Suốt hơn một thế kỷ qua, Thánh Têrêsa thành Lisieux, còn được biết đến với tên gọi “Bông Hoa Nhỏ”, đã thu hút biết bao tâm trí và tâm hồn. Trái tim đơn sơ và trong trắng của thánh nữ bừng cháy tình yêu sâu đậm dành cho Chúa chúng ta, và tình yêu ấy đã tuôn tràn vào cuộc đời của nhiều người. Mỗi ngày, thánh nữ khơi dậy niềm cảm hứng nơi những ai quen biết mình, và đến nay ngài vẫn tiếp tục khơi dậy niềm cảm hứng nơi những ai đọc câu chuyện đời ngài.
Marie Françoise-Thérèse Martin chào đời ngày 2 tháng 1 năm 1873 tại phố Saint-Blaise, Alençon, nước Pháp, là con của bà Marie-Azélie Guérin (Zélie) và ông Louis Martin, một người thợ kim hoàn và thợ đồng hồ. Mẹ của Têrêsa, người thường gọi em là “thiên thần nhỏ” của mình, qua đời vì ung thư vú chỉ vài tháng trước sinh nhật lần thứ năm của em. Nhưng những năm đầu đời sống bên mẹ đã để lại dấu ấn sâu đậm nơi Têrêsa đến nỗi, về nhiều phương diện, mẹ vẫn ở lại với em trong tâm hồn và ký ức suốt cả cuộc đời. Tình yêu mà hai mẹ con dành cho nhau là một tình yêu vĩnh cửu.
Cha của Têrêsa, ông Louis Martin, người gọi em là “nữ hoàng nhỏ” của mình, hằng ngày đều bày tỏ tình yêu sâu đậm dành cho em, và em ngưỡng mộ cha như “đức vua” của mình. Khi còn nhỏ, Têrêsa thường ở bên cha hàng giờ lúc ông làm vườn, mong được gần cha bất cứ khi nào có thể. Em thường theo cha đi dạo mỗi ngày, và lần nào hai cha con cũng ghé viếng Thánh Thể tại tu viện gần đó ở Lisieux. Em yêu thích được ở bên cha và cảm nhận tình yêu Thiên Chúa làm thỏa lòng mình trong vòng tay hiền phụ của ông. Năm sáu mươi sáu tuổi, ông Louis bị hai cơn đột quỵ dẫn đến bại liệt. Ông sống ba năm tiếp theo trong bệnh viện và hai năm cuối đời tại nhà, được gia đình chăm sóc. Hai người con gái của ông là Céline và Léonie đảm nhận phần lớn việc chăm sóc ông tại nhà cho đến ngày 24 tháng 6 năm 1893, khi Léonie gia nhập Đan viện Thăm Viếng ở Caen trong lần thứ hai bước vào đời tu. Trong năm cuối đời của ông, Céline tận tụy chăm sóc cha, với sự trợ giúp của người chú, một nữ giúp việc và một nam phụ tá, cho đến khi ông qua đời ngày 29 tháng 7 năm 1894.
Têrêsa có bốn người chị còn sống và bốn anh chị em qua đời từ nhỏ (ba người mất khi còn sơ sinh, còn Hélène mất lúc năm tuổi). Tất cả các chị còn sống của Têrêsa đều bước vào đời tu, trong đó ba người gia nhập cùng một đan viện Cát Minh ở Lisieux với Têrêsa. Các chị còn sống của Têrêsa là:
- Marie, trở thành nữ tu Cát Minh tại Lisieux, với tên dòng là nữ tu Maria Thánh Tâm.
- Pauline, trở thành Mẹ Anê Chúa Giêsu tại Đan viện Cát Minh Lisieux.
- Léonie, trở thành nữ tu Françoise-Thérèse thuộc Dòng Thăm Viếng tại Caen. Đời sống nhân đức thánh thiện của chị hiện đang được nghiên cứu nhằm hướng đến khả năng tuyên thánh trong tương lai.
- Céline, cũng trở thành nữ tu Cát Minh tại Lisieux, với tên dòng là nữ tu Geneviève Thánh Nhan.
Mối quan hệ giữa Têrêsa và các chị vừa bình thường vừa độc đáo. Các chị em chơi đùa cùng nhau và đôi khi cũng cãi nhau. Tuy nhiên, tình yêu và lòng trìu mến sâu đậm họ dành cho nhau đã làm biến đổi một mối quan hệ chị em vốn dĩ bình thường. Têrêsa hết lòng yêu quý các chị và thích được ở bên các chị; các chị cũng dành cho em tình yêu như thế.
Mọi người trong gia đình Têrêsa đều dành cho nhau một tình yêu dịu dàng, trìu mến và bền vững. Mái ấm của họ thực sự là một “trường học yêu thương”, nơi những bài học yêu thương được học hỏi và sống mỗi ngày. Về nhiều phương diện, Têrêsa học biết tình yêu Thiên Chúa trước hết và trên hết qua tình yêu mà em cảm nghiệm trong gia đình.
Ngay trước sinh nhật lần thứ mười lăm, sau khi vượt qua nhiều trở ngại, Têrêsa được Đức Giám mục Bayeux cho phép gia nhập đan viện Cát Minh. Chị chính thức bước vào thỉnh viện ngày 9 tháng 4 năm 1888, khi mười lăm tuổi. Chị đón nhận đời sống tu trì và sống đời ấy với lòng nhiệt thành và tận hiến, tuyên khấn tạm ngày 10 tháng 1 năm 1889 và tuyên khấn trọn đời ngày 24 tháng 9 năm 1890. Trong bảy năm tiếp theo, nữ tu Têrêsa sống cuộc đời ẩn dật và thánh thiện của một nữ tu Cát Minh.
Nữ tu Têrêsa bắt đầu viết tự truyện khi hai mươi mốt tuổi, chỉ ba năm trước khi qua đời, do vâng lời chị mình là Pauline, người vừa được bầu làm Mẹ Bề trên với tên dòng là Mẹ Anê Chúa Giêsu. Cuốn tự truyện này, Truyện Một Tâm Hồn, ghi lại vẻ đẹp và chiều sâu của đời sống gia đình chị, đem đến những hiểu biết sâu sắc và đẹp đẽ về ơn gọi nữ tu Cát Minh của chị, đồng thời cho thấy chị đã hết lòng gắn bó với Chúa Giêsu như thế nào, khao khát được ở bên Người mãi mãi trên Thiên Đàng, ngay từ những năm tháng đầu tiên của tuổi thơ.
Bản thảo đầu tiên làm nên cuốn Truyện Một Tâm Hồn bao gồm những ký ức tuổi thơ cũng như những năm đầu đời tu của nữ tu Têrêsa. Năm hai mươi ba tuổi, nữ tu Têrêsa mắc bệnh lao và phải chịu đau đớn rất nhiều trong hơn một năm. Chính trong thời gian này, chị đã viết thêm hai bản thảo cho cuốn tự truyện của mình. Một bản được viết cho người chị là Marie, nữ tu Maria Thánh Tâm, vì chị ấy mong muốn được biết thêm về linh đạo của nữ tu Têrêsa (được trình bày trong Chương 10 của cuốn sách này). Bản thảo cuối cùng trình bày chi tiết đời sống tu trì của chị và được viết do vâng lời Mẹ Marie de Gonzague, theo lời thỉnh cầu của nữ tu Anê Chúa Giêsu (được trình bày trong Chương 9 của cuốn sách này). Bản thảo cuối cùng này được viết trong năm cuối đời của chị, sau khi người ta phát hiện chị mắc bệnh lao. Chị đã không thể hoàn tất bản thảo này vì sức khỏe ngày càng suy giảm, nhưng người chị của chị là nữ tu Anê Chúa Giêsu đã ghi chép tỉ mỉ trong một cuốn sổ về những tháng cuối đời của nữ tu Têrêsa; những ghi chép ấy đã được in thành một cuốn sách riêng mang tên Những Cuộc Trò Chuyện Cuối Cùng Của Chị. Ngoài ra, còn có ấn bản Thư Của Nữ Tu Têrêsa Thành Lisieux, mà phần lớn nội dung được xuất bản lần đầu dưới nhan đề Toàn Tập Thư Từ. Sau cùng, nữ tu Têrêsa còn say mê sáng tác thơ, lời nguyện và kịch; nhiều tác phẩm trong số đó đã được xuất bản dưới nhiều hình thức khác nhau.
Nữ tu Têrêsa qua đời ngày 30 tháng 9 năm 1897, bên cạnh ba người chị em nhà Martin cùng tất cả các chị em trong đan viện Cát Minh Lisieux. Những lời cuối cùng của chị là: “Ôi!… Con yêu mến Người!… Lạy Thiên Chúa của con, con…yêu mến…Chúa!”
Một gia đình các thánh
Như đã đề cập, bà Zélie, thân mẫu của Têrêsa, qua đời khi Têrêsa mới bốn tuổi. Ông Louis, thân phụ của chị, qua đời khi nữ tu Têrêsa được hai mươi mốt tuổi, chỉ ba năm trước khi chính chị qua đời. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã tuyên thánh cho cả ông Louis và người vợ của ông là bà Zélie, khiến hai vị trở thành đôi vợ chồng đầu tiên được tuyên thánh cùng nhau, đồng thời là đôi cha mẹ đầu tiên được tuyên thánh sau khi người con của mình đã được tuyên thánh.
Năm 1893, Léonie, chị của Thánh Têrêsa, gia nhập Đan viện Thăm Viếng tại Caen và nhận tên dòng là nữ tu Françoise-Thérèse. Chị là người duy nhất trong năm chị em không trở thành nữ tu Cát Minh tại Lisieux. Nữ tu Françoise-Thérèse qua đời năm 1941, và vào ngày 24 tháng 1 năm 2015, một cuộc điều tra cấp giáo phận đã được mở để xem xét sự thánh thiện của chị. Do đó, hiện nay chị được gọi là “Tôi tớ Chúa Léonie Martin”. Một ngày kia, cũng như em gái và cha mẹ mình, chị có thể nhận được những tước hiệu vinh hiển là “Chân phước” và “Thánh”.
Mặc dù án phong chân phước cho từng người chị khác của Thánh Têrêsa chưa được mở, nhưng hầu như không có gì phải nghi ngờ rằng các chị thực sự là những tôi tớ của Thiên Chúa, những người có đời sống thánh thiện sâu xa. Họ là một gia đình thánh thiện. Nữ tu Marie Thánh Tâm qua đời năm 1905 vì bệnh lao. Mẹ Agnès Chúa Giêsu (Pauline) qua đời ngày 28 tháng 7 năm 1951, và người cuối cùng trong số các chị em nhà Martin, nữ tu Geneviève Thánh Nhan (Céline), qua đời ngày 25 tháng 2 năm 1959.
Phạm vi của cuốn sách này
Cuốn sách này trình bày 99 bài học ngắn, suy niệm và lời nguyện từ cuộc đời Thánh Têrêsa. Các bài học dựa trên chính những lời của Têrêsa khi chị chia sẻ đức tin và tâm hồn mình qua những trang viết trong ba bản thảo của cuốn tự truyện: Truyện Một Tâm Hồn. Mỗi bài suy niệm tiếp theo cố gắng nắm bắt một trong vô vàn nhân đức của chị, để thưởng thức “hương thơm” của bông hoa nhỏ quý giá này của Thiên Chúa và vận dụng nhân đức ấy vào đời sống hằng ngày của anh chị em. Lời nguyện kết thúc mỗi bài học không chỉ được viết ra để đọc, mà còn để cầu nguyện. Anh chị em có thể thấy hữu ích khi cầu nguyện bằng lời nguyện ấy một cách chậm rãi và trong tâm tình suy niệm vào cuối mỗi bài học, và có lẽ còn trở lại với lời nguyện ấy vào cuối mỗi ngày, đặc biệt là những lời nguyện phù hợp nhất với đời sống của anh chị em.
Có thể sẽ hữu ích nếu anh chị em dùng cuốn sách này làm sách suy niệm hằng ngày, mỗi ngày đọc một bài học. Làm như thế sẽ giúp anh chị em lần lượt suy gẫm từng bài học từ cuộc đời thánh thiện của chị, để thấm đượm sự ngọt ngào của tình yêu và chiều sâu đời sống của chị. Tuy nhiên, anh chị em cũng có thể thấy việc đọc nhiều bài học cùng một lúc mang lại lợi ích không kém.
Ngoài ra, cuốn sách này không nhằm để “chỉ đọc một lần”. Trái lại, những bài học chúng ta rút ra từ cuộc đời Thánh Têrêsa đáng để chúng ta thấm nhuần suốt cả cuộc đời. Vì thế, phần suy niệm và lời nguyện sau mỗi bài học làm cho cuốn sách này trở thành một nguồn trợ giúp hữu ích cho việc xét mình và cầu nguyện hằng ngày trong suốt cuộc đời. Đối với những ai đặc biệt cảm thấy được cuộc đời Thánh Têrêsa khơi nguồn cảm hứng, cuốn sách này sẽ hữu ích để tìm về hết lần này đến lần khác. Anh chị em là cha mẹ cũng có thể thấy những bài học của Thánh Têrêsa hữu ích cho việc giáo dục con cái. Kể những câu chuyện về Têrêsa bé nhỏ sẽ khơi nguồn cảm hứng và thôi thúc con cái anh chị em vươn lên khi các em lớn lên và trưởng thành trong đời sống đức tin của mình.
Chương Một – Những ký ức đầu đời
Có bản sách điện tử và sách bìa mềm!
Sách bìa mềm trên Amazon – Amazon Kindle – Google Play – iTunes – Barnes & Noble
