Có một niềm khao khát căn bản mà Đấng Tạo Hóa đã ghi khắc trong tâm hồn mỗi người: khát vọng được hưởng chân phúc—nghĩa là được hạnh phúc đích thực trong sự kết hợp với Thiên Chúa. Khát vọng hạnh phúc không thể cưỡng lại này khơi dậy những suy nghĩ, định hướng những chọn lựa và thúc đẩy những hành động của chúng ta. Nếu xem xét kỹ lưỡng từng quyết định mình đưa ra trong một ngày, chúng ta sẽ khám phá ra rằng mọi hành động, bằng cách này hay cách khác, đều hướng đến mục tiêu là hạnh phúc.
Đáng tiếc, việc theo đuổi khát vọng căn bản này không phải lúc nào cũng phù hợp với những gì thực sự làm cho chúng ta hạnh phúc. Đôi khi, thứ “hạnh phúc” chúng ta tìm kiếm lại chóng qua, nặng tính vật chất và đầy lừa dối. Ngay cả khi sa vào tội lỗi, thường cũng là vì chúng ta bị lừa dối mà tin rằng tội lỗi ấy sẽ thỏa mãn niềm khao khát hạnh phúc của mình.
Nếu thực sự muốn thỏa nguyện niềm khát khao Thiên Chúa sâu xa này, chúng ta phải vạch trần mọi sự lừa dối và nhìn nhận bản thân, mục đích cũng như những nỗ lực của mình dưới ánh sáng Chân Lý Vĩnh Cửu, như chân lý ấy hiện hữu trong trí tuệ và ý muốn của Thiên Chúa. Khi được thực hiện đúng đắn, đây là một hành trình đầy niềm vui và mang lại tự do, giúp chúng ta trở thành con người mà Thiên Chúa đã tạo dựng chúng ta để trở thành.
Chân phúc
Chân phúc. Thật là một từ đầy sức mạnh. Trong tiếng Hy Lạp, từ diễn tả chân phúc—makarios—mang ý nghĩa hết sức phong phú. Thường được dịch là “có phúc” hoặc “hạnh phúc”, từ này chỉ đến một thực tại vượt xa cảm xúc hời hợt hay sự mãn nguyện trần thế. Từ này nói đến tình trạng của linh hồn khi sống hòa hợp với Thiên Chúa, ở lại trong ân sủng và ân nghĩa của Ngài.
Sống trong tình trạng makarios là sống trong niềm vui và sự bình an mà chỉ sự hiệp thông với Thiên Chúa mới có thể mang lại. Đó là được tràn đầy một niềm hạnh phúc bắt nguồn từ chính Thiên Chúa, chứ không phải từ của cải hay tiện nghi. Chân phúc đạt đến sự viên mãn khi chúng ta được thấy Thiên Chúa mặt giáp mặt. Chỉ khi ấy, linh hồn chúng ta mới tìm được sự nghỉ ngơi đích thực, trật tự hoàn hảo và sự thỏa nguyện mọi khát vọng.
Khi nghĩ đến một cuộc đời có phúc, điều gì hiện lên trong tâm trí anh chị em? Chúng ta thường gắn phúc lành với việc nhận được những điều tốt đẹp: sức khỏe, tình bạn, thành công hay sự thịnh vượng. Tuy nhiên, trong Kinh Thánh, makarios không chủ yếu nói đến việc đón nhận những phúc lành bên ngoài. Từ này mô tả một tình trạng nội tâm—một trạng thái hiện hữu và sống một cuộc đời được quy hướng đúng đắn về Thiên Chúa.
Chắc chắn, khi “nhiều điều tốt đẹp” mà chúng ta nhận được thực sự là tốt và đến từ Thiên Chúa, chúng trở thành những phương tiện dẫn chúng ta đến mục tiêu tối hậu là chân phúc vĩnh cửu. Nhưng chính từ này diễn tả một điều sâu xa hơn. Sống trong tình trạng makarios là sống trong sự viên mãn, toàn vẹn và thánh thiện. Đó là sống kết hợp với Đấng là Sự Thiện tối hậu duy nhất có thể làm thỏa lòng con người.
Linh hồn con người
Khi tạo dựng chúng ta, Thiên Chúa đã ban cho chúng ta khả năng cảm xúc và ước muốn của con người, như một phương thế để chúng ta tìm kiếm và yêu mến Ngài. Tội nguyên tổ đã dẫn đến những ước muốn lệch lạc, kéo theo những cuộc theo đuổi sai lầm và sự xáo trộn trong cảm xúc. Nếu những ước muốn của chúng ta được đặt vào đúng trật tự, chúng sẽ hoàn toàn phù hợp với sự viên mãn của Chân Lý—Thiên Chúa là ai và Ngài muốn gì cho cuộc đời chúng ta.
Những ước muốn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình điều chúng ta tin và cách chúng ta hành động. Khi bị thu hút bởi điều gì, chúng ta nhìn nhận điều mình mong muốn là tốt, nên tìm cách đạt được nó. Nếu những ước muốn bị lệch lạc, chúng có thể dẫn chúng ta vào một con đường nguy hiểm, định hình căn tính và hành động của chúng ta theo những cách khiến chúng ta xa rời Thiên Chúa.
Ngược lại, khi hiểu biết Chân Lý của Thiên Chúa, chúng ta được ban sức mạnh để tin và thường xuyên chọn sống theo Chân Lý, nhờ đó những ước muốn của chúng ta được đặt vào đúng trật tự. Trật tự ấy cũng mang lại sự bình an và hài hòa cho những cảm xúc và đam mê của chúng ta, đồng thời đem lại động lực cho sứ mạng Thiên Chúa trao phó. Khi ấy, những ước muốn không còn làm sai lệch điều chúng ta tin và cách chúng ta hành động, nhưng thay vào đó, củng cố hành trình của chúng ta tiến đến sự kết hợp trọn vẹn với Thiên Chúa.
Cuốn sách này được viết để trở thành một hành trình khám phá. Trên đường đi, chắc chắn chúng ta sẽ gặp những ước muốn không phản ánh sự tinh tuyền và hoàn hảo của thánh ý Thiên Chúa. Dù khám phá ấy có thể gây đau đớn, chúng ta phải để nó vun trồng nơi mình nhân đức khiêm nhường, vốn không gì khác hơn là sự đánh giá trung thực về cuộc đời mình dưới Ánh Sáng Chân Lý Vĩnh Cửu.
Xét cho cùng, lời cầu nguyện hoàn hảo mà chúng ta có thể dâng lên là lời diễn tả trước nhan Thiên Chúa những khát vọng đã được đặt vào đúng trật tự—những khát vọng trong Thánh Tâm nhân loại của Đức Kitô. Khao khát điều Chúa Giêsu khao khát làm cho chúng ta nên thánh, và lời cầu nguyện của chúng ta trở nên mạnh mẽ, mang lại sự biến đổi—cho chính chúng ta và cho những người mà chúng ta chuyển cầu.
Khám phá căn tính đích thực của chúng ta
Con đường dẫn đến những khát vọng được đặt vào đúng trật tự được mở ra nhờ việc khám phá và đón nhận căn tính của chúng ta là những người con trai, con gái của Thiên Chúa. Anh chị em là ai? Tại sao Thiên Chúa tạo dựng anh chị em? Mục đích cuộc đời anh chị em là gì? Ngài đang kêu gọi anh chị em đến đâu? Những câu hỏi ấy vang vọng trong trái tim mỗi người. Một số người trong chúng ta dùng sự bận rộn, những điều gây xao lãng hay tội lỗi để át đi những câu hỏi ấy, trong khi những người khác nhận ra đó là một lời mời gọi không ngừng, đòi hỏi phải có lời đáp.
Những câu hỏi ấy vang lên trong chúng ta vì Thiên Chúa đã đặt nơi mỗi người một khát vọng tự nhiên hướng về chính Ngài, khiến chúng ta luôn khắc khoải và tìm kiếm. Chúng ta được tạo dựng để hiệp thông với Ngài, và như Thánh Augustinô đã nói trong lời nổi tiếng của ngài, tâm hồn chúng ta sẽ mãi khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Ngài. Chúa Giêsu là Lời Đáp cho mọi câu hỏi của chúng ta và là Đấng duy nhất thực sự làm thỏa nguyện mọi khát vọng.
Con đường dẫn đến khám phá này là cầu nguyện—không chỉ là đọc các lời kinh, nhưng là lời cầu nguyện biến đổi chúng ta. Cầu nguyện đích thực do Thiên Chúa khởi xướng và được quy hướng về Ngài như cùng đích của chúng ta; nhờ đó, chúng ta được trở nên một thụ tạo mới trong Đức Kitô.
Lời cầu nguyện Chúa Giêsu dạy chúng ta
Chúa Giêsu không để chúng ta thiếu sự hướng dẫn trên hành trình tìm kiếm lời cầu nguyện đích thực. Trong Tin Mừng Luca, chúng ta thấy các môn đệ cũng khao khát được biến đổi như thế. Một ngày kia, sau khi chứng kiến Chúa Giêsu cầu nguyện, một môn đệ của Người được thôi thúc thưa rằng: “Thưa Thầy, xin dạy chúng con cầu nguyện, cũng như ông Gioan đã dạy môn đệ của ông” (Luca 11:1). Rõ ràng, người môn đệ ấy nhận ra rằng lời cầu nguyện của Chúa Giêsu thật độc đáo — khác với những lời cầu nguyện nặng hình thức và nghi lễ của các nhà lãnh đạo tôn giáo. Người môn đệ này là mẫu gương cho chúng ta. Sau khi nhận ra tính chân thực trong lời cầu nguyện của Chúa Giêsu, ông cũng ao ước chính mình được cầu nguyện như thế, nên đã khiêm tốn xin Chúa Giêsu dạy ông và các môn đệ khác. Chúng ta cũng phải làm như vậy.
Chúa Giêsu đáp lại bằng cách dạy lời kinh mà ngày nay chúng ta gọi là Lời Kinh của Chúa, hay Kinh Lạy Cha. Là khuôn mẫu hoàn hảo của lời cầu nguyện Kitô giáo, lời kinh này đơn sơ và rõ ràng, nhưng lại chứa đựng chiều sâu và ý nghĩa phong phú. Chúng ta có thể đọc những lời ấy, nhưng nếu hiểu, tin và chọn lấy những lời ấy làm lời cầu nguyện của mình, thì chúng có thể biến đổi chúng ta.
Kinh Lạy Cha là lời cầu nguyện hoàn hảo vì một lý do đơn giản: chính Chúa Giêsu đã dạy chúng ta lời kinh ấy. Để lời kinh đạt được mục đích của mình, chúng ta phải cầu nguyện theo đúng ý Người, dâng lên Thiên Chúa là Cha những lời khẩn cầu có sức biến đổi chúng ta từ tận đáy lòng.
Bối cảnh của Kinh Lạy Cha
Kinh Lạy Cha xuất hiện trong Mátthêu 6:9–13 và Luca 11:2–4. Cuốn sách này theo bản văn của Mátthêu, là bản văn chi tiết hơn và được sử dụng rộng rãi trong lời cầu nguyện Kitô giáo. Mátthêu trình bày lời kinh này trong Bài giảng trên núi, nêu bật lời kinh như tâm điểm của đời sống người môn đệ Chúa Kitô. Cả Thánh Augustinô lẫn Thánh Tôma đều dựa trên Tin Mừng Mátthêu để trình bày phần diễn giải của mình. Trước khi dạy Kinh Lạy Cha, Chúa Giêsu cảnh báo về hai sự lệch lạc — phô trương rỗng tuếch và lặp đi lặp lại vô nghĩa — để đối chiếu chúng với lời cầu nguyện mà giờ đây Người dạy các môn đệ.
Đây là lời cầu nguyện Chúa Giêsu dạy theo bản văn Tin Mừng Mátthêu:
“Khi cầu nguyện, anh em đừng như bọn đạo đức giả: chúng thích đứng cầu nguyện trong các hội đường và ngoài các ngã đường, để cho người ta thấy. Thật, Thầy bảo anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. Còn anh em, khi cầu nguyện, hãy vào phòng riêng, đóng cửa lại và cầu nguyện cùng Cha của anh em nơi kín đáo. Và Cha của anh em, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả công cho anh em.
Khi cầu nguyện, anh em đừng lải nhải như dân ngoại; họ nghĩ rằng cứ nói nhiều là sẽ được nhận lời. Đừng bắt chước họ. Cha của anh em biết anh em cần gì, trước khi anh em cầu xin Người.
“Vậy anh em hãy cầu nguyện như thế này:
‘Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày; và tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con; xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ.’
Nếu anh em tha thứ những lỗi lầm cho người khác, thì Cha anh em trên trời cũng sẽ tha thứ cho anh em. Nhưng nếu anh em không tha thứ cho người khác, thì Cha anh em cũng sẽ không tha thứ những lỗi lầm của anh em.” Mátthêu 6:5–15
Khi dẫn vào Kinh Lạy Cha, Chúa Giêsu đối chiếu cách cầu nguyện đích thực mà Người dạy với lời cầu nguyện của những “kẻ đạo đức giả”, như các kinh sư và người Pharisêu, những kẻ “thích đứng cầu nguyện trong các hội đường và ngoài các ngã đường, để cho người ta thấy”. Lời cầu nguyện nhằm phô trương là lời cầu nguyện rỗng tuếch. “Phần thưởng” của lời cầu nguyện như thế là sự ngưỡng mộ chóng qua của những người hiểu sai về Thiên Chúa và việc thờ phượng đích thực.
“Phòng riêng” mà Chúa Giêsu nói đến, nơi chúng ta “đóng cửa lại” và cầu nguyện cùng Cha nơi kín đáo, chỉ đời sống nội tâm của chúng ta, cung thánh bên trong lương tâm chúng ta. Căn phòng nội tâm này được mô tả thật rõ trong văn kiện của Công đồng Vaticanô II Gaudium et Spes — “Hiến chế về Giáo Hội trong thế giới ngày nay”.
Tận đáy lương tâm, con người khám phá ra một lề luật mà chính mình không đặt ra, nhưng phải tuân theo. Tiếng nói của lề luật ấy, luôn kêu gọi con người yêu mến và làm điều thiện, tránh điều ác, vang lên trong tâm hồn vào đúng lúc. Bởi vì con người mang trong lòng một lề luật do Thiên Chúa ghi khắc. Phẩm giá của con người hệ tại việc tuân giữ lề luật ấy, và con người sẽ bị xét xử theo lề luật ấy. Lương tâm là cốt lõi thầm kín nhất và là cung thánh của con người. Nơi đó, con người ở một mình với Thiên Chúa, và tiếng nói của Người vang vọng trong nơi sâu thẳm lòng họ. (Gaudium et Spes 16).
“Lề luật” mà Gaudium et Spes nói đến là Luật Vĩnh Cửu của Thiên Chúa, sự mặc khải trọn vẹn về chính Thiên Chúa — Đấng là Chân Lý. Dù nhiều người có thể xem một “lề luật” là điều gò bó, Luật Vĩnh Cửu của Thiên Chúa lại hoàn toàn ngược lại: Luật ấy giải thoát chúng ta, giúp chúng ta trở nên đúng như con người mà chúng ta được tạo dựng để trở thành. Lời cầu nguyện đích thực tìm cách nhận biết và yêu mến Luật Vĩnh Cửu.
Khi tiếp tục phần dẫn vào Kinh Lạy Cha, Chúa Giêsu đưa ra một sự đối chiếu nữa giữa lời cầu nguyện đích thực và lối cầu nguyện phổ biến nơi dân ngoại: “Khi cầu nguyện, anh em đừng lải nhải như dân ngoại; họ nghĩ rằng cứ nói nhiều là sẽ được nhận lời.”
Từ Hy Lạp được dịch ở đây là “lải nhải” diễn tả việc lặp đi lặp lại vô nghĩa, rỗng tuếch, máy móc, hoặc thậm chí mang tính mê tín. Nhiều người ngoại giáo thời Chúa Giêsu đọc những câu thần chú dài để xoa dịu hoặc thuyết phục các thần của họ, tin rằng chỉ cần kiên trì là họ có thể điều khiển hành động của thần linh. Đây chính là lối thực hành mà Chúa Giêsu lên án, đối chiếu nó với lời cầu nguyện tín thác và thân tình mà Người dạy các môn đệ.
Lời cầu nguyện Kitô giáo không tìm cách điều khiển hay ép buộc Thiên Chúa; lời cầu nguyện ấy tín thác vào sự quan phòng của Thiên Chúa và kết hợp tâm hồn chúng ta với thánh ý Người. Chẳng hạn, khi lần chuỗi Mân Côi, chúng ta không chỉ lặp lại những lời kinh để thuyết phục Thiên Chúa, nhưng suy niệm các mầu nhiệm của Người, để ân sủng Người biến đổi chúng ta bằng cách soi sáng trí khôn chúng ta bằng Chân Lý của Người, củng cố ý chí chúng ta bằng ân sủng của Người, và sắp đặt tâm hồn chúng ta cho phù hợp với thánh ý Người. Lời cầu nguyện được lặp đi lặp lại, khi được thực hiện với đức tin và lòng sốt mến, sẽ làm sâu đậm thêm sự kết hợp của chúng ta với Thiên Chúa.
Vì Thiên Chúa đã “biết anh em cần gì, trước khi anh em cầu xin Người”, nên chúng ta đến với việc cầu nguyện trong tâm tình tín thác và phó thác. Dù việc trình bày những nhu cầu của mình trước Thiên Chúa là điều tốt, nhưng rốt cuộc, lời cầu nguyện đích thực là tìm kiếm vinh quang Thiên Chúa trên hết mọi sự.
Từ nguyên ngữ Hy Lạp
Dù chúng ta đã quen thuộc với Kinh Lạy Cha trong hình thức tiếng Anh truyền thống, những lời này được ghi lại lần đầu bằng tiếng Hy Lạp và có lẽ ban đầu được Chúa Giêsu nói bằng tiếng Aram.
Vào thời các sách Tin Mừng được biên soạn, tiếng Hy Lạp là ngôn ngữ được sử dụng và thông hiểu rộng rãi nhất trên khắp vùng Địa Trung Hải, nơi các Tông đồ đi đến và rao giảng. Dù có thể đã có một số bản thảo ban đầu bằng tiếng Aram—hoặc ít nhất là những bản tóm lược bằng văn bản về giáo huấn của Chúa Giêsu—các bản thảo tiếng Hy Lạp vẫn là những nguồn cổ xưa nhất và đáng tin cậy nhất mà chúng ta hiện có về các sách Tin Mừng, bao gồm cả lời Kinh Lạy Cha trong Tin Mừng Mátthêu.
Vì mỗi ngôn ngữ có những cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt thành ngữ khác nhau, phương pháp dịch thuật tốt nhất không phải là dịch cứng nhắc từng từ, mà là chuyển tải ý nghĩa một cách tự nhiên trong ngôn ngữ đích. Tuy nhiên, việc xem xét nguyên văn tiếng Hy Lạp giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn; đó là điều chúng ta sẽ khám phá xuyên suốt tác phẩm này.
Chẳng hạn, nguyên văn tiếng Hy Lạp của câu “Lạy Cha chúng con ở trên trời” trong Mátthêu 6:9 là Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, được phiên tự là Páter hēmṓn ho en toís ouranoís. Bản dịch sát chữ nhất là “Cha của chúng con, Đấng ở trên các tầng trời.” Một cách dịch tự nhiên hơn sang tiếng Anh sẽ mang nghĩa “Lạy Cha chúng con, Đấng ở trên các tầng trời” hoặc “Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên các tầng trời.”
Dù việc giữ theo hình thức tiếng Anh truyền thống của Kinh Lạy Cha có giá trị lớn lao, mỗi chương sẽ trình bày những bản dịch bổ trợ nhằm giúp chúng ta hiểu sâu hơn ý nghĩa của nguyên văn Hy Lạp và nuôi dưỡng việc suy niệm trong cầu nguyện. Dưới đây là một bản dịch khả dĩ, trong đó mỗi lời nguyện xin được diễn giải rõ hơn:
Lạy Cha của chúng con, Đấng ngự trên các tầng trời—Cha là Đấng dùng ân sủng mà hiển trị trên muôn loài, kể cả chúng con là con cái Cha,
Xin cho danh Cha được thánh hóa—được nên thánh nơi chúng con và trong toàn thể thụ tạo.
Xin cho Nước Cha trị đến—cả trong tâm hồn chúng con ngay lúc này lẫn trong sự viên mãn sau cùng khi Cha trở lại trong vinh quang.
Xin cho ý Cha được thể hiện dưới đất cũng như trên trời—vì sự vâng phục hoàn hảo trên trời là khuôn mẫu cho chúng con dưới đất.
Xin ban cho chúng con hôm nay bánh cho ngày sắp tới—lương thực hằng ngày của chúng con, vừa là của ăn vật chất, vừa trên hết là lương thực thiêng liêng của Bí tích Thánh Thể.
Xin tha nợ chúng con, như chúng con cũng đã tha cho những người mắc nợ chúng con—vì việc tha thứ trọn vẹn cho những ai đã xúc phạm đến con là điều kiện cần thiết để hôm nay con được đón nhận ơn tha thứ của Cha.
Xin đừng đưa chúng con vào thử thách—xin củng cố chúng con để chiến thắng trong mọi cuộc thử luyện của Thiên Chúa mà Cha cho phép xảy đến.
Xin cứu chúng con khỏi Ác thần—xin giải thoát chúng con khỏi sự khống chế của Satan và mọi việc làm của nó.
Sáu trong số bảy lời nguyện xin sử dụng mệnh lệnh cách aorist, một dạng động từ đặc trưng của tiếng Hy Lạp Koinê—dạng tiếng Hy Lạp được dùng trong Tân Ước. Trong tiếng Anh, mệnh lệnh cách aorist có thể được ví như việc thêm ba dấu chấm than vào cuối lời nguyện xin: dấu thứ nhất diễn tả tính khẩn thiết, dấu thứ hai diễn tả tính dứt khoát và dấu thứ ba diễn tả tính trọn vẹn. Dù đây không phải là sự tương đương chính xác về mặt ngữ pháp, cách ví von này nắm bắt được sức mạnh và tính dứt điểm mà mệnh lệnh cách aorist chuyển tải trong nguyên văn tiếng Hy Lạp.
Nền tảng thần học
Thánh Augustinô và Thánh Tôma Aquinô cung cấp những nhận định nền tảng về Kinh Lạy Cha, hướng dẫn chúng ta khám phá ý nghĩa sâu xa và sức mạnh biến đổi của lời kinh này. Thánh Augustinô giải thích rằng Kinh Lạy Cha là khuôn mẫu hoàn hảo cho cách chúng ta phải cầu nguyện. Thánh Tôma giải thích rằng lời cầu nguyện diễn tả và bày tỏ những ước muốn của chúng ta trước Thiên Chúa.
Vì chúng ta chỉ nên ước muốn những gì thực sự tốt lành, và ước muốn những điều tốt lành theo đúng thứ tự, nên lời cầu nguyện của chúng ta sẽ phản ánh trật tự đúng đắn ấy khi noi theo Kinh Lạy Cha. Lời kinh này trước hết hướng lòng chúng ta về vinh quang Thiên Chúa, rồi mới hướng đến những nhu cầu của chính chúng ta, nhờ đó uốn nắn những ước muốn của chúng ta theo sự khôn ngoan của Thiên Chúa. Trong Kinh Lạy Cha, chúng ta không chỉ cầu xin mọi điều mình phải ước muốn cách chính đáng, mà còn cầu xin những điều ấy theo đúng thứ tự. Vì thế, lời kinh này dạy chúng ta biết phải cầu xin điều gì, đồng thời uốn nắn và định hướng mọi tâm tình của chúng ta.
Thánh Augustinô bàn về cầu nguyện
Đối với Thánh Augustinô, cầu nguyện không phải là báo cho Thiên Chúa biết những nhu cầu của chúng ta, vì Người đã biết những điều ấy, nhưng là mở rộng khả năng đón nhận ân sủng của Người nơi chúng ta. Ngài dạy rằng mục đích của cầu nguyện là uốn nắn và làm cho linh hồn chúng ta hòa hợp với thánh ý Thiên Chúa, để chúng ta có thể yêu mến cách đúng đắn và sống theo sự khôn ngoan của Người.
Giáo huấn của Thánh Augustinô về cầu nguyện hiện diện khắp các trước tác đồ sộ của ngài, nhưng đóng góp quan trọng nhất của ngài là Thư gửi Proba, trong đó ngài trình bày một cách có hệ thống về bản chất của cầu nguyện và về Kinh Lạy Cha như khuôn mẫu cho mọi lời cầu nguyện Kitô giáo. Ngài cũng bàn luận sâu rộng về cầu nguyện trong tác phẩm Về Bài giảng trên núi.
Trong Thư gửi Proba, Thánh Augustinô phân biệt lời cầu nguyện đích thực với những lời cầu xin của cải trần thế, đồng thời nhấn mạnh rằng cầu nguyện phải hướng đến sự thiện tối cao—chính Thiên Chúa. Dù chúng ta có thể hưởng những tiện nghi vật chất, chúng sẽ không bao giờ đem lại bình an đích thực cho linh hồn. Chỉ một tâm hồn được giải thoát khỏi sự quyến luyến vô độ với những ham muốn trần thế mới có tâm thế thích hợp để gặp gỡ Đức Kitô trong cầu nguyện.
Thánh Augustinô trả lời ngắn gọn về điều chúng ta nên cầu xin: “Hãy cầu xin một cuộc sống hạnh phúc” (Thư 130.4.9), đồng thời lập tức làm rõ rằng hạnh phúc đích thực (beatitudo) chỉ được tìm thấy nơi Thiên Chúa, chứ không nơi sự thịnh vượng trần thế. Ngài viết: “Vì thế, người thực sự hạnh phúc là người có tất cả những gì mình mong muốn có, và không mong muốn có bất cứ điều gì mình không nên mong muốn” (Thư 130.5.1).
Như vậy, cầu nguyện không nhằm thay đổi thánh ý Thiên Chúa, nhưng nhằm biến đổi những ước muốn của chính chúng ta, để trên hết mọi sự, chúng ta tìm kiếm sự kết hợp vĩnh cửu với Người. Qua cầu nguyện, ân sủng Thiên Chúa mở rộng khả năng đón nhận Người nơi linh hồn chúng ta, làm gia tăng lòng khao khát Người và đào sâu niềm tín thác của chúng ta vào sự quan phòng của Người.
Thánh Augustinô cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải kiên trì cầu nguyện, không phải để thay đổi ý định của Thiên Chúa, nhưng để củng cố đức tin và lòng cậy dựa của chính chúng ta nơi Người: “Khi cầu nguyện, chúng ta rèn luyện lòng khao khát. Nhờ lòng khao khát, chúng ta trở nên có khả năng đón nhận điều Thiên Chúa đang chuẩn bị ban cho chúng ta” (Thư 130.8.15). Sự bền bỉ trong cầu nguyện rèn luyện linh hồn, đào tạo linh hồn trong đức kiên nhẫn, lòng tín thác và tinh thần siêu thoát khỏi những bận tâm trần thế.
Bức thư đạt đến đỉnh cao nơi giáo huấn của Thánh Augustinô về Kinh Lạy Cha, mà ngài tuyên bố là khuôn mẫu hoàn hảo và trọn vẹn của lời cầu nguyện Kitô giáo: “Nếu chúng ta cầu nguyện cách đúng đắn và phù hợp với những nhu cầu của mình, chúng ta không nói điều gì ngoài những điều đã có trong Kinh Lạy Cha” (Thư 130.12.22).
Thánh Tôma Aquinô bàn về cầu nguyện
Tuy những trước tác đồ sộ của Thánh Tôma chủ yếu bàn về triết học và thần học, những nhận định thần học sâu sắc của ngài vẫn đem lại một nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng thiêng liêng, vì giáo huấn của ngài diễn đạt các chân lý thần linh cách sáng tỏ. Như Chúa Giêsu dạy chúng ta trong Tin Mừng theo Thánh Gioan: “Nếu các ông ở lại trong lời của tôi, các ông thật là môn đệ tôi; các ông sẽ biết sự thật, và sự thật sẽ giải phóng các ông” (Gioan 8:31).
Trong tác phẩm thần học quan trọng nhất của mình, Tổng luận Thần học, Thánh Tôma dành một phần để bàn về cầu nguyện dưới đề mục “Nhân đức thờ phượng”, mà ngài định nghĩa là nhân đức dâng lên Thiên Chúa sự thờ phượng xứng hợp với Ngài. Thờ phượng là một hành vi công bằng, dâng lên Thiên Chúa những gì thuộc về Ngài theo lẽ phải. Những hành vi sùng kính và cầu nguyện bên ngoài—như hy lễ, lời khấn và nghi lễ—diễn tả và củng cố sự thờ phượng trong tâm hồn. Xét cho cùng, nhân đức thờ phượng hướng linh hồn về Thiên Chúa, nuôi dưỡng sự thánh thiện và làm sâu đậm mối tương quan của mỗi người với Ngài.
Trong Tổng luận Thần học (II-II, q. 83), Thánh Tôma giải thích rằng cầu nguyện khởi đầu như một hành vi của lý trí con người, chứ không chỉ là ước muốn. Lời cầu nguyện nhận biết và diễn tả cách có ý thức sự lệ thuộc của chúng ta vào Thiên Chúa, đồng thời chuẩn bị chúng ta đón nhận ân sủng của Ngài. Dù Thiên Chúa đã biết những nhu cầu của chúng ta, lời cầu nguyện đích thực vẫn biến đổi chúng ta bằng cách làm cho ý muốn của chúng ta hòa hợp với sự quan phòng của Ngài. Tuy nên dâng những lời cầu xin cụ thể khi cầu nguyện, nhất là để xin những thiện ích thiêng liêng, chúng ta chỉ nên cầu xin cho những nhu cầu vật chất theo đúng trật tự—tìm kiếm chúng trong mức độ chúng giúp ích cho ơn cứu độ của chúng ta và phù hợp với thánh ý Thiên Chúa.
Theo Thánh Tôma, Kinh Lạy Cha là khuôn mẫu hoàn hảo của lời cầu nguyện vì kinh này sắp đặt những ước muốn của chúng ta theo đúng trật tự. Tiếp nối Thánh Augustinô, ngài khẳng định:
“Vì cầu nguyện là bày tỏ những ước muốn của chúng ta trước Thiên Chúa, chúng ta chỉ nên cầu xin những gì mình phải ước muốn. Kinh Lạy Cha không chỉ chứa đựng mọi điều chúng ta phải ước muốn, mà còn trình bày những điều ấy theo đúng trật tự—nhờ đó uốn nắn không chỉ những lời cầu xin mà cả tâm hồn chúng ta” (Tổng luận Thần học II-II, q. 83, a. 9).
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo
Dựa trên những nhận định sâu sắc của Thánh Tôma và Thánh Augustinô, Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo đưa ra một suy tư chi tiết về từng lời nguyện xin trong Kinh Lạy Cha, dạy rằng kinh này là bản tóm lược toàn bộ Tin Mừng và cũng là nền tảng của những ước muốn. Những nhận định sâu sắc từ Sách Giáo lý sẽ được trình bày xuyên suốt mỗi chương.
Bộ Sách Giáo lý được chia thành bốn phần chính; phần thứ tư dành cho kinh nguyện Kitô giáo và được chia thành hai phân đoạn:
- Phân đoạn thứ nhất: “Kinh nguyện trong đời sống Kitô hữu”—Phân đoạn này trình bày tổng quan về cầu nguyện trong cả Cựu Ước lẫn Tân Ước, theo dõi sự phát triển của cầu nguyện qua Thánh Truyền. Phân đoạn này đưa ra những chỉ dẫn thực tiễn về các phương pháp cầu nguyện và những cuộc chiến đấu trong cầu nguyện, đồng thời trình bày Chúa Giêsu như khuôn mẫu cầu nguyện.
- Phân đoạn thứ hai: “Lời kinh Chúa dạy”—Phân đoạn này hoàn toàn tập trung vào Kinh Lạy Cha như khuôn mẫu hoàn hảo của lời cầu nguyện.
Khi mô tả Kinh Lạy Cha, Sách Giáo lý khẳng định:
Kinh Lạy Cha “thật sự là bản tóm lược toàn bộ Tin Mừng” (Tertullianô, De orat. 1: PL 1, 1155). “Vì Chúa…sau khi truyền dạy cách cầu nguyện, đã nói ở nơi khác: ‘Anh em cứ xin thì sẽ được’, và vì mỗi người đều có những lời cầu xin riêng tùy theo hoàn cảnh của mình, nên lời kinh theo khuôn mẫu và thích hợp [Kinh Lạy Cha] được đọc trước, làm nền tảng cho những ước muốn tiếp theo” (Tertullianô, De orat. 10: PL 1, 1165; x. Lc 11:9) (GLHTCG #2761).
Một con đường dẫn đến sự biến đổi
Không chỉ là những lời đọc, Kinh Lạy Cha còn là con đường dẫn đến sự thánh thiện, tình thân mật với Thiên Chúa và sự thành toàn những ước muốn sâu xa nhất được sắp đặt đúng trật tự của chúng ta. Mỗi lời nguyện xin đều thách đố chúng ta hướng lại tâm hồn về Nước Thiên Chúa, uốn nắn những suy nghĩ, hành động và khát vọng của chúng ta.
Dù mỗi người chúng ta có nhiều ước muốn khác nhau—có những ước muốn tốt lành, có những ước muốn tự chúng không tốt cũng không xấu, và có những ước muốn không mấy tốt lành—điều thiết yếu là phải loại bỏ những ước muốn lệch lạc và sắp đặt những ước muốn còn lại theo đúng trật tự. Một đời sống có trật tự, phù hợp với thánh ý Thiên Chúa, đem lại cho chúng ta sự tự do. Một đời sống bị những ước muốn lệch lạc và xung đột chi phối sẽ dẫn chúng ta vào một con đường tăm tối và đau khổ, đầy bất an nội tâm, hoang mang và mất phương hướng.
Chúng ta đạt được bình an đích thực khi ân sủng đem lại trật tự cho tâm hồn mỏi mệt, thuần hóa và hướng chúng ta về chính Thiên Chúa. Những ước muốn của chúng ta trở nên như các nhạc cụ trong một dàn nhạc. Khi được Vị Nhạc Trưởng Thần Linh điều khiển, cuộc đời chúng ta tấu lên một bản giao hưởng hài hòa tuyệt đẹp để tôn vinh Ngài.
Cứu cánh định hướng phương tiện
Một khuynh hướng phổ biến nơi con người là coi trọng phương tiện để đạt mục tiêu hơn chính mục tiêu ấy. Chẳng hạn, tiền bạc có mục đích gì? Tiền bạc giúp chúng ta có lương thực, chỗ ở và quần áo cho bản thân và gia đình. Nếu tiền bạc tự nó trở thành một cứu cánh, chúng ta sẽ tích lũy của cải chỉ vì của cải, và đó là một sai lầm. Tiền bạc chỉ là phương tiện để phục vụ một điều thiện lớn hơn.
Nguyên tắc này áp dụng cho mọi lĩnh vực của cuộc sống. Nếu mục tiêu cao nhất của anh chị em là của cải, thú vui giải trí, thành công trần thế hay sự thoải mái cá nhân, thì những lựa chọn hằng ngày của anh chị em—tức các phương tiện—sẽ hướng theo mục tiêu ấy. Anh chị em có thể làm việc nhiều giờ để tích lũy của cải, tạo dựng danh tiếng, bỏ tiền vào những tiện nghi xa hoa hoặc ưu tiên việc hưởng nhàn.
Nhưng nếu mục tiêu tối hậu của anh chị em là sống các Mối Phúc—hạnh phúc vĩnh cửu trong sự hiện diện của Thiên Chúa—thì các phương tiện của anh chị em sẽ rất khác. Anh chị em sẽ nỗ lực nên thánh, ưu tiên cầu nguyện, theo đuổi nhân đức và chấp nhận những hy sinh dẫn đến Thiên Đàng. Một khi xác định được cứu cánh đích thực của mình, anh chị em có thể sắp đặt các phương tiện theo đúng trật tự để đạt tới cứu cánh ấy.
Cứu cánh tối hậu của con người
Mục đích của cuộc sống là gì? Chúa Giêsu đã trả lời câu hỏi này trong Lời Nguyện Tư Tế của Người vào đêm trước khi Người chịu chết: “Mà sự sống đời đời đó là họ nhận biết Cha, Thiên Chúa duy nhất và chân thật, và nhận biết Đấng Cha đã sai đến, là Giêsu Kitô” (Gioan 17:3).
Lời khẳng định ngắn gọn nhưng sâu sắc này tóm kết toàn bộ mục đích và cứu cánh của cuộc đời chúng ta. Chúng ta được tạo dựng để hưởng sự sống đời đời, và chỉ có thể đạt tới sự sống ấy nhờ nhận biết Thiên Chúa. Sự “nhận biết” này là một sự hiểu biết sâu xa, mang tính cá vị và có sức biến đổi về Người—một sự hiệp thông thân mật trong tình yêu.
Vì đây là cứu cánh tối hậu của chúng ta, nên mọi điều chúng ta làm trong cuộc sống đều phải trở thành phương thế để đạt tới cứu cánh ấy. Nếu không, chúng ta tất yếu sẽ ra sức theo đuổi những mục đích thấp hơn và sai lệch.
Chúng ta có thể có nhiều cứu cánh tối hậu không? Chẳng hạn, chúng ta có thể vừa tìm kiếm sự nhận biết Thiên Chúa vừa tìm kiếm của cải vật chất như hai mục tiêu ngang hàng nhau không? Chúng ta còn có thể thêm việc tận hưởng cuộc sống, xây dựng gia đình hay đi du lịch vào số những cứu cánh ấy không?
Theo định nghĩa, chỉ có thể có một cứu cánh tối hậu. Điều gì là tối hậu thì chỉ có một—nó quy hướng mọi sự khác về chính nó. Chắc chắn, việc có một gia đình, tận hưởng những kỳ nghỉ hay nỗ lực đạt được sự ổn định tài chính có thể là những phương thế phục vụ cứu cánh tối hậu, nhưng chúng không được trở thành những mục đích tự thân. Nếu việc nhận biết, yêu mến và tôn vinh Thiên Chúa không phải là cứu cánh tối hậu của chúng ta, thì mọi sự khác trong cuộc sống đều trở nên sai hướng.
Chọn điều thiện hảo cao cả nhất và lớn lao nhất mà chúng ta có thể chọn—phúc vĩnh cửu trong sự kết hợp trọn vẹn với Thiên Chúa—và lấy đó làm nguyên tắc định hướng cuộc đời không phải lúc nào cũng dễ dàng, bởi lòng chúng ta thường bị phân chia. Chúng ta có thể khao khát Thiên Chúa mà vẫn bám víu vào những điều thiện hảo thấp hơn. Một cuộc sống có trật tự đúng đắn là cuộc sống trong đó mọi sự đều được quy hướng cách đúng đắn về cứu cánh tối hậu đích thực của chúng ta, để mọi sự khác cũng được sắp xếp cho phù hợp.
Đưa cuộc sống chúng ta vào trật tự đúng đắn
Khi chúng ta chọn phúc vĩnh cửu—sự sống kết hợp trọn vẹn với Thiên Chúa—làm cứu cánh tối hậu, mọi sự trong cuộc sống bắt đầu được sắp xếp cho phù hợp với mục tiêu ấy. Chẳng hạn, nếu nhận biết và yêu mến Thiên Chúa là mục đích tối hậu của chúng ta, thì việc yêu thương gia đình sẽ trở thành một mục tiêu hỗ trợ cho mục đích ấy. Tình yêu đích thực dành cho gia đình không ích kỷ hay chỉ thuần cảm tính; tình yêu ấy tìm kiếm điều thiện hảo cao nhất cho những người thân yêu. Vì thế, chúng ta sẽ yêu thương họ theo cách đưa họ đến gần Thiên Chúa và làm vinh danh Người, chứ không theo cách đặt sự tiện nghi trần thế hay hạnh phúc chóng qua lên hàng đầu.
Cũng vậy, nghề nghiệp, tài sản, sở thích và các hoạt động hằng ngày của chúng ta sẽ không còn là những mục đích tự thân. Thay vào đó, chúng sẽ trở thành những phương thế giúp chúng ta lớn lên trong lòng mến Chúa và yêu người. Chẳng hạn, công việc không còn chỉ là việc theo đuổi của cải hay địa vị, mà là cơ hội để tôn vinh Thiên Chúa qua sự siêng năng, chính trực và việc chu cấp cho gia đình.
Để đưa cuộc sống vào trật tự đích thực, chúng ta phải bảo đảm rằng mọi điều mình làm—các mối tương quan, những hoài bão và những lựa chọn hằng ngày—đều trở thành phương thế dẫn chúng ta đến với Thiên Chúa.
“Nhận biết” Thiên Chúa duy nhất và chân thật
Nếu sự sống đời đời là mục đích và mục tiêu của chúng ta, thì chúng ta phải hiểu “nhận biết” Thiên Chúa duy nhất và chân thật cùng Đấng Người đã sai đến, là Chúa Giêsu Kitô, có nghĩa là gì.
Trong Kinh Thánh, “nhận biết” Thiên Chúa là kết hợp với Người, là một sự hiệp thông sâu xa và mang tính cá vị. Chúng ta được mời gọi thông phần vào thần tính của Đức Kitô; điều này trở nên khả thể vì Người đã hạ mình để chia sẻ nhân tính của chúng ta.
Việc thông phần vào sự sống của Thiên Chúa này đạt tới sự viên mãn trọn vẹn trên Thiên Đàng, nơi chúng ta sẽ thờ phượng Người trong phúc kiến, được thấy Thiên Chúa như Người là, trong tất cả vinh quang của Người. Lời cầu nguyện vĩnh cửu trên Thiên Đàng—“Thánh, Thánh, Thánh, Chúa là Thiên Chúa toàn năng, Đấng đã có, hiện có và sẽ có”—diễn tả sự hiệp thông trọn vẹn ấy. Để đạt tới thực tại cao cả nhất và chung cuộc này, ngay từ bây giờ chúng ta phải làm cho toàn bộ cuộc sống trần thế của mình nên phù hợp với thực tại thiên quốc ấy.
Lời kinh dạy chúng ta cách hoàn hảo về cứu cánh tối hậu này, cũng như về cách mọi phương thế phải phục vụ cứu cánh ấy, chính là Kinh Lạy Cha. Đây không chỉ là khuôn mẫu hoàn hảo cho việc cầu nguyện, mà còn là khuôn mẫu hoàn hảo cho đời sống.
Cấu trúc của Kinh Lạy Cha
Trước khi đi vào suy niệm chi tiết từng câu của Kinh Lạy Cha, việc xem xét toàn bộ lời kinh sẽ rất hữu ích. Hiểu cấu trúc của lời kinh sẽ giúp chúng ta đọc kinh cách đúng đắn và dùng lời kinh làm khuôn mẫu cho việc cầu nguyện, để lời kinh có thể uốn nắn chúng ta và đưa tâm hồn chúng ta vào trật tự đúng đắn.
Như Thánh Tôma Aquinô và Thánh Augustinô đã dạy, bảy lời nguyện xin ngắn gọn, hoàn hảo và có sức biến đổi mà Chúa Giêsu ban cho chúng ta trong Kinh Lạy Cha được sắp xếp theo thứ tự mà chúng ta phải ước ao. Lời nguyện xin đầu tiên mà chúng ta được mời gọi dâng lên là lời cầu cho điều chúng ta ước ao cao nhất. “Cao nhất” không có nghĩa là “lớn nhất” xét về tầm quan trọng. Cả bảy lời nguyện xin đan kết với nhau, làm thành một lời cầu nguyện duy nhất dâng lên Chúa Cha. Đúng hơn, “cao nhất” nói đến thứ tự mà chúng ta phải ước ao những điều thiện hảo trong bảy lời nguyện xin ấy (x. Tổng luận Thần học II-II, q. 83, a. 9).
Trật tự đúng đắn này không phân biệt những ước ao lớn hơn với những ước ao nhỏ hơn, nhưng phân biệt những ước ao dẫn chúng ta tới cứu cánh chung cuộc—là chính Thiên Chúa—với những ước ao phụ thuộc vào và hỗ trợ cho mục tiêu tối hậu và cao nhất ấy.
Lời mở đầu Kinh Lạy Cha—“Lạy Cha chúng con ở trên trời”—lập tức hướng chúng ta về Thiên Chúa. Đây không phải là một lời nguyện xin, nhưng là một tâm thế nền tảng: hành vi hướng lòng về Cha hằng yêu thương chúng ta.
Một khi đã hướng về Chúa Cha, chúng ta bắt đầu dâng những lời nguyện xin theo thứ tự Đức Kitô đã ban.
Trước hết, chúng ta khao khát chính Thiên Chúa và vinh quang của Người:
- Danh Cha cả sáng: tìm kiếm việc danh Thiên Chúa được thánh hóa nơi chúng ta và trong toàn thể công trình tạo dựng
- Nước Cha trị đến: cầu xin cho Nước Thiên Chúa được thiết lập trong lòng chúng ta ngay bây giờ và đạt tới sự viên mãn chung cuộc
Thứ đến, chúng ta ước ao những phương thế để đạt tới cứu cánh này:
- Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời: làm cho ý muốn của chúng ta phù hợp với thánh ý hoàn hảo của Thiên Chúa
- Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày: cầu xin cả lương thực nuôi sống thể xác lẫn lương thực nuôi dưỡng tâm hồn
- Xin tha nợ chúng con: tìm kiếm sự hòa giải với Thiên Chúa và tha nhân qua việc tha thứ cho nhau
Sau cùng, chúng ta ước ao được loại bỏ những chướng ngại ngăn cản mình đạt tới cứu cánh này:
- Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ: cầu xin sức mạnh trong những lúc thử thách
- Cứu chúng con cho khỏi sự dữ: cầu xin được gìn giữ khỏi ác thần và những việc nó làm
Bảy lời nguyện xin này tạo thành một toàn thể thống nhất, phản ánh trật tự đúng đắn của những ước muốn của chúng ta trước mặt Thiên Chúa. Có thể trình bày cấu trúc ấy cách đơn giản như sau:
- Hai lời nguyện xin đầu tiên hướng chúng ta đến cùng đích của mình: thông phần vào sự thánh thiện và Nước của Thiên Chúa.
- Ba lời nguyện xin ở giữa tập trung vào những phương thế thiết yếu: sống theo thánh ý Thiên Chúa, cậy dựa vào sự quan phòng của Ngài và thông phần vào lòng thương xót của Ngài.
- Hai lời nguyện xin cuối cùng đề cập đến những trở ngại: vượt qua thử thách và chống lại sự dữ.
Tất cả những lời nguyện xin này cùng đưa chúng ta đến sự viên mãn của Hạnh Phúc Vĩnh Cửu, nơi chúng ta sẽ đời đời chu toàn mục đích của mình là tôn vinh Thiên Chúa, mãi mãi tung hô: Thánh, Thánh, Thánh! “Vậy, dù ăn, dù uống, hay làm bất cứ việc gì, anh em hãy làm tất cả để tôn vinh Thiên Chúa” (1 Côrintô 10:31).
Các ơn Chúa Thánh Thần và các Mối Phúc
Ngoài việc làm nổi bật trật tự của những ước muốn mà Kinh Lạy Cha dạy chúng ta, Thánh Augustinô và Thánh Tôma Aquinô còn liên kết từng lời nguyện xin với Bảy Ơn Chúa Thánh Thần và các Mối Phúc, cho thấy lời kinh này đào luyện nơi chúng ta những phẩm chất thiêng liêng mà Đức Kitô ca ngợi trong Bài Giảng Trên Núi (Mátthêu 5: 3–12). Mô hình của các ngài như sau:
Lời nguyện xin—Ơn Chúa Thánh Thần—Mối Phúc
Chúng con nguyện danh Cha cả sáng→ Ơn kính sợ Chúa—Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó
Nước Cha trị đến→ Ơn đạo đức—Phúc thay ai hiền lành
Ý Cha thể hiện→ Ơn thông biết—Phúc thay ai sầu khổ
Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày→ Ơn sức mạnh—Phúc thay ai khao khát nên người công chính
Xin tha tội cho chúng con→ Ơn lo liệu—Phúc thay ai xót thương người
Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ→ Ơn hiểu biết—Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch
Xin cứu chúng con cho khỏi sự dữ→ Ơn khôn ngoan—Phúc thay ai xây dựng hòa bình
Khi trình bày lời kinh theo cấu trúc này, chúng ta thấy rằng mỗi lời nguyện xin vừa dâng lên Thiên Chúa một điều khẩn cầu, vừa cậy nhờ các ơn Chúa Thánh Thần để uốn nắn chúng ta theo các Mối Phúc. Nhờ đó, Kinh Lạy Cha trở thành một con đường dẫn đến sự thánh hóa, mở lòng chúng ta đón nhận các ơn Chúa Thánh Thần để dần dần làm cho tư tưởng, hành động và ước muốn của chúng ta nên phù hợp với Đức Khôn Ngoan của Thiên Chúa.
Thánh Augustinô và Thánh Tôma không minh nhiên liên kết hai Mối Phúc cuối cùng—những mối phúc nói về sự bách hại—với các lời nguyện xin trong Kinh Lạy Cha. Thay vào đó, các ngài xem việc kiên nhẫn chịu đựng bách hại là hệ quả của một cuộc đời sống các mối phúc, chứ không phải một tâm thế nội tâm riêng biệt cần được vun trồng. Sự bách hại, đặc biệt là việc tử đạo, là bằng chứng cao nhất về lòng trung thành của một người với Đức Kitô; đó là điều được chịu đựng nhờ nhân đức siêu nhiên, chứ không phải điều được chủ động tìm kiếm như một tâm thế nội tâm (Tổng luận Thần học, II-II, q. 124, a. 3).
Đi vào các lời nguyện xin
Giờ đây, sau khi đã suy niệm tổng quan về Kinh Lạy Cha, chúng ta sẵn sàng trước hết suy gẫm xem Thiên Chúa là ai và chúng ta nhận biết Ngài như thế nào (Chương Một–Hai). Từ đó, chúng ta đi sâu vào từng lời trong bảy lời nguyện xin (Chương Ba–Chín).
Khi tiếp tục đọc các chương sau, anh chị em hãy ghi nhớ cấu trúc ba phần đã được phác họa trong phần Dẫn nhập này. Hiểu được cấu trúc ấy—cùng đích, phương thế và trở ngại—sẽ làm cho Kinh Lạy Cha trở nên sống động, giúp anh chị em cầu nguyện bằng lời kinh này theo đúng ý Thiên Chúa.
Dưới đây là một bài suy niệm dẫn nhập được triển khai rộng hơn về Kinh Lạy Cha, để anh chị em dùng cầu nguyện, chuẩn bị cho việc tìm hiểu chi tiết hơn từng lời nguyện xin.
Chúng ta cùng cầu nguyện:
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin cho danh Cha được hiển thánh nơi con và trong toàn thể thụ tạo, vì Cha là Đấng Thánh, Thánh, Thánh!!!
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin cho Nước Cha ngự đến trong lòng chúng con ngay lúc này nhờ ân sủng, và khi Cha trở lại trong vinh quang để thiết lập Trời Mới và Đất Mới, để tất cả các thiên thần và các thánh cùng tung hô: Thánh, Thánh, Thánh, hôm nay và cho đến muôn đời!
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin cho ý Cha được thể hiện dưới đất cũng như trên trời, vì sự vâng phục hoàn hảo trên trời là mẫu mực cho chúng con dưới đất. Ý muốn tối hậu của Cha dành cho tất cả chúng con là chúng con tung hô: Thánh, Thánh, Thánh, và làm rạng ngời sự thánh thiện của Cha trong cuộc sống chúng con!
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin ban cho chúng con những gì cần thiết hằng ngày, lương thực nuôi sống thân xác, ân sủng để chu toàn thánh ý Cha, và trên hết là lương thực thiêng liêng của Bí tích Thánh Thể, trong đó chúng con được nếm trước Bàn Tiệc Vĩnh Cửu trên trời, nơi chúng con sẽ đời đời tung hô: Thánh, Thánh, Thánh!
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con, vì chúng con phải trao ban sự tha thứ và lòng thương xót thì mới có thể đón nhận, hầu được hòa giải trọn vẹn với Cha và với tất cả con cái Cha, để tất cả chúng con cùng thờ phượng Cha và hát rằng: Thánh, Thánh, Thánh!
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin ban sức mạnh để chúng con chiến thắng trong mọi thử thách thiêng liêng Cha cho phép xảy đến, vì mục đích của những thử thách ấy là thánh hóa chúng con, giúp chúng con đời đời ca ngợi và tôn vinh Cha là Đấng Thánh, Thánh, Thánh!
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin giải thoát chúng con khỏi Ác thần và mọi việc làm của nó, để chúng con được vào Nước Cha và và trong Trời Mới cùng Đất Mới sẽ đến, nơi toàn thể các phẩm thiên thần sẽ mãi mãi đồng tâm nhất trí, hết lòng, hết linh hồn và hết sức tung hô rằng Cha, Thiên Chúa duy nhất và hằng hữu, Đấng TA LÀ ĐẤNG HIỆN HỮU cao cả, là Đấng Thánh, Thánh, Thánh!

Sách bìa mềm – Sách điện tử Kindle – Audible – Google Play – Apple Books – và nhiều lựa chọn khác!
