Cư sở thứ hai

Nhẹ nhàng kiên trì trong cầu nguyện

Bài mười bốn: Bước vào những cư sở thứ hai

Trong chương này, Thánh nữ Têrêsa khích lệ các chị em đang ở bước đầu của đời sống cầu nguyện và hoán cải hãy kiên trì trên hành trình. Thánh nữ thực hiện điều này bằng cách khuyến khích thực hành tâm nguyện và tăng trưởng trong nhân đức.

Chương này nói về những người đã bắt đầu thực hành cầu nguyện và nhận ra tầm quan trọng của việc không ở lại trong những Cung Thất đầu tiên [Cư Sở], nhưng thường chưa đủ quyết tâm để rời khỏi những Cung Thất ấy [Cư Sở], và không chịu tránh các dịp tội; đó là một tình trạng rất nguy hiểm (II.I #2).

Hai trong số những trở ngại lớn nhất mà những người ở cư sở thứ hai gặp phải là bỏ cầu nguyện và sa ngã trở lại vào tội lỗi. Phương thế khắc phục là củng cố nhân đức của mình qua việc thực hành tâm nguyện.

Tâm nguyện là hướng tâm trí để gặp gỡ Thiên Chúa, chứ không chỉ cầu nguyện bằng môi miệng. Một người có thể đọc kinh ngoài miệng trong khi tâm trí lại ở nơi khác. Đối với Thánh nữ Têrêsa, đó không phải là cầu nguyện. Một hình thức tâm nguyện là đọc một kinh truyền thống và chú tâm đến tất cả những gì mình đọc. Đối với nhiều người, điều này khó hơn vẻ bề ngoài. Chẳng hạn, khi đọc “Kinh Lạy Cha”, chúng ta thường chỉ đọc thành lời mà không có ý hướng sâu xa hay ý thức rõ điều mình đang đọc. Một phương thế khắc phục là đọc kinh chậm rãi, suy niệm từng lời khi đọc.

Một hình thức tâm nguyện khác là suy niệm. Suy niệm là thực hành việc suy ngẫm về một chân lý đức tin, chẳng hạn một đoạn Kinh Thánh hay một chân lý giáo lý về Thiên Chúa. Khi suy niệm, người ta chủ ý đưa chân lý ấy vào tâm trí và suy đi nghĩ lại, từ nhiều góc độ và bằng nhiều cách khác nhau. Đôi khi trí tưởng tượng tham gia nhiều hơn vào việc suy niệm này; những lúc khác, lý trí con người lại được sử dụng là chính. Xin xem phần Dẫn nhập của sách này để được giải thích đầy đủ hơn về các phương pháp cầu nguyện khác nhau.[1] 

Khi một người bắt đầu thực hành tâm nguyện, ý chí được củng cố, và lòng khao khát nhân đức nơi người ấy bắt đầu lớn lên. Họ bắt đầu thấy sự dại dột của những tội lỗi trong quá khứ và bắt đầu vượt thắng chúng. Nhưng đây là một cuộc chiến, và phần lớn chương này sẽ tập trung vào cuộc chiến ấy, khích lệ linh hồn kiên trì và không lui về lối sống cũ.

Suy niệm: Nếu mô tả đời sống cầu nguyện của mình, anh chị em sẽ nói gì? Anh chị em cầu nguyện thế nào mỗi ngày và mỗi tuần? Hãy bắt đầu bằng việc suy xét xem anh chị em cầu nguyện thường xuyên đến mức nào. Anh chị em có dành thời gian mỗi ngày chỉ để cầu nguyện, không làm gì khác không? Nếu chưa, thì đây là bước cần thiết để anh chị em bắt đầu tiến vào bậc thánh thiện thứ hai này.

Nếu anh chị em có dành thời gian cầu nguyện mỗi ngày, thì lời cầu nguyện ấy sâu xa đến mức nào? Chỉ đọc kinh ngoài miệng thì chưa đủ để được coi là cầu nguyện theo đúng nghĩa. Khi đọc kinh, anh chị em có suy xét kỹ tất cả những gì mình đọc không? Anh chị em có dành thời gian suy niệm về những lời kinh ấy, về các đoạn Kinh Thánh, hay về các giáo lý đức tin của chúng ta không?

Hãy quyết tâm cầu nguyện mỗi ngày, và quyết tâm làm cho việc cầu nguyện ấy trở thành cầu nguyện đích thực. Đừng nản lòng nếu đời sống cầu nguyện của anh chị em trước đây còn hạn chế. Thay vào đó, hãy biết ơn vì đã nhận ra điều này, và lấy đó làm động lực để kiên quyết thiết lập thói quen cầu nguyện đích thực mỗi ngày.

Lạy Chúa đầy yêu thương của con, Chúa đã kêu gọi con sống đời cầu nguyện đích thực. Con đã không trung thành thực hành cầu nguyện theo cách Chúa mong muốn. Xin giúp con củng cố quyết tâm dành thời gian mỗi ngày cho phần thiết yếu nhất này của đời con. Lạy Chúa mến yêu, xin dạy con cầu nguyện, để con được nhận biết và yêu mến Chúa hết lòng.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài mười lăm: Lắng nghe Chúa phán

Một trong những niềm an ủi lớn nhất mà một người ở cư sở thứ hai cảm nhận được là khả năng nghe Thiên Chúa phán dạy qua việc cầu nguyện. Tuy nhiên, việc chưa thể đáp lại trọn vẹn tiếng nói dịu dàng của Thiên Chúa khiến họ vô cùng khổ tâm.

Chúa chúng ta tha thiết mong chúng ta khao khát Người và nỗ lực tìm kiếm tình bằng hữu với Người đến nỗi Người không ngừng kêu gọi chúng ta, hết lần này đến lần khác, đến gần Người; và tiếng Người ngọt ngào đến nỗi linh hồn đáng thương phải héo hon vì buồn khổ khi không thể thi hành ngay điều Người truyền dạy, và như thế, như tôi đã nói, linh hồn ấy đau khổ hơn cả khi không nghe được tiếng Người (II.I #4).

Một người ở các cư sở này sẽ liên tục sa ngã vào tội lỗi rồi lại trỗi dậy khỏi tội lỗi ấy nhờ cầu nguyện. Đó là một cuộc chiến đau đớn, gây nên nỗi đau khổ thiêng liêng còn lớn hơn trước. Họ đau khổ vì đã bắt đầu thấy chặng đường mình còn phải đi xa đến đâu, và nản lòng vì sự yếu đuối cùng tội lỗi của mình. Xét theo một số khía cạnh, ở cư sở thứ nhất thì dễ dàng hơn, vì người ấy còn ít nhận biết về nhiều tội lỗi của mình. Nhưng nỗi đau khổ trải qua ở cư sở thứ hai là điều tốt, vì nó trở thành động lực để tiếp tục tiến bước và thay đổi. Một nghịch lý mà người ấy bắt đầu hiểu là lòng họ càng bừng cháy tình yêu Thiên Chúa, thì họ càng có khả năng chịu đau khổ thiêng liêng trong nội tâm. Một lần nữa, đây là điều tốt, vì khi một linh hồn trở nên có khả năng yêu mến sâu xa, linh hồn ấy cũng mở lòng đón nhận nỗi đau khổ lớn hơn khi không sống trọn tình yêu ấy.

Tất cả những điều này trở nên khả thi ở giai đoạn này vì, lần đầu tiên, người ấy bắt đầu nghe Thiên Chúa nói với mình. Nhờ suy niệm Kinh Thánh, người ấy bắt đầu hiểu thánh ý Thiên Chúa. Nhờ suy ngẫm về cuộc đời Chúa Giêsu, người ấy được thôi thúc noi gương Người. Nhờ sốt sắng đọc các kinh nguyện truyền thống, người ấy bắt đầu thấm nhuần những lời mình đọc. Qua việc đọc sách thiêng liêng, chăm chú nghe giảng và các thực hành thiêng liêng khác, tiếng Thiên Chúa ngày càng trở nên rõ ràng hơn. Bằng những cách ấy, Thiên Chúa đang nói và người ấy đang lắng nghe.

Suy niệm: Khi anh chị em thực hành suy niệm trong tâm tình cầu nguyện, Thiên Chúa đang nói gì với anh chị em? Anh chị em “nghe” được điều gì? Thiên Chúa nói bằng nhiều cách khác nhau, và chúng ta cần học cách nhận ra tiếng Người.

Trong tuần qua, khi đọc một kinh nguyện nào đó và suy niệm về ý nghĩa của kinh ấy, anh chị em có cảm thấy được thu hút bởi một khía cạnh nào của lời kinh không? Nếu có, đó có thể là Thiên Chúa đang nói với anh chị em. Trong các sinh hoạt hằng ngày, tâm trí anh chị em có tiếp tục quay lại với một hình ảnh nào đó từ giờ cầu nguyện không? Nếu có, đó có thể là tiếng Thiên Chúa đang tỏ cho anh chị em biết thánh ý Người. Có bài giảng, cuốn sách thiêng liêng hay một việc đạo đức nào khác đã thu hút sự chú ý của anh chị em không? Nếu có, hãy tiếp tục những thực hành thánh thiện ấy.

Khi suy niệm trong tâm tình cầu nguyện, sau đó anh chị em hãy dành thời gian nghĩ về điều đã đánh động mình nhiều nhất trong giờ cầu nguyện. Rồi hãy trở lại với điều đã suy niệm ấy vào một lúc khác. Hãy thưởng thức điều ấy như người ta thưởng thức một bữa ăn ngon hay một kỳ nghỉ thú vị.

Anh chị em cũng hãy suy xét về tội lỗi của mình. Khi cầu nguyện, nếu một tội cụ thể hiện lên trong tâm trí và anh chị em cảm thấy hổ thẹn vì tội ấy, hãy biết rằng đây có thể chính là điều Thiên Chúa muốn anh chị em chú tâm vào trong đời sống mình ngay lúc này. Đừng để mình bị ám ảnh bởi tội ấy; chỉ cần ý thức về nó, cầu xin ân sủng để vượt thắng nó, kiên quyết cộng tác với ân sủng ấy và tiến bước. Nếu lại sa vào tội ấy, đừng bỏ cuộc và đừng nản lòng. Hãy tiếp tục cầu nguyện và tiếp tục lắng nghe tiếng Thiên Chúa. Hãy tin tưởng rằng Người có thể và sẽ giúp anh chị em vượt thắng mọi tội lỗi trong đời mình, nếu anh chị em làm phần việc của mình và không bao giờ bỏ cuộc.

Lạy Chúa Giêsu rất mực nhẫn nại, Chúa nói với con ngày đêm, thế mà biết bao lần con không chịu lắng nghe. Xin mở đôi tai đức tin của con để con trở nên quen thuộc với tiếng Chúa dịu dàng và rõ ràng. Xin giúp con lắng nghe Chúa và đáp lại bằng quyết tâm vui tươi, vững vàng thực hiện bất cứ điều gì Chúa phán.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài mười sáu: Kiên trì

Khi chúng ta bắt đầu nghe và hiểu tiếng Thiên Chúa lúc Người nói với chúng ta bằng nhiều cách khác nhau, qua cầu nguyện, các bài giảng, việc đọc sách thiêng liêng hay những phương thế khác, sẽ có một cuộc chiến nội tâm mà chúng ta cần phải chiến đấu. Đôi lúc, chúng ta sẽ nghi ngờ khả năng tiến bước của mình và nghĩ đến việc trở lại tình trạng thiêng liêng trước kia, khi mọi sự còn dễ dàng hơn. Thiên Chúa sẽ kiên nhẫn với chúng ta, nếu chúng ta kiên trì và không dập tắt lòng khao khát lớn lên trong sự thánh thiện.

…vì Đức Chí Tôn hoàn toàn sẵn lòng chờ đợi nhiều ngày, thậm chí nhiều năm, nhất là khi Người thấy chúng ta kiên trì và có những ước muốn tốt lành. Đây là điều cần thiết nhất ở giai đoạn này; nếu có được điều ấy, chắc chắn chúng ta sẽ gặt hái nhiều lợi ích lớn lao (II.I #6).

Sự kiên trì là điều then chốt ở giai đoạn phát triển thiêng liêng này. Chúng ta sẽ phải đối diện với muôn vàn cám dỗ. Ma quỷ sẽ tấn công dữ dội, gieo vào chúng ta ý nghĩ từ bỏ hành trình của mình. Chúng ta sẽ nhớ lại những tội lỗi trước kia và nghĩ đến việc quay lại với chúng. Khi lòng khao khát yêu mến Thiên Chúa lớn lên, chúng ta sẽ trải nghiệm một dạng đau khổ nội tâm mới, khi khám phá ra mình cần thay đổi và còn phải đi xa đến đâu trên hành trình này. Khi điều ấy xảy ra, chúng ta sẽ bị cám dỗ quay lại thời mình yêu mến ít hơn, vì xét về một vài phương diện, lối sống ấy dễ dàng hơn. Ở giai đoạn này, nếu không kiên trì, chúng ta sẽ mất tất cả.

Cách tốt nhất để kiên trì vào lúc này là sử dụng các năng lực của linh hồn mình cho phù hợp với thánh ý Thiên Chúa. Cụ thể, anh chị em phải vận dụng lý trí, trí nhớ, ý chí và trí hiểu của con người mình để chiến đấu. Bằng lý trí, anh chị em phải nhận ra sự dại dột của việc quay lưng lại với con đường mà mình đã được mời gọi bước theo. Đức tin phải soi sáng lý trí của anh chị em, và anh chị em phải dùng những gì đã học được nhờ đức tin để đưa ra những quyết định tốt lành và suy nghĩ sáng suốt. Trí nhớ sẽ giúp anh chị em nhớ lại những hậu quả tai hại của tội lỗi, và những ký ức đau buồn ấy phải thúc đẩy anh chị em tránh xa những tội ấy trong tương lai. Bằng ý chí, anh chị em phải để mình được Đấng Yêu Mến thần linh thu hút và chọn Người trên hết mọi sự. Khi anh chị em làm như vậy, trí hiểu sẽ giúp anh chị em nhận ra sự khôn ngoan của việc chọn Thiên Chúa, thánh ý Người dành cho cuộc đời mình, cùng biết bao điều tốt lành sẽ đến khi anh chị em đi theo con đường ngay chính.

Suy niệm: Đôi lúc anh chị em có nản lòng trên hành trình thiêng liêng không? Nếu có, tâm trí anh chị em quay về đâu? Về những thói quen tội lỗi xấu xa trước kia? Về một mối quan hệ không lành mạnh? Về một thời mà việc yêu mến Thiên Chúa ít hơn khiến cuộc sống dễ dàng hơn? Về những thú vui và sự hưởng thụ chóng qua? Hãy gạt bỏ những điều ấy vì đó là những gì dại dột, không lành mạnh để theo đuổi. Đó là những cám dỗ đến từ nhiều ma quỷ đang tìm cách ngăn anh chị em khám phá cuộc sống vinh quang đang chờ đợi mình.

Hãy nghĩ về những điều Thiên Chúa đã nói với anh chị em gần đây. Hãy nghĩ đến những giây phút đầy cảm hứng khi anh chị em cảm thấy được an ủi, khích lệ, tràn đầy niềm vui và hy vọng. Hãy đưa những ý tưởng ấy trở lại tâm trí mình. Hãy để ý chí và những ước muốn của anh chị em gắn chặt vào những điều ấy. Hãy phân tích sự dại dột của việc quay lưng lại với Thiên Chúa và sự khôn ngoan của việc đi theo con đường chật hẹp, gian nan để đến với Người. Đừng sợ sự đau khổ phát sinh từ tình yêu. Sự đau khổ này là tình yêu hy sinh và luôn đem lại sự mãn nguyện sâu xa hơn nhiều trong cuộc sống. Hãy sử dụng mọi phương tiện Thiên Chúa đã ban cho anh chị em. Hãy kiên trì, kiên trì, kiên trì. Đừng bỏ cuộc, đừng mất hy vọng, vì cả một thế giới viên mãn đang chờ đợi anh chị em.

Lạy Chúa là Đấng khôn ngoan, Chúa biết điều gì là tốt nhất cho con, và Chúa biết con đường hoàn hảo dẫn con đến sự viên mãn. Xin giúp con nhận ra sự khôn ngoan của Chúa và cảm nghiệm tình yêu cao cả của Ngài. Khi con làm được như vậy, xin ban cho con tâm trí sáng suốt để chọn Chúa trên hết mọi sự, bất kể thoạt đầu điều ấy có vẻ khó khăn đến đâu. Xin giúp con kiên trì trên hành trình tiến về Chúa, Đấng ngự sâu trong linh hồn con. Lạy Chúa yêu dấu, con chọn Chúa và bỏ lại sau lưng thế gian cùng những quyến rũ và dối trá của nó.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài mười bảy: Chiến đấu chống lại mọi quyền lực hỏa ngục

Một trong những cách tốt nhất để vượt qua sự nản lòng là trang bị cho mình sự thật. Một sự thật anh chị em cần biết là khi ma quỷ thấy anh chị em ngày càng nên thánh, chúng sẽ dốc toàn lực tấn công.

Vào lúc này, linh hồn chắc chắn sẽ phải chịu những thử thách lớn lao, nhất là nếu ma quỷ thấy tính cách và các thói quen của linh hồn cho thấy linh hồn đã sẵn sàng tiến xa hơn: mọi quyền lực hỏa ngục sẽ hợp sức để đẩy linh hồn lùi lại (II.I #11).

Ý nghĩ này có thể khiến anh chị em sợ hãi, nhưng không nhất thiết phải như vậy. Những ma quỷ sa ngã trong thế giới chúng ta vẫn giữ được những năng lực tự nhiên để gây ảnh hưởng và gợi ý. Vì đã sa ngã khỏi Thiên Đàng, giờ đây chúng dùng những năng lực tự nhiên ấy để ngăn anh chị em đến với Thiên Chúa và thuyết phục anh chị em cùng chung cảnh khốn khổ với chúng.

Để chống lại những cám dỗ này từ Ác Thần và các đạo binh của hắn, điều quan trọng là học cách nhận ra tiếng nói của chúng. Chúng ta học nhận ra tiếng nói của chúng không phải để nghe theo, nhưng để gạt bỏ ngay khi chúng lên tiếng.

Thánh Têrêsa nhiều lần khẳng định rất rõ rằng ở giai đoạn tăng trưởng thiêng liêng này, “mọi quyền lực hỏa ngục sẽ hợp sức” để đẩy anh chị em trở lại tình trạng trước đây và ngăn anh chị em tiến bước trên hành trình thiêng liêng. Chúng sẽ gieo vào tâm trí anh chị em ý nghĩ rằng anh chị em chưa đủ tốt, chưa đủ thánh thiện, rằng anh chị em sẽ phải từ bỏ quá nhiều điều mình từng yêu thích, và chúng sẽ nói hàng nghìn điều dối trá khác để làm anh chị em chùn bước. Chặng đường thiêng liêng này có thể khá đau đớn khi anh chị em phải đối diện với những đạo binh dối trá ấy, đang đè nặng lên anh chị em vì lũ quỷ này quá tuyệt vọng. Mục tiêu là phân định những điều dối trá ấy một cách đơn sơ, sáng suốt, nhẹ nhàng và bình an, rồi gạt bỏ chúng. Chỉ vậy thôi.

Suy niệm: Khi tiến triển trong mối tương quan với Chúa, có khi nào anh chị em thấy mình cứ bị ám ảnh bởi những suy nghĩ về quá khứ, tội lỗi, những cuộc chiến đấu của mình, hoặc những ý nghĩ gây nản lòng khác không? Nếu có, rất có thể đó là những cám dỗ xuất phát từ sự tuyệt vọng của các thiên thần sa ngã đang ghen ghét anh chị em. Nhưng đừng sợ, Thiên Chúa đã ban cho anh chị em sức mạnh để chiến thắng chúng. Tuy nhiên, việc nhận biết những nỗ lực của chúng nhằm làm anh chị em chùn bước là điều hữu ích.

Hãy nghĩ đến bất cứ cám dỗ mãnh liệt nào mà anh chị em đang phải chiến đấu. Khi nhớ lại những cám dỗ ấy, hãy nhận diện chúng là những lời dối trá Ác Thần đang nói với anh chị em. Đừng sợ chúng, vì ngay cả Chúa Giêsu cũng đã để mình chịu cám dỗ. Người làm như vậy để chiến thắng mọi cám dỗ và giúp chúng ta có thể bước theo con đường của Người.

Nếu những cám dỗ anh chị em trải qua khiến anh chị em đau khổ trong tâm hồn, hãy biết rằng đây là điều tốt. Đó là dấu chỉ cho thấy ma quỷ nhận ra điều tốt anh chị em đang làm và những bước tiến anh chị em đang đạt được. Hãy làm thất bại những nỗ lực của hắn bằng cách quyết tâm đến gần Thiên Chúa hơn qua việc khước từ tội lỗi, cầu nguyện nhiều hơn và tăng trưởng trong nhân đức.

Lạy Chúa là nguồn mọi sức mạnh, Chúa đã chịu nhiều cám dỗ trong cuộc sống làm người để chiến thắng chính cám dỗ và cho con được thông phần vào sức mạnh thần linh của Chúa. Khi quyết tâm bước theo Chúa cách sốt sắng hơn, con cầu xin ân sủng cần thiết để vượt qua mọi trở ngại và cám dỗ. Khi các quyền lực hỏa ngục tấn công con bằng nhiều cách, xin cho con biết hướng về Chúa trong bình an và tín thác, để Chúa giành chiến thắng cho con trong cuộc chiến này.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài mười tám: Những người bạn đồng hành thiêng liêng

Giữa những lời khuyên nhủ, Thánh Têrêsa dừng lại để đưa ra một lời khuyên thực tế:

Thật là một điều hết sức quý báu khi một người kết giao với những người khác đang đi trên đường ngay nẻo chính: không chỉ giao du với những người mà mình thấy đang ở trong cùng những căn phòng với mình, mà còn với những người mình biết đã vào những căn phòng gần trung tâm hơn, vì họ sẽ giúp ích rất nhiều, và người ấy có thể trở nên gắn bó với họ đến mức họ sẽ đưa người ấy đi cùng (II.I #12).

Nơi sâu thẳm con người chúng ta có một niềm khao khát tình bạn thiêng liêng. Vợ chồng phải là những người bạn thân thiết nhất của nhau, giúp nhau trên hành trình về Thiên Đàng. Những người thân khác trong gia đình cũng phải trở thành chỗ dựa thiêng liêng trên hành trình của chúng ta.

Dĩ nhiên, đôi khi những người thân trong gia đình lại cản trở hơn là trợ giúp chúng ta trên hành trình. Trong những trường hợp ấy, đức ái và lòng thương xót phải là trọng tâm trong cách chúng ta đối xử với họ. Dù vậy, chúng ta vẫn cần những người bạn đồng hành thiêng liêng trên hành trình của mình. Nếu những người thân trong gia đình không đảm nhận vai trò này trong cuộc đời chúng ta, chúng ta phải tìm những người khác có thể nâng đỡ và khích lệ chúng ta trên đường.

Một người bạn thiêng liêng khác với một người bạn thông thường. Một người bạn thông thường có thể là người cùng chung sở thích với chúng ta và thích cùng chúng ta theo đuổi sở thích ấy. Nhưng một người bạn thiêng liêng chia sẻ đức tin và niềm khao khát ngày càng gần gũi Thiên Chúa hơn của chúng ta. Thánh Têrêsa phân biệt hai nhóm người như thế. Trước hết, một số người dường như đang ở cùng một cư sở nội tâm mà chúng ta hiện đang sống. Đó là những người có hành trình đức tin giống như chúng ta. Kế đến, một số người dường như đã tiến xa trong đời sống thiêng liêng. Chúng ta phải tìm đến những người bạn đồng hành này và dành thời gian ở bên họ, để họ có thể giúp chúng ta trên hành trình của mình.

Suy niệm: Ai là người khơi nguồn cảm hứng cho anh chị em? Anh chị em có biết ai công khai sống đức tin và trở nên nguồn khích lệ cho mình không? Lý tưởng nhất là có một hay nhiều người trong gia đình đảm nhận vai trò này. Có thể có một người ở nhà thờ mà anh chị em có thể dành nhiều thời gian hơn để gặp gỡ. Có thể có một nhóm cầu nguyện với những người sẽ giúp anh chị em lớn lên trong sự thánh thiện. Có thể có một người làm podcast, viết blog hoặc sử dụng mạng xã hội công khai chia sẻ đức tin, mà từ đó anh chị em có thể tìm được nguồn cảm hứng.

Việc có người đồng hành thiêng liêng giúp chúng ta dễ bước đi hơn trên hành trình tâm linh. Nếu anh chị em gặp khó khăn trong việc tìm một người như thế trong đời mình, hãy đưa điều này vào lời cầu nguyện. Hãy biết rằng nếu Thiên Chúa thấy đây là một nhu cầu trong đời anh chị em, Người sẽ nhậm lời khi anh chị em xin Người ban cho ân huệ ấy. Hãy mở lòng đón nhận sự hướng dẫn của Thiên Chúa. Một tình bạn thiêng liêng lành mạnh sẽ không trở thành nguồn gây hoang mang hay cám dỗ cho anh chị em. Sẽ không có sự chiếm hữu thiếu lành mạnh. Trái lại, người ấy sẽ nhẹ nhàng khích lệ anh chị em, và Thiên Chúa sẽ dùng họ để dạy anh chị em cách tiến xa hơn trên hành trình nội tâm hướng về Người.

Lạy Chúa chí thánh, khi bước đi trên trần gian này, Chúa đã có nhiều người đồng hành và bạn hữu. Chúa đặc biệt gần gũi với Mẹ yêu dấu của Chúa và đã nhận được biết bao tình yêu cùng niềm an ủi qua Mẹ. Xin ban cho con những người bạn đích thực đang tìm cách cùng con bước đi trên con đường về Trời. Xin nâng đỡ con qua họ, hướng dẫn con và giúp con cũng trở nên một người đồng hành như thế cho những ai đang cần.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài mười chín: Quyết tâm kiên vững

Dù Thánh Têrêsa đã từng đưa ra cho chúng ta lời khuyên dưới đây, nhưng mỗi khi có người nói: “và anh chị em không được quên điều này, vì nó rất quan trọng”, chúng ta nên hết sức chú ý.

Tất cả những gì người mới bắt đầu cầu nguyện phải làm — và anh chị em không được quên điều này, vì nó rất quan trọng — là nỗ lực, kiên quyết và chuẩn bị bản thân với tất cả sự chuyên cần có thể, để làm cho ý muốn của mình nên phù hợp với ý muốn của Thiên Chúa (II.I #15).

Hãy nỗ lực, hãy kiên quyết và làm cho ý muốn của anh chị em nên phù hợp với ý muốn của Thiên Chúa. Đây là lời khuyên mà Thánh Têrêsa tha thiết mong chúng ta thấu hiểu.

Làm thế nào để chúng ta làm cho ý muốn của mình nên phù hợp với ý muốn của Thiên Chúa? Điều này được thực hiện tốt nhất khi chúng ta chuẩn bị bản thân với tất cả sự chuyên cần có thể. Sự chuyên cần đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực thật nhiều và kiên quyết nên thánh.

Việc làm cho ý muốn của chúng ta nên phù hợp với ý muốn của Thiên Chúa không đòi hỏi những kinh nghiệm thần bí phi thường. Chúng ta không cần những thị kiến, những lời nội tâm hay những mặc khải tư. Chúng ta không cần được người khác chú ý vì sự thánh thiện của mình. Tất cả những gì chúng ta cần làm là phân định điều Thiên Chúa đang đòi hỏi nơi chúng ta mỗi ngày, rồi kiên quyết thực hiện điều ấy.

Đôi khi, trong lúc cầu nguyện, chúng ta cố làm cho Thiên Chúa chiều theo ý mình. Chúng ta thưa với Người điều mình cho là tốt nhất, rồi cầu xin Người làm điều chúng ta yêu cầu. Nhưng đó không phải là con đường chúng ta phải đi. Làm cho ý muốn của chúng ta nên phù hợp với ý muốn của Thiên Chúa có nghĩa là chúng ta chuyên cần cố gắng loại bỏ ý riêng, những điều mình ưa thích, những mục tiêu và ước muốn của mình. Điều này đòi hỏi chúng ta phải thực sự chết đi cho chính mình. Chúng ta phải buông bỏ những điều mình ưa thích và chuẩn bị bản thân để chỉ ưa thích thánh ý Thiên Chúa. Sự từ bỏ ý riêng trong nội tâm này là cách chuẩn bị tốt nhất mà chúng ta có thể thực hiện để nên phù hợp với thánh ý Thiên Chúa qua cầu nguyện. Khi Thiên Chúa thấy chúng ta cởi mở, sẵn sàng và tự nguyện, Người sẽ bắt đầu tỏ lộ kế hoạch hoàn hảo của Người cho cuộc đời chúng ta. Lúc đầu, điều này đòi hỏi nhiều nỗ lực, nhiều hy sinh, phó thác, cởi mở và quyết tâm. Nhưng càng thoát khỏi ý riêng, anh chị em càng sẵn sàng đón nhận thánh ý Thiên Chúa.

Suy niệm: Đối với anh chị em, việc buông bỏ ý riêng, những điều mình ưa thích và những ý tưởng của mình có dễ dàng không? Anh chị em có thể chết đi cho chính mình để Thiên Chúa làm chủ không? Thoạt đầu, việc làm cho toàn thể con người chúng ta nên phù hợp với thánh ý Thiên Chúa có thể có vẻ là một nhiệm vụ quá sức. Nhưng nếu anh chị em có thể tiến từng bước một, điều đó sẽ trở nên khả thi.

Khi cầu nguyện, anh chị em có nói với Thiên Chúa điều mình muốn Người làm không? Anh chị em có cố điều khiển Thiên Chúa như một đứa trẻ được nuông chiều cố đòi cho được ý mình không? Nếu có, hãy thừa nhận tội ích kỷ ấy và thú nhận sự dại dột của nó. Dù lúc đầu có thể khó khăn, hãy biết rằng anh chị em có thể làm được. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ bé. Hãy cầu nguyện bằng lời của Đức Mẹ: “Xin cho mọi sự được thực hiện nơi con theo thánh ý Chúa.” Và hãy cầu nguyện bằng lời của Chúa Giêsu trong Vườn Dầu: “Xin đừng theo ý con, mà xin theo ý Cha.” Hãy đọc những lời nguyện ấy mỗi ngày. Hãy suy niệm, suy đi nghĩ lại và để những lời ấy thấm sâu vào lòng, để mỗi ngày anh chị em càng thực lòng hơn với điều mình cầu nguyện.

Khi anh chị em dần hoàn thiện việc cầu nguyện bằng những lời ấy, hãy biết rằng Thiên Chúa sẽ bắt đầu tỏ cho anh chị em thấy những điều nhỏ bé hơn mà mình vẫn còn bám víu. Cuối cùng, mọi sự trong cuộc sống chúng ta đều phải nên phù hợp với thánh ý Thiên Chúa. Hãy kiên quyết thực hiện điều đó và bắt đầu tiến trình này. Nhờ ân sủng Thiên Chúa, nếu anh chị em kiên trì, thánh ý Thiên Chúa sẽ trở thành ý muốn của anh chị em, chứ không phải ngược lại.

Lạy Chúa là Đấng không tìm ý riêng, trong Vườn Ghếtsêmani và suốt cuộc đời thánh thiện của Chúa, Chúa luôn làm cho ý muốn nhân loại của Chúa nên phù hợp với ý muốn của Chúa Cha. Đức Mẹ của Chúa cũng đã đáp lại sự phó thác hoàn hảo này vào lúc Truyền Tin và tiếp tục lời cầu nguyện ấy cho đến khi Mẹ được đưa lên trời. Xin giúp con kết hợp lời cầu nguyện và sự phó thác của con với lời cầu nguyện và sự phó thác của Chúa cùng Đức Mẹ. Xin cho con được hiệp cùng Chúa và Mẹ khi Chúa và Mẹ tiếp tục dâng hiến như thế lên Chúa Cha trên trời. Lạy Cha, xin cho ý Cha được thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Xin cho mọi sự được thực hiện nơi con theo thánh ý Cha.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài hai mươi: Điều lành nảy sinh từ tội lỗi

Tội lỗi không đến từ Thiên Chúa. Đó là sự khước từ Thiên Chúa. Nhưng trong quyền năng vô hạn của Người, Thiên Chúa thậm chí có thể làm nảy sinh điều tốt lành từ tội lỗi của chúng ta.

Vậy, nếu đôi khi anh chị em vấp ngã, đừng nản lòng hay ngừng nỗ lực tiến bước, vì ngay cả từ sự sa ngã của anh chị em, Thiên Chúa cũng sẽ làm nảy sinh điều tốt lành… (II.I #16).

Điều tốt lành nào có thể nảy sinh từ tội lỗi của chúng ta? Thiên Chúa có thể đưa chúng ta trở về với Người khi chúng ta phạm tội và cảm nghiệm những hậu quả tai hại của tội lỗi. Điều này sẽ diễn ra qua việc nội tâm nhận biết sự vắng bóng của Thiên Chúa và lòng khao khát được khơi dậy để tìm kiếm Người trong lâu đài linh hồn anh chị em.

Trước hết, một khi đã bắt đầu hành trình đức tin qua việc cầu nguyện nội tâm, đôi lúc anh chị em sẽ trải qua nhiều cám dỗ khác nhau. Đôi khi Thiên Chúa cho phép những cám dỗ ấy xảy đến vì lợi ích của anh chị em. Chẳng hạn, nếu anh chị em cứ mãi suy nghĩ về một điều gì đó đến mức bị ám ảnh, như giận dữ với một người, tham lam của cải, ham muốn xác thịt, hay bất cứ ý nghĩ ám ảnh nào khác, Thiên Chúa có thể để anh chị em cảm nghiệm sự mệt mỏi do ý nghĩ ấy gây ra, nhằm dạy anh chị em biết rằng nó không đến từ Người. Hoặc nếu anh chị em cố gắng kiên trì cầu nguyện mà lại thấy việc cầu nguyện khô khan và không khơi dậy tâm tình, có thể Thiên Chúa đang cho phép sự khô khan này xảy đến như một cách củng cố quyết tâm cầu nguyện của anh chị em.

Nếu chẳng may cám dỗ dẫn đến tội lỗi, kể cả tội trọng, thì hãy biết rằng Thiên Chúa sẵn sàng và muốn làm hai điều cho anh chị em. Thứ nhất, Người sẵn lòng tha thứ nếu anh chị em ăn năn sám hối. Thứ hai, Người muốn anh chị em ghi nhớ những hậu quả của tội ấy. Không phải để anh chị em cứ mãi sống trong hổ thẹn hay mặc cảm tội lỗi, nhưng để những hậu quả ấy luôn nhắc nhở anh chị em về sự dại dột của những lựa chọn như thế. Khi ấy, những cám dỗ và tội lỗi của anh chị em được biến đổi thành một ân sủng, qua đó Thiên Chúa củng cố anh chị em và gìn giữ anh chị em khỏi sa ngã lần nữa, để anh chị em có thể tiếp tục tiến bước trên hành trình thiêng liêng.

Suy niệm: Ngay lúc này, anh chị em có đang mang những ý nghĩ ám ảnh và đè nặng tâm hồn không? Có điều gì anh chị em cứ nghĩ đi nghĩ lại, khiến anh chị em nản lòng và rơi vào cảnh sầu khổ nội tâm không? Nếu có, hãy mau nhận diện những ý nghĩ ấy là những cám dỗ mà Thiên Chúa hiện đang cho phép xảy đến, để anh chị em nhận ra rằng cần phải loại bỏ chúng. Hãy khước từ những ý nghĩ ấy và cầu xin Thiên Chúa ban ơn hiểu biết, để bình an có thể được khôi phục trong linh hồn anh chị em.

Ngoài ra, có tội nào anh chị em đã sa vào hết lần này đến lần khác không? Nếu có, anh chị em đã trải nghiệm điều gì trong nội tâm khi phạm tội ấy? Nếu nhìn nhận rõ ràng, anh chị em sẽ thấy rằng trải nghiệm ấy là một gánh nặng và đã khiến anh chị em mất đi sự nhận biết Thiên Chúa trong nội tâm. Hãy dùng trải nghiệm ấy như một vũ khí để chống lại tội ấy cũng như mọi tội khác mà anh chị em bị cám dỗ phạm trong tương lai.

Anh chị em có thể kiên trì cầu nguyện không? Hay ngay lúc này, anh chị em thấy việc cầu nguyện của mình khô khan, cằn cỗi và thiếu tâm tình? Nếu việc cầu nguyện khó khăn, hãy quyết tâm trung thành với việc ấy. Cứ cầu nguyện đi! Sự khô khan của anh chị em hoặc là do anh chị em tự ý buông mình theo những chia trí trong khi cầu nguyện, hoặc là do Thiên Chúa cho phép điều này xảy đến để anh chị em củng cố quyết tâm và lòng tận hiến cho Người. Dù trong trường hợp nào, hãy dùng bất cứ sự khô khan nào anh chị em trải qua làm bàn đạp để chuyên cần và gắn bó với việc cầu nguyện hơn bao giờ hết.

Lạy Chúa hằng tha thứ và nhẫn nại, Chúa mời gọi con yêu mến Chúa hết lòng. Đôi lúc con đã thiếu sót trong tình yêu này và quay lại con đường dễ dãi của tội lỗi. Xin tha thứ tội lỗi con và giúp con biết học từ những lỗi lầm của mình, để những tội lỗi trong quá khứ, những cám dỗ, và ngay cả sự khô khan trong cầu nguyện cũng trở thành động lực giúp con trở về với Chúa bằng lòng sốt mến và quyết tâm.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Bài hai mươi mốt: Cầu nguyện hồi tâm

Trong những cư sở thứ hai, Thánh Têrêsa giải thích rằng, ngoài khẩu nguyện và suy niệm, anh chị em còn phải thực hành điều ngài gọi là “Cầu nguyện hồi tâm”.

Không thể bắt đầu hồi tâm bằng những cố gắng căng sức, nhưng phải nhẹ nhàng đi vào, rồi sau đó anh chị em sẽ có thể thực hành mỗi lần lâu hơn (II.I #18).

Thật phi lý khi nghĩ rằng chúng ta có thể vào Thiên Đàng mà trước hết không đi vào chính linh hồn mình—không tìm hiểu bản thân, không suy xét về sự khốn cùng của bản tính chúng ta và những gì chúng ta mang ơn Thiên Chúa, cũng như không ngừng khẩn cầu lòng thương xót của Người (II.I #19).

Suy niệm là một hình thức cầu nguyện, qua đó anh chị em đón nhận những chân lý từ bên ngoài, chẳng hạn như các giáo lý đức tin, những câu chuyện trong các sách Tin Mừng hay những lời kinh đẹp đẽ, rồi đưa những điều ấy vào nội tâm bằng cách dùng trí suy đi nghĩ lại. Qua suy niệm, Thiên Chúa dạy chúng ta nhiều điều và mặc khải tình yêu của Người cho chúng ta qua những hình ảnh và ý tưởng.

Phương pháp cầu nguyện tiếp theo được gọi là “hồi tâm”. Cũng như suy niệm, đây là điều chúng ta gọi là “tâm nguyện”, nghĩa là chúng ta có thể chọn thực hành hình thức cầu nguyện này bằng nỗ lực của chính mình. Việc cầu nguyện hồi tâm được ngài chỉ dạy chi tiết trong tác phẩm Đường Hoàn Thiện, chương 28 và 29. Vì Thiên Chúa ngự trong chúng ta và cầu nguyện là một hành trình tiến sâu hơn về căn phòng trung tâm và kín nhiệm của linh hồn anh chị em, nơi lời cầu nguyện của anh chị em sẽ nên hoàn hảo và nơi sự viên mãn của Thiên Chúa ngự trị, nên cầu nguyện hồi tâm là một phương pháp giúp anh chị em bắt đầu chủ tâm đi vào chính mình để ở một mình với Thiên Chúa.

Về mặt thực hành, lúc đầu, cách tốt nhất để thực hiện hình thức cầu nguyện này là nhắm mắt lại, không chú ý đến mọi cảm giác bên ngoài và tìm kiếm Đức Vua ở bên trong. Chẳng hạn, anh chị em có thể thử hình dung linh hồn mình như một lâu đài xinh đẹp, đầy châu báu và vàng ngọc. Anh chị em có thể hình dung ngai tòa Thiên Chúa ngự chính là trái tim mình. Rồi anh chị em có thể xem những đồ trang hoàng trong lâu đài ấy là các nhân đức của mình. Qua việc hồi tâm này, anh chị em không chỉ bắt đầu gặp gỡ Thiên Chúa, mà còn bắt đầu hiểu biết bản thân ngày càng đầy đủ hơn khi suy xét những tội lỗi và nhân đức của mình dưới ánh sáng của Đức Vua cao cả.

Khi hướng cái nhìn vào nội tâm, anh chị em cũng có thể muốn đọc Kinh Lạy Cha dâng lên Thiên Chúa thật chậm rãi, với tâm tình riêng tư, có chủ ý và đầy yêu mến. Hoặc anh chị em có thể muốn bày tỏ những giằng co sâu xa nhất, những nỗi sợ hãi, lo âu và tội lỗi của mình. Sau đó, anh chị em có thể dâng lên Ngài một chuỗi lời ngợi khen và tạ ơn. Lúc đầu, anh chị em thưa chuyện và lắng nghe. Rồi khi đã hồi tâm, anh chị em chỉ đơn sơ ngồi đó với Đức Vua và chiêm ngắm Ngài trong tình yêu, không nói gì, chỉ yêu mến Ngài bằng ý chí, tình cảm và trọn cả tâm hồn. Sau nhiều tháng thực hành, cách cầu nguyện này sẽ trở thành một thói quen, và anh chị em sẽ dễ dàng sống suốt ngày trong trạng thái hồi tâm hơn.

Suy niệm: Anh chị em có thể thưa chuyện với Thiên Chúa trong nơi sâu thẳm tâm hồn mình không? Anh chị em có chú tâm đến sự hiện diện thần linh của Ngài trong lòng mình không? Anh chị em cũng có thể nhận ra bao yếu đuối của mình — những tội lỗi, những cơn cám dỗ, những vết thương và những bối rối của mình không? Nội tâm của anh chị em là một nơi rạng ngời để sống, thế nhưng biết bao người chẳng bao giờ bước vào đó. Biết bao người cứ mãi mải mê với thế giới chung quanh mà chẳng bao giờ dành thời gian hay nỗ lực khám phá thế giới bên trong. Anh chị em có phải là một trong những người ấy không?

Cầu nguyện hồi tâm là điều phải học, và chỉ có thể học được bằng cách thực hành. Anh chị em hãy dấn thân vào hành trình này. Mỗi ngày, hãy dành thời gian ngồi yên lặng ở một nơi thích hợp cho việc cầu nguyện, nhắm mắt lại và bắt đầu thưa chuyện với Thiên Chúa. Nếu thấy khó thực hiện, anh chị em vẫn cứ làm. Hãy tiếp tục cầu nguyện như thế hết lần này đến lần khác. Mỗi ngày, hãy mong chờ giờ cầu nguyện ấy. Hãy xây dựng thói quen cầu nguyện theo cách này và cố gắng đem thói quen ấy vào đời sống hằng ngày. Làm như vậy là một bước cần thiết để khám phá thế giới bên trong anh chị em, một thế giới vượt xa mọi điều mà thế gian này có thể mang lại.

Lạy Chúa là Chúa và là Vua của con, Chúa sống trong con, ngự trọn vẹn trong căn phòng kín nhiệm nhất của tâm hồn con. Xin giúp con chủ tâm hướng mắt về Chúa, thưa chuyện với Chúa, lắng nghe tiếng Chúa và chỉ đơn sơ ở bên Chúa. Khi con làm như vậy, xin giúp con khám phá con là ai và con cần thay đổi thế nào. Xin giúp con kiên trì trong cách cầu nguyện này, để suốt ngày con luôn hồi tâm và lấy Chúa làm trung tâm.

Lạy Ba Ngôi Chí Thánh ngự trong con, con yêu mến Chúa, con tín thác nơi Chúa, con phó dâng đời con cho Chúa.

Mục lục