Siódme mieszkanie

Małżeństwo duchowe

Lekcja sześćdziesiąta dziewiąta: Drugie niebo

Jakie będzie niebo? Wielu przypuszcza, że na to pytanie można odpowiedzieć dopiero wtedy, gdy dzięki Bożemu miłosierdziu dostąpimy widzenia uszczęśliwiającego po śmierci i czyśćcu. Czy jednak można poznać, jakie jest niebo, pozostając jeszcze na ziemi? Według świętej Teresy dusza, która wchodzi do siódmego mieszkania, wchodzi do „drugiego nieba”.

Kiedy nasz Pan raczy ulitować się nad dawnymi i obecnymi cierpieniami, które z tęsknoty za Nim znosi ta dusza, obrana przez Niego duchowo za oblubienicę, wówczas, zanim dopełni niebiańskiego małżeństwa, wprowadza ją do tego swojego mieszkania, czyli komnaty swej obecności. Jest to siódme mieszkanie [miejsce zamieszkania], gdyż tak jak ma On mieszkanie w niebie, tak też ma je w duszy, gdzie nikt prócz Niego nie może przebywać i które można nazwać drugim niebem (VII.I #3).

Niebo jest mieszkaniem Boga. To tam zawiera się pełnia Jego Bóstwa, a całkowicie oczyszczone dusze dostępują widzenia uszczęśliwiającego. Siódme mieszkanie jest natomiast pojedynczą komnatą, w której Bóg mieszka w całej swej pełni, w głębi każdej duszy. Wchodząc tam, dusza wchodzi do drugiego nieba, ponieważ mieszka tam pełnia Boga. Choć nie jest to tym samym co widzenie uszczęśliwiające, którym będzie się cieszyć przez wieczność po śmierci, jest to drugie niebo w tym sensie, że dusza jest zjednoczona z Bogiem tak ściśle, jak to tylko możliwe tu, na ziemi.

Refleksja: Czy zdarza ci się pragnąć odwiedzić niebo i odkryć, jakie ono będzie? Prawda jest taka, że w pewien sposób możesz to uczynić. Wchodząc do siódmego mieszkania, wchodzisz w pełnię obecności Boga, który mieszka w tobie.

Najprawdopodobniej nie dane ci było jeszcze wejść do tego drugiego nieba w twojej duszy. Najprawdopodobniej wciąż jesteś w drodze. Jednak świadomość, że takie miejsce istnieje na tym świecie, powinna napełniać nas nie tylko nadzieją, lecz także ufnością, że osiągnięcie tego zjednoczenia z Bogiem jest możliwe. Bóg chce, aby każdy wszedł do tego mieszkania jeszcze za życia. Pragnie, abyśmy wszyscy tam weszli, tam żyli i pozostali, aż zabierze nas do „pierwszego” nieba — widzenia uszczęśliwiającego.

Na ile masz pewność, że możesz wejść do tego nieba w swoim wnętrzu? Czy wątpisz, że jest to dla ciebie możliwe? Czy wydaje ci się to nieosiągalne? Jeśli tak myślisz, zdecydowanie odrzuć te myśli. Choć nie możemy wejść tam własnym wysiłkiem, Bóg pragnie naszej obecności i przyjmie nas, gdy w pełni odpowiemy na Jego zaproszenie, po całkowitym oczyszczeniu naszych dusz. Wytrwała modlitwa, nieustanne akty pokuty, uczynki miłości i wzrastanie w cnocie doprowadzą nas do drzwi. Gdy już przy nich staniemy, możemy być pewni, że nasz Pan je otworzy i przyjmie nas do środka.

Panie nieba i ziemi, mieszkasz w całej swej pełni w wiecznych krainach nieba. Mieszkasz także, w całej swej pełni, w głębi mojej duszy. Proszę, pociągnij mnie głębiej, do tego centralnego mieszkania mojej duszy, i otwórz mi drzwi, abym mógł wejść do tego drugiego nieba w moim wnętrzu i mieszkać tam aż do dnia śmierci.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta: Komnata obecności

W poprzednich mieszkaniach dusza doświadczała modlitwy zjednoczenia i ekstazy. W tych chwilach zjednoczenia rozum i wyobraźnia były oślepione. Jedynie duch wchodził w zjednoczenie z Bogiem. W tym mieszkaniu jednak dusza zostaje wprowadzona do „komnaty obecności” i objawia się jej piękno Boga, a ona zachowuje pełną zdolność posługiwania się swoimi władzami. Duch widzi, poprzez widzenie intelektualne, Boga w Trójcy Jedynego w całej Jego chwale i istocie.

Przez jakieś tajemnicze objawienie prawdy ukazują się trzy Osoby Trójcy Przenajświętszej, poprzedzone oświeceniem, które jaśnieje w duchu niczym olśniewający obłok światła. Trzy Osoby są od siebie odrębne; duszy zostaje wlane wzniosłe poznanie, napełniające ją pewnością prawdy, że te Trzy Osoby mają jedną substancję, moc i wiedzę oraz są jednym Bogiem. Tak więc to, co wyznajemy jako prawdę wiary, dusza teraz, by tak rzec, pojmuje przez widzenie, choć nie ogląda Trójcy Świętej ani oczyma ciała, ani oczyma duszy, nie jest to bowiem widzenie wyobrażeniowe. Wszystkie Trzy Osoby udzielają się tu duszy, mówią do niej i pozwalają jej zrozumieć słowa naszego Pana z Ewangelii, że On, Ojciec i Duch Święty przyjdą i zamieszkają w duszy, która Go miłuje i zachowuje Jego przykazania (VII.I #9).

Cóż za wzniosły dar! Przez całe życie odmawiamy Credo, wyznajemy wiarę w Boga w Trójcy Jedynego i wierzymy w Boga dzięki licznym darom łaski otrzymywanym na modlitwie. Jednak aż do tej chwili małżeństwa duchowego jedynie wyznajemy wiarę w Boga, którego nie widzieliśmy. Potem jednak, gdy Bóg objawi swoją trynitarną obecność bezpośrednio istocie ducha, duch widzi Boga takim, jaki On jest. Choć pełne widzenie uszczęśliwiające nastąpi dopiero po śmierci, to widzenie jest rzeczywistym widzeniem Boga takim, jaki On jest. To udzielanie się Boga, skierowane bezpośrednio do ducha i przelewające się na wszystkie władze ciała i duszy, jest tak potężne, że wydaje się wątpliwe, by ta osoba kiedykolwiek ponownie odwróciła się od Boga.

W tym stanie małżeństwa duchowego dusza może nadal bardzo cierpieć w ciele, a nawet we władzach duszy, lecz żadne z tych cierpień nie będzie jej niepokoić. Będzie pragnęła każdego możliwego cierpienia i umartwienia z miłości do Boga oraz z pragnienia upodobnienia się do człowieczeństwa Chrystusa.

W tym mieszkaniu wypełnia się modlitwa arcykapłańska Pana — aby każda dusza zjednoczyła się z Trójcą Świętą. „Nie tylko za nimi proszę, ale i za tymi, którzy dzięki ich słowu będą wierzyć we Mnie; aby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni byli w Nas, aby świat uwierzył, żeś Ty Mnie posłał” (J 17:21–22).

Refleksja: Czy wierzysz w Trójcę Przenajświętszą? Z pewnością tak. Ale wiara, którą wyznajesz, została ci przekazana w sposób ukryty i niejasny. Wiesz, że Bóg rzeczywiście istnieje, ale nie znasz Go w pełni ani Go nie rozumiesz.

W darze małżeństwa duchowego twoje poznanie Trójcy Przenajświętszej ulega przemianie. Teraz wyznajesz wiarę w Boga, którego dane ci było ujrzeć i spotkać w samej głębi własnej duszy. Czy pragniesz tego daru?

Dar małżeństwa duchowego jest w pełni osiągalny w tym życiu. Módl się o ten dar. Rozważaj go. Miej nadzieję na jego otrzymanie. Pracuj pilnie na wszelkie możliwe sposoby, aby przygotować się na jego przyjęcie, gdy Bóg zechce go udzielić.

Twoim powołaniem jest stać się jedno z Bogiem, zjednoczyć się z Ojcem, Synem i Duchem Świętym. Poświęć czas na rozważanie tej jedności, do której Bóg cię wzywa. Wejrzyj w swoją duszę i odkryj obecne w tobie pragnienie tego zjednoczenia. Rozbudź to pragnienie. Pozwól Bogu je pomnażać i z gotowością oraz ochotą przyjmij wszystko, czego będzie się od ciebie wymagać, aby je osiągnąć.

Mój Boże w Trójcy Jedyny, pragnę Cię widzieć, poznawać i kochać całym moim umysłem, sercem, duszą, ze wszystkich sił i całą moją istotą. Pragnę stać się jedno z Tobą i wejść do najgłębszego mieszkania mojej duszy, w którym przebywasz. Proszę, pociągnij mnie do swojej Boskiej obecności. Objaw mi siebie i przemień mnie, abym mógł być jedno z Tobą.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta pierwsza: Boża obecność trwa

Po pierwszym spotkaniu z Trójcą Przenajświętszą w tym mieszkaniu dusza już na zawsze pozostaje świadoma obecności Boga w swoim wnętrzu. Jednak czasami Jego obecność jest bardziej wyraźna niż kiedy indziej.

Ta obecność nie zawsze jest uświadamiana tak w pełni, to znaczy nie zawsze objawia się tak wyraźnie jak na początku lub w chwilach, gdy Bóg ponawia tę łaskę; w przeciwnym razie osoba, która ją otrzymuje, nie mogłaby zajmować się niczym innym ani żyć wśród ludzi. Choć nie zawsze dusza widzi ją w tak jasnym świetle, to jednak ilekroć o niej pomyśli, odczuwa towarzystwo Trójcy Przenajświętszej (VII.I #12).

Ponieważ żyjemy w świecie i musimy prowadzić życie zarówno Marty, jak i Marii, Bóg pozwala duszy czasami skupiać uwagę na Jego Boskiej obecności w sposób mniej wyraźny, aby mogła wypełniać swoje życiowe obowiązki. Gdyby pełne objawienie się Trójcy Przenajświętszej trwało nieprzerwanie, dusza nie mogłaby robić nic innego, jak tylko kontemplować Boską obecność. Jednak im częściej Bóg objawia się duszy w tej najgłębszej komnacie, tym bardziej dusza przywyka do Boga i tym trwalsze staje się to objawienie.

Święta Teresa porównuje świadomość obecności Boga w duszy do sytuacji osoby przebywającej w pokoju z innymi ludźmi. Gdyby w tym pokoju nagle zgasło światło, osoba ta nadal byłaby świadoma obecności innych. Utrata możliwości widzenia nie sprawiłaby, że dusza uznałaby, iż inni zniknęli. Podobnie, gdy Trójca Święta nie objawia się duszy w pełni przez to widzenie intelektualne, dusza nadal wie, że Bóg jest przy niej we wszystkim, co robi.

Refleksja: Czy wiesz, że Bóg jest zawsze z tobą? Czy wiesz, że jest z tobą nawet wtedy, gdy nie odczuwasz Jego obecności lub masz mniejszą świadomość Jego obecności? Bóg jest zawsze przy nas obecny przez swoją istotę. Gdyby tak nie było, przestalibyśmy istnieć. Dopóki pozostajemy wolni od grzechu śmiertelnego, Bóg jest przy nas obecny także przez swoją zbawczą łaskę. Ta łaska uzdalnia nas do osiągnięcia nieba, wzrastania w cnocie i życia życiem Chrystusa. Bóg objawia się nam również czasami przez modlitwę. To właśnie jest życie kontemplacyjne, do którego jesteśmy powołani. Jak często odczuwasz wyraźną obecność Boga na ten trzeci sposób?

Przypomnij sobie różne podane dotąd pouczenia o tym, jak Bóg powoli objawia się nam coraz pełniej na ten trzeci sposób. Przychodzi przez modlitwę biernego skupienia, modlitwę zjednoczenia, modlitwę ekstazy, a wreszcie przez modlitwę małżeństwa duchowego. Spójrz wstecz na swoje życie i zastanów się nad chwilami, w których dane ci było odczuć, jak Bóg objawia ci się na te różne sposoby.

Choć każde doświadczenie modlitwy będzie inne i niepowtarzalne, poświęć czas na wdzięczność za chwile wyraźnego pocieszenia, w których towarzyszyła ci pewność, że Bóg jest z tobą. Rozważ także te chwile, gdy Bóg wydawał się nieobecny. To również chwile łaski, które pomagają ci wzrastać w pokorze, ufności i męstwie. Trwaj w cnocie, zwłaszcza w tych chwilach, gdy Bóg wydaje się nieobecny, a zobaczysz, że twoje życie przynosi obfitość dobrych owoców.

Mój ukryty Panie, wierzę, że zawsze jesteś ze mną i nigdy mnie nie opuścisz. Dziękuję Ci za te chwile, w których wydajesz się nieobecny i w których nie odczuwam Twojej wyraźnej obecności w moim życiu. W tych chwilach obdarz mnie odwagą i nadzieją. Niech te chwile rodzą w moim życiu większą pokorę, gdy uświadamiam sobie, jak bardzo we wszystkim zależę od Ciebie.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta druga: Jak deszcz wpadający do strumienia

W poprzednich mieszkaniach dusza doświadczała zjednoczenia z Bogiem. Jednak zjednoczenie w tamtych mieszkaniach nie było trwałe. Można je porównać do dwóch świec, które zbliżono do siebie tak, że ich płomienie stały się jednym. Choć płomienie się zjednoczyły, świece można było łatwo rozdzielić, by znów płonęły osobno. Inaczej jest z małżeństwem duchowym. Zjednoczenia, które w nim powstaje, nie można rozerwać.

Małżeństwo duchowe jest jednak jak deszcz spadający z nieba do rzeki lub strumienia: staje się z nimi jedną i tą samą wodą, tak że nie można już oddzielić wody rzecznej od deszczowej; albo przypomina strumyk wpadający do oceanu, którego potem nie można już od niego oddzielić (VII.II #5).

Święty Jan od Krzyża uważał, że gdy człowiek wejdzie w tę głębię modlitwy, którą święta Teresa opisuje w siódmym mieszkaniu, nie może już nigdy powrócić do grzechu śmiertelnego. Święta Teresa zdaje się z tym zgadzać, ale przestrzega duszę, by zawsze zachowywała czujność. Niemniej małżeństwo duchowe wywiera na duszę tak głęboki wpływ, że prawdopodobnie niemożliwe jest, by kiedykolwiek całkowicie odwróciła się od Boga i powróciła do grzechu śmiertelnego.

Refleksja: Czy tęsknisz za stałością w swoim życiu? Jeśli tak, nic nie daje większej stałości niż wejście w małżeństwo duchowe. W tym stanie modlitwy dusza jest tak zjednoczona z Bogiem, że nigdy Go nie opuści. Cóż za dar! Módl się o ten dar.

Wielu ludzi przez całe życie zmaga się z poważnym grzechem. Ta walka sprawia im dotkliwy ból, ponieważ doświadczają utraty łaski uświęcającej w swoim życiu. Bóg nigdy nie chce cię w ten sposób opuszczać i odejdzie tylko wtedy, gdy grzech śmiertelny Go wypchnie.

Módl się o dar małżeństwa duchowego, aby taka utrata Boga nigdy nie stała się twoim udziałem. Choć dla twojego dobra może czasem wydawać się nieobecny, nigdy cię nie opuści po zjednoczeniu się z tobą w małżeństwie duchowym. Jest to stan trwały — nierozerwalny i niekończący się. Rozważ, jaką pociechę i radość przyniosłoby ci otrzymanie tego świętego daru. Tęsknij za nim, pokładaj nadzieję w jego otrzymaniu i szukaj go ze wszystkich sił swojej duszy.

Panie prawdziwej jedności, tęsknię za tak pełnym zjednoczeniem z Tobą, byśmy nigdy nie zostali rozdzieleni. Modlę się o dar małżeństwa duchowego, abyśmy Ty i ja stali się jedno tu, na ziemi, i na zawsze w niebie. Oddaję Ci siebie, mój Boże i Oblubieńcze, i proszę, byś wprowadził mnie do swojej wewnętrznej komnaty miłości i zjednoczenia.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta trzecia: Zapomnienie o sobie

Przypomnij sobie, że we wcześniejszych mieszkaniach dusza starała się przezwyciężyć wszelkie zatroskanie o siebie, nawet w najmniejszym stopniu. W tym centralnym mieszkaniu zatroskanie o siebie zostaje całkowicie usunięte.

Nie troszczy się więc o nic [niczym się nie martwi], cokolwiek się dzieje, lecz żyje w tak przedziwnym zapomnieniu o sobie, że — jak już wspomniałam — zdaje się już nie istnieć ani nie pragnie mieć jakiegokolwiek znaczenia w czymkolwiek — w czymkolwiek! chyba że widzi, iż może choćby w najmniejszym stopniu przyczynić się do pomnożenia czci i chwały Boga, za którą najchętniej oddałaby życie (VII.III #2).

Pierwszym skutkiem małżeństwa duchowego jest zatem „zapomnienie o sobie tak całkowite, że dusza naprawdę zdaje się nie istnieć”. Dusza nie rozpoznaje już samej siebie, ponieważ przemiana jest tak głęboka. We wcześniejszych mieszkaniach człowiek był jeszcze dość mocno zatroskany o siebie. Skupiał się na sobie, nadal się martwił i nadal odczuwał niepokój. W małżeństwie duchowym człowiek patrzy tylko na Boga i pragnie jedynie oddawać Mu jak największą chwałę. Bez wahania czyni wszystko, co trzeba, by choć trochę bardziej pomnożyć chwałę Boga. Nie ma lęku przed śmiercią, cierpieniem, ciężką pracą — przed niczym. Dusza jest tak bardzo skupiona na kimś innym niż ona sama, że niemal wydaje się, jakby w ogóle nie istniała.

Ponieważ dusza jest tak bardzo skupiona na kimś innym niż ona sama, to znaczy całkowicie skupiona na Bogu i oddawaniu Mu chwały, jedyne wewnętrzne cierpienie, jakie znosi, wynika ze świadomości, że nigdy nie zdoła uczynić wystarczająco wiele w służbie swojemu Panu. Jest zbyt słaba, by oddać Bogu całą chwałę, na jaką On zasługuje.

Dusza nie jest też zatroskana o siebie, ponieważ wie bez najmniejszej wątpliwości, że Bóg, którego kocha i któremu służy, zatroszczy się o nią o wiele lepiej, niż gdyby sama troszczyła się o siebie. Jest w niej ogromna ufność w pełną miłości troskę i opatrzność Boga. Nagrodą za tę ufność i zapomnienie o sobie jest to, że Bóg troszczy się o duszę, obdarzając ją przeobfitością łaski.

Refleksja: Czy pragniesz wolności od wszelkiego zatroskania o siebie, zmartwień i niepokojów w życiu? Dla wielu ludzi są one ciężkim brzemieniem. Jedyną drogą do tej wolności jest małżeństwo duchowe.

Rozważ, jak to byłoby doświadczyć takiej wolności. Wyobraź sobie, jak odmienne, a nawet dziwne — w dobrym znaczeniu tego słowa — mogłoby być poczucie tak wielkiej wolności. Bóg pragnie obdarzyć cię tą wolnością. Nie chce, by ciążyło ci nieustanne myślenie o sobie. Chce, by twój wzrok był tak mocno utkwiony w Nim, aby nic, co dotyczy ciebie, nie budziło twojej troski, i by wszystkie te troski były całkowicie powierzone Bogu.

Rozważ także to, że Bóg zatroszczy się o ciebie o wiele lepiej, niż ty możesz zatroszczyć się o siebie. Zostaw „martwienie się” Bogu. Powierz się Jego opatrzności. Zaufaj Mu całkowicie i ciesz się nowością, jaką przynosi tak głębokie zawierzenie.

Mój najtroskliwszy Panie, troszczysz się o każdą dziedzinę mojego życia. Znasz mnie doskonale i obiecałeś mi, że zatroszczysz się o wszystko. Proszę, daj mi łaskę, której potrzebuję, aby oddać się Tobie tak całkowicie, by każda moja troska i każde zmartwienie zostały powierzone Tobie. Obym zupełnie zapomniał o sobie i zwrócił uwagę tylko ku Tobie w całkowitej ufności i zawierzeniu, wiedząc, że zatroszczysz się o moją duszę o wiele lepiej, niż ja kiedykolwiek zdołam własnymi siłami.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta czwarta: Silne pragnienie cierpienia

Oprócz zapomnienia o sobie w duszy wzrasta także głębokie pragnienie cierpienia dla chwały Bożej, lecz pragnie ona tego cierpienia tylko wtedy, gdy jest ono wolą Boga i przynosi Mu większą chwałę.

Drugim owocem jest silne pragnienie cierpienia, które jednak nie zakłóca jej pokoju tak jak dawniej, ponieważ gorące pragnienie takich dusz, aby spełniała się w nich wola Boża, sprawia, że przyjmują wszystko, co On czyni. Jeśli chce On, by dusza cierpiała, jest zadowolona; jeśli nie, nie zadręcza się tym na śmierć, jak to dawniej czyniła. (VII.III #4).

Pamiętaj, że cierpienie jest kluczowym doświadczeniem na drodze do Nieba, ponieważ Syn Boży wszedł w ten świat grzechu, przyjął jego następstwa, którymi są cierpienie i śmierć, przemienił cierpienie i śmierć oraz uczynił je środkami prowadzącymi do życia wiecznego. Dlatego cierpienie i śmierć są teraz przeniknięte największą duchową mocą. Gdy cierpienie i śmierć zostają dobrowolnie przyjęte i złożone Bogu w ofierze, akt ten jednoczy duszę z samym Chrystusem. To ofiarne cierpienie przemienia duszę, która otrzymuje łaskę życia ludzkim życiem cierpiącego Chrystusa.

To dobrowolne przyjęcie cierpienia było konieczne w poprzednich mieszkaniach, gdy dusza postępowała na swej drodze. W mieszkaniu położonym w samym środku, po zawarciu małżeństwa duchowego, dusza nadal pragnie uczestniczyć w cierpieniach Chrystusa, ale zarazem jest całkowicie wolna od przywiązania do cierpień. Jeśli cierpi, dobrze. Jeśli nie cierpi, również dobrze. Nie przedkłada jednego nad drugie i niewiele myśli o cierpieniu lub jego braku. Jej jedynym pragnieniem jest chwała Boża we wszystkim.

Refleksja: Czy ludzkie cierpienie jest dla ciebie czymś niezrozumiałym? Dla wielu jest ono jedną z największych tajemnic życia. Dlaczego dobry Bóg dopuszcza cierpienie? Dlaczego po prostu nie usuwa wszelkiego cierpienia? Choć wielu rozważało te pytania z perspektywy intelektualnej i filozoficznej, jedyna prawdziwa odpowiedź przychodzi w siódmym mieszkaniu.

Jeśli nadal trudno ci zrozumieć cierpienie i jego dobrowolne przyjęcie, módl się o łaskę małżeństwa duchowego. Wiedz, że w tym mieszkaniu nie tylko w pełni zrozumiesz cierpienie, ale też nie będzie ono miało na ciebie żadnego złego wpływu. Jeśli w jakiś sposób doświadczysz cierpienia, nie będzie cię ono w najmniejszym stopniu niepokoić. Zamiast tego napełni cię jedynie pragnieniem zjednoczenia tych cierpień z cierpieniami Chrystusa dla Jego chwały.

Rozważaj tajemnicę cierpienia. Rozważaj to, że odpowiedzią Boga na ludzkie cierpienie było wejście w nie, przemienienie go i obdarzenie go świętą mocą. Tylko wszechmogący Bóg mógł posłużyć się tym, co najgorsze, aby wyprowadzić z tego to, co najlepsze. Tylko nasz kochający Bóg mógł posłużyć się cierpieniem, aby doprowadzić do świętości oraz pełni pokoju i radości. Rozważaj tę tajemnicę, a jeśli nie w pełni ją rozumiesz, mimo to wyznaj wiarę w nią, oczekując dnia, w którym wszystko stanie się całkowicie zrozumiałe, gdy wejdziesz w małżeństwo duchowe.

Mój cierpiący Panie, gdy spojrzałeś na upadłą ludzkość i ujrzałeś cierpienie, które znosiliśmy z powodu naszego wolnego wyboru, by odwrócić się od Ciebie, Ty się nie odwróciłeś. Zamiast tego postanowiłeś wejść w nasz świat, przyjąć ludzką naturę, doświadczyć cierpienia spowodowanego grzechem, odkupić to cierpienie i wynieść je na poziom Twojej zbawczej łaski. Proszę, udziel mi łaski wejścia w Twoją najświętszą Mękę i śmierć, aby dokonała się we mnie przemiana i abym mógł w pełni uczestniczyć w Twoim Zmartwychwstaniu.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta piąta: Miłość nieprzyjaciół

Ponieważ dzięki darowi małżeństwa duchowego przemiana w Chrystusa jest tak pełna, jak to tylko możliwe na tym świecie, dusza we wszystkim przyswaja sobie Serce Chrystusa, w tym także ogarniającą ją całą miłość do swoich nieprzyjaciół.

Gdy jest prześladowana, odczuwa wielką wewnętrzną radość i zachowuje znacznie większy pokój niż w poprzednim stanie w takich okolicznościach: nie żywi urazy do swoich nieprzyjaciół ani nie życzy im niczego złego. Przeciwnie, darzy ich szczególną miłością, głęboko boleje, widząc ich w utrapieniu, i robi wszystko, co może, aby przynieść im ulgę, gorliwie wstawiając się za nimi u Boga. Chętnie wyrzekłaby się łask, którymi obdarza ją Jego Majestat, gdyby zamiast niej mogli je otrzymać jej nieprzyjaciele, aby nie obrażali naszego Pana (VII.III #4).

To naprawdę zdumiewająca łaska. Wcześniej, gdy człowiek był w jakiś sposób prześladowany lub ktoś grzeszył przeciwko niemu, pojawiała się silna pokusa gniewu, a czasem nawet pragnienie zemsty, zwłaszcza gdy prześladowanie było dotkliwe. Miłość do tych, którzy wyrządzili duszy jakąś krzywdę, była trudna. W poprzednich mieszkaniach miłość w obliczu prześladowania była raczej świadomą decyzją, wymagającą wewnętrznego zmagania: dusza musiała przymuszać się do czynienia tego, co słuszne, do wyboru przebaczenia i do modlitwy o ustąpienie nieprzyjaznych uczuć.

Teraz, gdy dusza jest tak całkowicie przemieniona w Chrystusie, nawet w chwili, gdy doświadcza jakiejś formy prześladowania, nigdy nie traci pokoju. Zamiast tego całą duszę ogarnia miłość do tej osoby. Umysł, wola, wyobraźnia, a nawet namiętności i uczucia — wszystko jest ogarnięte miłością, a jedyną troską jest dobro tego, kto zadaje cierpienie. Dusza nie zwraca uwagi na siebie, nie troszczy się o żadne doznawane upokorzenie czy cierpienie i jest całkowicie skupiona na drugim człowieku, gotowa i chętna uczynić wszystko, co konieczne, aby przebaczyć, a nawet gotowa posunąć się aż do oddania własnego życia za tego, kto grzeszy przeciwko niej.

Najlepszym obrazem takiej miłości jest nasz Pan wiszący na krzyżu i wołający do Ojca: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią”. Owocem takiej miłości jest również to, że człowiek zostaje przez nią prawdziwie wyzwolony. Jest wolny od gniewu i nienawiści. Nie rani go nic, co inni mu czynią. Trwa w pokoju i jest napełniony jedynie miłosierdziem Bożym.

Refleksja: Czy zmagasz się z gniewem? Czy ten gniew żyje w tobie, zajmując twoją wyobraźnię, zakłócając twój pokój i rozbudzając twoje namiętności? Jeśli tak, Bóg pragnie twojej wolności. Ale ta wolność jest darem. Nie możesz jej sobie przywłaszczyć ani osiągnąć samym wysiłkiem woli. Przychodzi ona dopiero tutaj, w siódmym mieszkaniu, gdzie odnajduje się wolność.

Zastanów się nad każdym zranieniem, urazą czy gniewem, z którymi się zmagasz. Pomyśl, jak wielkim ciężarem są te doświadczenia i jak dobrze byłoby być od nich całkowicie wolnym. Czasami nie udaje nam się wejść do siódmego mieszkania, ponieważ nie chcemy uwolnić się od tego zranienia. Musi ono zostać oczyszczone. Musi zostać w nas usunięte i zniszczone. Tylko Bóg może tego dokonać, jeśli Mu pozwolimy.

Przywołaj na myśl tych, którzy cię zranili, i podejmuj wobec nich świadome akty miłości. Wybierz przebaczenie. Módl się słowami Jezusa, które wypowiedział, wisząc na krzyżu w tak wielkiej męce. Pomoże ci to pełniej przygotować serce na dar małżeństwa duchowego.

Najmiłosierniejszy Panie, gdy wisiałeś na krzyżu, po tak okrutnym traktowaniu, Twoje serce było poruszone tak wielkim miłosierdziem i współczuciem dla Twoich prześladowców, że z samej głębi swej istoty zawołałeś: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią”. Proszę, napełnij moje serce równie głębokim miłosierdziem i współczuciem. Zjednocz moje serce ze swoim, abyś zawsze wypowiadał te słowa we mnie i przeze mnie. Kocham wszystkich, którzy zgrzeszyli przeciw mnie, i przebaczam im, drogi Panie. Pomóż mi kochać ich całym sercem.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta szósta: Pragnienie służenia Bogu

Przypomnij sobie, że w szóstych mieszkaniach, po otrzymaniu daru modlitwy ekstatycznej, dusza była tak głęboko dotknięta przez Boga, że pragnęła już tylko umrzeć i na zawsze pozostać z Bogiem w niebie. Ta tęsknota wywoływała spokojne i radosne cierpienie wewnętrzne, ponieważ dusza wiedziała, że nie może jeszcze w pełni trwać w obecności Boga. Tutaj, w siódmym mieszkaniu, wszystko się zmienia.

Najbardziej zdumiewa mnie to, że smutek i udręka, które takie dusze odczuwały, ponieważ nie mogły umrzeć i cieszyć się obecnością naszego Pana, ustępują teraz równie gorącemu pragnieniu służenia Mu, zabiegania o to, by był wielbiony, i pomagania innym ze wszystkich sił. Nie tylko przestały tęsknić za śmiercią, ale pragną długiego życia i najcięższych krzyży, jeśli miałoby to przynieść choćby odrobinę chwały naszemu Panu (VII.III #5).

W pewnej mierze cierpienie wewnętrzne odczuwane w szóstych mieszkaniach wynikało z dążenia do własnego dobra, które pozostawało niespełnione. Teraz dążenie do własnego dobra przemienia się w samą tylko miłość. Dlatego dusza całkowicie zapomina o sobie i jest pochłonięta jedynie miłością do Boga. Jeśli Bóg chce, by dusza pozostała na ziemi przez tysiąc ludzkich żywotów, chętnie się na to zgadza. Jeśli zaś Bóg miałby być bardziej uwielbiony przez jej ziemską śmierć, wówczas wybiera właśnie ją. Dusza pragnie jedynie służyć woli Bożej, bez żadnej myśli o sobie. Bóg i Jego święta wola stają się jedyną troską i radością duszy. Bardzo często dusza odczuwa silny pociąg do bardzo ciężkich krzyży, ponieważ widzi w nich największe sposobności do oddania Bogu większej chwały.

Refleksja: Jaki jest cel twojego życia? Jakie jest twoje największe pragnienie? Jakie są twoje cele i ambicje? Zbyt często dążymy do ziemskich celów, które nigdy nie mogą nas w pełni zaspokoić. W małżeństwie duchowym wszystko się zmienia. Mamy teraz jeden nadrzędny cel. Pragniemy, z pragnieniem pochłaniającym nas bez reszty, czynić wszystko, co w naszej mocy, aby służyć Bogu i oddawać Mu doskonałą chwałę.

Gdy zastanawiasz się nad swoimi życiowymi priorytetami, czy chwała Boża i wypełnianie Jego woli są twoim jedynym celem? Tak musi być. Nic innego w życiu się nie liczy. Nic. Boży plan dla twojego życia znacznie przewyższa wszystko, co możesz sobie wymarzyć. Jego drogi nieskończenie przewyższają twoje drogi. Jego wola jest jedynym celem, ku któremu warto w życiu kierować swoje wysiłki.

Zastanów się dziś nad własnymi celami. Módl się, aby twoja miłość do Boga stała się tak żarliwa, by Jego wola pochłonęła wszystkie twoje życiowe pragnienia i ambicje. Czy ufasz Bogu? Czy ufasz Mu na tyle, by wybrać Jego wolę jako swoją jedyną misję? Módl się o dar małżeństwa duchowego, aby wszystko nabrało sensu i aby przyszło zrozumienie, jak daremne jest podejmowanie wysiłków w jakimkolwiek innym celu niż chwała Boża i wypełnianie Jego doskonałej woli.

Boże nieskończonej wielkości, Twoja wola jest nieskończenie większa od wszystkiego, co mogę sobie kiedykolwiek wyobrazić. Ty i tylko Ty jesteś godzien całego mojego uwielbienia i chwały. Oddawanie Ci chwały jest celem, dla którego mnie stworzyłeś, i musi stać się jedynym celem mojego życia, bo Ty jesteś wszystkim we wszystkich i w Tobie zawiera się pełnia życia. Proszę, pociągnij mnie bliżej siebie i otwórz drzwi do wewnętrznej komnaty mojej duszy, abym mógł doświadczyć przemiany przez Ciebie i żyć na zawsze dla Twojej wiecznej chwały.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta siódma: Wewnętrzne poruszenie

W poprzednich mieszkaniach, gdy dusza doświadczała modlitwy zjednoczenia i ekstazy, często otrzymywała potężne i przemieniające pociechy, które rozpalały ją miłością do Boga. Lecz w tym ostatecznym stanie małżeństwa duchowego dusza przywykła już do tego całkowitego zjednoczenia duchowego. W rezultacie zjednoczenie, którym się cieszy, nie przynosi ze sobą potężnych pociech duchowych. Zamiast tego doświadcza ona wielu subtelnych i podtrzymujących ją „poruszeń” od Boga. W modlitwie nie ma oschłości ani udręk. Są jedynie nieustanne i słodkie pragnienia, które płoną w jej wnętrzu. Poruszenia te wypływają z centrum duszy i wznoszą się w niej niczym płomień, który bucha z jej centrum ku górze, płonąc stale, nieprzerwanie i ogarniając ją całą.

Gdy otrzymujesz te poruszenia, pamiętaj, że pochodzą one z najgłębszego mieszkania, gdzie Bóg przebywa w naszych duszach. Wysławiaj Go żarliwie, bo to On posyła ci tę wiadomość, ten list miłosny, napisany z taką czułością i takim szyfrem, że tylko ty możesz go zrozumieć i poznać, o co On prosi. Pod żadnym pozorem nie zaniedbuj odpowiedzi Jego Majestatowi, nawet jeśli zajmujesz się zewnętrznymi sprawami i uczestniczysz w rozmowie. Nasz Pan może często zechcieć okazać ci tę ukrytą łaskę wśród ludzi; jednak bardzo łatwo jest odpowiedzieć aktem miłości lub zapytać za świętym Pawłem: „Panie, co chcesz, abym czynił?”, ponieważ odpowiedź powinna być całkowicie wewnętrzna. Jezus na wiele sposobów pokaże ci, jak Mu się przypodobać. Jest to chwila sposobna, gdyż wydaje się, że On nas słucha, a dusza dzięki temu delikatnemu dotknięciu jest niemal zawsze gotowa odpowiedzieć wielkodusznym postanowieniem (VII.III #8).

Te łagodne, słodkie, ogarniające wszystko i nieustanne poruszenia Bożej miłości napełniają duszę stałym i bardzo „wielkodusznym postanowieniem”, by zawsze i bez jakiegokolwiek wahania służyć woli Bożej. Łaska ta tak wyraźnie pochodzi od Boga, że dusza wie, iż diabeł nigdy nie mógłby jej sprawić. Miłość Boża tak bardzo rozszerza duszę, że całkowite oddanie się we władanie Bogu staje się dla niej czymś zwyczajnym. Rzadko już doświadcza ona głębokich ekstaz czy wzlotów ducha, gdyż nie są już potrzebne. Ponieważ Bóg całkowicie włada duszą, kroczy ona wytrwale, spokojnie i w cichym skupieniu, służąc woli Bożej — czasem w bardzo czynny sposób, a kiedy indziej w samotności i odpoczynku.

Refleksja: Czy dostrzegasz zmianę, którą przynosi ta modlitwa? Wcześniej, gdy dusza wciąż czyniła postępy i podlegała przemianie, Bóg działał w sposób, który wydaje się bardziej radykalny. Były stany zachwycenia, wzloty ducha, cierpienia wewnętrzne, a nawet doświadczenia pozornej śmierci ciała, gdy duch zostawał porwany ku Bogu. Teraz jednak, gdy Bóg w pełni włada duszą, nastają głęboki pokój i doskonała cnota.

Choć być może nie doświadczasz jeszcze tej głębi małżeństwa duchowego, spróbuj ją zrozumieć, spoglądając na nią niejako z zewnątrz. To błogosławiony stan. Rozważ, jak cudownie byłoby otrzymywać te nieustanne poruszenia miłości, wypływające z centrum twojej duszy i ogarniające każdą cząstkę twojej istoty.

Jeśli ten opis wydaje ci się nie z tego świata, wiedz, że rzeczywiście tak jest. Bóg jednak chce uczynić tę rzeczywistość częścią twojego życia tu i teraz, gdy jeszcze pozostajesz na tym świecie. Chce obdarzać twoją duszę tym nieustannym i trwałym darem swojej wyraźnie objawiającej się miłości. Chce, by twoje serce nieustannie zanurzało się w Nim i by Jego Boska łaska była źródłem twojego życia.

Panie najłagodniejszy i najczulszy, tak bardzo nie zasługuję na Twoją doskonałą miłość, a jednak Ty tak głęboko pragniesz hojnie mnie nią obdarzać. Proszę, pomóż mi poznać, jak mogę lepiej Ci służyć w tym życiu, i uwolnij mnie od wszystkiego, co oddziela mnie od Ciebie. Otwieram moją duszę najpełniej, jak potrafię, na Twoje czułe poruszenia miłości, Twoje słodkie listy miłosne i Twoje przesłania, które łagodnie płyną z mojego wnętrza.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta ósma: Męstwo dzięki „odejściu” Boga

Dopóki pozostajemy na tym świecie, musimy zawsze pamiętać, że od grzechu śmiertelnego dzieli nas zaledwie jeden krok. Dlatego gdy dusza przebywa w siódmym mieszkaniu — komnacie obecności, ze swoim Panem — On w rzadkich chwilach oddala się od niej w tej formie modlitwy i pozwala, by zaatakowały ją liczne jadowite stworzenia. Dzieje się to jednak dla dobra duszy, aby pomóc jej wzrastać w męstwie, trwać w pokorze i nigdy nie zapominać o całkowitej zależności od Boga.

Nie sądźcie, siostry, że skutki, o których wspomniałam, zawsze występują w tych duszach w jednakowym stopniu, gdyż, o ile pamiętam, mówiłam wam, że w większości przypadków nasz Pan od czasu do czasu pozostawia takie osoby słabości ich natury. Jadowite stworzenia z fosy otaczającej twierdzę i z pozostałych mieszkań natychmiast jednoczą siły, by zemścić się za czas, gdy były pozbawione swej mocy. (VII.IV #1).

Święta Teresa wierzyła, że ci, którzy znajdują się w siódmym mieszkaniu, nigdy nie popełnią grzechu śmiertelnego ani nawet dobrowolnie grzechu powszedniego. Będą jednak od czasu do czasu wspominać swoje dawne grzechy, a także doświadczać głębokiej świadomości możliwości popełnienia grzechu. Nawet Jezus doświadczył tego na krzyżu, gdy zawołał: „Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił?” (Mateusz 27:46).

Te dusze dostrzegają, jak bardzo potrzebują Boga, i nadal będzie to w nich wywoływać świętą, wewnętrzną udrękę. Mogą nawet odczuwać niepewność co do tego, czy są w stanie grzechu. Jednak to zagubienie nie prowadzi do rozpaczy, lecz do wzrostu daru bojaźni Bożej. Choć Bóg może pozwalać jadowitym stworzeniom czasami atakować duszę, nawet po jej wejściu do siódmego mieszkania, nie ulegnie ona tym stworzeniom i nie odwróci się od Boga. Ataki te jedynie umocnią duszę i pogłębią jej postanowienie trwania w Chrystusie.

Refleksja: Przypomnij sobie taki czas w życiu, gdy przez długi okres było ci bardzo blisko do Boga, lecz nagle doświadczyłeś potężnego ataku złego ducha. Jaki wpływ miało to na ciebie? U tych, którzy znajdują się w siódmym mieszkaniu, taki atak posłuży jedynie umocnieniu ich w męstwie i miłości do Boga. Uczyni ich także na nowo pokornymi, pomagając im nigdy nie zapominać, jak bardzo są zależni od Boga.

Czy rozumiesz, jak bardzo we wszystkim zależysz od Boga? Gdyby Bóg choć na chwilę o tobie zapomniał, twoje istnienie dobiegłoby końca. Co więcej, nie jesteś w stanie uczynić niczego dobrego, jeśli to nie Bóg działa w tobie. Nigdy nie zapominaj o tej prawdzie, która uczy pokory.

Czy był w twoim życiu taki czas, gdy wydawało ci się, że Bóg jest nieobecny? Jeśli tak, jest to albo skutek twojego grzechu, albo skutek szczególnej łaski od Boga. Jeśli przyczyną jest grzech, nawróć się. Jeśli jednak jest to łaska od Boga, nie martw się. Wzbudź akt wiary w Boga. Dziękuj Mu za to, że odczuwasz tę samą nieobecność, którą On odczuwał, i odnów swoje postanowienie służenia Jego świętej woli. Wiedz, że to odczuwane odejście naszego Pana jest przede wszystkim sposobnością do wzrostu daru męstwa.

Panie doskonałej mocy, Ty wiesz wszystko. Wiesz, czego potrzebuję i kiedy tego potrzebuję. W chwilach, gdy wydajesz się daleko ode mnie, proszę, pomnóż moją wiarę w Ciebie. Obym zawsze wiedział, że jesteś blisko, i nigdy się od Ciebie nie odwracał. Proszę, pomnóż we mnie każdą cnotę, zwłaszcza męstwo, którego potrzebuję, by wytrwać do końca, gdy zostanę zaproszony do przebywania z Tobą na zawsze.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja siedemdziesiąta dziewiąta: Najcięższe krzyże

Skoro nasz Pan wiele cierpiał w ludzkiej postaci, nie powinniśmy oczekiwać niczego mniejszego. Ci, którzy znajdują się w siódmym mieszkaniu, często otrzymują najcięższe krzyże. Lecz krzyże te nigdy nie prowadzą do rozpaczy. Prowadzą jedynie do chwały Bożej. W istocie im cięższy krzyż te święte dusze niosą dla Boga, tym bardziej Bóg jest przez nie uwielbiony i tym bardziej napełniają się one pokojem i radością.

Zawsze widzimy, że ci, którzy są najbliżej Chrystusa, naszego Pana, dźwigają najcięższy krzyż: pomyśl o tym, co znosili Jego chwalebna Matka i Apostołowie. Jak sądzisz, w jaki sposób św. Paweł zdołał podołać tak ogromnym trudom? Z jego postępowania poznajemy owoce prawdziwych widzeń i kontemplacji, które pochodzą od naszego Pana, a nie z naszej wyobraźni czy z podstępu diabła. Czy przypuszczasz, że św. Paweł ukrył się, aby bez pośpiechu rozkoszować się tymi duchowymi pociechami, i nic więcej nie robił? Wiesz, że o ile możemy się dowiedzieć, nigdy nie odpoczywał przez cały dzień, a i spać nie mógł wiele, skoro pracował przez całą noc, aby zarobić na utrzymanie (VII.IV #7).

Kiedy dusza wchodzi w małżeństwo duchowe, staje się jeszcze bardziej podobna do Chrystusa. Jak powiedział św. Paweł: „Już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus” (List do Galatów 2:20). Z tego powodu dusza w siódmym mieszkaniu będzie w bardzo głęboki sposób naśladować cierpienia, które Chrystus znosił na tym świecie. Nie stroni od tych krzyży ani przed nimi nie ucieka, lecz przyjmuje je w pełni, z radością, tak jak Jezus przyjął swój Krzyż całym sobą. Stają się one ofiarami miłości, a moc odkupionego cierpienia objawia się w życiu tych dusz.

Czasami próby będą zewnętrzne, przychodzące na nie z zewnątrz, jak na przykład ciężka choroba. Innym razem cierpienia będą wewnętrzne, znane jedynie duszy i Bogu. To wewnętrzne i ukryte cierpienie szczególnie naznaczyło życie św. Teresy z Kalkuty i św. Teresy z Lisieux. Patrząc z zewnątrz, święte te były za życia kochane i podziwiane przez wielu. W swoim wnętrzu jednak niosły bardzo ciężki krzyż z najwyższą stanowczością i miłością, naśladując wewnętrznie cierpienia swojego Pana.

Refleksja: Czy chcesz przyjąć najcięższe krzyże dla naszego Pana, naśladując Go? Jeśli nie, wiedz, że pragnienie takich krzyży jeszcze na ciebie czeka.

Kiedy dusza wchodzi w małżeństwo duchowe, żaden dany jej krzyż nie jest zbyt ciężki, ponieważ to Chrystus niesie w niej krzyż. Zastanów się, jak patrzysz na krzyże w swoim życiu. Jeśli przed nimi uciekasz, szukając sposobów, by je usunąć, wiedz, że Bóg chce dokonać w tobie jeszcze o wiele więcej. Chce przemienić cię tak głęboko, by każdy krzyż stał się słodki.

Pomyśl o krzyżach, od których zdarzało ci się w przeszłości odwracać, na które zdarzało ci się narzekać, a nawet z ich powodu rozpaczać. Wyraź żal za taką reakcję i módl się o dar, dzięki któremu w przyszłości zdołasz biec ku tym krzyżom z sercem pełnym miłości.

Mój Panie, składający siebie w ofierze, byłeś niezłomnie zdecydowany przyjąć z doskonałą miłością każde cierpienie, które znosiłeś. Twój Krzyż stał się Twoim tronem łaski i chwały, a Ty przyjąłeś go wszystkimi władzami swojej świętej Duszy. Proszę, udziel mi tej niewyobrażalnej łaski, by znosić każdy krzyż tak jak Ty. Uwolnij mnie od wszelkiego lęku przed cierpieniem i daj mi Twoje spojrzenie, abym widział w moich krzyżach sposobności do otrzymania obfitej łaski. Daj mi Twoją odwagę, by przyjmować te krzyże z przeogromną miłością i pokojem.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Lekcja osiemdziesiąta: Zwieńczenie dobrych uczynków

Aby siostry nie pomyślały, że ta wewnętrzna droga ku małżeństwu duchowemu służyła jedynie własnemu dobru, w tym sensie, że chodziło w niej wyłącznie o wewnętrzne zjednoczenie z Bogiem, święta Teresa kończy swoje arcydzieło, jasno wyjaśniając, że ostatecznym celem tej drogi do Boga jest przynoszenie owoców dla Królestwa przez uczynki, które oddają Bogu chwałę i zbawiają dusze. Choć dokonuje się to najpierw przez przemianę własnej duszy, przemiana ta musi znajdować wyraz w uczynkach miłości.

Taki jest kres i cel modlitwy, córki moje; taki jest sens małżeństwa duchowego, którego dziećmi są zawsze dobre uczynki. Uczynki są nieomylnym znakiem wskazującym, że te łaski pochodzą od Boga, jak wam mówiłam (VII.IV #10).

Niektórzy ludzie, otrzymawszy od Boga takie łaski, boją się potem wyjść do innych i dzielić się z nimi tym, co otrzymali, przez życie pełne bezinteresownej służby. Celem tej duchowej drogi nie jest jedynie dobro duszy. Jest nim dobro całego Kościoła. Misja Jezusa polegała na tym, że pragnął On oddać chwałę swojemu Ojcu przez zbawianie dusz. To musi być również naszą misją. Tak, modlimy się, aby wzrastać w świętości i stawać się jedno z Bogiem. Jeśli jednak ta jedność nie rodzi cnót, których potrzebujemy, aby wyjść do innych i im służyć, to nie jest ona prawdziwym zjednoczeniem z Bogiem.

Nawet w klasztorze klauzurowym miłość bliźniego była głównym owocem tej modlitwy. Siostry były powołane do dzieła miłości, jakim jest modlitwa za świat, ale także do miłowania sióstr, które spotykały każdego dnia. Gdy ta miłość wzrastała i gdy siostry stawały się dla siebie nawzajem błogosławieństwem, był to najwyraźniejszy znak, że dokonało się przemieniające małżeństwo duchowe.

Miłość bliźniego zaczyna się w domu. Przede wszystkim Bóg chce przez ciebie dotknąć twojej rodziny i bliskich przyjaciół. Być może nie powołuje cię do wielkiej działalności misyjnej ani do publicznego głoszenia Ewangelii, ale z pewnością powoła cię do tego, by jak najbardziej bezinteresownie obdarzać obficie miłością Boga tych, których spotykasz w ciągu dnia.

W tym mieszkaniu cała osoba zostaje ogarnięta przez Boga. Duch, dusza, rozum, wola, namiętności, emocje, zmysły, ciało i każda inna część osoby są zjednoczone z Bogiem. Dlatego dusza kocha nie tylko miłością duchową, lecz także przebóstwioną miłością ludzką, wyrażaną ciałem, żarliwie, duchowo, rozumem i całą mocą swej woli. Kiedy taka osoba widzi innych żyjących w grzechu, głęboko im współczuje i odczuwa święty smutek. Kiedy widzi kogoś zagubionego lub pogrążonego w rozpaczy, pozwala, by wewnętrzne przynaglenie skłoniło ją do wyjścia mu naprzeciw. Kiedy widzi, jak jej najbliżsi sami wzrastają w cnocie, stara się wspierać ten wzrost i oddaje chwałę Bogu. Mówiąc najprościej, kto wchodzi w małżeństwo duchowe, oddaje swoje życie za innych, żyjąc dla nich ofiarnie i służąc wszystkim jak święty niewolnik.

Refleksja: Jak żarliwie kochasz tych, którzy cię otaczają? Czy kochasz ich nie tylko przez podejmowane decyzje, ale także całym swoim jestestwem? Czy twój umysł jest pochłonięty miłością do innych? Czy odczuwasz tę miłość? Czy twoje namiętności ją rozpalają? Czy szukasz okazji, by ofiarnie oddawać życie za innych? Jeśli tak, jest to znak, że Bóg przemienia cię przez małżeństwo duchowe.

Droga do doskonałości małżeństwa duchowego może wydawać się długa i mozolna, a niekiedy nawet niemożliwa do przebycia. Ale tak nie jest. Osiągnięcie tej doskonałości jest jak najbardziej możliwe, a Bóg pragnie jej w życiu każdego z nas. Jedyną przeszkodą jesteśmy my sami.

Kończąc te rozważania nad duchowym arcydziełem świętej Teresy z Ávili, umocnij swoje postanowienie, by postępować na tej drodze. Wracaj do poszczególnych mieszkań i doświadczeń modlitwy, o których naucza Teresa. Niech te pouczenia, refleksje i modlitwy będą podstawą twojego wzrastania w świętości. Bóg chce twojej świętości. Osiągnij ją. Nie wahaj się całkowicie oddać świętej woli Boga wobec twojego życia.

Panie doskonałej miłości, Twoje życie przyniosło nieskończenie obfity dobry owoc. Z Twojego Najświętszego Serca nieustannie płynęła doskonała miłość. Ta miłość objawiała się w każdym wypowiedzianym przez Ciebie słowie, w każdym czynie Twojego życia i w każdej Twojej myśli. Proszę, ogarnij mnie tak całkowicie, aby każda cząstka mojego jestestwa została pochłonięta Twoją doskonałą miłością. Posługuj się mną w każdy sposób, jaki wybierzesz, abym stawał się doskonalszym narzędziem miłości, która jest w Twoim Sercu.

Trójco Przenajświętsza, która we mnie mieszkasz, kocham Cię, ufam Tobie, oddaję Ci moje życie.

Zakończenie

Święta Teresa kończy swoją książkę Twierdza wewnętrzna następującą uwagą skierowaną do sióstr, którą przytaczamy poniżej w całości:

IHS

CHOCIAŻ, jak wam mówiłam, niechętnie zabierałam się do tego dzieła, teraz jednak, gdy jest już ukończone, bardzo się cieszę, że je napisałam, i sądzę, że mój trud nie poszedł na marne, choć przyznaję, że kosztowało mnie to niewiele. Gdy myślę o waszej ścisłej klauzurze, o tym, jak mało macie wytchnienia, moje siostry, i jak wielu udogodnień brakuje w niektórych waszych klasztorach, sądzę, że pociechą może być dla was radowanie się tą twierdzą wewnętrzną, do której możecie wchodzić i po której możecie swobodnie się przechadzać o każdej porze, kiedy tylko zechcecie, nie prosząc przełożonych o pozwolenie. To prawda, że nie możecie o własnych siłach wejść do wszystkich mieszkań, choćby te siły wydawały się wam wielkie, jeśli sam Pan twierdzy was do nich nie wpuści. Dlatego radzę wam, byście nie próbowały niczego osiągnąć przemocą, jeśli napotkacie jakąś przeszkodę, gdyż tak bardzo by Mu się to nie spodobało, że nigdy nie pozwoliłby wam do nich wejść. On bardzo miłuje pokorę: jeśli uważacie się za niegodne wejścia do trzeciego mieszkania, tym prędzej udzieli wam łaski wejścia do piątego. Wówczas, jeśli będziecie Mu tam dobrze służyć i często tam powracać, pociągnie was do mieszkania, w którym sam przebywa i z którego nie będziecie już musiały wychodzić, chyba że wezwie was przeorysza; jej poleceniom ten najwyższy Władca pragnie, byście były posłuszne tak, jakby były Jego własnymi. Jeśli na jej rozkaz często będziecie opuszczać Jego komnatę audiencyjną, to ilekroć wrócicie, On będzie trzymał dla was drzwi otwarte. Gdy już nauczycie się cieszyć tą twierdzą, zawsze znajdziecie wytchnienie, choćby wasze próby były bolesne, w nadziei powrotu do waszego Pana, czego nikt nie może wam zabronić. Chociaż wspomniałam tylko o siedmiu mieszkaniach, każde z nich zawiera wiele innych komnat, ponad nim, pod nim i wokół niego, z pięknymi ogrodami, fontannami i labiryntami, a także innymi rzeczami tak zachwycającymi, że zapragniecie całe oddać się wysławianiu w podzięce wielkiego Boga, który stworzył duszę na swój obraz i podobieństwo. Jeśli znajdziecie w układzie tego traktatu coś, co pomoże wam lepiej Go poznać, bądźcie pewne, że pochodzi to od Jego Majestatu dla waszej zachęty, a wszystko, co znajdziecie w nim niewłaściwego, pochodzi ode mnie. W zamian za moje gorące pragnienie, by pomóc wam służyć Jemu, mojemu Bogu i Panu, błagam was, abyście za każdym razem, gdy będziecie to czytać, gorliwie wysławiały w moim imieniu Jego Majestat i prosiły Go, by zapewnił pomyślność swojemu Kościołowi, oświecił luteranów, przebaczył moje grzechy i uwolnił mnie z czyśćca, w którym być może będę, dzięki miłosierdziu Bożemu, gdy ujrzycie tę książkę (jeśli zostanie wam przekazana po zbadaniu jej przez teologów). Jeśli pisma te zawierają jakiś błąd, wynika on z mojej niewiedzy; we wszystkim poddaję się nauczaniu świętego Kościoła rzymskokatolickiego, którego jestem teraz członkiem i którym, jak oświadczam i przyrzekam, pozostanę w życiu i w śmierci. Niech nasz Pan Bóg będzie na wieki uwielbiony i błogosławiony! Amen, amen.

Ukończyłam pisanie tej książki w klasztorze św. Józefa w Ávili w 1577 roku, w wigilię św. Andrzeja, na chwałę Boga, który żyje i króluje na wieki wieków! Amen.

Spis treści