Kwa zaidi ya karne moja, Mtakatifu Teresia wa Mtoto Yesu wa Lisieux, anayejulikana pia kama “Ua Dogo,” amevutia akili na mioyo ya watu wasiohesabika. Moyo wake mnyofu na safi uliwaka kwa upendo mkuu kwa Bwana wetu, na upendo huo ulifurika na kuyagusa maisha ya wengi. Kila siku aliwachochea wale waliomjua, na anaendelea kuwachochea wale wanaosoma habari za maisha yake.
Marie Françoise-Thérèse Martin alizaliwa tarehe 2 Januari 1873 katika Rue Saint-Blaise, Alençon, Ufaransa, kwa Marie-Azélie Guérin (Zélie) na Louis Martin, aliyekuwa fundi wa vito na saa. Mama yake, ambaye mara nyingi alimwita Teresia “malaika wangu mdogo,” alifariki kwa saratani ya matiti miezi michache tu kabla ya Teresia kutimiza miaka mitano. Lakini miaka hiyo ya mwanzo aliyokaa na mama yake ilikuwa na athari kubwa sana kwa Teresia kiasi kwamba, kwa namna nyingi, mama yake alibaki naye moyoni na akilini katika maisha yake yote. Upendo ambao mama na binti walishirikiana ulikuwa wa milele.
Baba yake, Louis Martin, aliyemwita Teresia “malkia wangu mdogo,” alimwonyesha kila siku upendo wake mkuu kwake, naye alimheshimu na kumwona kama “mfalme” wake. Akiwa mtoto, Teresia alikaa kwa saa nyingi pamoja na baba yake alipokuwa akifanya kazi bustanini, akitamani kuwa karibu naye mara nyingi kadiri alivyoweza. Mara kwa mara aliandamana naye katika matembezi yake ya kila siku, ambayo sikuzote yalijumuisha kutembelea Sakramenti Takatifu katika konventi iliyokuwa karibu huko Lisieux. Alipenda kuwa pamoja naye na aliona utoshelevu wa upendo wa Mungu katika kumbatio lake la kibaba. Akiwa na umri wa miaka sitini na sita, Louis alipatwa na kiharusi mara mbili, hali iliyosababisha kupooza. Alikaa hospitalini kwa miaka mitatu iliyofuata, na miaka miwili ya mwisho ya maisha yake aliikaa nyumbani akitunzwa na familia yake. Binti zake Céline na Léonie ndio waliokuwa walezi wake wakuu nyumbani hadi tarehe 24 Juni 1893, Léonie alipoingia katika Konventi ya Masista wa Maamkio huko Caen katika jaribio lake la pili la kuingia katika maisha ya kitawa. Katika mwaka wa mwisho wa maisha yake, Céline alimtunza baba yao kwa uaminifu, akisaidiwa na mjomba wao, mfanyakazi wa kike wa nyumbani na msaidizi wa kiume, hadi alipofariki tarehe 29 Julai 1894.
Teresia alikuwa na dada wanne waliokuwa hai na ndugu wanne waliofariki wakiwa na umri mdogo (watatu walifariki wakiwa wachanga na Hélène akiwa na miaka mitano). Dada zake waliokuwa hai wote waliingia katika maisha ya kitawa, watatu kati yao wakiingia katika konventi ileile ya Wakarmeli huko Lisieux aliyoingia Teresia. Dada zake waliokuwa hai walikuwa:
- Marie, aliyekuwa Mkarmeli huko Lisieux, akichukua jina la Sista Marie wa Moyo Mtakatifu wa Yesu.
- Pauline, aliyekuwa Mama Agnes wa Yesu katika konventi ya Wakarmeli ya Lisieux.
- Léonie, aliyekuwa Sista Françoise-Thérèse, mtawa wa Shirika la Maamkio huko Caen. Maisha yake ya fadhila za kitakatifu yanachunguzwa kwa sasa kwa lengo la uwezekano wa kutangazwa kwake kuwa mtakatifu siku zijazo.
- Céline, ambaye pia alikuwa Mkarmeli huko Lisieux, akichukua jina la Sista Geneviève wa Uso Mtakatifu.
Uhusiano wa Teresia na dada zake ulikuwa wa kawaida na pia wa pekee. Wasichana hao walicheza pamoja na wakati mwingine waligombana. Hata hivyo, kina cha upendo na mapenzi yao kwa wao kwa wao kiliugeuza na kuuinua uhusiano ambao kwa hali nyingine ungekuwa tu uhusiano wa kawaida kati ya ndugu. Teresia aliwapenda sana dada zake na alipenda kuwa pamoja nao, nao pia walimpenda hivyo.
Familia nzima ya Teresia ilikuwa na upendo mwororo, wenye mapenzi na usiotetereka kwa kila mmoja. Nyumba yao ilikuwa kweli “shule ya upendo,” na masomo ya upendo yalifundishwa na kuishiwa nyumbani mwao kila siku bila kukosa. Kwa namna nyingi, Teresia alijifunza kuhusu upendo wa Mungu kwanza kabisa kupitia upendo aliouonja ndani ya familia yake.
Muda mfupi kabla ya kutimiza miaka kumi na mitano, baada ya kushinda vikwazo vingi, Teresia alipata ruhusa kutoka kwa Askofu wa Bayeux ya kupokelewa katika konventi ya Wakarmeli. Aliingia rasmi kama postulanti tarehe 9 Aprili 1888, akiwa na umri wa miaka kumi na mitano. Aliyakumbatia maisha ya kitawa na kuyaishi kwa ari na moyo wa kujitoa, akiweka nadhiri zake za muda tarehe 10 Januari 1889 na nadhiri zake za daima tarehe 24 Septemba 1890. Kwa miaka saba iliyofuata, Sista Teresia aliishi maisha ya kujificha na matakatifu ya mtawa Mkarmeli.
Sista Teresia alianza kuandika tawasifu yake akiwa na umri wa miaka ishirini na mmoja, miaka mitatu tu kabla ya kifo chake, kwa kumtii dada yake Pauline, aliyekuwa amechaguliwa hivi karibuni kuwa Mama Mkuu, Mama Agnes wa Yesu. Tawasifu hii, Simulizi ya Nafsi, inaeleza uzuri na kina cha maisha ya familia yake, inatoa maelezo mazuri yenye kuangazia wito wake kama mtawa Mkarmeli, na inafunua jinsi alivyojitoa kwa Yesu, akitamani kuwa pamoja Naye milele Mbinguni, hata tangu utoto wake wa mapema kabisa.
Hati ya kwanza inayounda kitabu cha Simulizi ya Nafsi inajumuisha kumbukumbu za Sista Teresia za utotoni pamoja na miaka yake ya kwanza akiwa sista wa kitawa. Akiwa na umri wa miaka ishirini na mitatu, Sista Teresia aliugua kifua kikuu na aliteseka sana kwa zaidi ya mwaka mmoja. Ni katika kipindi hiki ambapo Sista Teresia aliongeza hati nyingine mbili katika tawasifu yake. Hati moja iliandikwa kwa ajili ya dada yake Marie, Sista Marie wa Moyo Mtakatifu wa Yesu, aliyetamani kusikia zaidi kuhusu maisha ya kiroho ya Sista Teresia (yanayozungumziwa katika Sura ya 10 ya kitabu hiki). Hati ya mwisho ilieleza kwa undani maisha yake kama sista wa kitawa na iliandikwa kwa kumtii Mama Marie de Gonzague, kwa ombi la Sista Agnes wa Yesu (yanayozungumziwa katika Sura ya 9 ya kitabu hiki). Hati hii ya mwisho iliandikwa katika mwaka wa mwisho wa maisha yake baada ya kugundulika kwamba alikuwa ameugua kifua kikuu. Hakuwahi kuikamilisha hati hii kwa sababu ya afya yake iliyozidi kudhoofika, lakini dada yake, Sista Agnes wa Yesu, aliweka kumbukumbu za kina za miezi ya mwisho ya Sista Teresia katika daftari, ambalo limechapishwa kama kitabu tofauti kinachoitwa Mazungumzo Yake ya Mwisho. Pia zinapatikana zikiwa zimechapishwa Barua za Sista Teresia wa Lisieux, ambazo sehemu kubwa yake ilichapishwa kwa mara ya kwanza chini ya kichwa cha Mawasiliano ya Jumla. Mwisho, Sista Teresia alikuwa mwandishi mwenye shauku kubwa ya mashairi, sala na tamthilia, nyingi kati ya hizo zikiwa zimechapishwa katika miundo mbalimbali.
Sista Teresia alifariki tarehe 30 Septemba 1897, akiwa amezungukwa na dada zake watatu wa familia ya Martin pamoja na masista wenzake wote katika konventi ya Wakarmeli huko Lisieux. Maneno yake ya mwisho yalikuwa, “Ee!… Ninampenda!… Mungu wangu, nina…kupenda…Wewe!”
Familia ya Watakatifu
Kama ilivyotajwa, mama yake Teresia, Zélie, alifariki Teresia alipokuwa na umri wa miaka minne tu. Baba yake, Louis, alifariki Sista Teresia alipokuwa na umri wa miaka ishirini na mmoja, miaka mitatu tu kabla ya kifo cha Sista Teresia mwenyewe. Papa Fransisko aliwatangaza Louis na mkewe Zélie kuwa watakatifu, na hivyo wakawa mume na mke wa kwanza kutangazwa watakatifu pamoja, na mama na baba wa kwanza kutangazwa watakatifu ambao mtoto wao alikuwa tayari ametangazwa mtakatifu.
Mwaka 1893, Léonie, dada yake Mtakatifu Teresia, aliingia katika Monasteri ya Maonano huko Caen na kuchukua jina la Sista Françoise-Thérèse. Kati ya wale dada watano, ndiye pekee ambaye hakuwa Mkarmeli huko Lisieux. Sista Françoise-Thérèse alifariki mwaka 1941, na tarehe 24 Januari 2015 uchunguzi wa kijimbo kuhusu uwezekano wa kutambuliwa kwa utakatifu wake ulifunguliwa. Kwa hiyo, sasa anaitwa “Mtumishi wa Mungu, Léonie Martin.” Siku moja, huenda yeye pia, kama dada yake na wazazi wake, akapokea vyeo vyenye utukufu vya “Mwenye Heri” na “Mtakatifu.”
Ingawa mchakato wa kutangazwa mwenye heri haujafunguliwa kwa yeyote kati ya dada wengine wa Mtakatifu Teresia, kuna shaka ndogo sana kwamba dada hawa walikuwa watumishi wa kweli wa Mungu waliokuwa wamejaa utakatifu wa kina. Walikuwa familia takatifu. Sista Maria wa Moyo Mtakatifu alifariki mwaka 1905 kwa ugonjwa wa kifua kikuu. Mama Agnes wa Yesu (Pauline) alifariki tarehe 28 Julai 1951, na dada wa mwisho wa familia ya Martin, Sista Geneviève wa Uso Mtakatifu (Céline), alifariki tarehe 25 Februari 1959.
Wigo wa Kitabu Hiki
Kitabu hiki kinatoa masomo mafupi 99, tafakari na sala kutoka katika maisha ya Mtakatifu Teresia. Masomo haya yanategemea maneno ya Teresia mwenyewe alipokuwa akishiriki imani yake na yaliyokuwa moyoni mwake katika kurasa za miswada mitatu ya tawasifu yake: Simulizi ya Nafsi. Kila tafakari inayofuata inajaribu kuonesha mojawapo ya fadhila zake zisizohesabika, ili kufurahia “harufu nzuri” ya ua hili dogo lenye thamani la Mungu na kuitumia fadhila hiyo katika maisha ya kila siku ya msomaji. Sala inayohitimisha kila somo haikuandikwa ili isomwe tu, bali ili isaliwe. Huenda ukaona inafaa kuisali sala hiyo polepole na kwa tafakari mwishoni mwa kila somo, na pengine hata kuirudia mwishoni mwa kila siku, hasa ukizirudia sala zinazogusa zaidi maisha yako.
Huenda ikafaa kutumia kitabu hiki kwa tafakari ya kila siku, ukisoma somo moja kila siku. Kufanya hivyo kutakuwezesha kutafakari somo moja baada ya jingine kutoka katika maisha yake matakatifu, ili uupokee kwa kina utamu wa upendo wake na undani wa maisha yake. Hata hivyo, huenda ukaona kwamba kusoma masomo kadhaa kwa wakati mmoja kuna manufaa vilevile.
Aidha, kitabu hiki hakikusudiwi kuwa cha “kusomwa mara moja tu.” Badala yake, masomo tunayojifunza kutoka katika maisha ya Mtakatifu Teresia yanastahili kuingizwa mioyoni mwetu katika maisha yetu yote. Kwa hiyo, tafakari na sala baada ya kila somo hufanya kitabu hiki kuwa msaada wa kujichunguza na kusali kila siku katika maisha yote. Kwa wale wanaoguswa hasa na maisha ya Mtakatifu Teresia, kitabu hiki kitakuwa na manufaa wakikirudia tena na tena. Ninyi mlio wazazi huenda pia mkaona masomo ya Mtakatifu Teresia yanafaa katika malezi ya watoto wenu. Kuwasimulia hadithi za Teresia Mdogo kutawatia moyo watoto wenu na kuwapa changamoto wanapokua na kukomaa katika maisha yao ya imani.
Sura ya Kwanza – Kumbukumbu za Awali Kabisa
Kinapatikana kama Kitabu cha Kielektroniki na Kitabu chenye Jalada Laini!
Kitabu cha Jalada Laini cha Amazon – Amazon Kindle – Google Play – iTunes – Barnes & Noble
