Makao ya Sita
Somo la Hamsini na Tisa: Kwanza Habari โMbayaโ
Ni rahisi kudhani kwamba kadiri roho inavyopaa juu zaidi kumwelekea Mungu, ikiingia ndani zaidi na zaidi kuelekea chumba cha katikati ambamo Mungu anakaa, ndivyo mateso anayoyapata mtu huyo yanavyopungua. La kushangaza ni kwamba hali ni kinyume chake.
Ee Mungu wangu, ni taabu nyingi namna gani, za ndani na za nje, ambazo mtu lazima azipate kabla ya kuingia katika makao ya saba! Wakati mwingine, ninapotafakari jambo hili, ninaogopa kwamba, kama taabu hizo zingejulikana mapema, udhaifu wa kibinadamu usingeweza kustahimili hata wazo lake, wala kuazimia kuzikabili, hata kama faida yake ingeonekana kuwa kubwa namna gani (VI.I #3).
Kwa nini Mungu aendelee kuruhusu majaribu makali na mateso katika roho iliyo karibu Naye kiasi hicho? Mateso haya si matokeo ya moja kwa moja ya dhambi za mtu. Katika makao ya awali, roho iliteseka sana ilipojitahidi kushinda dhambi zake za mauti na dhambi nyepesi. Katika makao ya sita, utakaso wa kila upungufu wa kiroho unaendelea kufanyika, na hilo husababisha mateso. Lakini hapa, mateso mengi ni ya aina tofauti na yana kusudi tofauti.
Mungu ana nguvu nyingi kiasi kwamba amechukua mateso na kifo na kuvigeuza kuwa njia ya kuufikia utakatifu. Sasa mateso yamejaliwa nguvu kubwa ya kiroho. Kupitia mateso ambayo sasa yamegeuzwa kwa neema, roho inaweza kupata fadhila nyingi, kama vile ujasiri, unyenyekevu na matumaini kwa Mungu. Sasa kufa kabisa kwa nafsi mwenyewe ndiyo njia ya kuufikia uzima mpya katika Kristo.
Mateso ya makao haya ni ya nje na ya ndani. Mateso ya nje yanajumuisha magonjwa, kudhalilishwa hadharani, kudhihakiwa na wengine, kupoteza mali za hapa duniani, na majaribu mengine mengi yaliyo ya kawaida maishani. Katika hatua hii ya safari ya kiroho, mara nyingi Mungu huruhusu majaribu haya kwa sababu anaona kwamba roho itafaidika sana mwishowe baada ya kuyavumilia.
Majaribu ya ndani yanajumuisha maumivu ya ndani yanayosababishwa na jaribu lolote la nje, ukavu katika sala, kushindwa kukaza fikira, na hata maumivu makali ya ndani ya kiroho yasiyoweza kuelezwa na yanayoonekana kutokuwa na chanzo. Wakati wote huo, roho inatambua kwa kina dhambi yake na jinsi inavyomtegemea Mungu kabisa katika mambo yote. Kwa hiyo, wengine wanapoisifu kwa fadhila yake, huteseka sana kwa sababu inajua kwamba Mungu peke yake ndiye chanzo cha chochote chema kinachoweza kuwamo ndani yake, wala si yenyewe. Sifa huiumiza roho hata kuliko chuki, kwa sababu roho inajua kwamba yote yanatoka kwa Mungu.
Dawa pekee ni kumngojea Mungu aondoe matatizo haya yote. Hilo linapotokea, akili inakuwa angavu, na kila kitu kinarejea katika hali yake. Roho inajua kwamba ni Mungu aliyepata ushindi huu. Hilo huifanya roho iwe nyenyekevu hata zaidi inapoona udhaifu wake na nguvu za Mungu.
Jambo bora zaidi ambalo roho inaweza kufanya inapopitia hali hizi zenye maumivu ni kumtumainia Mungu; kuyaruhusu mateso inayoyavumilia yajenge nguvu, unyenyekevu na ujasiri ndani yake; kujikumbusha kweli za Mungu; na kutenda matendo ya nje ya mapendo.
Tafakari: Je, uko tayari kuingia kwa kina zaidi katika Mateso ya Bwana wetu? Yesu alikuwa mkamilifu kwa kila namna, lakini mateso Yake, ya nje na ya ndani, yalikuwa makubwa. Aliruhusu hili litokee ndani ya roho Yake kama njia ya kuyageuza mateso yetu ya kibinadamu kuwa njia ya kuufikia utakatifu. Je, uko tayari kuikubali njia hii ya kuufikia ukamilifu? Je, uko tayari kuingia katika fumbo hili la Mungu?
Mwanzoni, tunapokabili aina fulani ya jaribu, asili yetu ya kibinadamu iliyoanguka hutafuta namna ya kujinasua. Tunatafuta dawa. Lakini katika makao haya, โdawaโ si kuyaondoa mateso, bali ni kuyakubali. Tunayakubali kikamilifu zaidi ili kuyaunganisha maisha yetu na Kristo, ambaye aliyakubali na kuyageuza mateso yote. Sisi si wakubwa kuliko Bwana. Lazima tuishi maisha yaleyale aliyoishi Yeye ikiwa tutashiriki utukufu Wake. Je, unaelewa hili, na uko tayari kuipokea zawadi hii kutoka kwa Mungu?
Tafakari mateso unayopambana nayo sasa hivi. Badala ya kutafuta namna ya kujinasua, yaone mateso hayo kama njia ya kufikia lengo kuu kuliko yote yanayowezekana. Yaone kama njia ya kufikia lengo la utakatifu. Utazame Msalaba wa Yesu. Tafakari kila aina ya mateso ya nje na ya ndani aliyoyavumilia. Jaribu kutazama ndani ya roho Yake, na umwombe akufunulie yote aliyoyapitia. Yakubali mateso Yake kama sadaka. Jitahidi kuingia katika chumba cha ndani kabisa cha roho yako ambamo Bwana anakaa, na huko, ndani kabisa, uyatoe mateso yako Kwake kuwa sadaka. Ataipokea sadaka hii na kukumiminia utimilifu wa neema aliyotupatia kwa Msalaba Wake.
Bwana wangu unayeteseka, Wewe uliyakabili mateso yote bila kurudi nyuma. Hukuyumba kamwe katika lengo Lako la kuyakubali mateso yote na kuyageuza kuwa njia mpya na yenye utukufu ya kuufikia utimilifu wa neema. Tafadhali nisaidie kuyakubali mateso yote ninayovumilia, ya nje na ya ndani, ili niweze kukuiga Wewe kikamilifu zaidi, na ili kukubali kwangu mateso kwa hiari, nikiyatoa kuwa sadaka Kwako katika kilindi cha roho yangu, kuwe njia ya neema nyingi kwangu na kwa ulimwengu.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini: Michomo Milaini Kutoka Vilindini mwa Ndani Kabisa
Mungu huitakasa na kuiimarisha kila roho kwa namna ya pekee inayolingana na roho hiyo. Kwa hiyo, Mtakatifu Teresa anaendelea kueleza njia nyingine ambazo kwa hizo roho huteseka ndani kwa namna ya fumbo huku ikiendelea kuwa na amani.
Yeye huongeza hamu ya roho ya kuwa Naye kwa njia zilizo nyororo sana kiasi kwamba roho yenyewe haiwezi kuzitambua; wala sidhani kwamba ningeweza kuzieleza isipokuwa kwa watu waliozipitia wao wenyewe. Hamu hizi ni misukumo myororo na ya hila inayochipuka kutoka vilindi vya ndani kabisa vya roho; sijui chochote ambacho inaweza kulinganishwa nacho (VI.II #2).
Anaendelea kusema kwamba โmateso haya yanaonekana kuuchoma moyo wenyewe, na Yeye aliyeujeruhi anapouchomoa mshale, anaonekana kuungโoa moyo pia, kwa kuwa upendo ambao moyo huo unahisi ni wa kina sana.โ Maumivu haya ya upole, ya kina na yenye kuchoma, ambayo mtu huyapata katika kilindi cha ndani kabisa cha roho, ni maumivu yenye furaha na amani nyingi sana. Mara tu roho inapoanza kutulia ndani yake, โkile cheche kidogo huzimika ghafula, na kuuacha moyo ukitamani kuteseka tena kwa maumivu yake ya upendo.โ
Kuchomwa huku kwa kiini cha roho hakuhusishi kumbukumbu, uwezo wa kutasawari, wala akili ya mtu. Vipawa hivi vinatambua jambo hili linalotokea na kushangaa ni nini kinachoendelea, lakini haviingilii. Hali hii inaweza kuja na kuondoka, kuongezeka makali na kupungua. Katika hayo yote, Mungu anafanya kazi ya ajabu iliyo ya kina zaidi kuliko roho inavyoweza kufahamu.
Roho pia inatambua wazi kwamba jambo hili haliwezi kusababishwa na shetani. Kwanza, haya ni maumivu matamu, yenye furaha na amani. Ni Mungu pekee anayeweza kuunganisha maumivu na furaha tamu namna hii. Shetani anaposababisha maumivu ya ndani, hakuna amani, bali wasiwasi, kukata tamaa na kuchanganyikiwa tu. Pili, maumivu haya yanatoka katika vilindi vya ndani kabisa ambavyo shetani hana mamlaka juu yake. Tatu, matunda mema yanayozaliwa rohoni ni ishara dhahiri kwamba yanatoka kwa Mungu. Roho inaazimia kwa uthabiti kuteseka kwa ajili ya Mungu kwa furaha na kuacha anasa zote za kidunia kuwa ni za bure na zisizo na thamani.
Roho inajua kwamba zawadi hii isiyo ya kawaida, yenye kuchoma na kuleta furaha tamu, inatoka kwa Mungu, nayo haitakuwa na shaka kamwe juu ya hilo. Badala yake, inaipokea huku ikitazamia kwa furaha yote ambayo Mungu anafanya ndani yake kwa namna ya fumbo na iliyofichika hivyo. Sasa roho inamtamani Mungu zaidi na zaidi, na hamu hiyo ya kupata kile ambacho bado haijakimiliki kikamilifu huzidisha maumivu haya matamu.
Mwisho, nyakati nyingine neema hizohizo hupewa roho bila kusababisha maumivu yoyote. Badala yake, roho hupewa ari yenye furaha tamu inayoisukuma kumtamani Mungu, ikimtolea matendo ya upendo wa kishujaa, sifa na ibada ya kuabudu.
Tafakari: Njia za Mungu za kuzikamilisha roho zetu ni za fumbo na zinazidi yote tunayoweza kufahamu. Je, Mungu amewahi kufanya kazi ndani yako ambayo hukuielewa? Je, umewahi kuhisi kuchomwa ndani yako ambako ulijua kuwa kunatoka kwa Mungu, kukazaa matunda mengi mema, na kukuacha ukiwa na amani na furaha kwa wakati mmoja?
Ikiwa hujawahi kupitia jambo kama hili, jaribu angalau kufanya tendo la imani katika maelezo haya ambayo Mtakatifu Teresa anatoa kuhusu tendo hili la kina na la fumbo la utakaso unaotolewa na Mungu. Mwambie Mungu kwamba uko tayari kustahimili chochote kwa ajili Yake ili ubadilishwe kikamilifu Naye. Usiogope kuchomwa kokote ndani yako ambako Mungu anataka kukuletea. Kutazamie kwa matumaini na furaha, na kukubali mara tu Mungu anapokupa zawadi hii takatifu.
Ee Mungu mtakatifu sana, njia Zako kweli ni za fumbo, na wakati mwingine hata zinatatanisha. Tafadhali njoo kwangu na uchome kiini cha roho yangu kwa mshale Wako wa upendo. Unitakase na kila hali ya kungโangโania matakwa yangu mwenyewe. Unijaze fadhila takatifu. Uniwashie moto wa upendo safi wa kujitoa sadaka wa Moyo Wako. Nisije kamwe nikayakwepa yote unayotaka kufanya ndani yangu, bali niyakimbilie kwa nguvu zote za roho yangu.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Moja: Maneno Yanayosikika kwa Njia ya Taswira
Kadiri roho inavyosonga mbele, ndivyo inavyozidi kutambua njia nyingi ambazo Mungu huzungumza nayo. Njia tatu za kawaida ni maneno yanayopokelewa katika uwezo wa kutasawari, maono yanayopokelewa katika uwezo huo, na maono yanayopokelewa moja kwa moja na akili. Kuhusu mawasiliano haya, Mtakatifu Teresa anasema:
Yeye hufanya hivi kwa njia ya maneno yanayoelekezwa kwa roho kwa namna nyingi tofauti; wakati mwingine yanaonekana kutoka nje; nyakati nyingine kutoka katika vilindi vya ndani vya roho; au tena, kutoka katika sehemu yake ya juu zaidi; ilhali maneno mengine hutoka nje kwa namna iliyo wazi kiasi kwamba yanasikika masikioni kama sauti halisi.
Kupokea maneno katika uwezo wa kutasawari ni hali ambayo roho humhisi Mungu akizungumza nayo katika uwezo huo kwa uwazi na moja kwa moja. Ingawa Mungu hutumia njia hii kuwasiliana na roho, maneno haya yanayopokelewa katika uwezo wa kutasawari si ya kutegemewa sana nyakati zote, kwa sababu maneno ya uongo yanaweza kutoka kwa shetani au katika uwezo wa mtu mwenyewe wa kutasawari. Wale wenye uwezo wa kutasawari ulio hai sana mara nyingi huwa rahisi kupokea โmanenoโ haya ya uongo yanayodhaniwa kutoka kwa Mungu. Wanaweza kuamini kwamba Mungu amezungumza nao, lakini chanzo halisi kikawa udhaifu wa uwezo wao wa kutasawari au udanganyifu wa shetani. Ili kupambanua kama neno lililosemwa na Mungu katika uwezo wa kutasawari ni la kweli au la, Mtakatifu Teresa anatupa ishara tatu ambazo kwa hizo tunaweza kuchunguza asili ya maneno hayo.
Kwanza, ikiwa neno linatoka kwa Mungu, basi neno hilo litatimiza kile kinachosemwa. Kwa mfano, tuseme mtu amekuwa akipambana na hofu na wasiwasi mwingi, kisha ghafula Mungu anazungumza naye na kusema, โUsiogope, Mimi niko pamoja nawe.โ Ikiwa neno hilo linatoka kwa Mungu, basi mtu huyo atahisi mara moja nguvu ya Mungu ikiondoa hofu yake.
Pili, maneno halisi ya namna hii yataambatana daima na amani ya kina na utulivu wa ndani unaomwelekea Mungu, kiasi kwamba roho itasukumwa kumsifu Mungu kutoka moyoni.
Tatu, neno linalosemwa linapotoka kwa Mungu, akili italikumbuka kwa muda mrefu sana. Ikiwa linatoka katika uwezo wa kutasawari au ni udanganyifu wa shetani, litafifia haraka zaidi, na punde uwezo wa kutasawari utahamia kwenye mawazo mengine.
Jambo la msingi ni kujua kwamba Mungu huzungumza nasi kwa njia mbalimbali. Kwa njia hii, Yeye hunena katika uwezo wetu wa kutasawari neno linalopatana na Maandiko Matakatifu au huleta taswira kutoka katika kumbukumbu yetu. Kisha ujumbe huo huwasilishwa kwa akili yetu ya kibinadamu ambamo hueleweka, halafu huufariji utashi na kuuwezesha kuitikia kwa furaha neno lililosemwa. Neema hizi zisitushangaze; ni njia ya kawaida ambayo Mungu huitumia kuwasiliana na roho katika makao haya.
Tafakari: Je, umewahi kuhisi ghafla kwamba Mungu amekujulisha wazo fulani ambalo ulijua limetoka Kwake? Hatupaswi kutafuta mambo haya wala kuvutiwa nayo kupita kiasi. Yanapotoka kwa Mungu, yatatufanya tuwe wanyenyekevu na kutuachia amani ya kina na uhakika moyoni. Jaribu kukumbuka wakati wowote ambapo huenda jambo hili lilikutokea.
Je, nyakati fulani uwezo wako wa kuwaza unakuwa na shughuli nyingi kupita kiasi? Ikiwa ndivyo, basi tambua kwamba ni rahisi pia kujitungia ujumbe unaodhani umetoka kwa Mungu, au kujiruhusu kusikiliza neno fulani la hila analosema yule mwovu ili akupotoshe. Je, umewahi kuhisi kwamba Mungu amesema nawe, lakini baadaye ukagundua kwamba ujumbe huo ulioonekana kuwa umetoka Kwake haukuzaa tunda lolote jema, au hata ulikuchanganya na kukuacha bila faraja? Ikiwa ndivyo, jifunze kutokana na hilo kwamba mara nyingi tuna mwelekeo wa kupokea mawasiliano haya ya uongo. Yakatae.
Unapofikiri kuhusu njia hii ya pekee ambayo wakati mwingine Mungu huitumia kuwasiliana nasi kupitia uwezo wa kuwaza, fikiria pia hatari ya kuyatafuta maneno haya. Ikiwa unaamini kwamba ujumbe umetoka kwa Mungu, ujaribu. Tumia dalili za upambanuzi zilizoelezwa hapo juu kuyajaribu mambo yote. Mwishowe, ikiwa maneno hayo yametoka kwa Mungu na ukajaribu kuyapinga, Mungu atafanikisha ujumbe Wake kukufikia, na tunda alilotaka lizaliwe litazaliwa.
Bwana wangu unayesema nami daima, Wewe unawasiliana nami usiku na mchana kwa njia unazozijua kikamilifu Wewe peke Yako. Ninaomba niitambue daima sauti Yako tamu na nikuitikie unaposema nami. Nisije nikapotoshwa kamwe kwa kuruhusu uwezo wangu wa kuwaza ujitungie mawazo yake wenyewe. Ninaomba pia unilinde daima dhidi ya yule mwovu na uongo wa hila anaousema bila kukoma.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Mbili: Maono kwa Njia ya Taswira
Baadaye, katika makao ya saba, Mtakatifu Teresa anazungumzia njia nyingine ambayo Mungu huitumia kusema na nafsi kupitia uwezo wa kuwaza. Badala ya kusikia sauti isiyosikika kwa masikio ikisema maneno fulani, nafsi hutambua ndani ya uwezo wake wa kuwaza taswira ambayo inajua imetoka kwa Mungu. Mara nyingi taswira hii inahusiana na Ubinadamu Mtakatifu wa Bwana wetu, au ni taswira kutoka katika Maandiko Matakatifu inayoletwa kwa nguvu katika uwezo wa kuwaza, ikiibua upendo wa kina na ibada ndani ya nafsi. Kwa mfano, mtu anaweza ghafla, bila jitihada yoyote kutoka kwake, kumtambua kwa undani sana Bwana wetu akiwa amevikwa taji ya miiba, akidhihakiwa na kubezwa. Au anaweza kuona, kwa uwezo wake wa kuwaza, utukufu wa Bwana wetu juu ya kiti Chake cha enzi Mbinguni.
Taswira hiyo huonekana kwa macho ya ndani pekeeโฆMngโao wa Yeye anayefunuliwa katika maono hayo unafanana na nuru iliyomiminwa ndani ya nafsi, kama ile ya jua lililofunikwa kwa utando unaopenyesha mwanga kama almasi, ikiwa kitambaa cha namna hiyo kingeweza kufumwa, ilhali mavazi Yake yanaonekana kama kitani safi. Nafsi ambayo Mungu huijalia maono haya karibu daima huingia katika hali ya kunyakuliwa kiroho, kwa kuwa hali ya kibinadamu ni dhaifu mno kustahimili mwonekano huo wenye kuleta kicho kikubwa hivyo.
Athari yake katika nafsi itafanana na ile ya kusikia maneno ya ndani. Baada ya kueleza athari hizi na upendo wa kina pamoja na uhakika wa kiroho unaoambatana nazo, Mtakatifu Teresa anaeleza kwamba nafsi haipaswi kamwe kutafuta maono ya namna hiyo. Sababu anazotoa zinafanana sana na sababu zinazomfanya mtu asipaswe kamwe kutafuta wala kutamani kusikia maneno ya ndani.
Maono haya yanayopokelewa katika uwezo wa kuwaza ni kama jiwe la thamani lililo ndani ya kidani kinachofunguka. Bwana wetu ndiye mwenye ufunguo wa kidani hicho; sisi hatuna. Yeye peke Yake ndiye anayeweza kukifungua mara kwa mara ili kuacha katika kumbukumbu maono Yake yaliyo wazi. Nafsi ikijaribu kufungua kidani hiki yenyewe, basi โmaonoโ itakayopata hayatakuwa yametoka kwa Mungu, bali yatakuwa yametoka ama katika uwezo wake wa kuwaza au kwa shetani.
Sababu zinazotufanya tusipaswe kamwe kutafuta maono ya namna hiyo ni hizi: Kwanza, hatustahili neema hizo, hivyo kufikiri kwamba tunazistahili ni kukosa unyenyekevu. Pili, kwa kuyatamani, kuna uwezekano mkubwa sana kwamba tutadanganywa na maono ya uongo kutoka kwa shetani. Tatu, tunapotamani sana maono ya namna hiyo, uwezo wa kuwaza huchochewa na unaweza kutokeza maono ya uongo. Nne, Bwana wetu peke Yake ndiye anayejua tunachohitaji, hivyo ingekuwa kujiona kupita kiasi kufikiri kwamba tunajua tunahitaji maono ya namna hiyo. Tano, mara nyingi maono haya humfunua Kristo anayeteseka na kuivuta nafsi yenyewe katika mateso. Lakini ikiwa si Bwana wetu anayetuvuta katika utambuzi huu wa kina, hatutaweza kuustahimili. Sita, nafsi inapaswa kumtumainia Mungu kiasi cha kutosha kumngojea na kupokea maono hayo ya ndani ikiwa tu anataka kuyajalia. Vinginevyo, tunaweza kuziletea nafsi zetu madhara zaidi kuliko manufaa.
Tafakari: Je, Bwana wetu amewahi kukufunulia taswira yenye nguvu ya utakatifu Wake? Je, umewahi kuguswa ghafla na kwa kina na Mateso na kifo Chake? Au umewahi kuzidiwa ghafla na taswira ya utukufu Wake? Usitafute fadhili za namna hiyo, lakini ukijaliwa kuzipokea, jua kwamba ni Bwana wetu anayejifunua kwako kwa namna ya pekee.
Tafakari maisha ya Kristo. Tafakari kuzaliwa Kwake, huduma Yake, mateso Yake, kifo Chake, ufufuko Wake na kupaa Kwake Mbinguni. Unapotafakari nyakati hizi za maisha ya Kristo duniani, jua kwamba huwezi kamwe kumwelewa Yeye na nafsi Yake takatifu isipokuwa Bwana wetu ajifunue kwako kwa namna ambayo Yeye peke Yake anaweza kuifanya. Lakini, kwa kuzingatia ukweli huo, usichoke kamwe kuutafakari ubinadamu mtakatifu wa Bwana wetu.
Tafakari pia wakati wowote ambapo Bwana wetu alikufunulia jambo fulani kuhusu maisha Yake. Ifurahie kumbukumbu hiyo kwa kina. Iruhusu iendelee kuzaa matunda katika maisha yako. Ifurahie, wala usiisahau kamwe. Ikiwa Bwana wetu hajawahi kujifunua kwako kwa njia hizi, furahia hilo pia, kwa maana Bwana wetu peke Yake ndiye anayejua tunachohitaji na wakati tunapokihitaji.
Ubinadamu mtakatifu kabisa wa Kristo, ninakupenda na kukuabudu. Ninakuabudu na kukukabidhi maisha yangu. Asante kwa kuwa mwanadamu, kwa maisha Yako, kifo Chako, ufufuko Wako na kutukuzwa Kwako. Tafadhali endelea kujifunua kwangu kulingana na mapenzi Yako makamilifu kabisa. Daima niwe tayari kukupokea unapojifunua kwangu kwa namna na wakati unaouchagua.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Tatu: Maono ya Kiakili
Katika sura mbili tofauti za maelezo yake kuhusu makao ya saba, Mtakatifu Teresa anazungumzia โmaono ya kiakili,โ akiyatofautisha na maneno yanayosikika ndani ya nafsi na maono ya taswira. Mara ya kwanza anapoyazungumzia, anasisitiza kwamba mawasiliano haya hukazia ujumbe fulani moja kwa moja katika akili, bila kutumia uwezo wa kuunda taswira au kumbukumbu.
Mungu huzungumza na nafsi kwa njia nyingine kupitia ono fulani la kiakili ambalo nadhani bila shaka linatoka Kwake; litaelezwa baadaye. Hilo hutokea ndani kabisa katika vilindi vya ndani kabisa vya nafsi, ambayo huonekana kusikia waziwazi, kwa namna ya ajabu sana, kwa usikivu wake wa kiroho, maneno ambayo Bwana wetu Mwenyewe anaiambia (VI.III #19).
Mungu anapozungumza moja kwa moja na akili, kila silabi hutambuliwa na kueleweka kikamilifu. Yaliyomo katika mawasiliano hayo kwa kawaida ni jambo ambalo nafsi haikuwa hata ikilifikiria wala kulifahamu, au hata haikuwahi kulisikia hapo awali. Ni jambo jipya kabisa. Maneno husikika na kueleweka lakini uwezo wa kuunda taswira haushughuliki nayo. Hata neno moja linalosemwa huwasilisha kina kikubwa cha maarifa na ufahamu. Ufahamu huo pia huvuka mipaka ya maneno, ingawa nafsi haiwezi kuueleza.
Baadaye, Mtakatifu Teresa anaporudia kuzungumzia maono haya ya kiakili, anasema kwamba wakati mwingine mawasiliano hayo si hasa maneno yanayosemwa moja kwa moja kwa akili, bali nafsi โinatambua kwamba Yesu Kristo amesimama kando yake ingawa haimwoni kwa macho ya mwili wala ya nafsiโ (VI.VIII #2). Ono hili la Bwana wetu na utambuzi wa uwepo Wake wa karibu sana na nafsi vinaweza kudumu kwa juma moja au hata kwa mwaka mzima. Wakati huo wote, nafsi hufarijiwa na kuimarishwa inapouzoea uwepo huu wa karibu na kukua katika maarifa ya hali ya juu kabisa juu ya Mungu kutokana na ukaribu huu wa ndani. Ingawa maneno fulani yanaweza kusemwa, kujua tu kwamba Mungu yupo karibu na nafsi kwa ukaribu wa ndani ni zawadi isiyokadirika thamani.
Kwa kuwa ono hili hutokea moja kwa moja ndani ya akili (uwezo wa binadamu wa kufikiri), halitegemei wala halitumii kumbukumbu au uwezo wa kuunda taswira hata kidogo. Kwa hiyo, tofauti na maono ya taswira na maneno yanayosikika ndani ya nafsi, maono haya ya kiakili hayawezi kuidanganya nafsi, kwa kuwa shetani hawezi kuyatokeza, wala uwezo wa kuunda taswira hauwezi kuyaathiri au kuyatokeza wenyewe. Nafsi hupokea uhakika mkubwa, amani nyingi, ukuaji mkubwa katika fadhila na faraja nyingi za kiroho.
Mungu pia ataujulisha uwepo Wake kwa namna hii kwa kuondoka Kwake. Si kwamba ataiacha nafsi, bali ono la kiakili litakoma. Kuondoka kwa Mungu hutambulika wazi sana, jambo linaloishawishi nafsi kutamani arudi. Mungu huja na kuondoka, na kuja na kuondoka huku huzidisha tu utambuzi wa ono hili ndani ya nafsi. Kupitia zawadi hii, ujasiri, unyenyekevu, utayari wa kujifungua bila kujikinga na kumtegemea Mungu kabisa hukuzwa ndani ya nafsi.
Tafakari: Unautambua kwa kiasi gani uwepo wa Mungu wa daima katika maisha yako? Je, unajua kwamba Yeye yupo pamoja nawe daima? Je, anakufunulia uwepo Wake uliojificha kwa namna inayopita uwezo wako wa kueleza? Ikiwa ndivyo, abudu uwepo Wake mtakatifu. Mtambue Yeye aliye pamoja nawe. Furahia jinsi alivyo karibu nawe.
Je, pia unatambua nyakati fulani kwamba Mungu anaonekana kuwa mbali? Ikiwa ndivyo, furahia zawadi hii. Hakuachi kamwe, lakini nyakati fulani ataficha uwepo Wake mtakatifu kama njia ya kukusaidia kuutambua uwepo Wake kwa uwazi zaidi anapojifunua kwako. Kujidhihirisha Kwake kutakuja na kupita, na unapaswa kutambua huku kuja na kuondoka kwa Bwana wetu.
Ikiwa hutambui mara kwa mara uwepo wa Bwana wetu kwa uwazi na uhakika, mtafute katika tafakari. Tegemea namna hiyo ya sala, na uitazamie namna hii ya sala ya kina zaidi inayoweza kuja tu kwa Mungu kuchukua hatua ya kwanza. Anapokujalia namna hii mpya ya sala ya ono la kiakili, mwelekezee usikivu wako wote na upendo wako wote.
Bwana uliye daima nami, Wewe upo pamoja nami siku zote, ukiishi ndani kabisa yangu, ukinidumisha katika uwepo na kuimiminia nafsi yangu zawadi ya uzima wa milele. Nakushukuru kwa kuwa karibu nami daima. Ninaomba kwamba nami niweze kuuona uwepo Wako wa kimungu kulingana na mapenzi Yako matakatifu. Tafadhali jidhihirishe kwangu na kunivuta niingie katika makao yaliyo katikati kabisa ya nafsi yangu, unamokaa Wewe.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Nne: Kuzama Rohoni, Ekstasi au Kunyakuliwa Rohoni
Kuzama katika hali ya kiroho, kutoka katika fahamu za kawaida na kunyakuliwa kiroho ni maneno tofauti yanayoeleza tukio lilelile la kiroho. Hii ni hali ambapo utendaji wa hisi za nje husimamishwa na Mungu huiwasilishia nafsi ukweli fulani katika kiini chake cha ndani kabisa. Ukweli unaowasilishwa hupita uwezo wa nafsi kuufahamu, lakini huiletea manufaa mengi.
Nafsi inapokuwa imetoka katika fahamu za kawaida, Bwana wetu haonekani kutaka ifahamu mafumbo haya, nayo hutosheka na kulewa kwake furaha ndani Yake. Lakini wakati mwingine hupenda kuiondoa katika hali hii ya kunyakuliwa kiroho, nayo mara moja hutambua yaliyomo katika makao hayo. Inaporudi katika hali yake ya kawaida, akili inaweza kukumbuka kilichoonekana lakini haiwezi kukieleza, wala haiwezi, kwa uwezo wake wa asili, kufikia kuona mambo yaliyo juu ya maumbile zaidi ya yale ambayo Mungu amechagua kuionyesha (VI.IV #10).
Mtakatifu Teresa anaeleza aina mbili za kutekwa kiroho. Katika aina ya kwanza, nafsi inafahamishwa kwa namna ya pekee kuhusu dhambi yake na msamaha wa Mungu. Hata hivyo, mawasiliano hayo ni zaidi ya neno linalosemwa tu. Ni ufahamu wa kiroho ambao pia hutimiza kile kinachowasilishwa. Nafsi inajua kwamba imesamehewa, na kwa kweli imesamehewa. Kumbukumbu, akili na utashi husimamishwa utendaji wake, au huzama kabisa, katika kukutana huku na Mungu rohoni. Baadaye, kumbukumbu itakumbuka tukio hili, lakini haitaweza kamwe kulieleza au kulielewa kikamilifu, kwa maana roho hukutana na Roho wa Mungu kwa namna inayopita kabisa uwezo wake wa asili wa kuelewa au kueleza. Wakati mwingine nafsi pia hujaliwa maono ya kiakili, lakini kutekwa huko kiroho si maono yenyewe. Ni jambo la ndani zaidi na linalopita uwezo wa akili.
Aina nyingine ya kutekwa kiroho huitwa โkuruka kwa roho.โ Katika kutekwa huku kiroho, inaonekana kana kwamba mwili na roho vinatengana, na roho peke yake inanyakuliwa kwenda kwa Mungu kwa kufumba na kufumbua. Roho โinaporudiโ mwilini, huwa imezidiwa sana na kujawa na kicho kikubwa mbele ya Mungu kiasi kwamba inabadilika milele.
Kwa kweli nafsi inaonekana kana kwamba imeuacha mwili, ingawa mwili huo haujakosa uhai; na ingawa, kwa upande mwingine, mtu huyo hakika hajafa, yeye mwenyewe hawezi kujua, kwa sekunde chache, kama roho yake bado imo mwilini mwake au la. Anahisi kwamba amechukuliwa mzima mzima hadi eneo jingine lililo tofauti sana na hili tunamoishi, ambako anaonyeshwa mwanga usio wa dunia hii hata kidogo, kiasi kwamba, hata kama angetumia maisha yake yote kujaribu kuuwazia pamoja na maajabu aliyoyaona, asingeweza kufanikiwa. Kwa mara moja akili yake hujifunza mambo mengi sana kwa pamoja kiasi kwamba, hata kama uwezo wa kuwaza na akili vingetumia miaka kujitahidi kuyahesabu, havingeweza kukumbuka hata sehemu moja ya elfu ya mambo hayo. (VI.V #8)
Ingawa hakuna maneno yanayotamkwa wakati wa kuruka huku kwa roho, uwezo wa kuwaza hupokea kweli nyingi zinazoufaidisha sana. Nafsi hubaki na utambuzi ulio wazi wa ukuu wa Mungu. Ukuu wa Mungu unapotambuliwa, nafsi pia huonekana katika unyonge wake, na tofauti hiyo huongeza unyenyekevu wake. Kisha nafsi humchagua Mungu badala ya kujichagua yenyewe na ulimwengu, nayo huhisi dharau kubwa kabisa kwa mambo yote ya kidunia. Tukio hili lina nguvu sana kiasi kwamba halitasahaulika kamwe, ingawa haliwezi kamwe kuelezwa.
Tafakari: Huenda tukio kama hili likapita uwezo wako wa kuelewa, kwa maana kwa kweli ndivyo lilivyo. Hata kama ungejaliwa kupata zawadi kama hii katika sala, usingeweza kuieleza. Tafakari zawadi hii kutoka kwa Bwana wetu ambayo haiwezi kueleweka wala kuelezwa.
Kwa nini Mungu awasiliane na nafsi kwa namna ya ajabu namna hii? Ni kwa sababu Mungu Mwenyewe anatupita kabisa. Ukuu Wake na utukufu Wake havina kikomo, na akili zetu zenye mipaka haziwezi kumfahamu kikamilifu. Kujua hili kunapaswa kutufanya tuwe wanyenyekevu, tubaki na kicho, na tujawae na mshangao mkubwa.
Ikiwa umewahi kupata hali kama hii, endelea kuwa mnyenyekevu na mwenye shukrani. Ikiwa huna hakika kama umewahi kujaliwa zawadi kama hii, usiendelee kulifikiria jambo hilo. Tambua tu kwamba zawadi hii inawezekana, nawe uwe tayari kuipokea ikiwa Mungu atakujalia. Kwa kuwa zawadi hii haiwezi kuelezwa, usijaribu kuieleza. Yaelekeze macho yako daima kwa ubinadamu mtakatifu wa Bwana wetu, usali Kwake, ujitahidi kukua katika fadhila, na umruhusu akuongoze anapochagua kushika hatamu.
Mungu wangu usiye na kikomo, una utukufu unaopita ufahamu wote. Wewe uko juu yangu sana kwa kila namna. Ninajisalimisha kwa fumbo la nafsi Yako yenyewe na kukuabudu katika fumbo la jinsi ulivyo. Ninakupenda na kusali kwamba uendelee kunivuta katika uwepo Wako mtakatifu, ukijifunua kwangu kadiri utakavyo.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Tano: Machozi Mengi Kupita Kiasi
Hali za kutekwa kiroho zilizoelezwa katika somo lililotangulia huigusa nafsi kwa undani sana kiasi kwamba sasa imebadilika, inatamani kuwa na Mungu tu, haiwezi kustahimili kuwa mbali Naye, inatamani kifo, nayo hujaliwa nyakati mpya za kutekwa kiroho tena na tena.
NEEMA hizi kuu huiacha nafsi ikiwa na hamu kubwa sana ya kumfurahia kikamilifu Yeye aliyezijalia, kiasi kwamba maisha huwa mateso yenye maumivu lakini pia yenye utamu, na kifo hutamaniwa kwa shauku kubwa. Mtu wa namna hii mara nyingi humwomba Mungu kwa machozi amwondoe katika uhamisho huu ambako kila kitu anachokiona kinamchosha. Kukaa peke yake ndiko pekee kunakomletea nafuu kubwa kwa muda, lakini punde huzuni yake hurudi, na hata hivyo hawezi kustahimili kukaa bila huzuni hiyo. Kwa ufupi, kipepeo huyu mdogo mwenye kusikitisha hawezi kupata pumziko la kudumu. Upendo wake ni mwororo sana kiasi kwamba unapochochewa hata kidogo, huwaka kwa nguvu na nafsi huruka. Hivyo, katika makao haya, hali za kutekwa kiroho hutokea mara nyingi sana, wala haziwezi kuzuiwa hata mbele ya watu (VI.VI #1).
Kwa sababu ya hali hizi za mara kwa mara za kutekwa kiroho, na kwa sababu ziko nje ya uwezo wa nafsi inayozipata kuzidhibiti, mtu huyu mara nyingi hutamani kubaki peke yake na Mungu akingojea furaha ya kifo. Wakati huohuo, nafsi hutamani kwenda ulimwenguni ikiwa na matumaini kwamba Mungu anaweza kuitumia kuokoa hata nafsi nyingine moja tu. Hufanya hivyo licha ya kwamba hali hizo za mara kwa mara za kutekwa kiroho, ambazo baadhi hutokea mbele ya watu, huwafanya wengine wawe na mashaka juu ya nafsi hiyo.
Nafsi inapoendelea na kazi zake za kila siku, wakati mwingine huguswa moyo hadi kulia, na wengine huyaona machozi hayo ambayo hayawezi kuzuiwa. Nyakati nyingine, nafsi hujaa furaha sana kiasi kwamba jambo pekee inayoweza kufanya ni kuendelea kumsifu Mungu na kutamani kuwaongoza wengine katika sifa hizo hizo. Huenda hata isijue inamsifu Mungu kwa jambo gani, ila tu inajua kwamba Mungu anastahili sifa zote.
Machozi yanapotiririka, hayatokani na unyogovu au kukata tamaa. Ni machozi yaliyochanganyika na upendo kwa Mungu, amani ya kina na furaha. Mtu huyo akiteswa na wengine, nafsi yake haiathiriki vibaya, bali inazidi tu kumsifu Mungu. Anaanza kupata uhuru zaidi na zaidi wa kuishi kwa kufuata tu Roho wa Mungu na misukumo ya neema Yake. Hamu yake ya kuwa na Mungu kikamilifu Mbinguni ni kubwa sana hivi kwamba wengine wanaweza kutambua kwa urahisi jinsi nafsi hii takatifu inavyoelekeza mawazo na matamanio yake kwenye mambo yasiyo ya ulimwengu huu.
Tafakari: Je, umewahi kupokea karama ya machozi matakatifu? Je, umewahi kuguswa sana na Mungu na wema Wake usio na kikomo hata ukatokwa na machozi ya furaha na upendo? Ikiwa ndivyo, uonje kwa kina ule upendo uliowekwa moyoni mwako kwa namna ya kina sana hata ukashindwa kuzuia hisia zako.
Ikiwa hujawahi kuguswa kwa namna hiyo, yastaajabie kwa mbali yale ambayo wengine wameyapitia, na ujiruhusu kushangazwa na jambo kama hilo. Sali ili Mungu akujalie karama ya kujitoa Yeye mwenyewe kwako kwa ukamilifu zaidi, na ukimbilie Kwake anapoanza kujifunua.
Machozi matakatifu ni karama inayotuchochea kumtamani Mungu zaidi na zaidi. Mungu anapokujalia karama hii, unachoweza kufanya ni kuipokea tu. Kabla ya hapo, jitahidi kuamsha hamu yenye ari zaidi ya kumtamani Mungu kwa kutafakari, kuishi kwa fadhila, na kujitoa kwa moyo wako wote kwa Bwana wetu na kwa mapenzi Yake matakatifu.
Ee Mungu mwenye utukufu mkuu, tafadhali amsha ndani yangu shauku kubwa ya kuwa na Wewe. Nijalie kuuona wazi uwepo Wako, na unifunulie upendo Wako. Moyo wangu uwake sana kwa upendo Kwako hata nivutiwe Kwako kuliko kitu kingine chochote, nikikutafuta Wewe tu na mapenzi Yako kwa maisha yangu. Nitoe machozi ya upendo Kwako, nijazwe huzuni takatifu kwa ajili ya dhambi zangu, na nijitahidi kwa nguvu zote za nafsi yangu kufika Mbinguni, ambako nitakaa nawe milele.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Sita: Usiuache Ubinadamu Mtakatifu
Mungu akiisha kuivuta nafsi katika maisha ya sala ya kutazama, na nafsi hiyo ikaanza kupokea moja kwa moja na kwa namna ya kiroho huu ujuzi na upendo wa Mungu unaomiminwa ndani yake, kutakuwa na kishawishi cha kutaka kubaki katika hali hiyo, bila kurudi tena kwenye uhalisi wa dhambi yake au mateso ya Bwana wetu kama yanavyofunuliwa katika Maandiko Matakatifu.
Watu wengineโฆbaada ya Bwana wetu kuwainua mara moja hadi kwenye sala kamilifu ya kutazama, hutamani kuifurahia daima. Hili haliwezekani; hata hivyo, neema ya hali hii hubaki katika nafsi zao kwa namna ambayo hawawezi tena kufikiri kama hapo awali juu ya mafumbo ya Mateso na Maisha ya Kristo (VI.VII #9).
Kwa nafsi zile ambazo zimeanza kupokea neema za makao haya, kuna mafundisho mawili muhimu ambayo Mtakatifu Teresa anataka wasiyasahau kamwe. Kwanza, nafsi hii lazima ikumbuke daima dhambi yake ya zamani na ipitie โkifodini kikubwaโ kwa njia ya ukumbusho huu. Ingawa haisumbuliwi tena na hatia ya dhambi hizo, haipaswi kamwe kuzisahau, na lazima ikue katika huzuni takatifu iliyochanganyika na shukrani inapokumbuka huruma ya Mungu ambayo kwa hiyo dhambi hizo zilisamehewa.
Mbali na kuendelea kuikuza huzuni hii takatifu, Mtakatifu Teresa anatushauri kwa msisitizo turudi daima kwenye Ubinadamu Mtakatifu wa Kristo. Ingawa sasa tafakari juu ya maisha na mateso ya Bwana wetu itakuwa tofauti na ilivyokuwa katika makao ya kwanza, hatupaswi kamwe kuacha kuyatafakari maisha Yake ya duniani, bali lazima tujitahidi daima kuyaweka maisha Yake ya kibinadamu akilini mwetu. Baada ya kupokea neema ya sala ya kutazama, kurudi katika kutafakari mateso ya Bwana wetu bado kutahusisha vipawa vyote vya nafsi.
Nafsi humtazama kwa mtazamo sahili ili kuona Yeye ni nani na jinsi tunavyomtendea bila shukrani kwa mateso makali namna hiyo aliyovumilia. Kisha utashi, ingawa huenda bila hisia za huruma zinazogusika, hutamani kumtumikia kwa namna fulani kwa sababu ya huruma kuu namna hiyo, na huwa na shauku ya kuteseka kwa kiasi fulani kwa ajili Yake aliyevumilia mengi sana kwa ajili yetu. Utashi hujishughulisha na tafakari kama hizi, ambamo kumbukumbu na ufahamu pia hushiriki (VI.VII #14).
Fundisho hili ni muhimu sana kukumbukwa baada ya kuonja neema za sala ya kutazama katika makao haya. Kurudia daima kutafakari ubinadamu wa Kristo kutaisaidia nafsi hasa kuepuka mtego wa kujaribu kujizushia yenyewe hali bandia za sala ya kutazama. Maadamu tunaishi katika maisha haya, lazima tuzame katika maisha ya kibinadamu ya Kristo, tukimtafakari na kutafuta kumwiga katika maisha yetu wenyewe. Tofauti pekee kati ya kurudi huku kwa tafakari kwenye Ubinadamu Mtakatifu wa Kristo na tafakari katika makao matatu ya kwanza ni kwamba akili, kumbukumbu na utashi huonekana kulishughulikia fumbo la Kristo kwa namna yenye utulivu wa ndani na sala ya kutazama zaidi, zikijitahidi kukutana na Mungu kwa ndani badala ya kwa nje.
Tafakari: Je, umejitoa kutazama na kutafakari Ubinadamu Mtakatifu wa Kristo? Je, unamtamani, ukitafuta kuishi pamoja Naye, ndani Yake na kwa njia Yake? Ikiwa ndivyo, basi usichoke kamwe kuyarudia maisha ya duniani ya Kristo. Tafakari Umwilisho na kuzaliwa Kwake, mahubiri na miujiza Yake, na hasa mateso, kifo na ufufuko Wake.
Unatafakari ubinadamu wa Kristo mara ngapi? Unajaribu kuingia katika fumbo la mateso Yake mara ngapi? Tenga muda leo kutafakari jambo fulani katika maisha ya Kristo. Mtakatifu Teresa alipenda hasa kutafakari mahangaiko makali ya Yesu bustanini. Geukia tafakari hiyo. Jaribu kupenya maana yake. Tafuta kuyaelewa mateso ya Yesu usiku ule. Itazame nafsi Yake yenyewe, mawazo Yake, shauku Yake na matamanio Yake.
Ikiwa umejaliwa karama ya sala ya kutazama kwa kiwango fulani, usiruhusu karama hiyo ikuongoze kwenye kiburi. Usidhani kamwe kwamba umefikia hatua ambayo huhitaji tena kutafakari maisha ya Bwana wetu. Tafakari, waza kwa kina, fikiria, na utambue Yeye ni nani. Fanya hivyo tena na tena. Ikiwa Mungu anataka kukuvuta katika hali ya sala ya ndani zaidi, mruhusu. Lakini usichukulie kamwe kwamba atafanya hivyo. Hata watakatifu wakubwa zaidi waliitwa kurudia namna rahisi zaidi za sala kila siku. Wewe pia unaitwa kufanya hivyo.
Ubinadamu Mtakatifu wa Kristo, nijalie nikuabudu daima, nikupende, na nikurudie kila siku. Nisichoke kamwe kukutafakari. Ninaomba niweze kukuweka daima akilini mwangu, nikutazame kwa upendo, na kufuata nyayo Zako. Ubinadamu Mtakatifu wa Kristo, ninakupenda. Nisaidie nikupende zaidi kila siku.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Saba: Utambuzi wa Kina wa Dhambi
Katika makao haya, nafsi hupokea fadhila nyingi. Neema kuu zaidi zinazotolewa huja kwa kukutana kwa namna ya moja kwa moja zaidi na dhati ya Mungu, bila kutumia uwezo wa kufikiri wa kibinadamu au nguvu ya kuwaza taswira. Njia bora zaidi ya kuelewa aina hizi nyingi tofauti za neema ni kuwa makini kwa matokeo yanayoletwa nazo.
Ninataka tu kuwafundisha (kwa kadiri ninavyozifahamu mimi mwenyewe) fadhila mbalimbali ambazo Mungu huijalia nafsi katika hali hii, ili mweze kuelewa sifa zake na matokeo yanayoletwa nazo (VI.X #1).
Neema mojawapo inayotolewa hapa ni ufahamu wa kina kuhusu dhambi. Mtu anapotubu dhambi yake kwa mara ya kwanza katika makao ya awali, anaiona dhambi yake kwa kiasi kidogo tu, na kiasi hicho kidogo kinatosha kumsaidia kutafuta huruma na msamaha wa Mungu, naye hufanya hivyo. Hata hivyo, katika makao ya awali, nafsi haina nguvu za kutosha kuiona dhambi yake kama Mungu anavyoiona. Kwa hiyo, katika makao haya ya sita, Mungu huijalia nafsi maono ya dhati Yake yenyewe, si kwa njia ya taswira, bali moja kwa moja kwa namna ya fumbo. Kujifunua huku kwenye nguvu, kunakokuja kwa namna ya maono ya kiakili ya hali ya juu sana, hufunua dhati yenyewe ya Mungu, uwepo Wake wenyewe, na kumwacha mtu akiwa amestaajabu kabisa, kukimwezesha kuiona nafsi yake na dhambi zake kama Mungu anavyoziona.
Maono haya ya kiakili ya hali ya juu kuhusu ukweli wa upendo na wema kamili wa Mungu, pamoja na ukweli wa unyonge wa nafsi, huifundisha nafsi kwamba โwatu wote ni waongo.โ Watu wote wamenaswa katika uongo. Kile tunachokiita ukweli ni mawazo ya kubuni tu. Ni kwa maono haya mapya ya dhati ya Mungu pekee ndipo nafsi huanza kuelewa kwamba majuto yake ya awali kwa ajili ya dhambi hayakutosha hata kidogo.
Karama za hekima na ufahamu inazopewa nafsi ni za kina sana kiasi kwamba nafsi hufikia kiwango kipya cha unyenyekevu kwa njia ya kujitambua huku kupya na kumjua Mungu. Kwa sababu ya kunyenyekezwa hadi ndani kabisa ya nafsi yake, inawekwa huru kupenda kwa kiwango kipya kabisa. Huanza kupenda kwa upendo ulio ndani kabisa ya Moyo wa Mungu. Kama vile Mungu alivyotuonyesha huruma safi, ndivyo nafsi huanza kuwaonyesha wengine huruma safi ya Mungu. Kina hiki kikubwa cha huruma ndani ya nafsi ya mtu ndicho kinachokuwa maandalizi ya moja kwa moja kwa ajili ya karama ya Ndoa ya Kiroho inayopatikana katika makao ya saba.
Tafakari: Wazia kuielewa nafsi yako kwa akili ya Mungu. Mungu huona nini anapokutazama? Kwanza kabisa, anakutazama kwa huruma kamilifu. Upendo Wake hauwezi kamwe kueleweka kikamilifu. Lakini anapokutazama kwa huruma kamilifu, anaona pia kila dhambi iliyo ndani yako; anaona mvurugiko uliosababishwa na dhambi yako na asili yako ya kibinadamu iliyoanguka; anakutazama akiwa na ufahamu kamili wa nafsi yako na anakupenda licha ya kile anachokiona.
Je, unatambua kwamba hutajijua kamwe wala kuelewa dhambi yako mpaka uwe na namna ya kufikiri ya Mungu? Omba karama hii. Omba karama za kiroho za hekima, ufahamu na maarifa. Omba kwamba akili ya Mungu ijae kabisa akilini mwako na kwamba mawazo Yake yabadilishe mawazo yako. Karama kama hii haiwezi kujitwalia; inaweza kupokewa tu, nayo itatolewa tu wakati Mungu atakapoamua kuitoa. Endelea kumfungulia Mungu moyo wako ili uzidi kuwa tayari kupokea kile anachotamani sana kukujalia.
Mungu wa Hekima kamilifu, Wewe unajua mambo yote na unaona mambo yote. Unanijua kabisa. Unanijua vizuri zaidi bila kipimo kuliko ninavyojijua mwenyewe. Tafadhali ifungue akili yangu Kwako kwa ukamilifu zaidi ili niweze kuijua nafsi yangu kama Wewe unavyoijua. Nisaidie niione dhambi yangu kwa uwazi zaidi na kuiona huruma inayoiondoa. Ninapofanya hivyo, ninaomba karama ya unyenyekevu izidi kuimarika ndani yangu ili nizidi kukushukuru katika mambo yote.
Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.
Somo la Sitini na Nane: Mshale wa Upendo
Mtakatifu Teresa anahitimisha maelezo kuhusu makao ya sita kwa kueleza tukio moja la mwisho lenye nguvu ambalo nafsi hupitia wakati Mungu anapoidhihirisha dhati Yake yenyewe ndani kabisa ya nafsi hiyo.
Nafsi inapowaka hivyo kwa upendo, mara nyingi hutokea kwamba, kutokana na wazo linalopita au neno linalosemwa kuhusu jinsi kifo kinavyokawia kuja, moyo hupata pigo kana kwamba umepigwa na mshale wa moto, bila kujua limetokeaje au limetoka wapiโฆkatika vilindi na kiini hasa cha nafsi, ambamo radi hii, kwa mwendo wake wa kasi, huisaga kuwa unga sehemu yote ya kidunia ya asili yetu. Wakati huo hatuwezi hata kukumbuka kwamba sisi wenyewe tupo, kwa maana, kwa kufumba na kufumbua, nguvu za nafsi hufungwa kiasi kwamba haziwezi kutenda lolote isipokuwa kwa uwezo unaobaki wa kuongeza mateso yetu. Msidhani kwamba ninatia chumvi; kwa kweli, ninashindwa kueleza kikamilifu kinachotokea, ambacho hakielezeki (VI.XI #2).
Mguso huu wa kiroho kutoka kwa Mungu haudumu zaidi ya saa chache. Wakati mwingine hudumu dakika kumi na tano tu, kwa sababu nafsi isingeweza kuustahimili kwa muda mrefu zaidi. Lakini tukio hilo linaingia ndani sana kiasi kwamba huathiri kila sehemu ya mwili kwa siku kadhaa zinazofuata. Mwili huteguka kabisa katika viungo vyake vyote, lakini maumivu hayasikiki mwilini; yanasikika rohoni pekee, nayo roho ina uwezo wa kuteseka zaidi sana. Mateso hayo hayaelezeki, lakini manufaa ya kiroho yanayopatikana kwa mshale huu wa moto ni makubwa zaidi sana kuliko maumivu yoyote yanayovumiliwa. Ni kama bahari ikilinganishwa na tone moja la maji.
Miongoni mwa mateso hayo ya kiroho kuna upweke unaosababishwa na kujitenga kabisa na kila kitu cha ulimwengu huu, huku nafsi ikiwa bado haiwezi kuingia kikamilifu katika ulimwengu ujao. Ni kana kwamba nafsi imeningโinia kati ya ulimwengu huu miwili, bila kuwa kikamilifu katika wowote, bali ikiwa katika hali ya kutokuwa huku wala kule, ikitamani kufa kabisa na kuingia kikamilifu ndani ya Mungu Mwenyewe. Mateso hayo, ingawa ni makali, yanatimiza kusudi tukufu la kuitayarisha nafsi kuingia katika makao ya saba, ambamo itaingia katika ndoa ya kimungu na kuukamilisha muungano wake na Mungu.
Baada ya nafsi kupokea maono haya ya kiakili pamoja na mateso ya kiroho yanayoambatana nayo, Mungu huijalia neema nyingine kwa wakati ufaao. Ni faraja yenye nguvu sana ambayo huchanganyika na mateso hayo na kuiwezesha nafsi kuyavumilia kwa muda wote uliobaki wa maisha yake. Kwa faraja hiyo, nafsi ingekubali kwa furaha kuteseka kwa muda wa maisha elfu moja au zaidi, ikiwa hayo yangekuwa mapenzi ya Mungu. Ni neema hizi za mwisho ambazo sasa zimeitayarisha nafsi kwa makao yake ya mwisho.
Tafakari: Ikiwa umewahi kuupokea โmshale huu wa motoโ kutoka kwa Mungu, basi huenda utakubaliana na Mtakatifu Teresa kwamba kamwe haiwezekani kueleza jinsi ilivyo kuupokea. Ingawa huenda ni wachache tu watakaoupokea, ujue kwamba hilo linawezekana. Unaweza pia kuipokea zawadi hii ya maandalizi ya mwisho kwa ajili ya Ndoa ya Kiroho ya makao ya saba. Ni kweli kwamba inaweza kuja tu kama zawadi kutoka kwa Mungu, lakini ujue kwamba Mungu anatamani sana kuijalia.
Tafakari ukweli kwamba Mungu anataka uwe mtakatifu. Anataka kukufanya mtakatifu. Tafakari pia ukweli kwamba kina hiki cha utakatifu kinawezekana. Inawezekana kumruhusu Mungu aimiliki nafsi yako kabisa, akubadilishe na kukufanya uwe mmoja Naye. Je, unaamini hili?
Mara nyingi tunaishi tukifikiri kwamba ukamilifu hauwezi kufikiwa. Kwa nguvu zetu wenyewe, kwa hakika hauwezi kufikiwa. Lakini kwa Mungu, yote yanawezekana. Amini hilo. Tafakari ukweli huo. Uukubali na ujitoe kwa dhati katika safari hiyo. Omba zawadi ya mshale huu wa moto katika kiini cha nafsi yako, wala usiache kamwe kumtafuta Mungu mpaka utakapokuwa umejitayarisha kikamilifu kuipokea zawadi hii na, hivyo, kuingia katika Ndoa ya Kiroho ya makao ya saba.
Bwana wa utakatifu wote, Wewe ni Ukamilifu. Wewe ni Utakatifu. Wewe ni Mungu asiye na mipaka, Mungu wa wote. Tafadhali nivute niingie kikamilifu katika uwepo Wako wa kimungu. Niweke huru kutoka katika kila dhambi. Niponye kila dosari. Niteketeze kwa upendo Wako. Ninaomba nisichoke kamwe katika safari ya kuja Kwako, ili nikae pamoja Nawe katika makao ya ndani kabisa ya nafsi yangu.
Utatu Mtakatifu Sana ukaaye ndani yangu, ninakupenda, ninakutumainia, ninakukabidhi maisha yangu.