzone działanie Boga w modlitwie zjednoczenia, będzie doświadczać jedynie pokoju i radości. Choć prawdą jest, że niezaprzeczalny Boży pokój i radość są w niej obecne w nowy i głęboki sposób, dusza zaczyna również napotykać wiele nowych prób, nawet głębszych niż kiedykolwiek wcześniej.

Ach, jakież nowe próby zaczynają dręczyć umysł! Któż spodziewałby się tego po tak wzniosłej łasce? W istocie, w taki czy inny sposób musimy nieść krzyż przez całe życie (V.I #8)

Nie trwóż się, słysząc o tym. Święta Teresa mówi dalej: „ich cierpienia, choć niezwykle dotkliwe, są tak dobroczynne i płyną z tak dobrego źródła, że przynoszą zarówno pokój, jak i szczęście”. Czym są te dotkliwe cierpienia i nowe próby, których dusza doświadcza wskutek modlitwy zjednoczenia? W istocie jest to dwojaka udręka miłości.

Po pierwsze, zakosztowawszy czystej miłości Boga przez to tajemne spotkanie w ukrytym centrum duszy, człowiek tęskni za niebem i pozostaje w wielkiej udręce, wiedząc, że jeszcze tam nie jest. Jego jedyną pociechą jest świadomość, że Bóg chce, aby pozostał na ziemi i kontynuował Jego dobre dzieło. Człowiek pragnie być z Bogiem i wchodzić coraz głębiej do wewnętrznych mieszkań swojej duszy. Ponieważ jednak Bóg nie udzielił mu jeszcze wyższych łask szóstego i siódmego mieszkania, człowiek cierpi wielką udrękę, tęskniąc za tą głębszą łaską. Tej bolesnej tęsknocie towarzyszą jednak również głęboka cnota, siła, pokój, poddanie się i radość.

Po drugie, wewnętrzne cierpienie, którego człowiek zaczyna doświadczać po otrzymaniu daru modlitwy zjednoczenia, można porównać do wewnętrznego cierpienia, jakie nasz Pan odczuwał podczas konania w Ogrójcu i gdy wisiał na krzyżu. Niektórzy mogliby błędnie uznać, że Jezus cierpiał wówczas wewnętrznie, ponieważ trwożyło Go fizyczne cierpienie, które Go czekało i którego doznawał. Tak jednak nie było. Jego spojrzenie nie było skierowane na własne cierpienia. Było skierowane na odrzucenie łaski, którą zdobywał dla dusz. Jego udrękę powodowała świadomość, że będą tacy, którzy odrzucą Jego dar zbawienia i na wieki utracą niebo. Podobnie, gdy doświadczasz modlitwy zjednoczenia, zaczynasz odczuwać wewnętrzny ból Chrystusa, który kocha wszystkich ludzi miłością pochłaniającą Go całkowicie, nawet wtedy, gdy ta miłość jest odrzucana.

Uczy nas to między innymi, że jeśli bardzo kochasz, będziesz też bardzo cierpieć, dopóki dawanie i przyjmowanie tej miłości nie osiągnie pełni. Jednak cierpienie płynące z miłości różni się nieskończenie od całkowitej śmierci duszy, w której nie ma żadnej miłości. Zaczynamy doświadczać cierpienia z miłości, które było obecne w ludzkiej duszy naszego Pana. Pragnął On znów być ze swoim Ojcem w niebie i pragnął przyprowadzić tam ze sobą każdego człowieka na ziemi.

Rozważanie: Czy zdarza ci się tęsknić za przebywaniem z Bogiem w niebie? Jeśli tak, to dobrze; jest to znak, że Bóg objawił ci siebie w centrum twojej duszy przez modlitwę zjednoczenia. Jeśli nosisz w sobie tę tęsknotę za Bogiem, smakuj ją i pozwól, by rodziła pokój i radość.

Czy śmierć cię przeraża? Z jednej strony powinniśmy głęboko pragnąć przebywania z Bogiem, ponieważ to tam jest nasz prawdziwy dom. Z drugiej strony, jeśli tęsknisz za przebywaniem z Bogiem, ale zarazem masz świadomość, że Bóg ma jeszcze dla ciebie zadania do wykonania dla Niego na ziemi, to dobrze. Pozwól sobie doświadczyć udręki, którą Jezus odczuwał podczas swojego ziemskiego życia, tęskniąc za powrotem do Ojca, a jednocześnie pragnąc wypełnić wolę Ojca na ziemi.

Zastanów się także, czy doświadczasz wewnętrznej udręki Chrystusa o dusze. Czy boli cię serce, gdy widzisz ludzi, którzy błądzą i odwracają się od nieskończonego miłosierdzia Boga? Oby tak było. W istocie im bliżej naszego Pana jesteś przyciągany, tym mocniej będziesz odczuwać Jego udrękę o błądzące dusze. Pozwól, by ta święta udręka stała się pobudką do kochania innych i do wzmożonej modlitwy za nich.

Mój udręczony Panie, gdy chodziłeś po ziemi, doświadczałeś wielkiej wewnętrznej udręki, tęskniąc za powrotem do pełnej obecności Twojego Ojca w niebie i pragnąc przyprowadzić ze sobą każdą ludzką duszę. Twoja miłość do Ojca i do każdego, kogo On stworzył, napełniała Cię udręką miłości. Proszę, rozpal we mnie tę samą udrękę miłości, zapalając mnie do współudziału w pragnieniach Twojego Serca.

Zamieszkująca we mnie Trójco Przenajświętsza, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta druga: Boży sygnet

Gdy człowiek otrzymuje dar modlitwy zjednoczenia, jest to podobne do sytuacji, w której Bóg odciska swoją pieczęć na duszy, a dusza jest jedynie podatnym na kształtowanie woskiem.

Wierzę, że udziela On tej łaski jedynie tym, których bierze całkowicie na własność. Pragnie, aby duch, nie wiedząc jak, wyszedł z odciśniętą Jego pieczęcią, gdyż w istocie nie czyni on nic więcej niż wosk, na którym odciska się sygnet (V.II #11).                                              

Święta Teresa posługuje się tym nowym obrazem, by dokładniej opisać zarówno działanie Boga podczas modlitwy zjednoczenia, jak i nasze działanie. Sygnet był powszechnie używany do odciskania na czymś swojego podpisu i oznaczania tego jako swojej własności. Napisany list zamykano, pieczętując go woskiem. Zanim wosk całkowicie zastygł, osoba pisząca list odciskała w nim sygnet, pozostawiając jego niepowtarzalny odcisk. To właśnie Bóg czyni z naszą duszą. Odciska swoją wolę na woli człowieka i czyni wolę człowieka swoją własną. Człowiek, który przyjmuje ten odcisk, ma jedynie być jak plastyczny wosk, który przyjmuje i ukazuje wolę Boga.

To porównanie uczy nas ponadto, że przez tę modlitwę dokonuje się upodobnienie naszej woli do woli Boga. Nie wypełniamy już własnej woli. Zamiast tego wola Boga staje się naszą wolą, a my wybieramy jedynie wypełnianie tej Bożej woli we wszystkim.

Kiedy wola duszy jest zgodna z wolą Boga, nie ma niczego, czego dusza ta nie uczyniłaby dla Niego. Niczego! Z radością przyjmuje najsurowsze pokuty, jeśli Bóg chce ich jako ofiary dla dobra innych. Czyni wszystko, co konieczne dla zbawienia dusz, włącznie z oddaniem życia bez wahania. Jej jedynymi pragnieniami w życiu stają się chwała Boża i zbawienie dusz. Dąży do tych celów z nadludzką siłą, wiedząc, że to Bóg działa w niej i przez nią. Nie należy już do siebie; należy do Boga, ukryta w Chrystusie.

Refleksja: Kiedy przyglądasz się własnej woli, co dostrzegasz? Czy widzisz jakieś egoistyczne pragnienia, pełne twoich własnych upodobań? Czy też widzisz wolę Boga?

Przemierzając te piąte mieszkania, trzeba pozwolić Bogu odcisnąć Jego wolę na swojej i oddać Mu swoją wolę na własność. Czy dokonało się to w twoim życiu? Czy Boża wola ogarnęła twoją wolę i przemieniła ją w swoją?

Nie możemy w pełni upodobnić naszej woli do woli Boga. Tylko Bóg może tego w pełni dokonać. Naszym zadaniem jest przyjąć odcisk Bożej woli na naszej woli, oddając ją Bogu na własność. Czy chcesz pozwolić Bogu, by tego w tobie dokonał? Czy chcesz pozwolić, by umarło w tobie wszystko, co w jakikolwiek sposób jest egoistyczne i nastawione na własną korzyść, tak aby pozostała jedynie wola Boga? Ta zgodność woli jest początkiem zjednoczenia z Bogiem.

Mój wymagający Panie, pragniesz ode mnie wszystkiego. Pragniesz w pełni wziąć moją wolę na własność, tak aby już nie ja żył, lecz abyś Ty żył we mnie. Proszę, odciśnij na mojej woli swoją doskonałą wolę i obejmij w posiadanie całe moje życie. Oddaję Ci wszystko, drogi Panie. Przyjmij mnie do siebie i przemień moją wolę w Twoją.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta trzecia: Powrót do grzechu

Gdy dusza otrzyma dar modlitwy zjednoczenia, prawdopodobnie wydarzy się jedna z dwóch rzeczy. Albo będzie kontynuować wędrówkę, albo powróci do życia w grzechu.

POWRÓĆMY teraz do naszej małej gołębicy i zobaczmy, jakich łask Bóg udziela jej w tym stanie. Zakłada to, że dusza stara się postępować w służbie naszego Pana i w poznaniu samej siebie. Jeśli otrzyma łaskę zjednoczenia, a potem nie czyni już nic więcej, sądząc, że jest bezpieczna, i przez to prowadzi niedbałe życie, zbaczając z drogi do nieba (czyli z drogi zachowywania przykazań), podzieli los motyla powstałego z jedwabnika, który składa kilka jajeczek dających początek kolejnym osobnikom jego gatunku, a następnie umiera na zawsze (V.I #1).

Święta Teresa przekazuje tu doprawdy fascynującą naukę. Wyjaśnia, że niektóre dusze otrzymują dar modlitwy zjednoczenia, a potem powracają do życia w grzechu, poważnie naruszając przykazania. Fascynujące w tej nauce jest jednak to, że nawet gdyby tak się stało, Bóg mimo wszystko często posługuje się taką osobą, aby „złożyła kilka jajeczek”, zanim zostanie na zawsze stracona w wiecznym potępieniu.

Pierwszą rzeczą, o której nam to mówi, jest to, że walka nigdy nie kończy się przed śmiercią. Aż do tej chwili, bez względu na to, jak wiele Bóg komuś udzieli, upadek jest zawsze możliwy. Teresa wyjaśnia, że ci, którzy otrzymują dar modlitwy zjednoczenia, a potem tracą łaskę, często upadają dlatego, że po otrzymaniu tego daru nie czynią już nic więcej, uważając się za bezpiecznych dzięki przemieniającemu spotkaniu z Bogiem. Popadają w samozadowolenie, zaczynają prowadzić beztroskie życie i zbaczają z drogi, popadając w grzech ciężki.

Ponieważ jednak ta wcześniej doświadczona modlitwa zjednoczenia była tak wielkim darem, nawet jeśli dana osoba zejdzie na manowce, Bóg często będzie się nią w pewien sposób posługiwał, aby „złożyła kilka jajeczek”. Oznacza to, że choć odwróciła się od Boga, jest narzędziem Jego miłosierdzia wobec innych, którzy dzięki jej wysiłkom otrzymują dar zbawienia i modlitwy.

Ta nauka poucza, że jeśli ktoś otrzyma dar modlitwy zjednoczenia, musi nadal czynić postępy, aby nie utracić wszystkiego, co otrzymał. Brak postępu na tym etapie często oznacza, że człowiek zaczyna powoli oddalać się od Boga i Jego woli. Gdy tak się dzieje, upada coraz bardziej, aż traci wszystko.

Refleksja: Jeśli w swoim życiu doświadczasz potężnych łask od Boga, raduj się tym. Nie popadaj jednak w samozadowolenie. Nie rozkoszuj się dawnymi łaskami w zuchwałym przekonaniu, że już nigdy nie upadniesz. Święta Teresa podkreślała znaczenie wytrwałości w poprzednich mieszkaniach i tutaj akcentuje je ponownie.

Czy zmagasz się z samozadowoleniem po otrzymaniu wielu łask od Boga? Czy twoje codzienne życie modlitewne zaczęło zanikać? Czy twoja gorliwość o inne dusze zaczęła słabnąć? Czy zaczynasz odwracać wzrok od chwały nieba ku powabom świata? Jeśli tak, niech ta nauka będzie dla ciebie trzeźwiącym przypomnieniem, że utrata łaski jest zawsze możliwa, dopóki chodzisz po tej ziemi.

Rozważ te pytania uczciwie i pokornie, wiedząc, że jeśli nie postępujesz naprzód na drodze wiary, to się cofasz. Ruszaj zdecydowanie naprzód. Staraj się sięgać głębiej. Módl się gorliwiej. Codziennie składaj ofiary. Nie zadowalaj się pozostawaniem w piątych mieszkaniach. Staraj się raczej iść dalej w głąb twierdzy swojej duszy, aby nadal cieszyć się Boską obecnością Tego, który mieszka w jej głębi.

Mój Panie, który mnie wzywasz, nigdy nie przestajesz zapraszać mnie głębiej, bliżej środkowego mieszkania mojej duszy, gdzie przebywasz w swojej pełni. Proszę, udziel mi daru nadprzyrodzonej wytrwałości, abym nigdy nie znużył się służeniem Tobie i nigdy nie popadł w samozadowolenie podczas mojej wędrówki. Nadal strzeż mnie od wszelkiego grzechu i rozpalaj we mnie pragnienie coraz głębszej więzi z Tobą oraz wypełnienia Twojej doskonałej woli.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta czwarta: „Droga na skróty” nie jest konieczna

Dotąd święta Teresa jasno mówiła o wielkich pociechach, których dusza doświadcza, wchodząc do piątych mieszkań i przeżywając modlitwę zjednoczenia. Teraz jednak rzuca dalsze światło na piąte mieszkania, wyjaśniając, że aby osiągnąć właściwe im zjednoczenie z Bogiem, nie trzeba otrzymać „drogi na skróty”, jaką jest doświadczanie duchowych pociech.

Czy dla osiągnięcia tego rodzaju zjednoczenia z Bogiem konieczne jest zawieszenie władz duszy? Nie; Bóg ma wiele sposobów ubogacania duszy i wprowadzania jej do tych mieszkań poza tym, co można by nazwać „drogą na skróty” (V.III #5).

Przypomnij sobie, że do doświadczenia modlitwy zjednoczenia należało czasowe zawieszenie wyobraźni, pamięci i rozumu, podczas gdy sam duch wchodził do środkowego mieszkania, aby przebywać z Bogiem. Owocem było tak przemożne poczucie pokoju i radości, że dusza ani przez chwilę nie mogła wątpić, iż spotkała Boga. Tutaj jednak, co mogłoby się wydawać odwróceniem wcześniejszych twierdzeń, święta Teresa wyjaśnia, że istnieje inna droga wejścia do piątych mieszkań, bez otrzymania tego całkowitego zawieszenia wyobraźni, pamięci i rozumu.

Druga droga wejścia do tych mieszkań polega na tym, by z pomocą łaski Bożej całkowicie wyrzec się własnej woli i we wszystkim podążać za wolą Boga. Teresa mówi, że aby to uczynić, nadal musimy umrzeć dla siebie, tak jak gąsienica musi umrzeć, by stać się motylem. Jednak na opisanych wcześniej drogach, dzięki duchowym łaskom modlitwy zjednoczenia, ta śmierć dokonywała się przez wprowadzenie duszy w sposób jawny w nowe i chwalebne życie zjednoczenia z Bogiem. Na tej drugiej drodze dusza nie otrzymuje owego daru pociechy. Zamiast tego musi zadać sobie „śmiertelny cios”, całkowicie umierając dla siebie i wybierając jedynie wolę Boga. Teresa mówi dalej: „Przyznaję, że trud będzie znacznie większy, ale też będzie miał większą wartość, tak iż wasza nagroda będzie większa, jeśli wyjdziecie z tego zwycięsko…”. To właśnie tej drogi pragnęła święta Teresa. „To jest zjednoczenie, którego pragnęłam przez całe życie i o którego udzielenie błagam naszego Pana; jest ono najpewniejsze i najbezpieczniejsze. Ale niestety, jak niewielu z nas kiedykolwiek je osiąga!”

Ta nauka powinna przynieść pociechę tym, którzy pragną wypełniać w swoim życiu wolę Boga, ale nigdy nie doświadczyli mistycznej modlitwy zjednoczenia. Jeśli mimo oddania wszystkich władz swojej duszy na służbę Bogu i wypełnianiu Jego woli nie było ci dane przeżyć opisanych wcześniej mistycznych doświadczeń na modlitwie, uznaj ten fakt za zaproszenie od Boga, by zadać sobie ten „najpewniejszy i najbezpieczniejszy” śmiertelny cios. Wybierz wszystkimi władzami swojej duszy, by nigdy nie obrażać Boga i upodobnić swoją wolę do Jego woli, a następnie ufaj, że Jego łaska ci to umożliwi, bez konieczności nadprzyrodzonych i mistycznych doświadczeń na modlitwie. Ale strzeż się! Niewielu ludzi to osiąga, nie może więc być miejsca na wahanie w całkowitym umieraniu dla siebie we wszystkim, każdego dnia, aż do końca ziemskiego życia. Największymi przeszkodami na tej drodze są „miłość własna, wysokie mniemanie o sobie, pochopne osądzanie innych nawet w drobnych sprawach oraz brak miłości, polegający na tym, że nie kochamy bliźniego w pełni tak jak samych siebie”. Jeśli zdołasz pokonać te duchowe niedoskonałości, śmiertelny cios zostanie zadany, gdy twoja wola upodobni się do woli Boga.

Refleksja: Co jest najważniejsze? Doświadczać niosącej pociechę obecności Boga czy w pełni upodobnić się do Jego woli? Z pewnością to drugie. Doskonałość polega na całkowitej zgodności naszej woli z wolą Boga. Jest to całkowite obumarcie dla siebie.

Jeśli nie było ci dane doświadczyć mistycznych pociech na modlitwie, uznaj to za zaproszenie do osiągnięcia zjednoczenia z Bogiem inną drogą. W jaki sposób możesz dobrowolnie przyjąć całkowite obumarcie swojej woli, swoich upodobań i własnych interesów? Czego jeszcze Bóg od ciebie pragnie? Wiedz, że to wyrzeczenie jest niezbędne do zjednoczenia z Bogiem. Zawsze szukaj tego zjednoczenia, nawet jeśli nie odczuwasz mistycznego działania Boga w swoim życiu modlitwy.

Mój Panie, który niesiesz pociechę, wybieram Ciebie i Twoją doskonałą wolę w moim życiu, niezależnie od tego, czy odczuwam Twoją obecność i otrzymuję niosący pociechę i przemianę dar modlitwy zjednoczenia, czy też nie. Proszę, uwolnij mnie od pragnienia wszelkich mistycznych łask na modlitwie, a zamiast tego daj mi siłę potrzebną, by całkowicie umrzeć dla siebie, tak aby moja wola stała się w pełni zgodna z Twoją.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta piąta: Duchowe zapatrzenie w siebie

Jeśli nadmiernie niepokoi cię pytanie, czy było ci dane doświadczyć modlitwy zjednoczenia, ta lekcja jest dla ciebie.

Kiedy widzę ludzi bardzo zatroskanych o to, by wiedzieć, jaki rodzaj modlitwy praktykują, zasłaniających twarze i bojących się poruszyć lub pomyśleć, aby nie utracić choćby odrobiny odczuwanego rozrzewnienia i pobożności, wiem, jak mało rozumieją z tego, jak osiągnąć zjednoczenie z Bogiem, skoro sądzą, że polega ono na takich właśnie rzeczach (V.III #11).

Choć święta Teresa poświęciła znaczną część dwóch pierwszych rozdziałów tej części dotyczącej piątych mieszkań na opis przemieniającej mocy modlitwy zjednoczenia, teraz wskazuje na pewną skłonność występującą u niektórych osób regularnie praktykujących modlitwę. Poznając różne stopnie modlitwy i mistyczne doświadczenia, które czasami im towarzyszą, niektórzy zaczynają bardziej zajmować się własnym doświadczeniem — a nawet popadają w obsesję na jego punkcie — niż owocem tego autentycznego zjednoczenia, który musi pozostawać jedynym przedmiotem ich uwagi.

Gdy duszy zostaje udzielona modlitwa zjednoczenia i towarzyszą jej autentyczne pociechy duchowe, dusza nie może się nie radować. Pozostaje w niej pewność, że Bóg wprowadził ją do wewnętrznej piwnicy duszy i tam się jej objawił. Cóż za radość! Jeśli jednak zauważasz, że próbujesz się modlić i kontemplować, a bardziej zajmuje cię to, czy doświadczasz jakiegoś przeżycia mistycznego, czy nie, to tak naprawdę wcale się nie modlisz. W takim wypadku być może czas powrócić do nauk dotyczących pierwszych trzech mieszkań i pozostać tam, aż Bóg zacznie działać w twojej duszy — jeśli zechce to uczynić.

Jeśli zauważasz, że nadmiernie niepokoisz się tym, jakiego stopnia modlitwy doświadczasz lub nie doświadczasz, bardzo ważne jest również, by zmienić przedmiot swojej uwagi. Zamiast martwić się o swój stopień modlitwy, skup się na miłości, która płynie z oddania się całym sercem woli Bożej. Skoro Bóg może zechcieć powołać nas do doskonałej zgodności z Jego wolą, nie udzielając szczególnych łask mistycznych, powinniśmy starać się zawsze wybierać tę pewniejszą drogę. Jest to droga do autentycznej cnoty, która przejawia się w miłości. Módl się, aby kochać Boga całym sercem, a bliźniego jak siebie samego. Jeśli potrafisz tak czynić, jesteś na właściwej drodze.

Refleksja: Czy dotychczas poznane nauki doprowadziły cię do swoistego „duchowego wpatrywania się we własny pępek”? Czy zdarza ci się nadmiernie przejmować tym, czego doświadczasz lub nie doświadczasz na modlitwie? Jeśli tak, przestań myśleć o swojej modlitwie i po prostu się módl. Nie modlimy się po to, by doświadczać Bożych pociech; modlimy się, by kochać Boga, dostosowując się do Jego woli.

Poświęć trochę czasu na świadome wyrzeczenie się wszelkich uporczywych myśli dotyczących twoich doświadczeń na modlitwie. Zamiast tego kieruj wzrok ku miłości do Boga i innych ludzi. Czy kochasz Boga? Czy kochasz innych? Te dwa pytania pomogą ci wyraźniej zobaczyć, czy naprawdę modlisz się tak, jak pragnie tego Bóg.

Ważne jest również, by pokornie przyznać, czy zdarza ci się samodzielnie wytwarzać własne „mistyczne” przeżycia na modlitwie. Czy tak robisz? Czy tak bardzo pragniesz tych doświadczeń, że czasami wywołujesz w sobie poczucie bliskości Boga? Jeśli tak, być może dobrze będzie zmienić sposób modlitwy. Wróć do rozmyślania nad Ewangeliami. Odmawiaj różaniec. Rozważaj piękne modlitwy. Wzbudzaj akty wiary w prawdy zawarte w Credo. Poddaj swoją wolę Bogu. Nie martw się tym, co czujesz na modlitwie: po prostu módl się i kochaj Boga całym sercem. On zatroszczy się o resztę. Módl się nawet wtedy, gdy przychodzi oschłość, i staraj się kochać Go jeszcze bardziej.

Najsłodszy Panie, pragniesz ode mnie jednej rzeczy. Pragniesz całkowitej zgodności mojej woli z Twoją. Proszę, aby stało się to również moim najgłębszym pragnieniem. Panie, gdy moja modlitwa wydaje się oschła i bezowocna, dziękuję Ci. Gdy jest bogata i pełna pociechy, dziękuję Ci. Gdy widzę, jak objawiasz mi swoją obecność, dziękuję Ci. Gdy wydajesz się ukryty, dziękuję Ci. Dziękuję Ci we wszystkim i proszę, abym szukał jedynie Ciebie. Proszę, uwolnij mnie od wszelkich zwodniczych i samodzielnie wywoływanych doświadczeń na modlitwie, aby moja modlitwa doprowadziła do całkowitej zgodności mojej woli z Twoją.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta szósta: Najpewniejszy znak

Poniższa nauka świętej Teresy powraca więcej niż raz. Święta uważa ją zatem za naukę zasadniczą, którą należy przyswoić i wprowadzać w życie.

Nie możemy wiedzieć, czy kochamy Boga, choć mogą istnieć mocne powody, by tak sądzić, ale nie może być wątpliwości co do tego, czy kochamy naszego bliźniego, czy nie (V.III #8).

Czy naprawdę kochasz Boga? Według świętej Teresy nie możemy poznać odpowiedzi na to pytanie, rozpatrując je samo w sobie. Możemy ją poznać jedynie wtedy, gdy przyjrzymy się mierze naszej miłości do bliźniego. Jeśli kochamy bliźniego, możemy być pewni, że kochamy również Boga, ponieważ miłość bliźniego wypływa z naszej miłości do Boga. Co więcej, jeśli chcemy bardziej kochać Boga, powinniśmy starać się bardziej kochać bliźniego.

Jak kochasz swojego bliźniego? Jednym ze sposobów, w jaki możemy okazywać tę miłość w sposób czysty i święty, jest dostosowanie naszej woli do woli bliźniego. Oczywiście, jeśli wola bliźniego zmierza ku czemuś grzesznemu, nigdy nie wolno nam za nią podążać. Istnieją jednak niezliczone inne sposoby, by tak postępować w sprawach, które nie wiążą się z żadnym grzechem.

Załóżmy na przykład, że twój współmałżonek chce spędzić weekend w pewien sposób, a ty chcesz robić coś innego. Natychmiastowy wybór tego, co woli twój współmałżonek, jest głębokim aktem miłości. To obumarcie sobie i akt bezinteresowności. Oczywiście takie postępowanie sprawi, że twoja upadła ludzka natura się zbuntuje. Jeśli wyczuwasz ten wewnętrzny bunt, raduj się, ponieważ odkrywasz w sobie coś, co musi umrzeć. Samowola musi umrzeć. Musisz zadać jej „śmiertelny cios” w konkretny i praktyczny sposób.

Świętości nie rozpoznaje się po odczuwaniu duchowej słodyczy. Choć słodycz ta może często towarzyszyć modlitwie we wcześniejszych mieszkaniach, nigdy nie jest oznaką czyjejś świętości. Bezinteresowność, ofiarność i zgodność twojej woli z wolą innych są natomiast bardzo wyraźnymi oznakami cnoty, ponieważ wynikają ze świadomego wyboru, by kochać Boga, kochając bliźniego. Także i tutaj twoja upadła ludzka natura z pewnością się zbuntuje. Oprzyj się temu buntowi i obumieraj sobie.

Refleksja: Czy kochasz Boga? Najlepszym sposobem, by odpowiedzieć na to pytanie, jest zastanowienie się, czy kochasz ludzi wokół siebie — nie miłością uczuciową i dającą zadowolenie sobie, lecz miłością bezinteresowną i ofiarną.

Czy chcesz dostosować swoją wolę do woli tych, którzy cię otaczają? Czy chcesz wybrać ich wolę zamiast własnej? Jeśli tak, jest to wyraźny znak, że kochasz nie tylko ich, lecz także Boga.

Poświęć czas na przyjrzenie się swoim relacjom z innymi, zwłaszcza z rodziną i bliskimi przyjaciółmi. Jeśli regularnie myślisz o tym, czego od nich oczekujesz, zamiast o tym, jak możesz bardziej ich kochać, zwróć uwagę na to spostrzeżenie. W miłości nigdy nie chodzi o stawianie na swoim. Nie chodzi w niej o zmuszanie kogoś, by dostosował się do naszych pragnień. Najwyższe i najczystsze formy miłości zawsze skupiają się na innych. Musimy całkowicie umrzeć dla siebie i żyć dla Boga, żyjąc dla innych. To jest święta miłość.

Czy dostrzegasz, że twoja upadła ludzka natura buntuje się przeciw takiej bezinteresownej miłości? Dopóki nie zostanie w pełni oczyszczona i dostosowana do woli Boga, będzie się buntować. Jeśli rzeczywiście się buntujesz i przyłapujesz się na myśli: „A co ze mną?”, to znaczy, że odkrywasz w sobie coś, co musi umrzeć. Staraj się zadać temu zabieganiu o własny interes „śmiertelny cios”, aby jeszcze mocniej stanąć w tych piątych mieszkaniach.

Mój miłujący Panie, czysta miłość wymaga najwyższego stopnia egoizmu i poświęcenia. Wymaga całkowitego umierania dla siebie we wszystkim. Proszę, pomnóż moją miłość i uwolnij mnie od wszelkich form egoistycznej miłości. Niech moja miłość będzie czysta i święta, niech naśladuje Twoją miłość i będzie w niej uczestnictwem. Oddałeś swoje życie dobrowolnie, drogi Panie. Przyjąłeś każdą niesprawiedliwość. Nie domagałeś się miłości od innych, zanim sam ich umiłowałeś. Pomóż mi upodobnić moją miłość do Twojej.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta siódma: Początek zalotów

W ostatnim rozdziale poświęconym piątym mieszkaniom święta Teresa powraca do modlitwy zjednoczenia, aby rzucić na nią więcej światła. Posługuje się tu obrazem tego, co wielu rozumie jako ostatni etap zalotów przygotowujących do zaręczyn. W tym ostatnim, głębokim spotkaniu Bóg niejako oświadcza się duszy, zapraszając ją do zawarcia duchowego małżeństwa.

Modlitwę zjednoczenia możemy porównać do odwiedzin, gdyż trwa ona zaledwie krótką chwilę. Nie ma już mowy o rozważaniu, lecz dusza w tajemniczy sposób widzi, z jakim Oblubieńcem jest zaręczona (V.IV #2).

Na tym etapie relacji z Bogiem dusza zobowiązała się do zawarcia małżeństwa z Bogiem. Właśnie odbyły się zaręczyny. Modlitwa zjednoczenia przypomina niezwykle intensywne spotkanie z Oblubieńcem, służące poznaniu Go. Święta Teresa mówi, że to spotkanie z przyszłym duchowym Małżonkiem trwa zaledwie krótką chwilę, ale w tej chwili dusza otrzymuje więcej, niż mogłaby zyskać przez lata własnych wysiłków. Umiłowany objawia się duszy „w tajemniczy sposób”, a to duchowe spotkanie rozpala jej serce miłością, napełniając je oczekiwaniem na przyszłe małżeństwo.

Święta Teresa wyjaśnia dalej, że ponieważ jest to spotkanie czysto duchowe, dalece przewyższa ono wszelkie ludzkie doświadczenie dwojga zakochanych przygotowujących się do ziemskiego małżeństwa. Poznanie Boga uzyskane podczas tego tajemnego spotkania przekonuje duszę, że jej decyzja o oddaniu się Umiłowanemu jest bez wątpienia słuszna. Ponieważ dusza otrzymała tak wielkie łaski i zostało jej udzielone tak tajemne poznanie Umiłowanego, gdyby na tym etapie odwróciła się od Boga, jej strata byłaby niewyobrażalnie dotkliwa. Strata ta odpowiadałaby wielkości duchowych łask i przejawów miłości, które właśnie otrzymała.

Refleksja: Spróbuj rozważyć myśl, że Bóg udziela się duszy „w tajemniczy sposób”. Co to oznacza? Skoro jest to „tajemnicze”, nie sposób tego poznać bez doświadczenia. Ukazuje to intymność i niepowtarzalność relacji z naszym Panem, do której każda osoba jest indywidualnie zaproszona. Rozważ to tajemne spotkanie i udzielanie się Trójcy Przenajświętszej, którego pragnie Ona pozwolić ci doświadczyć.

Choć zjednoczenie z Bogiem dalece przewyższa wszelkie doświadczenie ludzkiego małżeństwa, święta Teresa posługuje się obrazami zaręczyn i małżeństwa, aby pomóc nam zrozumieć, co dzieje się w tych mieszkaniach. Zawarcie ludzkiego małżeństwa to bardzo ważna decyzja — być może najważniejsza, jaką człowiek podejmie w życiu. Podobnie decyzja o zaręczeniu się z Bogiem jest o wiele donioślejsza, o wiele ważniejsza niż jakakolwiek inna decyzja, którą kiedykolwiek podejmiemy w życiu. Czy chcesz podjąć takie zobowiązanie?

Wchodząc w relację zaręczyn z Trójcą Świętą, zobowiązujesz się do spędzania z Bogiem wiele czasu. Obiecujesz coraz lepiej poznawać Boga, nawiązywać wyjątkową zażyłość z każdą z Osób Trójcy Świętej, uczyć się żyć z Nimi i wzrastać w miłości do Nich. Czy chcesz to czynić? Czy odczuwasz jakiekolwiek wahanie wobec tak głębokiego zobowiązania?

Ze strony Boga nie ma żadnego wahania. Bóg gorąco pragnie stać się z tobą jedno i zaprosić cię do wejścia w pełnię zjednoczenia z Nim. Świadomość, że Bóg wszechświata jest tak głęboko ci oddany, powinna pomóc złagodzić wszelkie obawy związane z decyzją, by oddać wszystko temu Trójjedynemu Bogu.

Trójco Przenajświętsza, zapraszasz mnie do zjednoczenia z Tobą tak głębokiego, tak przenikającego i tak ogarniającego całą moją istotę, że na zawsze odmieni ono moje życie. Obiecujesz mi siebie w darze i ofiarujesz mi siebie bez zastrzeżeń. Kim jestem, że Bóg wszechświata uniża się, aby tak wiele mi dać? Mówię Ci „Tak”, mój Boże, i przyjmuję Twoje zaproszenie do wejścia w pełną komunię z Tobą.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja pięćdziesiąta ósma:  Ostatni atak diabła

Teraz, gdy dusza dogłębnie zdaje sobie sprawę, z Kim jest zaręczona, diabeł przypuszcza ostatni, zaciekły atak, aby powstrzymać duchowe zjednoczenie w małżeństwie z Bogiem, wie bowiem, że jest to jego ostatnia próba.

…zły jednak przychodzi ze swą wielką przebiegłością i pod pozorem dobra sprowadza duszę na manowce w jakiejś drobnej sprawie oraz skłania ją do niewielkich uchybień, wmawiając jej, że są nieszkodliwe. W ten sposób stopniowo zaciemnia się rozum i słabnie wola, podczas gdy diabeł podsyca miłość własną swej ofiary, aż w końcu udaje mu się krok po kroku odwieść ją od zjednoczenia z wolą Bożą i sprawić, że zaczyna kierować się własną wolą (V.IV #6).

Diabeł wie, że na tym etapie nie ma szans nakłonić duszy do popełnienia grzechu śmiertelnego. Dlatego toczy z nią zaciekłą wojnę, posługując się podstępem pod pozorem dobra. Wie, że jeśli ta dusza poczyni dalsze postępy, dokona dla Boga niewypowiedzianie wiele dobra, a on nie będzie w stanie jej powstrzymać. Przeraża go to do głębi i robi wszystko, co może, by nie dopuścić do zawarcia i dopełnienia małżeństwa duchowego.

Jedyną, ostatnią szansą diabła jest podstępne przekonanie duszy, że jeden drobny zły czyn jest dobry i że wybór tego zamaskowanego grzechu przyniesie jej korzyść. Jeśli mu się to uda, będzie nadal nakłaniał duszę do podejmowania kolejnych takich decyzji, prowadząc ją małymi krokami drogą ku upadkowi. Gdy uda mu się osłabić wolę i zaciemnić rozum, przypuszcza atak, by zerwać zaręczyny i doprowadzić do utraty łaski Bożej.

Refleksja: Czy kochasz Boga tak głęboko, że nigdy świadomie nie uczynisz niczego sprzecznego z Jego wolą? Tak właśnie kochają ci, którzy znajdują się w piątym mieszkaniu. Nie unikają grzechu dlatego, że boją się kary. Unikają go raczej dlatego, że ich miłość do Boga jest tak głęboka, iż smuci ich nawet sama myśl o obrażeniu Go. Czy zaglądając w głąb własnej duszy, doświadczasz właśnie tego?

Jeśli twoja miłość do Boga osiągnęła taką głębię, nie trać czujności. Wiedz, że diabeł bardzo lęka się takiej miłości i wielokrotnie nasili swoje próby doprowadzenia cię do upadku. Rozważ tę rzeczywistość diabelskiej nienawiści. Nie rób tego z niezdrowego lęku, ponieważ diabeł jest bezsilny wobec woli Bożej. Rób to jednak po to, by przypominać sobie, że skoro jeszcze nie ma w tobie doskonałości, nadal możesz ulec zwiedzeniu. Czy potrafisz przyjąć tę prawdę uczącą pokory?

Poświęć czas na zastanowienie się nad tym, w jaki sposób zły podstępnie skłonił cię do czynienia zła pod pozorem czynienia dobra. Dostrzeżenie tych taktyk wymaga głębokiej otwartości i pokory. Czy chcesz zbadać swoje czyny i przyznać, w jakich drobnych sprawach zdarzyło ci się uwierzyć jego subtelnym kłamstwom? Otwórz się na to i ufaj, że Bóg, który kocha cię tak płomienną i ogarniającą wszystko miłością, pomoże ci dostrzec te subtelne kłamstwa — jeśli Mu na to pozwolisz.

Panie doskonałej miłości, Twoja miłość do mnie nigdy się nie zachwieje, lecz moja miłość do Ciebie może czasem zbłądzić. Naprawdę Cię kocham, drogi Panie; kocham Cię głęboką miłością. Modlę się, by aż do dnia mojej śmierci nigdy Cię nie obrazić. Proszę, pomóż mi dostrzec każdy sposób, w jaki zły zwodzi mnie subtelnymi podstępami, prowadząc mnie do obrażania Ciebie pod pozorem czynienia dobra. Pomóż mi widzieć wszystkie moje czyny tak, jak Ty je widzisz, drogi Panie, abym zawsze powracał do Ciebie, gdy zbłądzę.

Obecności Trójcy Przenajświętszej zamieszkującej we mnie, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Spis treści