“ትንሿ አበባ” በሚል ስምም የምትታወቀው የሊዚየዋ ቅድስት ቴሬዝ፣ ከአንድ መቶ ዓመት በላይ ስፍር ቁጥር የሌላቸውን ሰዎች አሳብና ልብ ማርካለች። ቀላልና ንጹሕ ልቧ ለጌታችን ባላት ጥልቅ ፍቅር ይነድድ ነበር፤ ያም ፍቅር ፈስሶ የብዙዎችን ሕይወት ነክቷል። የሚያውቋትን ሰዎች በየቀኑ ታነቃቃ ነበር፤ ታሪኳን የሚያነቡትንም ማነቃቃቷን ቀጥላለች።
ማሪ ፍራንሷዝ-ቴሬዝ ማርተን በጃንዋሪ 2፣ 1873 በፈረንሳይ፣ በአላንሶን ከተማ፣ በሳን-ብሌዝ ጎዳና ከማሪ-አዜሊ ጌራን (ዜሊ) እና ከጌጣጌጥና ሰዓት ሠሪው ሉዊ ማርተን ተወለደች። እናቷ ቴሬዝን ብዙ ጊዜ “ትንሿ መልአኬ” ብላ ትጠራት ነበር፤ ቴሬዝ አምስተኛ የልደት ቀኗን ለማክበር ጥቂት ወራት ሲቀሯት እናቷ በጡት ካንሰር ሞተች። ሆኖም እነዚያ ከእናቷ ጋር ያሳለፈቻቸው የመጀመሪያ ዓመታት በቴሬዝ ላይ እጅግ ጥልቅ አሻራ ስለተዉ፣ እናቷ በብዙ መንገድ ዕድሜዋን ሙሉ በልቧና በአሳቧ ከእርሷ ጋር ኖረች። እናትና ልጅ የተጋሩት ፍቅር ዘላለማዊ ነበር።
አባቷ ሉዊ ማርተን ቴሬዝን “ትንሿ ንግሥቴ” ብሎ ይጠራት ነበር፤ ለእርሷ ያለውንም ጥልቅ ፍቅር በየቀኑ ያሳያት ነበር። እርሷም “ንጉሤ” ብላ በአድናቆት ታየው ነበር። ቴሬዝ በልጅነቷ፣ በተቻላት መጠን ብዙ ጊዜ ከአባቷ አጠገብ ለመሆን ትመኝ ስለነበር፣ እርሱ በአትክልት ቦታው ሲሠራ ለሰዓታት አብራው ትቆይ ነበር። በየቀኑ ለእግር ጉዞ ሲወጣም ዘወትር ታጅበው ነበር፤ ይህ ጉዞ ሁልጊዜ በሊዚየ በአቅራቢያቸው ባለው ገዳም በመገኘት በቅዱስ ቁርባን ፊት መጸለይን ያካትት ነበር። በአጠገቡ መሆንን ትወድ ነበር፤ በአባታዊ እቅፉም የእግዚአብሔር ፍቅር የሚሰጠውን እርካታ ታገኝ ነበር። ሉዊ በስልሳ ስድስት ዓመቱ ሁለት ጊዜ የአንጎል ደም ዝውውር መታወክ አጋጠመው፤ ይህም ለሰውነቱ ሽባ መሆን ምክንያት ሆነ። ከዚያ በኋላ የነበሩትን ሦስት ዓመታት በሆስፒታል፣ የሕይወቱንም የመጨረሻ ሁለት ዓመታት በቤተሰቡ እንክብካቤ ሥር በቤቱ አሳለፈ። ሴት ልጆቹ ሴሊንና ሌዎኒ በቤት ውስጥ ዋና ተንከባካቢዎቹ ነበሩ፤ ይህም ሌዎኒ ለሁለተኛ ጊዜ የምንኩስና ሕይወትን ለመኖር በካን ወደሚገኘው የማርያም ጉብኝት ገዳም እስከገባችበት፣ እስከ ጁን 24፣ 1893 ድረስ ነበር። በሕይወቱ የመጨረሻ ዓመት፣ ሴሊን በአጎታቸው፣ በአንዲት የቤት ሠራተኛና በአንድ ወንድ ረዳት እገዛ፣ አባታቸውን በታማኝነት ተንከባከበችው፤ ይህም በጁላይ 29፣ 1894 እስከሞተበት ድረስ ቀጠለ።
ቴሬዝ በሕይወት የነበሩ አራት እህቶችና ገና በለጋ ዕድሜያቸው የሞቱ አራት ወንድምና እህቶች ነበሯት፤ ከእነዚህም ሦስቱ በጨቅላነታቸው፣ ሄሌን ደግሞ በአምስት ዓመቷ ሞቱ። በሕይወት የነበሩት እህቶቿ ሁሉ ወደ ምንኩስና ሕይወት ገቡ፤ ከእነርሱም ሦስቱ ቴሬዝ ወደገባችበት በሊዚየ የሚገኘው የቀርሜሎሳውያን ገዳም ገቡ። በሕይወት የነበሩት እህቶቿ እነዚህ ናቸው፦
- ማሪ፣ በሊዚየ የቀርሜሎስ መነኩሲት ሆና፣ የቅዱሱ ልብ እህት ማሪ የሚለውን ስም ወሰደች።
- ፖሊን፣ በሊዚየ የቀርሜሎስ ገዳም የኢየሱስ እናት አግነስ ተባለች።
- ሌዎኒ፣ በካን የማርያም ጉብኝት ማኅበር መነኩሲት ሆና፣ እህት ፍራንሷዝ-ቴሬዝ ተባለች። ወደፊት በቅድስና ልትታወጅ ትችል እንደሆነ ለመመርመር፣ በቅዱስ ምግባር የተሞላው ሕይወቷ በአሁኑ ጊዜ እየተጠና ነው።
- ሴሊንም በሊዚየ የቀርሜሎስ መነኩሲት ሆና፣ የቅዱሱ ፊት እህት ዠንቪዬቭ የሚለውን ስም ወሰደች።
ቴሬዝ ከእህቶቿ ጋር የነበራት ግንኙነት የተለመደም ልዩም ነበር። ልጃገረዶቹ አብረው ይጫወቱ፣ አንዳንድ ጊዜም እርስ በርሳቸው ይጣሉ ነበር። ሆኖም እርስ በርሳቸው የነበራቸው ጥልቅ ፍቅርና መዋደድ፣ ያለዚያ ተራ የእህትማማች ግንኙነት ብቻ የሚሆነውን ወደ ሌላ ደረጃ ለወጠው። ቴሬዝ እህቶቿን እጅግ ትወዳቸው፣ ከእነርሱ ጋር መሆንንም ትወድ ነበር፤ እነርሱም እንዲሁ ይወዷት ነበር።
የቴሬዝ ቤተሰብ አባላት ሁሉ እርስ በርሳቸው ርኅራኄ፣ መዋደድና ጽኑ ፍቅር ነበራቸው። ቤታቸው እውነተኛ “የፍቅር ትምህርት ቤት” ነበር፤ በዚያም በየዕለቱ የፍቅር ትምህርቶችን ይማሩና በሕይወታቸው ይተገብሩ ነበር። በብዙ መንገድ፣ ቴሬዝ ስለ እግዚአብሔር ፍቅር በመጀመሪያና ከሁሉ በፊት የተማረችው በቤተሰቧ ውስጥ ባገኘችው ፍቅር ነበር።
ቴሬዝ ብዙ እንቅፋቶችን ካለፈች በኋላ፣ አሥራ አምስተኛ የልደት ቀኗ ሊደርስ ጥቂት ሲቀረው፣ ወደ ቀርሜሎሳውያን ገዳም እንድትገባ ከባየ ጳጳስ ፈቃድ አገኘች። በአፕሪል 9፣ 1888፣ በአሥራ አምስት ዓመቷ፣ በምንኩስና የመጀመሪያ ዝግጅት ደረጃ ያለች እጩ ሆና በይፋ ገባች። የምንኩስና ሕይወትን በሙሉ ልቧ ተቀብላ፣ በቅንዓትና በትጋት ኖረችው፤ በጃንዋሪ 10፣ 1889 ጊዜያዊ ስእለቷን፣ በሴፕቴምበር 24፣ 1890 ደግሞ የዘላለም ስእለቷን ፈጸመች። ከዚያ በኋላ ለነበሩት ሰባት ዓመታት፣ እህት ቴሬዝ የቀርሜሎስ መነኩሲት የተሰወረና ቅዱስ ሕይወት ኖረች።
እህት ቴሬዝ የግለ ሕይወት ታሪኳን መጻፍ የጀመረችው በሃያ አንድ ዓመቷ፣ ከመሞቷ ሦስት ዓመት ብቻ በፊት ነበር። ይህንም ያደረገችው በቅርቡ የገዳሙ እመ ምኔት ሆና የተመረጠችውን እህቷን ፖሊንን፣ ማለትም የኢየሱስ እናት አግነስን፣ ለመታዘዝ ነበር። ይህ የአንዲት ነፍስ ታሪክ የተሰኘው የግለ ሕይወት ታሪኳ፣ የቤተሰቧን ሕይወት ውበትና ጥልቀት ይገልጻል፤ እንደ ቀርሜሎስ መነኩሲት ስለነበራት ጥሪም ውብ ግንዛቤዎችን ይሰጣል። ከልጅነቷ የመጀመሪያ ጊዜያት ጀምሮ እንኳን፣ በሰማይ ከኢየሱስ ጋር ለዘላለም ለመሆን እየናፈቀች፣ ምን ያህል በፍቅር ለእርሱ ያደረች እንደነበረችም ያሳያል።
የአንዲት ነፍስ ታሪክ ክፍል የሆነው የመጀመሪያው የእጅ ጽሑፍ፣ የእኅት ቴሬዝን የልጅነት ትዝታዎችና በገዳማዊ ሕይወት ያሳለፈቻቸውን የመጀመሪያ ዓመታት ይዟል። እኅት ቴሬዝ በሃያ ሦስት ዓመቷ በሳንባ ነቀርሳ ተያዘች፤ ከአንድ ዓመት በላይም ከባድ ሥቃይ አሳለፈች። በዚህ ጊዜ ነበር እኅት ቴሬዝ በግለ ታሪኳ ላይ ሁለት ተጨማሪ የእጅ ጽሑፎችን ያከለችው። አንዱን የጻፈችው ስለ እኅት ቴሬዝ መንፈሳዊ ሕይወት የበለጠ ለመስማት ለተመኘችው እኅቷ ማሪ፣ ማለትም የቅዱስ ልብ እኅት ማሪ ነበር፤ ይህም በዚህ መጽሐፍ ምዕራፍ 10 ተካትቷል። የመጨረሻው የእጅ ጽሑፍ ገዳማዊ ሕይወቷን በዝርዝር የሚያቀርብ ሲሆን፣ በእኅት አግነስ ዘኢየሱስ ጥያቄ፣ ለእናት ማሪ ደ ጎንዛግ በመታዘዝ የተጻፈ ነው፤ ይህም በዚህ መጽሐፍ ምዕራፍ 9 ተካትቷል። ይህ የመጨረሻ የእጅ ጽሑፍ የተጻፈው በሳንባ ነቀርሳ መያዟ ከታወቀ በኋላ፣ በሕይወቷ የመጨረሻ ዓመት ነበር። ጤንነቷ እየተዳከመ በመሄዱ ይህን የእጅ ጽሑፍ አልጨረሰችውም፤ ነገር ግን እኅቷ፣ እኅት አግነስ ዘኢየሱስ፣ ስለ እኅት ቴሬዝ የመጨረሻ ወራት ዝርዝር ማስታወሻ አስፍራለች። ይህም የመጨረሻ ውይይቶቿ በሚል ርዕስ በተለየ መጽሐፍ ታትሟል። በተጨማሪም የሊዚዬዋ እኅት ቴሬዝ ደብዳቤዎች በህትመት ይገኛሉ፤ ከእነዚህ አብዛኛዎቹ መጀመሪያ የታተሙት አጠቃላይ የደብዳቤ ልውውጥ በሚል ርዕስ ነበር። በመጨረሻም፣ እኅት ቴሬዝ ግጥሞችን፣ ጸሎቶችንና ተውኔቶችን በታላቅ ፍቅር ትጽፍ ነበር፤ ከእነዚህም ብዙዎቹ በተለያዩ መልኮች ታትመዋል።
እኅት ቴሬዝ በሴፕቴምበር 30፣ 1897፣ ከማርተን እኅትማማቾች ሦስቱና በሊዚዬ የቀርሜሎስ ገዳም የሚኖሩ መነኮሳት እኅቶቿ ሁሉ በከበቧት ጊዜ አረፈች። የመጨረሻ ቃሎቿም፣ «ኦ!… እርሱን እወደዋለሁ!… አምላኬ ሆይ፣ እኔ…እወድሃለሁ!» የሚሉ ነበሩ።
የቅዱሳን ቤተሰብ
እንደተጠቀሰው፣ የቴሬዝ እናት ዜሊ ያረፈችው ቴሬዝ ገና የአራት ዓመት ልጅ ሳለች ነበር። አባቷ ሉዊ ያረፈው እኅት ቴሬዝ የሃያ አንድ ዓመት ወጣት ሳለች፣ እርሷም ከማረፏ ከሦስት ዓመት በፊት ብቻ ነበር። ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ሉዊንና ሚስቱን ዜሊን ቅዱሳን ብለው አውጀዋል። በዚህም በአንድነት ቅዱሳን ተብለው የታወጁ የመጀመሪያዎቹ ባልና ሚስት፣ እንዲሁም ከዚህ ቀደም ቅድስት ተብላ የታወጀች ልጅ ወላጆች ሆነው ቅዱሳን የተባሉ የመጀመሪያዎቹ እናትና አባት ሆነዋል።
በ1893፣ የቅድስት ቴሬዝ እኅት ሌዮኒ በካን ወደሚገኘው የማርያም ጉብኝት ገዳም ገባች፤ እኅት ፍራንሷዝ-ቴሬዝ የሚለውንም ስም ተቀበለች። ከአምስቱ እኅትማማቾች በሊዚዬ የቀርሜሎስ ማኅበር አባል ያልሆነችው እርሷ ብቻ ነበረች። እኅት ፍራንሷዝ-ቴሬዝ በ1941 አረፈች፤ በጃንዋሪ 24፣ 2015 ደግሞ ቅድስናዋን ለመመርመር በሀገረ ስብከት ደረጃ ጥናት ተጀመረ። በዚህም ምክንያት አሁን «የእግዚአብሔር አገልጋይ፣ ሌዮኒ ማርተን» ተብላ ትጠራለች። አንድ ቀን እንደ እኅቷና እንደ ወላጆቿ፣ «ብፅዕት» እና «ቅድስት» የሚሉትን ክቡር ማዕረጎች ልትቀበል ትችላለች።
የቅድስት ቴሬዝ ሌሎች እኅቶች እያንዳንዳቸው ብፁዓን ተብለው እንዲታወጁ የሚያስችለው ሂደት ባይጀመርም፣ እነዚህ እኅቶች በጥልቅ ቅድስና የተሞሉ እውነተኛ የእግዚአብሔር አገልጋዮች እንደነበሩ ብዙም ጥርጣሬ የለም። ቅዱስ ቤተሰብ ነበሩ። የቅዱስ ልብ እኅት ማሪ በ1905 በሳንባ ነቀርሳ አረፈች። እናት አግነስ ዘኢየሱስ (ፖሊን) በጁላይ 28፣ 1951 አረፈች፤ ከማርተን እኅትማማቾች በመጨረሻ የቀረችው የቅዱስ ገጽ እኅት ዠነቪየቭ (ሴሊን) ደግሞ በፌብሩዋሪ 25፣ 1959 አረፈች።
የዚህ መጽሐፍ ይዘት
ይህ መጽሐፍ ከቅድስት ቴሬዝ ሕይወት የተወሰዱ 99 አጫጭር ትምህርቶችን፣ ማሰላሰያዎችንና ጸሎቶችን ያቀርባል። ትምህርቶቹ የተመሠረቱት ቴሬዝ በግለ ታሪኳ በሦስቱ የእጅ ጽሑፎች ገጾች ላይ እምነቷንና የልቧን ሐሳብ ስታካፍል በተናገረቻቸው በራሷ ቃሎች ላይ ነው። የዚህ ግለ ታሪክ ርዕስ የአንዲት ነፍስ ታሪክ ነው። ከእያንዳንዱ ትምህርት ቀጥሎ የሚቀርበው ማሰላሰያ፣ ከማይቆጠሩት በጎ ምግባሮቿ አንዱን ለማሳየት ይጥራል፤ ዓላማውም የዚህችን ውድ የእግዚአብሔር ትንሽ አበባ «መዓዛ» ለማጣጣምና በአንባቢው ዕለታዊ ሕይወት ውስጥ ለመተግበር ነው። እያንዳንዱን ትምህርት የሚያጠቃልለው ጸሎት የተጻፈው ለመነበብ ብቻ ሳይሆን ለመጸለይ ነው። በእያንዳንዱ ትምህርት መጨረሻ ያንን ጸሎት ቀስ ብላችሁና በማሰላሰል መጸለይ፣ ምናልባትም በእያንዳንዱ ቀን መጨረሻ ወደዚያው ጸሎት መመለስ፣ በተለይም ከሕይወታችሁ ጋር ይበልጥ ወደሚዛመዱት ጸሎቶች መመለስ ጠቃሚ ሆኖ ልታገኙት ትችላላችሁ።
በየቀኑ አንድ ትምህርት በማንበብ፣ ይህን መጽሐፍ ለዕለታዊ ማሰላሰል መጠቀም ጠቃሚ ሊሆን ይችላል። ይህን ማድረጋችሁ፣ የፍቅሯን ጣፋጭነትና የሕይወቷን ጥልቀት በውስጣችሁ ለማስረጽ፣ ከቅዱስ ሕይወቷ የተወሰደ አንድ ትምህርት በየተራ እንድታሰላስሉ ያስችላችኋል። ይሁን እንጂ፣ ብዙ ትምህርቶችን በአንድ ጊዜ ማንበብም በተመሳሳይ መጠን ጠቃሚ ሆኖ ልታገኙት ትችላላችሁ።
በተጨማሪም፣ ይህ መጽሐፍ «አንድ ጊዜ ብቻ ተነቦ የሚቀመጥ» እንዲሆን አልታሰበም። ይልቁንም፣ ከቅድስት ቴሬዝ ሕይወት የምንማራቸው ትምህርቶች በሕይወታችን ሁሉ በውስጣችን ልናሰርጻቸው የሚገቡ ናቸው። ስለዚህ፣ ከእያንዳንዱ ትምህርት በኋላ የሚቀርቡት ማሰላሰያና ጸሎት፣ ይህን መጽሐፍ በሕይወት ዘመን ሁሉ ለዕለታዊ ራስን መመርመርና ለጸሎት ጠቃሚ ምንጭ ያደርጉታል። በተለይ በቅድስት ቴሬዝ ሕይወት መነሳሳት ለሚሰማቸው ሰዎች፣ ይህን መጽሐፍ ደጋግመው ማንበብ ጠቃሚ ይሆናል። ወላጆች የሆናችሁትም፣ የቅድስት ቴሬዝን ትምህርቶች ልጆቻችሁን ለማነጽ ጠቃሚ ሆነው ልታገኟቸው ትችላላችሁ። የትንሿን ቴሬዝ ታሪኮች መንገር፣ ልጆቻችሁ በራሳቸው የእምነት ሕይወት እያደጉና እየበሰሉ ሲሄዱ፣ ያነሳሳቸዋል፤ የበለጠ እንዲጥሩም ይገፋፋቸዋል።
በኤሌክትሮኒክ መጽሐፍና በለስላሳ ሽፋን ህትመት ይገኛል!
የአማዞን ለስላሳ ሽፋን መጽሐፍ – አማዞን ኪንድል – ጉግል ፕሌይ – አይቱንስ – ባርንስ & ኖብል
