Polski

„Dzieje duszy” — św. Teresa z Lisieux

Dzieje duszy
Autobiografia św. Teresy z Lisieux
Z dodatkowymi pismami i wypowiedziami św. Teresy

Dzieje duszy, autobiografia św. Teresy z Lisieux, to klasyka literatury duchowej i jedna z najpiękniejszych autobiografii, jakie kiedykolwiek napisano. Siostra Teresa napisała tę autobiografię z posłuszeństwa matce Agnieszce od Jezusa (swojej przełożonej zakonnej, która była zarazem jej siostrą Pauliną). Jej autobiografia ukazuje jej głęboką miłość do Boga i wprowadza czytelnika w piękne działanie łaski w jej duszy.

Ta bezpłatna wersja Dziejów duszy należy do domeny publicznej i dzięki Projektowi Gutenberg można z niej korzystać i kopiować ją bez ograniczeń.

Możesz także sięgnąć po Lekcje od św. Teresy: Mądrość Bożego Małego Kwiatka jako lekturę towarzyszącą temu duchowemu arcydziełu św. Teresy.


SPIS TREŚCI

Dedykacja

Przedmowa Jego Eminencji kardynała Bourne’a

Prolog: Rodzice i narodziny

+++

Rozdział I. Najwcześniejsze wspomnienia

Rozdział II. Katolicki dom rodzinny

Rozdział III. Paulina wstępuje do Karmelu

Rozdział IV. Pierwsza Komunia Święta i bierzmowanie

Rozdział V. Powołanie Teresy

Rozdział VI. Pielgrzymka do Rzymu

Rozdział VII. Mały Kwiatek wstępuje do Karmelu

Rozdział VIII. Profesja zakonna siostry Teresy

Rozdział IX. Noc duszy

Rozdział X. Nowe przykazanie

Rozdział XI. Pieśń miłości

Epilog: Ofiara Bożej Miłości

+++

RADY I WSPOMNIENIA

+++

LISTY SIOSTRY TERESY
Do Celiny
Do matki Agnieszki od Jezusa
Do siostry Marii od Najświętszego Serca
Do siostry Franciszki Teresy
Do Marii Guérin
Do Joanny Guérin
Do misjonarzy

+++

MODLITWY SIOSTRY TERESY
Jej akt ofiarowania
Modlitwa poranna
Akt poświęcenia się Najświętszemu Obliczu
Modlitwa ku czci Dzieciątka Jezus
Modlitwa do Dzieciątka Jezus
Modlitwa do Najświętszego Oblicza
Modlitwa ku czci św. Joanny d’Arc
Modlitwa o pokorę

+++

DNI ŁASKI

+++

WYBRANE WIERSZE
Moja pieśń na dziś
Wspomnienia
Pragnę miłości
Sypać kwiaty
Dlaczego kocham Cię, Maryjo

+++

Wersja audio online

 


UWAGA DO NINIEJSZEGO WYDANIA ELEKTRONICZNEGO

Niniejsze elektroniczne wydanie autobiografii św. Teresy z Lisieux (Dzieje duszy) zawiera znaczną część, lecz nie całość treści książki Siostra Teresa z Lisieux (Londyn: Burns, Oates & Washbourne, 1912; wyd. 8., 1922), pod redakcją ks. T.N. Taylora. Wszystkie zawarte w tej książce przetłumaczone pisma i wypowiedzi św. Teresy znajdują się w niniejszym wydaniu elektronicznym, w tym autobiografia, a także „Rady i wspomnienia”, listy oraz wybrane wiersze. Zamieszczono również przedmowę kardynała Bourne’a, prolog opowiadający o rodzicach i narodzinach Teresy oraz epilog opisujący jej ostatnią chorobę, śmierć i związane z nimi wydarzenia. Nie zamieszczono ilustracji, spisu ilustracji, relacji o łaskach przypisywanych wstawiennictwu św. Teresy, dokumentów związanych z jej beatyfikacją oraz niektórych innych materiałów, których nie była autorką.

Przypisy zostały ponownie ponumerowane kolejno w każdym rozdziale. Umieszczono je na końcu poszczególnych rozdziałów, a niektóre nieznacznie zmodyfikowano, aby ułatwić korzystanie z odsyłaczy. Kilka przypisów odsyłających do numerów stron w oryginale zmieniono lub pominięto. W odwołaniach do Psalmów, z których wiele w katolickich wydaniach Biblii z czasów św. Teresy miało inną numerację niż powszechnie stosowana dzisiaj, „nowy” numer podano w nawiasie kwadratowym obok „starego” numeru z oryginału — np. „Psalm 22[23]:1-4”. Numery przypisów podano w nawiasach kwadratowych, np. „[1]”.

Nie zamieszczono tu oryginalnych nagłówków stron, numeracji stron, zastrzeżenia, że nazywanie św. Teresy „świętą” przed jej kanonizacją nie oznacza zamiaru uprzedzania osądu Kościoła, ani innych dodatkowych elementów, które uznano za stosowne w książce drukowanej w 1922 roku, lecz nie w e-booku z 2005 roku. Francuska ligatura „oe”, występująca w takich słowach jak „soeur”, nie jest dostępna w standardowym zestawie znaków ISO-8859-1 i oczywiście została tu oddana za pomocą połączenia dwóch liter „oe”. Kursywę oznaczono podkreśleniami na początku i na końcu, w ten sposób. Pierwsze słowo każdego rozdziału nie jest zapisane w całości wielkimi literami, jak miało to miejsce w książce drukowanej. Poprawiono kilka oczywistych błędów drukarskich, zaznaczając zmiany w nawiasach kwadratowych, np. „[s]he” zamiast „the” w rozdziale IX. Wszystko pozostałe, w tym użycie wielkich liter, interpunkcja, gramatyka i brytyjska pisownia, ma w zamierzeniu odzwierciedlać treść ósmego wydania Siostry Teresy z Lisieux. Jeśli tak nie jest, wina leży po stronie osoby przepisującej tekst (czyli mojej, Davida McClamrocka).


SIOSTRA TERESA Z LISIEUX, MAŁY KWIATEK JEZUSA
NOWY I PEŁNY PRZEKŁAD DZIEJÓW DUSZY, Z OPISEM NIEKTÓRYCH ŁASK PRZYPISYWANYCH WSTAWIENNICTWU SIOSTRY TERESY
POD REDAKCJĄ T. N. TAYLORA: KAPŁANA ARCHIDIECEZJI GLASGOW: ŚWIADKA PRZED TRYBUNAŁEM BEATYFIKACYJNYM

BURNS, OATES & WASHBOURNE LD.

ORCHARD STREET DWADZIEŚCIA OSIEM, LONDYN, W., ORAZ PATERNOSTER ROW OD OŚMIU DO DZIESIĘCIU, LONDYN, E.C.

NIHIL OBSTAT JAN N. STRASSMAIER, S.J. Wyznaczony cenzor

IMPRIMATUR EDMUND kanonik SURMONT Wikariusz generalny

WESTMINSTER, dnia dziewiątego grudnia 1912 roku.


KSIĄŻKĘ TĘ DEDYKUJE SIĘ SŁUŻEBNICY BOŻEJ, SIOSTRZE TERESIE, W DZIĘKCZYNIENIU ZA OTRZYMANE ŁASKI, ORAZ JEJ „MATECZCE”, MATCE AGNIESZCE OD JEZUSA, WE WDZIĘCZNEJ PAMIĘCI O NIEZLICZONYCH DOWODACH DOBROCI DOZNAWANYCH PRZEZ WIELE LAT

PRZEDMOWA

Gdy poznajemy dzieje tych, w których Bóg na przestrzeni kolejnych pokoleń zechciał ukazać przykłady świętości życia, wydaje się, jakby każda postać ludzkiej egzystencji została w dziejach Kościoła uświęcona jako siła zdolna przybliżać ludzi do ich Stwórcy. Nie ma jednak granic różnorodności form świętości, które Stwórca zechce ukazać swoim stworzeniom. Dla wielu osób czytających po raz pierwszy dzieje siostry Teresy od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza niemal wstrząsem było odkrycie, że oto staje przed nami bardzo młoda członkini surowego zakonu, żyjąca w ścisłym odosobnieniu od świata, oddana ukrytej modlitwie i umartwieniu, aby objawić całemu światu cuda zażyłej przyjaźni, do której jej Boski Oblubieniec zechciał ją powołać. Z pewnością droga, którą prowadzona była siostra Teresa, nie jest zwyczajną drogą życia Karmelu, a sposób, w jaki wypełniała ona cudowny apostolat wstawiennictwa, któremu poświęcone jest życie karmelitanek, nie jest tym, do którego powołana jest większość z nich. Nie mniej pewne jest jednak to, że w jej szczególnym przypadku praca dla Boga i apostolat nie miały zamknąć się w murach jej domu zakonnego ani ograniczyć do jej niewielu lat na ziemi.

Przede wszystkim wiemy, że opis Bożego działania w jej duszy został spisany z posłuszeństwa. Ponadto długa opowieść o łaskach udzielonych w tak niezwykłej obfitości za jej wstawiennictwem stanowi wystarczający dowód, że nie bez Bożego przyzwolenia i kierownictwa dzieje jej szczególnego i wyjątkowego powołania stały się wspólnym dobrem wszystkich katolików w każdym kraju. Do Boga należy zachowywanie tajemnic Jego miłości do ludzi i do Niego należy ich objawianie. W przypadku siostry Teresy Jego wolą było odsłonięcie swoich tajemnic w niezmiernie hojnej trosce o nasze potrzeby.

Jakie ukryte skarby objawia nam w ten sposób nasz Boski Mistrz za pośrednictwem swojej wybranej małej służebnicy?

Jest to odwieczna opowieść o prostocie w służbie Bogu, o doskonałym wypełnianiu drobnych, powracających obowiązków, o pełnym ufności zawierzeniu Temu, który nas stworzył, odkupił i uświęcił. Pokora, usuwanie siebie w cień, posłuszeństwo, życie w ukryciu, niezachwiana miłość wraz z całym panowaniem nad sobą i nieustannym wysiłkiem, których wymagają, zapisane są na każdej stronie dziejów tej małej Świętej. A gdy przewracamy ich karty, do naszych dusz przenika nauka, że nie ma pewniejszej ani bezpieczniejszej drogi podobania się naszemu Ojcu, który jest w niebie, niż pozostawanie zawsze małymi dziećmi w Jego oczach. Niewątpliwie dla wielu z tych, którzy uciekają się do jej wstawiennictwa i których serca rozpalają się podczas lektury tej książki, siostra Teresa wyjedna, jak czyniła to już tak często w przeszłości, cudowne dary dla zdrowia duszy i ciała. Oby jednak wyjednała nam wszystkim bez wyjątku głębokie i owocne przekonanie o niezmiennej prawdzie, że jeśli nie staniemy się jak małe dzieci w wypełnianiu woli naszego Ojca Niebieskiego, nie możemy wejść do naszego wiecznego domu.

FRANCISZEK KARDYNAŁ BOURNE, Arcybiskup Westminsteru.

Święto Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, 1912.


PROLOG: POCHODZENIE & NARODZINY MARII FRANCISZKI TERESY MARTIN

We wrześniu 1843 roku pewien dwudziestoletni młodzieniec wspiął się na Wielkiego Świętego Bernarda. Jego oczy jaśniały świętym zapałem, gdy wspaniałość Alp poruszała do głębi jego wrażliwą duszę. Niebawem zabłysły łzami — przywykły bowiem dostrzegać piękno Boga w pięknie dzieł Jego rąk. Zatrzymał się na chwilę, po czym ruszył dalej i wkrótce dotarł do słynnego klasztoru, który niczym latarnia na tych wysokościach rozsyła daleko promienie wiary i wspaniałej miłości bliźniego.

Przeor, ujęty szczerym i otwartym obliczem gościa, przyjął go z większą niż zwykle gościnnością. Pielgrzym nazywał się Ludwik Józef Stanisław Martin. Urodził się 22 sierpnia 1823 roku w Bordeaux, gdzie jego ojciec, dzielny i pobożny żołnierz, służył jako kapitan w tamtejszym garnizonie. „Bóg przeznaczył to maleństwo dla siebie” — powiedział przy jego chrzcie świątobliwy biskup Bordeaux, a późniejsze wydarzenia potwierdziły prawdziwość tych słów. Z tego miasta nad brzegiem Garonny rodzice przenieśli się do Alençon w Dolnej Normandii i tam, w nowym domu, podobnie jak w poprzednim, Ludwik był ukochanym beniaminkiem.

To nie urok szwajcarskich jezior, gór i nieba przyciągnął podróżnego z odległego Alençon. Przybył do klasztoru — przebywszy drogę przeważnie pieszo — aby poświęcić swoje dni Bogu. Poznawszy cel jego przybycia, przeor wypytał go o znajomość łaciny i przekonał się, że młody kandydat nie ukończył nauki tego języka. „Doprawdy bardzo mi przykro, moje dziecko — powiedział czcigodny zakonnik — gdyż jest to niezbędny warunek, ale nie wolno ci się zniechęcać. Wróć do swojego kraju, przyłóż się pilnie do nauki, a kiedy ją ukończysz, przyjmiemy cię z otwartymi ramionami”.

Ludwik był rozczarowany. Wyruszył do domu — na wygnanie, jak sam by to określił — lecz niebawem zrozumiał jasno, że jego życie ma być poświęcone Bogu w inny, równie owocny sposób, a alpejski klasztor ma pozostać dla niego jedynie słodkim wspomnieniem.

* * * * * *

Kilka lat po bezowocnych staraniach Ludwika Martin podobna scena rozegrała się w samym Alençon. Zelia Guérin — urodziwa i pobożna dziewczyna — przybyła wraz z matką do klasztoru sióstr miłosierdzia w nadziei, że zostanie przyjęta. Od lat pragnęła uczestniczyć w pracy sióstr, lecz nie było jej to pisane. Podczas rozmowy, która potem nastąpiła, przełożona — kierowana przez Ducha Świętego — bez wahania uznała, że Zelia nie jest powołana do życia zakonnego. Bóg chciał, by pozostała w świecie, wróciła więc do rodziców oraz do towarzystwa starszej siostry i młodszego brata. Wkrótce potem za jej ukochaną siostrą zamknęła się brama klasztoru wizytek w Le Mans, a myśli Zelii zwróciły się ku sakramentowi małżeństwa. „O mój Boże — powtarzała nieustannie — skoro nie jestem godna być Twoją oblubienicą jak moja droga siostra, wstąpię w związek małżeński, aby wypełnić Twoją świętą wolę, i błagam Cię, uczyń mnie matką wielu dzieci i spraw, aby wszystkie były Tobie poświęcone”.

Bóg wysłuchał jej modlitwy, a Jego palec był widoczny w okolicznościach, które doprowadziły do tego, że 12 lipca 1858 roku została żoną Ludwika Martin w pięknym kościele Notre-Dame w Alençon. Podobnie jak czysty Tobiasz, połączyli się węzłem małżeńskim — „jedynie z miłości do dzieci, w których imię Boże mogłoby być błogosławione na wieki wieków”. W tym świętym ogrodzie zakwitło dziewięć białych kwiatów. Cztery z nich przesadzono do raju, zanim ich pąki zdążyły się w pełni rozwinąć, pięć zaś znalazło się w otoczonych murem ogrodach Boga na ziemi: jedna córka wstąpiła do klasztoru wizytek w Caen, pozostałe do Karmelu w Lisieux.

Od kołyski wszystkie dzieci były poświęcone Maryi Niepokalanej i wszystkie
otrzymały Jej imię: Maria Ludwika, Maria Paulina, Maria Leonia,
Maria Helena, która zmarła w wieku czterech i pół roku, Maria Józef
Ludwik, Maria Józef Jan Chrzciciel, Maria Celina, Maria Melania
Teresa, która zmarła w wieku trzech miesięcy, i wreszcie, Maria
Franciszka Teresa.

Obaj chłopcy byli owocem modlitw i łez. Po narodzinach czterech starszych dziewczynek rodzice błagali św. Józefa, aby wyprosił im łaskę otrzymania syna, który zostałby kapłanem i misjonarzem. Wkrótce został im dany Maria Józef, a jego ujmujące zachowanie podbijało wszystkie serca, lecz upłynęło zaledwie pięć miesięcy, gdy Niebo zażądało zwrotu tego, czego użyczyło. Potem nastąpiły jeszcze żarliwsze nowenny.

Ci chrześcijańscy rodzice tak dobrze rozumieli wielkość kapłaństwa, pełnego chwały na ziemi, a niewysłowionego w wieczności, że ich serca pragnęły go najgoręcej. Za wszelką cenę w rodzinie musiał być kapłan Pański, który zostałby apostołem, a być może męczennikiem. Lecz „myśli Pana nie są naszymi myślami, Jego drogi nie są naszymi drogami”. Urodził się kolejny mały Józef, a wraz z nim nadzieja znów nabrała sił. Niestety! Zaledwie minęło dziewięć miesięcy, gdy i on odleciał z tego świata i dołączył do swego anielskiego brata.

Nie prosili już więcej. A jednak, gdyby można było uchylić zasłonę przyszłości, ich zbolałe serca z pewnością doznałyby pociechy. Miało im zostać dane dziecko, które stałoby się zwiastunem Bożej miłości nie tylko w Chinach, lecz aż po krańce ziemi.

Co więcej, oni sami mieli zajaśnieć jako apostołowie, a na jednej z pierwszych stron portugalskiego wydania Autobiografii czytamy te znamienne słowa wybitnego jezuity:

„Świętej pamięci Ludwika Józefa Stanisława Martin i
Zelii Guérin, błogosławionych rodziców Siostry Teresy od Dzieciątka
Jezus, jako wzór dla wszystkich chrześcijańskich rodziców”.

Niewiele przeczuwali z tego przyszłego apostolstwa, a jednak dzień po dniu przygotowywali swoje dusze, by w czasie wybranym przez Boga stać się Jego narzędziami. Z pełnym miłości poddaniem przyjmowali liczne krzyże, które zsyłał na nich Pan — ten Pan, którego czułe imię Ojca okazuje się najprawdziwsze w mrocznej godzinie próby.

Każdego ranka uczestniczyli we Mszy świętej; razem klękali u Stołu Pańskiego. Ściśle przestrzegali nakazanych przez Kościół postów i wstrzemięźliwości, zachowywali niedzielę jako dzień całkowitego odpoczynku od pracy mimo sprzeciwów przyjaciół, a najmilsze wytchnienie znajdowali w pobożnej lekturze. Modlili się wspólnie — za wzruszającym przykładem kapitana Martina, którego pełen pobożności sposób odmawiania Ojcze nasz wyciskał łzy z oczu wszystkich. Tak rozkwitały w ich domu wielkie cnoty chrześcijańskie. Zamożność nie pociągała za sobą zbytku i niezmiennie przestrzegano surowej prostoty.

„Jakże myli się ogromna większość ludzi!” — mawiała pani Martin. „Jeśli są bogaci, natychmiast pragną zaszczytów; a gdy je zdobędą, nadal są nieszczęśliwi; nigdy bowiem nie zazna zaspokojenia serce, które szuka czegokolwiek poza Bogiem”.

Wszystkie jej matczyne pragnienia kierowały się ku Niebu. „Czworo moich dzieci już dobrze urządziło się w życiu” — napisała pewnego razu — „a pozostałe również pójdą do tego Niebieskiego Królestwa — wzbogacone o większe zasługi, ponieważ ich walka będzie trwała dłużej”.

Miłość bliźniego we wszystkich swych przejawach była naturalnym wyrazem pobożności tych prostych serc. Mąż i żona odkładali co roku znaczną część swoich zarobków na Dzieło Rozkrzewiania Wiary; wspierali ubogich w niedoli i własnymi rękami im usługiwali. Pewnego razu widziano, jak pan Martin, niczym dobry Samarytanin, podniósł z ziemi pijanego człowieka na ruchliwej ulicy, wziął jego torbę z narzędziami, wsparł go na swoim ramieniu i zaprowadził do domu. Innym razem, gdy zobaczył na dworcu kolejowym ubogiego, przymierającego głodem człowieka chorego na padaczkę, który nie miał środków na powrót do odległego domu, tak bardzo poruszyło go współczucie, że zdjął kapelusz, włożył do niego jałmużnę i zaczął prosić podróżnych o datki dla cierpiącego. Pieniądze napływały obficie, a chory z sercem przepełnionym wdzięcznością błogosławił swojego dobroczyńcę.

Nigdy nie pozwalał, by małoduszna obawa przed ludzką opinią uwłaczała jego chrześcijańskiej godności. W jakimkolwiek znajdował się towarzystwie, zawsze oddawał cześć Najświętszemu Sakramentowi, przechodząc obok kościoła; i nigdy nie spotkał kapłana, nie okazawszy mu szacunku. Jedno słowo z jego ust wystarczało, by uciszyć każdego, kto ośmielił się bluźnić w jego obecności.

W nagrodę za jego cnoty Bóg obsypywał swego wiernego sługę także doczesnymi błogosławieństwami. W 1871 roku mógł on zrezygnować z prowadzenia zakładu jubilerskiego i zamieszkać w domu przy ulicy św. Błażeja. Nadal jednak prowadzono wyrób koronek igłowych, zapoczątkowany przez panią Martin.

W tym domu „Mały Kwiatek Jezusa” po raz pierwszy ujrzał światło słońca. Raz po raz na kartach swojej Autobiografii nazywa siebie tym skromnym mianem Małego Kwiatka, będącym symbolem jej pokory, czystości, prostoty, a można dodać — także poezji jej duszy. Z Epilogu dowiesz się, że posługiwał się nim również jeden z jej ulubionych świętych męczenników — obecnie błogosławiony Teofan Vénard. Rękopisowi swojej Autobiografii nadała tytuł: „Dzieje wiosny małego białego Kwiatka”, i tak było w istocie, bo na długo przed nadejściem srogiej zimy życia Kwiatek rozkwitał już w Raju.

Jednak to właśnie w środku zimy, 2 stycznia 1873 roku, przyszło na świat to dziewiąte dziecko Ludwika Martina i Zelii Guérin. Maria i Paulina przyjechały do domu na święta Bożego Narodzenia z klasztoru wizytek w Le Mans i choć, co prawda, odczuwano lekkie rozczarowanie, że nadal nie było im dane powitać przyszłego kapłana, szybko ono minęło, a maleństwo uznano za szczególny dar Nieba. Później jej ukochany ojciec z upodobaniem nazywał ją swoją „Małą Królową”, dodając niekiedy szumnie brzmiące tytuły — „Francji i Nawarry”.

Mała Królowa została rzeczywiście serdecznie przyjęta owego zimowego poranka, a w ciągu dnia biedne, opuszczone dziecko nieśmiało zadzwoniło do drzwi szczęśliwego domu i wręczyło kartkę z następującą prostą strofą:

„Uśmiechaj się i szybko rośnij; Wszystko zaprasza cię do radości, Słodkiej miłości i najczulszej troski. Uśmiechaj się radośnie o świcie, Pączku zaledwie sprzed godziny! — bo ty Staniesz się okazałą różą”.

Była to urocza przepowiednia, bo pączek rozwinął płatki i stał się różą — różą miłości — lecz nie na długo, „zaledwie na jeden poranek!”

* * * * * *

4 stycznia zaniesiono ją do kościoła Notre Dame, aby przyjęła sakrament chrztu; jej najstarsza siostra, Maria, została matką chrzestną, a dziecku nadano imiona Maria Franciszka Teresa.[1]

Początkowo wszystko było radością, lecz wkrótce delikatny pączek pochylił się na swej wątłej łodyżce: dawano niewielką nadzieję — musiał zwiędnąć i umrzeć. „Musisz modlić się do św. Franciszka Salezego” — pisała jej ciotka z klasztoru w Le Mans — „i musisz obiecać, że jeśli dziecko wyzdrowieje, będziesz nazywać je drugim imieniem, Franciszka”. Dla matki było to jak pchnięcie mieczem. Pochylona nad kołyską swojej Teresy oczekiwała nadejścia końca, mówiąc: „Dopiero gdy zgaśnie ostatnia nadzieja, obiecam nazywać ją Franciszką”.

Łagodny św. Franciszek ustąpił pierwszeństwa wielkiej Reformatorce Zakonu Karmelitańskiego: dziecko wyzdrowiało i zachowało swe słodkie imię Teresy. Radość Matki mieszała się jednak ze smutkiem, gdy trzeba było oddać niemowlę pod opiekę mamki na wsi. Tam „mały pączek róży” rozkwitał pięknem, a po kilku miesiącach nabrał dość sił, by można było przywieźć dziecko z powrotem do Alençon. Teresa zachowała niezwykle żywe wspomnienie tego krótkiego, lecz szczęśliwego czasu spędzonego ze swą świątobliwą Matką przy Rue St. Blaise. Dziś tablica na balkonie domu pod numerem 42 oznajmia przechodniom, że tutaj urodziła się pewna karmelitanka, imieniem siostra Teresa od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza. Minęło piętnaście lat od spotkania w Niebie pani Martin z jej córką karmelitanką, a choć pielgrzymki do miejsca, w którym Mały Kwiatek po raz pierwszy ujrzał światło dzienne, nie są tak liczne jak te do grobu, gdzie jej doczesne szczątki oczekują chwalebnego zmartwychwstania, to jednak pielgrzymów można liczyć w tysiącach. Dla pielgrzyma anglojęzycznego dodatkową radością jest fakt, że jej najwybitniejszy konwertyta, pierwszy duchowny Zjednoczonego Wolnego Kościoła Szkocji, który wszedł do Prawdziwej Owczarni, wraz ze swą żoną, również nawróconą, pełni uprzejmie obowiązki gospodarza.

* * * * * *

Nie od rzeczy będzie powiedzieć tu kilka słów o bracie i siostrze pani Martin. Jej siostra — w zakonie siostra Maria Dozytea — prowadziła w Le Mans życie tak święte, że Dom Guéranger, być może najwybitniejszy benedyktyn dziewiętnastego wieku, wskazywał ją jako wzór doskonałej zakonnicy. Jak sama wyznała, od najwcześniejszego dzieciństwa nigdy nie dopuściła się najmniejszego świadomego uchybienia. Zmarła 24 lutego 1877 roku. To w klasztorze przenikniętym wonią takiej świętości kształciła się jej siostrzenica Paulina Martin, starsza siostra i „mała mama” Teresy, a przez pięć lat także jej przeorysza w Karmelu. A jeśli Mały Kwiatek mógł zaczerpnąć ducha liturgii od swych nauczycielek, córek św. Benedykta w Lisieux, tak iż przed śmiercią mógł powiedzieć: „Nie sądzę, by ktokolwiek mógł bardziej ode mnie pragnąć należycie uczestniczyć w modlitwach chórowych i doskonale odmawiać oficjum” — czyż nie można wpływom płynącym z Le Mans przypisać czegoś z miodowej słodyczy ducha św. Franciszka Salezego, który przenika karty Autobiografii?

Brata Zelii Guérin poznasz z opowieści Teresy. Był aptekarzem w Lisieux i właśnie tam jego córka Joanna Guérin poślubiła doktora La Néele, a młodsza córka Maria wstąpiła do Karmelu. Nasi misjonarze pracujący za granicą mieli w wuju Teresy serdecznego przyjaciela — za jego dobroczynność uczyniono go ojcem chrzestnym pewnego afrykańskiego króla; prasie katolickiej zaś — tej misjonarce działającej w kraju — był zawsze najgoręcej oddany. Założyciel nocnej adoracji Najświętszego Sakramentu w Lisieux i gorliwy członek Towarzystwa św. Wincentego a Paulo został wezwany po swą obfitą nagrodę 28 września 1909 roku. Zaprawdę, lampa wiary nie zgasła w ziemi Normanów.

Ojciec Teresy po śmierci żony również zamieszkał w tym uroczym mieście, położonym pośród pięknych sadów jabłoniowych w dolinie Touques. Lisieux jest niezwykle interesujące ze względu na wspaniałe stare kościoły św. Jakuba i św. Piotra oraz cudowne przykłady osobliwych domów, z których niektóre pochodzą z dwunastego wieku. W sprawach wiary nie jest ani gorliwe, ani wrogie, a w 1877 roku jego mieszkańcy nie przeczuwali, że dzięki nowej mieszkance, Marii Franciszce Teresie Martin, ich miasto zyska nieśmiertelną sławę.

* * * * * *

„Cela w Lisieux przypomina nam celę błogosławionego Gabriela w Isola. Ten sam równy rytm życia, ta sama wspaniała wierność w rzeczach małych, te same płomienie Bożej miłości, trawiące, lecz ukryte. Nazaret, z prostotą swego Dziecięcia i spokojną, niezgłębioną miłością Maryi i Józefa — Nazaret, godny uwielbienia, a przecież możliwy do naśladowania, daje klucz do jej ducha, jej Autobiografia zaś jedynie powtarza nauki trzydziestu lat życia ukrytego”.[2]

A powtarza je z niezrównanym wdziękiem. „Ten mistrz ascezy — pisze biograf[3] św. Ignacego Loyoli — kochał ogród i kochał kwiaty. Na balkonie swego gabinetu siadywał, wpatrując się w gwiazdy: to wtedy Lainez usłyszał, jak mówił: «O, jakże nędzna staje się dla mnie ziemia, gdy spoglądam w Niebo!» . . . Podobny rys wyobraźni, tak pogardzany w naszych małostkowych czasach, cechował wszystkie wzniosłe dusze tamtej epoki. Nawet święci naszych czasów przemawiają językiem mniej promiennym, a świętość ukazuje się «odarta z promieni» poprzez czarną mgłę wszechobecnego utylitaryzmu, owej materialności, którą ludzie wciągnęli w same płuca swych dusz”.

Nie jest tak w przypadku świątobliwej autorki następnych rozdziałów — „mniej promiennej” za pośrednictwem przekładu. Na jej niepowtarzalnych kartach, podobnie jak na kartach dzieł Campiona czy Ignacego, Teresy z Ávili czy Jana od Krzyża — Duch Poezji jest służebnicą Świętości. Ta nowa miłośniczka kwiatów i badaczka gwiazd, ta, która „rozsypuje róże”, wzniosła milion serc z „nędznej ziemi” i „czarnej mgły” aż przed sam tron Boga, a jej misja dopiero się rozpoczęła.

Teraz opowieść musi podjąć pióro samej siostry Teresy. Uczyni to słowami, które nie tylko mówią o miłości, lecz także rozpalają serce, a zarazem odsłaniają działanie Boga w duszy, która „od trzeciego roku życia nigdy niczego nie odmówiła Dobremu Bogu”. Napisanie tej autobiografii było aktem posłuszeństwa, a przeorysza, która powierzyła to zadanie, szukała w całej prostocie własnego duchowego zbudowania. Jednak woń bijąca z jej kart była tak niezwykła, że poradzono jej, by udostępniła je światu drukiem. Uczyniła to w 1899 roku pod tytułem Dzieje duszy. Przekład angielski autorstwa M. H. Dziewickiego ukazał się w 1901 roku.

Ten nowy przekład pełniej przedstawia dzieje dzieciństwa, lat dziewczęcych i krótkiego życia zakonnego siostry Teresy. Opowiada o jej „Różach” i ponownie ukazuje, w naszym języku o światowym zasięgu, jej posłannictwo skierowane do całego świata — odwieczne orędzie o Miłosiernej Miłości Boga i wciąż nową drogę do Niego: drogę „ufności i oddania siebie”.

Redaktor. ______________________________

[1] Odwiedzającym pokazuje się wpis w księdze chrztów, opatrzony licznymi podpisami, a tablica w baptysterium pięknego gotyckiego kościoła oznajmia pielgrzymowi, że tutaj „Mała Królowa” stała się dzieckiem Bożym. [Red.]

[2] „Jak małe dzieci”: skrócony żywot siostry Teresy. Wydano w drukarni Orphans’ Press w Rochdale.

[3] Francis Thompson.


Spis treści Dziejów duszy

Spis treści Lekcji świętej Teresy: Mądrości Bożego Małego Kwiatka


 

Udostępnij tę stronę: