Cebuano

Pasiuna: Ang Pag-ampo nga Naghan-ay sa mga Tinguha

Adunay usa ka sukaranang pangandoy nga gisilsil sa Magbubuhat sa matag kalag sa tawo: ang tinguha alang sa kabulahananโ€”nga mao ang tinuod nga kalipay diha sa panaghiusa sa Diyos. Kining dili malikayang tinguha alang sa kalipay nagpalihok sa atong mga hunahuna, naggiya sa atong mga pagpili, ug nagdasig sa atong mga buhat. Kon susihon nato pag-ayo ang matag desisyon nga atong himoon sulod sa usa ka adlaw, atong makita nga ang matag buhat gitumong, sa usa o laing paagi, ngadto sa tumong nga kalipay.

Ikasubo, ang atong pagpaningkamot sa pagtuman niining sukaranang tinguha dili kanunay mahiuyon sa makapalipay gayod kanato. Usahay ang โ€œkalipayโ€ nga atong gipangita lumalabay, materyalistiko, ug malimbongon. Bisan gani kon mahulog kita sa sala, kasagaran tungod kini kay nalimbongan kita sa pagtuo nga ang sala makatagbaw sa atong pangandoy alang sa kalipay.

Kon tinuod kitang nagtinguha nga matuman kining lawom nga pangandoy alang sa Diyos, kinahanglan natong ibutyag ang matag pagpanglimbong ug tan-awon ang atong kaugalingon, ang atong katuyoan, ug ang atong mga pagpaningkamot diha sa kahayag sa Walay Kataposang Kamatuoran, sumala sa anaa sa hunahuna ug kabubut-on sa Diyos. Kon buhaton kini sa hustong paagi, usa kini ka malipayon ug makapalingkawas nga panaw nga magtugot kanato nga mahimong mao gayod ang gilaraw sa Diyos sa dihang Iya kitang gilalang.

Kabulahanan

Kabulahanan. Pagkamakagagahom nga pulong. Sa Grego, ang pulong alang sa kabulahananโ€”makariosโ€”dato sa kahulogan. Kasagarang gihubad nga โ€œbulahanโ€ o โ€œmalipayon,โ€ nagtumong kini sa labaw pa gayod sa mabaw nga pagbati o kalibotanong katagbawan. Naghisgot kini sa kahimtang sa kalag kon kini nagkinabuhi nga nahiuyon sa Diyos, nagpabilin diha sa Iyang grasya ug pabor.

Ang pagkinabuhi diha sa kahimtang sa makarios mao ang pagkinabuhi diha sa kalipay ug kalinaw nga ang pakig-ambit lamang sa Diyos ang makahatag. Kini mao ang pagkapuno sa kalipay nga nakagamot sa Diyos Mismo, dili sa mga kabtangan o kaharuhay. Ang kabulahanan moabot sa kahingpitan sa dihang makita nato ang Diyos sa nawong ug nawong. Niana lamang makakaplag ang atong mga kalag og tinuod nga kapahulayan, hingpit nga kahusay, ug katumanan sa matag tinguha.

Kon maghunahuna ka og bulahang kinabuhi, unsay mosantop sa imong hunahuna? Kasagaran atong gilangkit ang panalangin sa pagdawat og maayong mga butang: maayong panglawas, panaghigalaay, kalamposan, o kauswagan. Apan, sa Balaang Kasulatan, ang makarios wala sa pangunang nagtumong sa pagdawat og gawasnong mga panalangin. Naghulagway kini sa usa ka sulodnong kahimtangโ€”usa ka kahimtang sa pagkatawo ug pagkinabuhi nga hustong nahan-ay padulong sa Diyos.

Sa pagkatinuod, kon ang โ€œdaghang maayong mga butangโ€ nga atong madawat tinuod nga maayo ug gikan sa Diyos, nagsilbi kini nga mga instrumento nga naggiya kanato ngadto sa kataposang tumong nga walay kataposang Kabulahanan. Apan ang pulong mismo naghulagway og butang nga mas lawom. Ang pagkinabuhi diha sa kahimtang sa makarios mao ang pagkinabuhi diha sa kahingpitan, kabug-osan, ug pagkabalaan. Kini mao ang pagkinabuhi nga nahiusa sa bugtong kinatas-ang Kaayohan nga makatugob sa kasingkasing sa tawo.

Ang Kalag sa Tawo

Sa dihang gilalang kita sa Diyos, gihatagan kita Niya sa tawhanong katakos sa pagbati ug pagtinguha isip paagi aron atong pangitaon ug higugmaon Siya. Ang Sala nga Panulondon mitultol sa dili hapsay nga mga tinguha nga miresulta sa sayop nga mga gipangita ug kagubot sa mga pagbati. Kon hustong nahan-ay ang atong mga tinguha, hingpit kining mahiuyon sa kahupnganan sa Kamatuoranโ€”kon Kinsa ang Diyos ug unsa ang Iyang kabubut-on alang sa atong kinabuhi.

Ang atong mga tinguha adunay dakong bahin sa paghulma sa atong gituohan ug sa atong paglihok. Kon madani kita sa usa ka butang, atong giisip nga maayo ang atong gitinguha, busa naningkamot kita sa pagkab-ot niini. Kon dili hapsay ang atong mga tinguha, mahimo kitang madala niini sa makuyaw nga dalan, nga naghulma sa atong pagkatawo ug mga buhat sa mga paaging makapahilayo kanato sa Diyos.

Sa laing bahin, kon masabtan nato ang Diyosnong Kamatuoran, hatagan kita og katakos sa pagtuo ug sa makanunayong pagpili sa pagkinabuhi sumala sa Kamatuoran, nga naghan-ay sa atong mga tinguha. Ang kahusay nagdala usab og kalinaw ug panag-uyon sa atong mga emosyon ug kahinam, ug og kadasig alang sa misyon nga gihatag kanato sa Diyos. Kon mahitabo kana, ang atong mga tinguha dili na magtuis sa atong gituohan ug sa atong paglihok, kondili magpalig-on hinuon sa atong panaw padulong sa hingpit nga panaghiusa sa Diyos.

Kini nga basahon gituyo nga mahimong usa ka panaw sa pagdiskobre. Sa atong pagpanaw, dili kalikayan nga makasugat kita og mga tinguha nga wala magpakita sa kaputli ug kahingpitan sa kabubut-on sa Dios. Bisan og masakit ang maong pagdiskobre, kinahanglan natong tugotan kini nga makapalambo sa hiyas sa pagkamapainubsanon sulod kanato, nga walay lain kondili ang matinud-anong pagsusi sa atong kinabuhi diha sa Kahayag sa Walay Kataposang Kamatuoran.

Sa kataposan, ang hingpit nga pag-ampo nga atong ikahalad mao ang pagpahayag atubangan sa Dios sa atong mga tinguha nga nahimutang sa hustong kahusayโ€”ang mga tinguha diha sa tawhanon ug Sagradong Kasingkasing ni Cristo. Ang pagtinguha sa gitinguha ni Jesus naghimo kanatong balaan, ug ang atong pag-ampo mahimong gamhanan ug makapausabโ€”alang kanato ug sa mga tawo nga atong giampo.

Pagdiskobre sa Atong Tinuod nga Pagkatawo

Ang dalan padulong sa mga tinguha nga nahimutang sa hustong kahusay giandam pinaagi sa pagdiskobre ug pagdawat sa atong pagkatawo isip mga anak nga lalaki ug babaye sa Dios. Kinsa ka? Nganong gibuhat ka sa Dios? Unsa ang imong katuyoan sa kinabuhi? Asa ka Niya gitawag? Kini nga mga pangutana naglanog sa kasingkasing sa matag tawo. Ang uban kanato nagtabon niini pinaagi sa pagkaabtik sa daghang buluhaton, mga makalinga, o sala, samtang ang uban nakaila niini isip usa ka makanunayong tawag nga nanginahanglan og tubag.

Kini nga mga pangutana naglanog sulod kanato tungod kay ang Dios nagbutang sa matag usa kanato og kinaiyanhong tinguha alang Kaniya, nga naghimo kanatong dili mahimutang ug kanunayng mangita. Gibuhat kita alang sa pakighiusa Kaniya, ug, sumala sa bantog nga giingon ni San Agustin, ang atong mga kasingkasing magpabiling dili mahimutang hangtod nga makapahulay kini diha Kaniya. Si Jesus mao ang Tubag sa tanan natong mga pangutana ug ang bugtong tinuod nga katumanan sa matag tinguha.

Ang dalan padulong niining pagdiskobre mao ang pag-ampoโ€”dili lamang ang paglitok sa mga pag-ampo kondili ang pag-ampo nga makapausab kanato. Ang tinuod nga pag-ampo gisugdan sa Dios ug gipunting ngadto Kaniya isip atong kataposang tumong, ug pinaagi niini gihimo kitang bag-ong binuhat diha kang Cristo.

Ang Pag-ampo nga Gitudlo ni Jesus Kanato

Wala kita pasagdi ni Jesus nga walay giya sa atong pagpangita sa tinuod nga pag-ampo. Sa Ebanghelyo ni Lucas, makita nato ang mga tinun-an nga nangandoy niining mao rang kausaban. Usa ka adlaw, human makakita kang Jesus nga nag-ampo, usa sa Iyang mga tinun-an natandog ug mihangyo, โ€œGinoo, tudloi kami sa pag-ampo sama sa pagtudlo ni Juan sa iyang mga tinun-anโ€ (Luke 11:1). Klaro nga iyang namatikdan nga talagsaon ang pag-ampo ni Jesusโ€”lahi sa pormal ug ritwalistikong mga pag-ampo sa mga pangulo sa relihiyon. Kini nga tinun-an usa ka panig-ingnan alang kanato. Sa dihang iyang nailhan ang pagkatinuod sa pag-ampo ni Jesus, gitinguha usab niya kini alang sa iyang kaugalingon, busa mapainubsanon siyang mihangyo kang Jesus nga tudloan siya ug ang uban. Kinahanglan usab natong buhaton kini.

Mitubag si Jesus pinaagi sa pagtudlo sa gitawag nato karon nga Pag-ampo sa Ginoo, o Amahan Namo. Isip hingpit nga sumbanan sa Kristohanong pag-ampo, yano ug direkta kini, apan puno sa kalalom ug kahulogan. Mahimo natong litokon ang mga pulong, apan kon atong sabton, tuohan, ug pilion kini, nan makapausab kini kanato.

Ang Pag-ampo sa Ginoo mao ang hingpit nga pag-ampo tungod sa usa ka yanong rason: gitudlo kini ni Jesus kanato. Aron matuman ang katuyoan niini, kinahanglan nato kining iampo sumala sa Iyang tuyo, nga maghalad ngadto sa Dios Amahan og mga pangamuyo nga makapausab kanato gikan sa kahiladman sa atong mga kasingkasing.

Ang Konteksto sa Pag-ampo sa Ginoo

Ang Pag-ampo sa Ginoo makita sa Matthew 6:9โ€“13 ug Luke 11:2โ€“4. Kini nga basahon nagsunod sa bersiyon ni Mateo, ang mas detalyadong bersiyon nga kaylap nga gigamit sa Kristohanong pag-ampo. Gipresentar ni Mateo ang pag-ampo sulod sa Wali sa Bukid, nga nagpasiugda niini isip kinauyokan sa Kristohanong pagkadisipulo. Sila San Agustin ug Santo Tomas mipasukad sa ilang pagpatin-aw sa Ebanghelyo ni Mateo. Sa wala pa ipresentar ang Pag-ampo sa Ginoo, nagpasidaan si Jesus batok sa duha ka pagtuisโ€”ang pagpasundayag nga walay sulod ug ang pagbalikbalik nga walay kahuloganโ€”ug gipakita ang kalainan niini sa pag-ampo nga Iyang gitudlo karon sa Iyang mga tinun-an.

Ania ang bersiyon sa pag-ampo ni Jesus diha sa Ebanghelyo ni Mateo:

โ€œKon mag-ampo kamo, ayaw kamo pagsundog sa mga tigpakaaron-ingnon, nga gustong motindog ug mag-ampo sa mga sinagoga ug sa mga eskina sa dalan aron makita sila sa uban. Amen, sultihan ko kamo, nadawat na nila ang ilang ganti. Apan kon mag-ampo ka, sulod sa imong lawak sa sulod, sirad-i ang pultahan, ug pag-ampo sa imong Amahan sa tago. Ug ang imong Amahan nga nakakita sa tago moganti kanimo.

Sa inyong pag-ampo, ayaw pagsulti og walay kapuslanan sama sa mga pagano, nga naghunahuna nga dunggon sila tungod sa ilang daghang mga pulong. Ayaw pagsundog kanila. Ang inyong Amahan nasayod sa inyong gikinahanglan sa dili pa kamo mangayo Kaniya.

โ€œMao kini ang inyong pag-ampo:

โ€˜Amahan namo nga anaa sa langit, pagdaygon ang Imong ngalan, moabot kanamo ang Imong gingharian, matuman ang Imong pagbuot dinhi sa yuta maingon sa langit. Hatagi kami karon sa among kalan-on sa matag adlaw; ug pasayloa kami sa among mga sala, maingon nga kami nagapasaylo sa mga nakasala kanamo; ug ayaw kami itugyan sa panulay, hinunoa luwasa kami gikan sa daotan.โ€™

Kon pasayloon ninyo ang uban sa ilang mga sala, pasayloon usab kamo sa inyong langitnong Amahan. Apan kon dili ninyo pasayloon ang uban, dili usab pasayloon sa inyong Amahan ang inyong mga sala.โ€ Matthew 6:5โ€“15

Sa pagpaila sa Amahan Namo, gitandi ni Jesus ang tinuod nga pag-ampo nga Iyang gitudlo sa pag-ampo sa mga โ€œtigpakaaron-ingnon,โ€ sama sa mga eskriba ug mga Pariseo, โ€œnga ganahang motindog ug mag-ampo sa mga sinagoga ug sa mga eskina sa kadalanan aron makita sila sa uban.โ€ Ang pag-ampo nga alang lamang sa pagpasundayag walay sulod. Ang โ€œgantiโ€ sa maong pag-ampo mao ang lumalabay nga pagdayeg sa mga tawo nga wala makasabot sa Diyos ug sa tinuod nga pagsimba.

Ang โ€œlawak sa sulodโ€ nga gihisgotan ni Jesus, diin atong โ€œsirad-an ang pultahanโ€ ug mag-ampo sa atong Amahan sa tago, nagtumong sa atong sulodnong kinabuhi, ang sulodnong santuwaryo sa atong konsensiya. Kining lawak sa sulod gihulagway pag-ayo sa dokumento sa Ikaduhang Konsilyo sa Vaticano nga Gaudium et Spesโ€”โ€œAng Konstitusyon bahin sa Simbahan sa Modernong Kalibotan.โ€

Sa kahiladman sa iyang konsensiya, ang tawo makadiskobre og usa ka balaod nga dili siya ang nagpahamtang sa iyang kaugalingon apan kinahanglan niyang sundon. Ang tingog niini, nga kanunayng nagtawag kaniya sa paghigugma ug sa pagbuhat sa maayo ug sa paglikay sa daotan, madungog sa iyang kasingkasing sa hustong higayon. Kay ang tawo adunay balaod sa iyang kasingkasing nga gisulat sa Diyos. Ang iyang dignidad anaa sa pagtuman niini nga balaod, ug pinaagi niini siya pagahukman. Ang iyang konsensiya mao ang kinasulorang bahin sa iyang pagkatawo ug ang iyang santuwaryo. Didto siya nag-inusara uban sa Diyos kansang tingog milanog sa iyang kahiladman. (Gaudium et Spes 16).

Ang โ€œbalaodโ€ nga gihisgotan sa Gaudium et Spes mao ang Walay Kataposang Balaod sa Diyos, ang hingpit nga pagpadayag kon Kinsa ang Diyosโ€”ang Kamatuoran mismo. Bisan tuod daghan ang nagtan-aw sa usa ka โ€œbalaodโ€ ingong mapig-uton, ang Walay Kataposang Balaod sa Diyos mao ang kaatbang niini: Naghatag kini og kagawasan, nga makapahimo kanato nga mahimong mao gayod ang atong gituyo nga pagkatawo sa dihang gibuhat kita. Ang tinuod nga pag-ampo nagtinguha sa pag-ila ug paghigugma sa Walay Kataposang Balaod.

Samtang nagpadayon si Jesus sa Iyang pagpaila sa Amahan Namo, gipakita Niya ang laing kalainan tali sa tinuod nga pag-ampo ug sa pag-ampo nga naandan sa mga pagano: โ€œSa inyong pag-ampo, ayaw pagsulti og walay kapuslanan sama sa mga pagano, nga naghunahuna nga dunggon sila tungod sa ilang daghang mga pulong.โ€

Ang Gregong pulong nga gihubad dinhi nga โ€œpagsulti og walay kapuslananโ€ nagpasabot og walay kahulogan nga pagbalikbalik nga walay sulod, mekanikal, o gani patuotuo. Daghang pagano sa panahon ni Jesus ang naglitok og tag-as nga mga orasyon aron pahupayon o kombinsihon ang ilang mga diyos, nga nagtuo nga makamaniobra sila sa lihok sa ilang mga diyos pinaagi lamang sa walay hunong nga pagpamugos. Mao gayod kini ang batasan nga gisaway ni Jesus, nga Iyang gitandi sa masaligon ug suod nga pag-ampo nga Iyang gitudlo sa Iyang mga tinun-an.

Ang Kristohanong pag-ampo wala magtinguha sa pagmaniobra o pagpugos sa Diyos; nagsalig kini sa pag-atiman sa Diyos ug naghiusa sa atong mga kasingkasing sa Iyang kabubut-on. Sa dihang mag-ampo kita sa Rosaryo, pananglitan, dili lamang kita magbalikbalik og mga pulong aron kombinsihon ang Diyos, kondili mamalandong sa mga misteryo sa Diyos, nga magtugot sa Iyang grasya sa pag-usab kanato pinaagi sa paglamdag sa atong mga hunahuna sa Iyang Kamatuoran, paglig-on sa atong mga kabubut-on pinaagi sa Iyang grasya, ug pagpahimutang sa atong mga kalag sa hustong kahusay subay sa Iyang kabubut-on. Ang balikbalik nga pag-ampo, kon buhaton uban sa pagtuo ug debosyon, magpalalom sa atong pakighiusa sa Diyos.

Tungod kay ang Diyos โ€œnasayod sa inyong gikinahanglan sa dili pa kamo mangayo Kaniya,โ€ moduol kita sa pag-ampo uban sa pagsalig ug pagtugyan sa kaugalingon. Bisan tuod maayo nga idangop nato sa Diyos ang atong mga panginahanglan, ang tinuod nga pag-ampo sa kataposan nagtumong sa pagpangita sa himaya sa Diyos labaw sa tanan.

Gikan sa Grego

Bisan tuod pamilyar kita sa Amahan Namo sa tradisyonal niini nga porma sa Iningles, kining mga pulonga unang gitala sa Grego ug lagmit unang gisulti ni Jesus sa Aramaiko.

Sa panahon nga gisulat ang mga Ebanghelyo, ang Grego mao ang pinulongan nga labing kaylap nga gisulti ug nasabtan sa tibuok rehiyon sa Mediteranyo, diin mipanaw ug misangyaw ang mga Apostoles. Bisan tuod tingali adunay pipila ka unang mga manuskrito sa Aramaikoโ€”o labing menos sinulat nga mga katingbanan sa mga pagtulon-an ni Jesusโ€”ang mga manuskrito sa Grego mao ang labing karaan ug labing kasaligan nga mga tinubdan nga anaa kanato alang sa mga Ebanghelyo, lakip ang pagkasulat sa Pag-ampo sa Ginoo diha sa Ebanghelyo ni Mateo.

Tungod kay ang mga pinulongan adunay nagkalainlaing mga estruktura sa gramatika ug mga idyomatikong pagpahayag, ang labing maayong paagi sa paghubad dili ang estriktong paghubad sa matag pulong, kondili ang pagpadayag sa kahulogan sa natural nga paagi diha sa pinulongan nga gihubaran. Apan ang pagsusi sa orihinal nga pagkasulat sa Grego naghatag ug mas lawom nga pagsabot, nga atong tukion sa tibuok niini.

Pananglitan, ang Grego sa โ€œAmahan namo nga anaa sa Langitโ€ gikan sa Mateo 6:9 mao ang ฮ ฮฌฯ„ฮตฯ แผกฮผแฟถฮฝ แฝ แผฮฝ ฯ„ฮฟแฟ–ฯ‚ ฮฟแฝฯฮฑฮฝฮฟแฟ–ฯ‚, nga gitransliterar isip Pรกter hฤ“mแน“n ho en toรญs ouranoรญs. Ang labing literal nga hubad mao ang โ€œAmahan namo, ang Usa nga anaa sa mga langit.โ€ Ang mas natural nga hubad sa Iningles mahimong โ€œAmong Amahan, Nga anaa sa mga langitโ€ o โ€œAmong Amahan, ang Usa nga nagpuyo sa mga langit.โ€

Bisan tuod dakog bili ang pagsunod sa tradisyonal nga Iningles nga porma sa Pag-ampo sa Ginoo, ang matag kapitulo magpresentar ug mga hubad nga makatabang sa pagpalawom sa atong pagsabot sa kahulogan sa Grego ug sa pagpalambo sa mapag-ampuong pagpamalandong. Ania sa ubos ang usa ka posibleng hubad, nga adunay dugang nga pagpatin-aw alang sa matag pangamuyo:

Amahan namo, ang Usa nga anaa sa mga langitโ€”Ikaw nga naghari sa tanan, lakip kanamo nga Imong mga anak pinaagi sa grasya,

Pagabalaanon ang imong ngalanโ€”himuong balaan dinhi kanamo ug sa tibuok kabuhatan.

Moabot ang imong Gingharianโ€”dinhi sa among mga kasingkasing karon ug sa kataposang katumanan niini sa Imong pagbalik diha sa himaya.

Matuman ang imong kabubut-on, maingon sa Langit, mao usab dinhi sa yutaโ€”kay ang hingpit nga pagkamasinugtanon sa Langit mao ang sulondan alang kanamo dinhi sa Yuta.

Ihatag kanamo karon ang among pan alang sa umaabot nga adlawโ€”ang among inadlaw-adlaw nga kinahanglanon, ang materyal nga pagkaon ug, labaw sa tanan, ang espirituhanong pagkaon sa Eukaristiya.

Pasayloa kami sa among mga utang, maingon nga gipasaylo usab namo ang mga nakautang kanamoโ€”kay ang hingpit nga pagpasaylo sa mga nakasala kanako mao ang gikinahanglang kondisyon aron madawat ko ang Imong pagpasaylo karon.

Ayaw kami dad-a ngadto sa pagsulayโ€”lig-ona kami aron magmadaugon sa matag pagsulay sa Diyos nga Imong gitugotan.

Luwasa kami gikan sa daotanโ€”luwasa kami gikan sa pagkupot ni satanas ug sa tanan niyang mga buhat.

Unom sa pito ka pangamuyo naggamit sa aorist imperative, usa ka porma sa berbo nga talagsaon sa Gregong Koineโ€”ang porma sa Grego nga gigamit sa Bag-ong Tugon. Sa Iningles, ang aorist imperative mahimong itandi sa pagdugang ug tulo ka tandang padamdam sa kataposan sa pangamuyo: ang una aron ipahayag ang pagkadinalian, ang ikaduha aron ipahayag ang pagkamalig-on sa tuyo, ug ang ikatulo aron ipahayag ang pagkakompleto. Bisan tuod dili kini literal nga pagkatumbas sa gramatika, napadayag niini ang kusog ug pagkapinal nga gipasabot sa aorist imperative sa orihinal nga Grego.

Teolohikal nga Pundasyon

Si San Agustin ug si Santo Tomas de Aquino naghatag sa mga batakang pagsabot sa Pag-ampo sa Ginoo, nga naggiya kanato ngadto sa mas lawom nga kahulogan niini ug sa gahom niini sa pagbag-o sa kinabuhi. Gipasabot ni San Agustin nga ang Pag-ampo sa Ginoo mao ang hingpit nga sulondan kon unsaon nato pag-ampo. Gipasabot ni Santo Tomas nga ang pag-ampo nagpahayag ug nagpadayag sa atong mga tinguha atubangan sa Diyos.

Tungod kay angay lamang natong tinguhaon ang tinuod nga maayo, ug tinguhaon ang maayong mga butang sa hustong pagkahan-ay, ang atong mga pag-ampo magpakita niining hustong pagkahan-ay kon kini mosunod sa Pag-ampo sa Ginoo, nga unang nagtumong sa atong mga kasingkasing ngadto sa himaya sa Diyos ug dayon midangop sa atong kaugalingong mga panginahanglan, nga naghulma sa atong mga tinguha sumala sa kaalam sa Diyos. Sa Pag-ampo sa Ginoo, dili lamang nato gipangayo ang tanan nga angay natong tinguhaon, kondili gipangayo usab nato kining mga butanga sa hustong pagkahan-ay. Busa, kining pag-ampo nagtudlo kanato kon unsay pangayoon samtang naghulma ug naggiya sa tanan natong mga pagbati ug mga tinguha.

Si San Agustin Bahin sa Pag-ampo

Alang kang Agustin, ang pag-ampo dili aron ipahibalo sa Diyos ang atong mga panginahanglan, kay nahibalo na Siya niini, kondili aron mapalapad ang atong katakos sa pagdawat sa Iyang grasya. Nagtudlo siya nga ang katuyoan sa pag-ampo mao ang pag-umol ug pagpahiuyon sa atong mga kalag sa kabubut-on sa Diyos aron makahigugma kita sa husto ug makakinabuhi sumala sa diosnong kaalam.

Ang pagtulon-an ni Agustin bahin sa pag-ampo makita sa tibuok niyang daghang sinulat, apan ang iyang labing mahinungdanong amot mao ang iyang Sulat ngadto kang Proba, diin sistematiko niyang gipatin-aw ang kinaiya sa pag-ampo ug ang Amahan Namo isip sumbanan sa tanang Kristohanong pag-ampo. Gihisgotan usab niya sa halapad nga paagi ang pag-ampo sa iyang sinulat nga Bahin sa Wali sa Bukid.

Sa iyang Sulat ngadto kang Proba, gipalahi ni Agustin ang tinuod nga pag-ampo gikan sa mga pangamuyo alang sa kalibotanong mga kaayohan, ug gipasiugda nga ang pag-ampo kinahanglang ipunting ngadto sa kinatas-ang kaayohanโ€”ang Diyos Mismo. Bisan pa og makapahimulos kita sa materyal nga mga kaharuhay, dili gayod kini makahatag sa kalag og tinuod nga kalinaw. Ang kasingkasing lamang nga gawasnon sa dili hustong pagkagapos sa kalibotanong mga tinguha ang anaa sa hustong kahimtang aron makasugat kang Kristo diha sa pag-ampo.

Mubo ug tin-aw nga gitubag ni Agustin kon unsa ang angay natong iampo: โ€œPag-ampo alang sa usa ka malipayong kinabuhiโ€ (Sulat 130.4.9), ug diha-diha niyang giklaro nga ang tinuod nga kalipay (beatitudo) makita lamang diha sa Diyos, dili sa kalibotanong kauswagan. Nagsulat siya: โ€œBusa, tinuod nga malipayon ang tawo nga nakabaton sa tanan niyang gitinguhang maangkon, ug walay gitinguha nga dili niya angay tinguhaonโ€ (Sulat 130.5.1).

Busa, ang pag-ampo dili aron usbon ang kabubut-on sa Diyos kondili aron bag-ohon ang atong kaugalingong mga tinguha, aron labaw sa tanan pangitaon nato ang walay kataposang panaghiusa uban Kaniya. Pinaagi sa pag-ampo, ang diosnong grasya nagpalapad sa katakos sa atong kalag sa pagdawat sa Diyos, nagpadako sa atong pangandoy alang Kaniya ug nagpalalom sa atong pagsalig sa Iyang probidensiya.

Gipasiugda usab ni Agustin ang panginahanglan sa paglahutay sa pag-ampo, dili aron usbon ang hunahuna sa Diyos, kondili aron lig-onon ang atong kaugalingong pagtuo ug pagsalig Kaniya: โ€œPinaagi sa pag-ampo, atong gibansay ang atong tinguha. Pinaagi sa tinguha, mahimo kitang takos sa pagdawat sa giandam sa Diyos nga ihatag kanatoโ€ (Sulat 130.8.15). Ang paglahutay sa pag-ampo nagbansay sa kalag, nag-umol niini sa pagpailob, pagsalig, ug pagkalingkawas sa pagkagapos sa kalibotanong mga kabalaka.

Ang sulat nakaabot sa kinatumyan niini sa pagtulon-an ni Agustin bahin sa Amahan Namo, nga iyang gipahayag nga hingpit ug kompletong sumbanan sa Kristohanong pag-ampo: โ€œKon mag-ampo kita sa husto ug sa paagi nga angay sa atong mga panginahanglan, wala kitay gisulti gawas sa anaa na sa Amahan Namoโ€ (Sulat 130.12.22).

Si Aquino bahin sa Pag-ampo

Bisan tuod ang daghang sinulat ni Tomas nag-una sa pilosopiya ug teolohiya, ang iyang teolohikal nga mga pagsabot naghatag og lig-ong patukoranan alang sa espirituhanong pagtubo, kay ang iyang pagtulon-an tin-aw nga nagpahayag sa diosnong mga kamatuoran. Sama sa gitudlo ni Jesus kanato sa Ebanghelyo ni Juan, โ€œKon magpabilin kamo sa akong pulong, mahimo gayod kamong akong mga tinun-an, ug mahibalo kamo sa kamatuoran, ug ang kamatuoran magpalingkawas kaninyoโ€ (John 8:31).

Sa iyang labing mahinungdanong sinulat sa teolohiya, ang Summa Theologiae, si Santo Tomas naggahin og usa ka seksiyon bahin sa pag-ampo ubos sa ulohang โ€œHiyas sa Relihiyon,โ€ nga iyang gihubit isip hiyas nga naghatag sa angay nga pagsimba ngadto sa Diyos. Ang pagsimba usa ka buhat sa hustisya, nga naghatag ngadto sa Diyos sa matarong nga iya. Ang panggawas nga mga buhat sa debosyon ug pag-ampoโ€”sama sa mga halad, mga panaad, ug mga seremonyaโ€”nagpahayag ug nagpalig-on sa pagsimba sa sulod sa kasingkasing. Sa kataposan, ang hiyas sa relihiyon nagpunting sa kalag ngadto sa Diyos, nagpalambo sa pagkabalaan ug nagpalalom sa relasyon sa usa ka tawo uban Kaniya.

Sa Summa (II-II, q. 83), gipatin-aw ni Santo Tomas nga ang pag-ampo nagsugod isip usa ka buhat sa tawhanong pangatarongan, dili lamang sa tinguha. Pinaagi sa salabutan, kini nakasabot ug nagpahayag sa atong pagsalig sa Diyos ug nag-andam kanato sa pagdawat sa Iyang grasya. Bisan tuod nahibalo na ang Diyos sa atong mga panginahanglan, ang tinuod nga pag-ampo nag-usab kanato pinaagi sa pagpahiuyon sa atong kabubut-on sa Iyang balaang probidensya. Bisan tuod angay kitang mangayo og piho nga mga butang sa pag-ampo, ilabina sa espirituhanong mga kaayohan, ang atong pag-ampo alang sa materyal nga mga panginahanglan kinahanglan anaa lamang sa hustong han-ayโ€”pangayoon kini kutob nga makatabang sa atong kaluwasan ug mahiuyon sa kabubut-on sa Diyos.

Ang Pag-ampo sa Ginoo, sumala ni Santo Tomas, mao ang hingpit nga sulondan sa pag-ampo tungod kay kini naghan-ay sa atong mga tinguha sa hustong paagi. Sa pagsunod kang San Agustin, siya nag-ingon:ย 

โ€œTungod kay ang pag-ampo mao ang pagpahayag sa atong mga tinguha atubangan sa Diyos, angay lamang natong pangayoon ang angay natong tinguhaon. Ang Pag-ampo sa Ginoo dili lamang naglangkob sa tanang angay natong tinguhaon, kondili nagpresentar usab niini sa hustong han-ayโ€”sa ingon, nag-umol dili lamang sa atong mga pangamuyo kondili usab sa atong mga kasingkasingโ€ (Summa Theologiae II-II, q. 83, a. 9).

Katesismo sa Simbahang Katolika

Pinasikad sa mga pagsabot nila ni Santo Tomas ug San Agustin, ang Katesismo sa Simbahang Katolika naghatag og detalyadong pagpamalandong sa matag pangamuyo sa Pag-ampo sa Ginoo, nga nagtudlo nga kini mao ang katingbanan sa tibuok Ebanghelyo ug mao usab ang pundasyon sa mga tinguha. Ang mga pagsabot gikan sa Katesismo ipaambit sa tibuok matag kapitulo.

Ang Katesismo gibahin ngadto sa upat ka dagkong bahin, ug ang ikaupat gipahinungod sa Kristohanong pag-ampo ug gibahin ngadto sa duha ka seksiyon:

  • Unang Seksiyon: โ€œAng Pag-ampo sa Kristohanong Kinabuhiโ€โ€”Naghatag kini og kinatibuk-ang pagtan-aw sa pag-ampo diha sa Daan ug Bag-ong Tugon, nga nagsubay sa pag-uswag niini pinaagi sa Sagradong Tradisyon. Naghatag kini og praktikal nga mga pagsabot bahin sa mga pamaagi sa pag-ampo ug mga pakigbisog sa pag-ampo, nga nagpresentar kang Jesus isip sulondan sa pag-ampo.
  • Ikaduhang Seksiyon: โ€œAng Pag-ampo sa Ginooโ€โ€”Kini hingpit nga nagpunting sa Amahan Namo isip hingpit nga sulondan sa pag-ampo.

Sa paghulagway sa Pag-ampo sa Ginoo, ang Katesismo nag-ingon:

Ang Pag-ampo sa Ginoo โ€œmao gayod ang katingbanan sa tibuok ebanghelyoโ€ (Tertullian, De orat. 1: PL 1, 1155). โ€œTungod kay ang Ginooโ€ฆhuman sa pagtugyan sa paagi sa pag-ampo, miingon sa laing higayon, โ€˜Pangayo ug kamo makadawat,โ€™ ug tungod kay ang matag usa adunay mga pangamuyo nga nahiangay sa iyang kaugalingong kahimtang, ang naandan ug angay nga pag-ampo [the Lordโ€™s Prayer] unang litokon, isip pundasyon sa dugang pang mga tinguhaโ€ (Tertullian, De orat. 10: PL 1, 1165; cf. Lk 11:9) (CCC #2761).

Usa ka Dalan Padulong sa Pagbag-o

Labaw pa sa mga pulong, ang Pag-ampo sa Ginoo usa ka dalan padulong sa pagkabalaan, sa suod nga pakig-uban sa Diyos, ug sa katumanan sa atong labing lawom ug hustong pagkahan-ay nga mga tinguha. Ang matag pangamuyo naghagit kanato sa pagpunting pag-usab sa atong mga kasingkasing ngadto sa Gingharian sa Diyos, nga nag-umol sa atong mga hunahuna, mga buhat, ug mga pangandoy.

Bisan tuod ang matag usa kanato adunay daghang nagkalainlaing mga tinguhaโ€”ang uban maayo, ang uban walay moral nga kabug-aton, ug ang uban dili kaayo maayoโ€”hinungdanon nga wagtangon ang atong dili hapsay nga mga tinguha ug ihan-ay sa hustong paagi ang uban. Ang pagbaton og kinabuhing hapsay, nga nahiuyon sa kabubut-on sa Diyos, naghatag kanato og kagawasan. Ang kinabuhi nga gidumala sa dili hapsay ug nagkasumpaki nga mga tinguha nagdala kanato sa usa ka mangitngit ug masakit nga dalan sa kagubot sa sulod, kalibog, ug kawalay direksiyon.

Ang tinuod nga kalinaw makab-ot kon ang grasya maghatag og kahapsay sa atong gikapoy nga mga kalag, magpugong ug mogiya kanato ngadto sa Diyos mismo. Ang atong mga tinguha mahimong sama sa mga instrumento sa usa ka orkestra. Kon kini giyahan sa Balaang Konduktor, ang atong mga kinabuhi makamugna og usa ka matahom ug nahiuyon nga simponiya nga naghimaya Kaniya.

Ang Katuyoan Naggiya sa mga Pamaagi

Kasagarang hilig sa mga tawo ang paghatag og mas dakong importansiya sa mga paagi sa pagkab-ot sa usa ka tumong kay sa tumong mismo. Pananglitan, unsa ang katuyoan sa kuwarta? Pinaagi sa kuwarta, makahatag kita og pagkaon, puy-anan, ug sinina alang sa atong kaugalingon ug sa atong mga pamilya. Kon ang kuwarta mahimong tumong mismo, magtigom kita og bahandi tungod lamang sa bahandi, ug kini usa ka sayop. Ang kuwarta usa lamang ka paagi nga angay gamiton alang sa mas dakong kaayohan.

Kini nga prinsipyo magamit sa tanang bahin sa kinabuhi. Kon ang imong kinatas-ang tumong mao ang bahandi, kalingawan, kalibotanong kalamposan, o kaugalingong kaharuhay, ang imong inadlaw nga mga pagpiliโ€”ang imong mga paagiโ€”mahiuyon niana nga tumong. Basin magtrabaho ka og taas nga mga oras aron makatigom og bahandi, makatukod og maayong dungog, makagasto sa mga luho, o makauna sa pagpahayahay.

Apan kon ang imong kataposang tumong mao ang pagkinabuhi sumala sa mga Bulahang Panudloโ€”ang walay kataposang kalipay diha sa presensiya sa Diosโ€”lahi kaayo ang imong mga paagi. Maningkamot ka sa pagkabalaan, unahon ang pag-ampo, ugmaron ang mga hiyas, ug maghimo og mga sakripisyo nga motultol ngadto sa Langit. Sa higayon nga matin-aw na nimo ang imong tinuod nga tumong, mahan-ay na nimo sa hustong paagi ang mga pamaagi sa pagkab-ot niini.

Ang Kataposang Tumong sa Tawo

Unsa ang katuyoan sa kinabuhi? Gitubag ni Jesus kini nga pangutana sa Iyang Pag-ampo isip Labawng Pari sa gabii sa wala pa Siya mamatay: โ€œUg kini mao ang kinabuhing walay kataposan: nga sila makaila kanimo, ang bugtong tinuod nga Dios, ug kang Jesucristo nga imong gipadalaโ€ (John 17:3).

Kining mubo apan lawom nga pahayag naglangkob sa tibuok katuyoan ug tumong sa atong kinabuhi. Gilalang kita alang sa kinabuhing walay kataposan, ug kana nga kinabuhi makab-ot lamang pinaagi sa pag-ila sa Dios. Kini nga โ€œpag-ilaโ€ usa ka lawom, personal, ug makapausab sa kinabuhi nga pag-ila Kaniyaโ€”usa ka suod nga pakighiusa diha sa gugma.

Tungod kay kini mao ang atong kataposang tumong, ang tanan natong buhaton sa kinabuhi kinahanglang mahimong paagi sa pagkab-ot niini. Kon dili, dili gayod malikayan nga ang atong mga paningkamot mapunting sa mas ubos ug sayop nga mga tumong.

Mahimo ba kitang adunay daghang kataposang mga tumong? Pananglitan, mahimo ba natong tinguhaon ang pag-ila sa Dios ug ang materyal nga bahandi isip managsamang mga tumong? Mahimo ba usab natong idugang ang pagtagamtam sa kinabuhi, pagpadako og pamilya, o pagbiyahe isip dugang nga mga tumong?

Sumala sa kahulogan niini, usa lamang ang mahimong kataposang tumong. Ang kataposang tumong usa raโ€”kini ang naghan-ay sa tanang uban pa aron mapunting ngadto niini. Siyempre, ang pagbaton og pamilya, pagtagamtam sa mga bakasyon, o pagpaningkamot nga mahimong lig-on ang kahimtang sa panalapi mahimong mga paagi nga nagsilbi sa kataposang tumong, apan dili kini angay mahimong mga tumong sa ilang kaugalingon. Kon ang pag-ila, paghigugma, ug paghimaya sa Dios dili mao ang atong kataposang tumong, nan ang tanan sa atong kinabuhi mawad-an sa hustong direksiyon.

Ang pagpili sa kinalabwan ug kinadak-ang kaayohan nga atong makab-otโ€”ang walay kataposang kabulahanan diha sa hingpit nga pakighiusa sa Diosโ€”ug ang paghimo niini nga giya nga prinsipyo sa atong kinabuhi dili kanunay sayon, kay kasagaran nagkinabuhi kita nga nabahin ang atong mga kasingkasing. Mahimong tinguhaon nato ang Dios apan magpabilin gihapon kitang nagkupot sa mas ubos nga mga kaayohan. Ang hapsay nga kinabuhi mao ang kinabuhi diin ang tanan gitumong sa hustong paagi ngadto sa atong tinuod nga kataposang tumong, aron ang tanang uban pa mahiuyon niini.

Paghan-ay sa Atong Kinabuhi

Sa dihang pilion nato ang walay kataposang kabulahananโ€”ang kinabuhi sa hingpit nga pakighiusa sa Diosโ€”isip atong kataposang tumong, ang tanan sa kinabuhi magsugod sa pagkahiuyon niana nga tumong. Pananglitan, kon ang pag-ila ug paghigugma sa Dios mao ang atong kataposang katuyoan, ang paghigugma sa atong pamilya mahimong tumong nga nagsuporta niini. Ang tinuod nga gugma alang sa pamilya dili hakog o pulos pagbati lamang; nagtinguha kini sa kinalabwang kaayohan alang sa atong mga minahal. Busa, higugmaon nato sila sa paagi nga makapaduol kanila sa Dios ug makahatag og himaya sa Dios, dili sa paagi nga nag-una sa yutan-ong kaharuhay o lumalabay nga kalipay.

Sa samang paagi, ang atong trabaho, mga kabtangan, mga kalingawan, ug inadlaw nga mga kalihokan dili na mahimong mga tumong sa ilang kaugalingon. Hinuon, mahimo silang mga paagi nga motabang kanato sa pagtubo sa gugma sa Dios ug sa isigkatawo. Ang trabaho, pananglitan, dili na lamang pagpangita og bahandi o taas nga kahimtang sa katilingban, kondili usa ka kahigayonan sa paghimaya sa Dios pinaagi sa kakugi, integridad, ug pagtagana sa mga panginahanglan sa atong pamilya.

Aron mahan-ay gayod ang atong kinabuhi, kinahanglan natong sigurohon nga ang tanan natong buhatonโ€”ang atong mga relasyon, mga pangandoy, ug inadlaw nga mga pagpiliโ€”mahimong instrumento nga motultol kanato ngadto sa Dios.

โ€œPag-ilaโ€ sa Bugtong Tinuod nga Dios

Kon ang kinabuhing dayon mao ang atong katuyoan ug tumong, kinahanglan natong masabtan kon unsay kahulogan sa โ€œpag-ilaโ€ sa bugtong matuod nga Diyos ug sa Iyang gipadala, si Jesukristo.

Sa Kasulatan, ang โ€œpag-ilaโ€ sa Diyos mao ang paghiusa uban Kaniya, usa ka lawom ug personal nga pakig-ambit. Gitawag kita sa pag-ambit sa pagka-Diyos ni Kristo, nga nahimong posible tungod kay nagpaubos Siya aron makaambit sa atong pagkatawo.

Kini nga pag-ambit sa kinabuhi sa Diyos hingpit nga matuman sa Langit, diin mosimba kita atubangan sa Bulahang Panan-aw, nga makita nato ang Diyos ingon nga Siya gayod sa tanan Niyang himaya. Ang walay kataposang pag-ampo sa Langitโ€”โ€œSantos, Santos, Santos, ang Ginoong Diyos nga Makagagahom sa Tanan, nga Kaniadto, Karon, ug Moabotโ€โ€”nagpahayag niining hingpit nga pakig-ambit. Aron makab-ot kining kinalabwan ug kataposang kamatuoran, kinahanglan ipahiuyon nato ang atong tibuok kinabuhi dinhi sa yuta ngadto nianang langitnong kamatuoran bisan karon pa.

Ang pag-ampo nga hingpit nga nagtudlo kanato niining kataposang tumong, ug kon sa unsang paagi ang matag paagi kinahanglan mosilbi nianang tumonga, mao ang Amahan Namo. Dili lamang kini ang hingpit nga sumbanan sa pag-ampoโ€”kini ang hingpit nga sumbanan sa kinabuhi.

Ang Estruktura sa Amahan Namo

Sa dili pa mosulod sa detalyadong mga pagpamalandong sa matag linya sa Amahan Namo, makatabang ang pagtan-aw sa pag-ampo sa kinatibuk-an. Ang pagsabot sa estruktura niini makatabang kanato sa pag-ampo niini sa hustong paagi ug sa paggamit niini isip sumbanan sa atong pag-ampo, aron mahulma kita niini ug mahan-ay sa husto ang atong mga kalag.

Sumala sa gitudlo nila San Tomas de Aquino ug San Agustin, ang pito ka mubo, hingpit, ug makapabag-o nga mga pangamuyo nga gihatag ni Jesus kanato sa Amahan Namo gihan-ay sumala sa paagi nga angay natong tinguhaon kini. Ang unang pangamuyo nga gidapit kita sa pag-ampo mao ang alang sa kinalabwang tinguha. Ang โ€œkinalabwanโ€ wala magpasabot nga โ€œlabing dakoโ€ sa kamahinungdanon. Ang tanang pito ka pangamuyo nagkalambigit, nga nahimong usa ka pag-ampo ngadto sa Amahan. Hinunoa, ang โ€œkinalabwanโ€ nagtumong sa han-ay sa atong pagtinguha sa mga kaayohan sa pito ka pangamuyoย  (itandi sa Summa Theologica II-II, q. 83, a. 9).

Kining hustong paghan-ay wala maglain sa dagko ug gagmay nga mga tinguha, kondili sa mga tinguha nga nagdala kanato ngadto sa atong kataposang tumongโ€”ang Diyos Mismoโ€”ug sa mga tinguha nga ubos niana ug nagsuporta nianang kataposan ug kinalabwang tumong.

Ang pangbukas nga linya sa Amahan Namoโ€”โ€œAmahan namo, nga anaa sa Langitโ€โ€”diha-diha nga nagtumong kanato ngadto sa Diyos. Dili kini usa ka pangamuyo kondili usa ka sukaranang disposisyon: usa ka buhat sa pagpaling sa atong mga kasingkasing ngadto sa atong mahigugmaong Amahan.

Sa dihang natumong na kita ngadto sa Amahan, sugdan nato ang atong mga pangamuyo sumala sa han-ay nga gihatag ni Kristo.

Una, tinguhaon nato ang Diyos Mismo ug ang Iyang himaya:

  • Pagdaygon ang Imong ngalan: nangandoy nga balaanon ang ngalan sa Diyos diha kanato ug sa tibuok kabuhatan
  • Umabot kanamo ang Imong gingharian: nag-ampo alang sa pagtukod sa Gingharian sa Diyos diha sa atong mga kasingkasing karon ug sa kataposang katumanan niini

Ikaduha, tinguhaon nato ang mga paagi aron makab-ot kining tumonga:

  • Matuman ang Imong pagbuot dinhi sa yuta maingon sa langit: nagpahiuyon sa atong kabubut-on ngadto sa hingpit nga kabubut-on sa Diyos
  • Ang among kalan-on sa matag-adlaw ihatag kanamo karong adlawa: nangayo sa materyal nga panginahanglan ug espirituhanong pagkaon
  • Pasayloa kami sa among mga sala: nangita sa pakig-uli sa Diyos ug sa uban pinaagi sa pagpasaylo sa usag usa

Sa kataposan, tinguhaon nato nga mawala ang mga babag nga nagpugong kanato sa pagkab-ot niining tumonga:

  • Ayaw kami itugyan sa panulay: nangayo og kusog sa mga panahon sa pagsulay
  • Luwasa kami sa dautan: nangayo og panalipod batok sa dautan ug sa iyang mga buhat

Kining pito ka pangamuyo naglangkob sa usa ka nagkahiusang kinatibuk-an nga nagpakita sa hustong paghan-ay sa atong mga tinguha atubangan sa Diyos. Ang estruktura mahimong ipasimple sa mosunod:

  • Ang unang duha ka pangamuyo nagtultol kanato ngadto sa atong kataposang tumong: ang pag-ambit sa pagkabalaan ug Gingharian sa Diyos.
  • Ang tulo ka pangamuyo sa tunga nagtutok sa mahinungdanong mga paagi: ang pagpahiuyon sa kabubut-on sa Diyos, pagsalig sa Iyang pag-atiman, ug pag-ambit sa Iyang kalooy.
  • Ang kataposang duha ka pangamuyo nagtumong sa mga babag: ang pagbuntog sa mga pagsulay ug pagsukol sa daotan.

Ang tanang pangamuyo nga gihiusa nagdala kanato ngadto sa katumanan sa Walay Kataposang Kabulahanan, diin sa walay kataposan matuman nato ang atong katuyoan sa paghimaya sa Dios, nga magsinggit hangtod sa kahangtoran: Balaan, Balaan, Balaan! โ€œBusa, mokaon man kamo o moinom, o bisan unsay inyong buhaton, buhata ang tanan alang sa himaya sa Diosโ€ (1 Corinthians 10:31).

Mga Gasa sa Espiritu ug ang mga Kabulahanan

Dugang sa pagpasiugda sa kahapsay sa mga tinguha nga gitudlo sa Amahan Namo, gipahaom usab ni San Agustin ug Santo Tomas de Aquino ang matag pangamuyo sa Pito ka Gasa sa Espiritu Santo ug sa mga Kabulahanan, nga nagpakita kon giunsa kita pag-umol niini nga pag-ampo sa espirituhanong mga hiyas nga gidayeg ni Cristo sa Wali sa Bukid (Matthew 5: 3โ€“12). Mao kini ang ilang sumbanan:

Pangamuyoโ€”Gasa sa Espirituโ€”Kabulahanan

Pagdaygon ang Imong Ngalanโ†’ Kahadlok sa Ginooโ€”Bulahan ang mga kabos sa espiritu

Umabot Kanamo ang Imong Gingharianโ†’ Pagkadiosnonโ€”Bulahan ang mga maaghop

Matuman ang Imong Pagbuotโ†’ Kahibaloโ€”Bulahan ang mga nagbangotan

Hatagi Kami Karon sa Among Makaon sa Matag Adlawโ†’ Kalig-onโ€”Bulahan ang mga gigutom ug giuhaw sa pagkamatarong

Pasayloa Kami sa Among mga Salaโ†’ Pagtambagโ€”Bulahan ang mga maluluy-on

Ayaw Kami Itugyan sa Panulayโ†’ Pagsabotโ€”Bulahan ang mga putli og kasingkasing

Luwasa Kami sa Daotanโ†’ Kaalamโ€”Bulahan ang mga tigpasiugda sa kalinaw

Pinaagi sa paghan-ay sa pag-ampo niining paagiha, makita nato nga ang matag pangamuyo naghangyo sa Dios ug nagsalig usab sa mga Gasa sa Espiritu Santo aron umolon kita sumala sa mga Kabulahanan. Sa ingon, ang Amahan Namo nahimong dalan ngadto sa pagkabalaan, nga nagbukas kanato sa mga Gasa sa Espiritu Santo aron ang atong mga hunahuna, mga buhat, ug mga tinguha anam-anam nga mahiuyon sa Balaang Kaalam.

Si San Agustin ug Santo Tomas wala sa dayag magpahaom sa kataposang duha ka Kabulahananโ€”kadtong mahitungod sa paglutosโ€”sa mga pangamuyo sa Amahan Namo. Hinuon, ilang giisip ang paglutos nga giantos uban sa pagpailob isip sangpotanan sa kinabuhi nga gikinabuhi diha sa kabulahanan, inay usa ka lahi nga sulodnong disposisyon nga angay ugmaron. Ang paglutos, ilabina ang pagkamartir, mao ang kinatas-ang pamatuod sa pagkamatinud-anon sa usa ka tawo kang Cristo, nga giantos uban sa labaw-sa-kinaiyahan nga hiyas, inay aktibong pangitaon isip usa ka sulodnong disposisyon (Summa Theologiae, II-II, q. 124, a. 3).

Pagsulod sa mga Pangamuyo

Karon nga nakapamalandong na kita sa kinatibuk-ang pagtan-aw sa Amahan Namo, andam na kitang mamalandong una kon kinsa ang Dios ug kon giunsa nato Siya pag-ila (Mga Kapitulo Usaโ€“Duha). Gikan niini, atong susihon sa detalye ang pito ka pangamuyo (Mga Kapitulo Tuloโ€“Siyam).

Samtang nagpadayon ka sa mga kapitulo, hinumdomi ang tulo ka bahin sa pagkahan-ay nga gilatid niining Pasiuna. Ang pagsabot niini nga pagkahan-ayโ€”ang katuyoan, mga paagi, ug mga babagโ€”maghatag og kinabuhi sa Amahan Namo, nga motabang kanimo sa pag-ampo niini sa paagi nga gituyo sa Dios.

Sa ubos adunay mas halapad nga pasiunang pagpamalandong sa Amahan Namo nga mahimong ampoan isip pagpangandam sa mas detalyadong pagsusi sa matag pangamuyo.

Mag-ampo Kita:

Amahan namo, nga anaa sa mga Langit, mabalaan unta ang Imong ngalan dinhi kanako ug sa tibuok kabuhatan kay Ikaw Balaan, Balaan, Balaan!!!

Amahan namo, nga anaa sa mga Langit, umabot unta ang Imong Gingharian sa among mga kasingkasing karon pinaagi sa grasya ug sa Imong pagbalik diha sa himaya aron tukoron ang Bag-ong mga Langit ug Bag-ong Yuta, aron ang tanang anghel ug mga santos mosinggit og Balaan, Balaan, Balaan, karon ug hangtod sa kahangtoran!

Amahan namo, nga anaa sa mga Langit, matuman unta ang Imong pagbuot, maingon sa Langit, mao usab dinhi sa yuta, kay ang hingpit nga pagkamasinugtanon sa Langit mao ang among sumbanan dinhi sa Yuta. Ang Imong kataposang kabubut-on alang kanamong tanan mao ang pagsinggit og Balaan, Balaan, Balaan, ug ang pagpadayag sa kadako sa Imong pagkabalaan diha sa among mga kinabuhi!

Amahan namo, nga anaa sa mga Langit, ihatag kanamo ang among inadlawng mga panginahanglan, ang among materyal nga panginabuhian, ang grasya sa pagtuman sa Imong pagbuot, ug labaw sa tanan, ang espirituhanong pagkaon sa Eukaristiya, diin among matilawan nang daan ang Walay Kataposang Kombira sa Langit diin magsinggit kami sa walay kataposan og Balaan, Balaan, Balaan!

Amahan namo, Ikaw nga anaa sa mga Langit, pasayloa kami sa among mga utang, maingon nga nagapasaylo usab kami sa mga nakautang kanamo, kay ang pagpasaylo ug kalooy kinahanglang ihatag aron madawat, aron matuman ang hingpit nga pagpasig-uli Kanimo ug sa tanan Mong mga anak, aron kaming tanan mosimba Kanimo, nga nagaawit, Balaan, Balaan, Balaan!

Amahan namo, Ikaw nga anaa sa mga Langit, lig-ona kami aron magmadaogon sa matag balaang pagsulay nga Imong gitugotan, kay ang tuyo niini mao ang among pagkabalaan, nga maghimo kanamong takos sa pagdayeg ug paghimaya Kanimo sa kahangtoran, Ikaw nga Balaan, Balaan, Balaan!

Amahan namo, Ikaw nga anaa sa mga Langit, luwasa kami gikan sa daotan ug sa tanan niyang mga buhat, aron makasulod kami sa Imong Gingharian ug sa umaabot nga Bag-ong mga Langit ug Bag-ong Yuta, diin ang tibuok Langitnong Herarkiya mosinggit sa kahangtoran, uban sa usa ka hunahuna, kasingkasing, kalag, ug kusog, nga Ikaw, ang Usa ug Walay Kataposang Dios, ang Halangdong AKO MAO ANG AKO, Balaan, Balaan, Balaan!


Talaan sa mga Sulod

Unang Kapitulo: Ang Dios

Librong Humok og Hapin โ€“ย Kindle eBook โ€“ Audible โ€“ Google Play โ€“ Apple Books โ€“ ug uban pa!