Makao ya Nne

Ulimwengu Mpya wa Kustaajabisha

Somo la Thelathini na Tatu: Mwanzo wa Sala Inayopita Uwezo wa Kiasili

Mtu anapoalikwa kuingia katika makao haya ya nne, maisha yake huanza kubadilishwa kwa namna mpya kabisa. Katika hatua hii, kipawa cha kontemplasia inayopita maumbile na inayomiminwa na Mungu huanza kutolewa. Lakini kwa sababu hiyo, ni vigumu kuyaelewa makao haya isipokuwa umeyapitia wewe mwenyewe.

Sasa ninapoanza kuandika kuhusu majumba ya nne [makao], ni lazima, kama nilivyosema, nijikabidhi kwa Roho Mtakatifu na kumsihi kwamba kuanzia sasa aseme kwa niaba yangu, ili niweze kuyaeleza mambo haya kwa namna inayoeleweka. Kuanzia hapa mambo haya yanaanza kupita maumbile, na itakuwa vigumu sana kuyazungumzia kwa uwazi, isipokuwa Yeye Mtukufu anifanyie hivyo… (IV.I #1).

Mtakatifu Teresa anasema kwamba katika makao haya “akili haiwezi kutoa ufafanuzi ulio wazi juu yake kwa wale ambao hawajawahi kuyapitia.” Hata hivyo, wale waliopata furaha ya kuwa katika makao haya “wataelewa kwa urahisi” maelezo yake kuyahusu.

Ni vizuri kuanza kwa kutambua kwa unyenyekevu kwamba watu wengi hawajawahi kuingia katika makao haya. Kwa sababu hiyo, huenda ikawa vigumu kuelewa uzuri wake na hali ya kontemplasia inayomiminwa na Mungu ambayo Mtakatifu Teresa anaieleza katika sura hii na zinazofuata. Ikiwa maelezo ya makao haya ni magumu kwako kuelewa, basi tumia hali yako ya kutoelewa kama nafasi ya kukua katika unyenyekevu kwa kukiri kwamba bado hujafika hapa.

Kwa mfano wa kulinganisha, fikiria kwamba wewe ni mtoto unayeishi katika kijiji kilicho mbali sana na miji, katika nchi maskini zaidi duniani. Hujawahi kuona televisheni, gari, wala majengo makubwa. Hujawahi kutumia umeme wala hata maji ya bomba. Unachokijua tu ni maisha sahili ya kijiji maskini cha mashambani unamoishi. Siku moja, baba yako anakusimulia kuhusu utajiri unaopatikana katika miji mikubwa ya nchi nyingi zilizoendelea. Anakuelezea magari, filamu, majengo marefu yenye ghorofa nyingi, na vifaa vya kielektroniki. Ingawa unaelewa anachokueleza, uelewa wako ni mdogo sana kwa kuwa hujawahi kuviona wala kuvitumia mwenyewe. Baadaye, unapokuwa mtu mzima, unapata nafasi ya kuondoka kijijini kwako kwa mara ya kwanza na kusafiri kwenda katika mojawapo ya miji hiyo, ukijionea na kupitia yote ambayo baba yako alikuwa amekusimulia. Unapopanda gari kwa mara ya kwanza, kutembelea majengo marefu yenye ghorofa nyingi, kwenda kwenye jumba la sinema, na kutumia iPad, ghafla unatambua, kutokana na yale unayopitia mwenyewe, jinsi ulivyoelewa kidogo hapo awali. Sasa kwa kuwa umejionea na kupitia hayo yote mwenyewe, maelezo ya baba yako yanaeleweka zaidi sana.

Ingawa vitu vya kimwili vya ulimwengu huu havitoshi hata kidogo kuwa mfano mzuri wa kulinganisha na ulimwengu mpya na halisi kabisa wa sala ya kontemplasia inayomiminwa na Mungu, tunatumaini kwamba mfano huu unasaidia kufafanua ukweli kwamba kujifunza katika kitabu kuhusu sala ya kontemplasia inayomiminwa na Mungu ni tofauti kabisa na kuipitia wewe mwenyewe. Mungu anapoanza kuimiminia nafsi neema ya kontemplasia, nafsi hiyo haitaki kamwe kuiacha. Nafsi huanza kugundua ulimwengu ambao ilikuwa imeusikia tu lakini haikuwahi kuupitia yenyewe. Sasa kwa kuwa imeupitia, haitaki kamwe kurudi katika makao yake ya awali.

Tafakari: Je, unatambua kwamba kuna ulimwengu mpya kabisa wa sala unaokungoja? Hii ni sala ya kontemplasia inayomiminwa na Mungu kwa namna inayopita maumbile. Ni ulimwengu wenye utukufu usioelezeka. Maisha haya mapya ya sala inayomiminwa na Mungu yanapoanza, hutatamani kamwe kuyaacha.

Ikiwa hujawahi kufikia kina hiki cha sala yenye utukufu, tafakari ukweli kwamba kipo. Jua kwamba Mungu anangoja uwe tayari ndipo akujalie kipawa hiki. Ni lazima upitie makao matatu yaliyotangulia na kuyamudu kikamilifu ili uweze kuingia hapa. Je, umejitoa kwa dhati kwa safari hiyo? Unahitaji kufanya nini ili ualikwe na Mungu kuingia katika makao haya?

Tenga muda wa kutafakari jambo lolote katika sura zilizotangulia ambalo bado hujalimudu kikamilifu katika maisha yako. Azimia kwa uthabiti kuyapitia makao hayo ili Mungu akufungulie mlango wa kuingia katika sehemu nzuri zaidi unazoweza kutembelea ndani ya ngome ya nafsi yako.

Ee Utatu wenye utukufu mkuu, Wewe unakaa ndani kabisa mwangu. Ndani ya chumba hicho cha ndani kabisa cha nafsi yangu, unakaa katika mng’ao na uzuri usio na kifani. Ikiwa ni mapenzi Yako matakatifu, tafadhali nialike niingie ndani zaidi. Niweke huru kutoka katika mifungamano mingi ambayo bado ninaishikilia na ambayo inanizuia kufikia fahari Yako kamili. Ninakuambia “Ndiyo,” Wewe na yote unayotaka kufanya katika nafsi yangu.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Thelathini na Nne: Utamu katika Uchaji—Uchaji Unaohisiwa

Kabla ya kutafakari ulimwengu huu mpya kabisa wa kontemplasia inayomiminwa na Mungu inayopatikana ndani ya makao ya nne, Mtakatifu Teresa anatofautisha yale yanayopitiwa katika sala kwenye makao matatu ya kwanza na yale yanayoanza katika makao ya nne. Anaeleza kwamba katika makao matatu ya kwanza, tafakari huleta “utamu katika ibada.”

Inaonekana kwangu kwamba kile tunachojipatia katika tafakari na maombi yetu kwa Bwana kinaweza kuitwa “utamu katika ibada.” Ni cha kimaumbile, ingawa hatimaye kinasaidiwa na neema ya Mungu (IV.I #4).

“Utamu” huu unafanana na hali yoyote ya kimaumbile ya msisimko na furaha. Kwa mfano, kama ungekuwa katika timu ya michezo na mkashinda ubingwa, hilo lingeleta utamu wa kimaumbile unaotokana na hisia zako. Au kama mwanafamilia angekuwa mgonjwa sana kisha akapona, faraja na furaha ya kimaumbile vingekuwa dhahiri.

Vivyo hivyo, utamu unaopatikana katika kutafakari katika makao matatu ya kwanza hutoka ndani yetu wenyewe na kuishia kwa Mungu. Unatokana na juhudi zetu wenyewe za kutafuta na kutafakari mafumbo ya Mungu, na kufurahia kwa namna ya kawaida yale tunayogundua. Kwa mfano, ukitafakari kifungu fulani cha Maandiko Matakatifu na kwa tafakari hiyo ukapata ufahamu kuhusu jambo fulani gumu maishani mwako, hilo lingekuletea hisia za furaha. Hili ni jambo jema na linasaidiwa na neema, lakini bado kwa sehemu kubwa ni jambo la kimaumbile katika hisia za mwili wako. Kwa anayeanza maisha ya sala, utamu huu ni furaha kubwa.

Unaweza kupata hali kama hiyo unapozikabili dhambi zako na moyo wako kuguswa na huzuni. Hisia hii nzito ya huzuni, ambayo inaweza hata kukufanya ulie machozi ya aibu na ya kujiona mwenye hatia, ni matokeo ya kimaumbile ya kutambua dhambi zako na haja yako ya kuzitubia.

Kupata hisia hizi hakukufanyi uwe mtakatifu zaidi, lakini kunaweza kukupa msukumo wa kihisia wa kukusaidia kufanya maamuzi mema na kusonga mbele zaidi. Maamuzi mema unayofanya huwa matendo ya upendo, na matendo hayo ya upendo yana manufaa makubwa kwa roho yako. Kwa kuwa kwa kiasi fulani yanatokana na utendaji wa Mungu maishani mwako, kwa kawaida yanakuelekeza katika njia iliyo sahihi, yakikusaidia kufanya maamuzi ambayo Mungu anataka ufanye.

Tafakari: Je, umewahi kuhisi utamu kutokana na sala yako? Je, sala yako imekuletea hisia nzuri sana, hamu ya kubadilika, na hamu ya kusali zaidi? Ikiwa ndivyo, hilo ni jambo jema. Ni mwitikio wa kimaumbile wa hisia unaotokana na kumtambua Mungu na mapenzi Yake. Furahia hali hizo.

Kabla ya kujifunza kuhusu faraja za ndani zaidi za kiroho ambazo Mtakatifu Teresa atazieleza katika sehemu iliyobaki ya sura hii, tumia muda kutafakari baraka za hisia hizi za mwanzo, nzuri na za kimaumbile, za utamu katika ibada. Ikiwa hujawahi kuzipata kwa kweli, basi ni wakati wako wa kujifunza jinsi ya kutafakari vizuri. Kutafakari Maandiko Matakatifu, kuabudu Sakramenti Takatifu, kusali rozari, kujichunguza dhamiri, na kila aina nyingine ya sala ya moyoni vitazaa matunda mengi mema ukivitekeleza vizuri.

Ikiwa bado hujapata utamu huu unaotokana na ibada na tafakari, basi fikiria jambo jingine ambalo limekuletea utamu, kama vile kushinda mchezo, kwenda likizoni, kukamilisha kazi kubwa, au kupokea habari njema sana. Ulijisikiaje nyakati hizo? Unapotafakari utamu wa nyakati hizo, ujue kwamba sala ya moyoni ya kutafakari itazaa hisia zinazofanana na hizo. Utajawa na shauku kuhusu Mungu kutokana na yale utakayogundua katika tafakari zako. Jitolee kutafakari, na ujiruhusu kuanza safari hiyo. Ukishafanya mazoezi ya sala ya moyoni kwa miaka mingi, utaweza kuelewa maelezo yanayofuata kuhusu kontemplasia ipitayo maumbile, ikiwa Mungu atachagua kukujalia karama hizo. Kwa hiyo, njia bora zaidi ya kujiandaa kwa yote yanayofuata ni kurudia mafundisho ya makao matatu ya kwanza ili uyatekeleze kikamilifu kadiri uwezavyo.

Bwana mwenye fahari kuu, tafadhali nifundishe kusali. Nisaidie kupita katika makao matatu ya kwanza kwa kuacha dhambi zote na kufanya vizuri sala ya kutafakari. Ninapojifunza kutafakari mafumbo yenye utukufu mkuu ya imani yetu, tafadhali nijaze mshangao na kicho ninapogundua Wewe ni nani na ninapohisi upendo Wako mkuu kwangu. Sala ya kutafakari na iwe sehemu ya maisha yangu kiasi kwamba hatimaye unaniita niingie ndani zaidi na kukukaribia zaidi kwa njia ya sala ya kontemplasia unayonimiminia.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Thelathini na Tano: Kujikusanya Kupya Kunakomiminwa na Mungu

Kwa mara ya kwanza katika maandishi yake, Mtakatifu Teresa anaeleza namna mpya ya sala ambayo tangu wakati huo wengi wameiita “Kujikusanya Ndani Bila Juhudi Binafsi” au “Kujikusanya Ndani kwa Kumiminiwa Neema.” Ni hali ya sala ambayo mtu huipata muda mfupi kabla ya sala ya utulivu.

Katika makao matatu ya kwanza, Mtakatifu Teresa alizungumzia namna ya kusali ambayo wengi sasa huiita “Kujikusanya Ndani kwa Juhudi Binafsi.” Tunaposema “kwa juhudi binafsi,” tunamaanisha kwamba ni namna ya kutafakari ambayo mtu yeyote anaweza kuifanya mwenyewe. Ni zoezi la kufumba macho kwa makusudi na kuelekeza akili yako ndani ili kutafakari jinsi Mungu anavyokaa ndani ya roho yako. Katika sala hii, unaiona roho yako kama kasri alilolieleza, na kwa makusudi unatafakari uwepo wa Mungu ndani yako kwa juhudi zako mwenyewe. Hii ni namna ya kutafakari.

Sasa, katika makao ya nne, Mtakatifu Teresa anazungumzia namna ya sala inayofanana na hiyo lakini iliyo ya kina zaidi sana, kwa kuwa si jambo tena unaloweza kulianzisha kwa juhudi zako mwenyewe. Namna hii ya kujikusanya ndani “bila juhudi binafsi” ni “ya kupita maumbile,” si ya kimaumbile wala si matokeo ya juhudi za kibinadamu.

Hii ni aina ya kujikusanya ndani ambayo, naamini, ni ya kupita maumbile. Hakuna haja ya kujitenga wala kufumba macho, wala haitegemei kitu chochote cha nje; bila kukusudia, macho hufumbika ghafula na mtu hujikuta katika faragha (IV.III #1).

Anasema kwamba sala hii ni kama kobe anayejificha ndani ya gamba lake. Ingawa kobe hufanya hivyo kwa makusudi, katika aina hii ya sala kujificha ndani hutokea kwa amri ya Mungu. Kwa neema maalumu ipitayo maumbile kutoka kwa Mungu, mtu huongozwa kufumba macho na kuingia ndani yake ili awe pamoja Naye. Hadi wakati huo, huenda mawazo ya mtu huyo yalikuwa yakitangatanga mahali pengine nje ya kasri. Ingawa anajaribu kutafakari, mawazo yake yanajishughulisha na taswira nyingi za kidunia na hata za dhambi. Hata hivyo, Mungu anapomjalia mtu sala ya kujikusanya ndani kwa kupokea tendo Lake linalopita maumbile, ni kana kwamba Mchungaji mwenye upendo anampigia filimbi Yake yenye sauti tamu, akimwita arudi kasrini; muziki huo ni mzuri sana hivi kwamba mtu huyo anazifuata sauti zake, akimrudia Mungu anayekaa ndani yake. Hajui jinsi jambo hili linavyotokea, lakini hutokea kweli, naye hujikusanya ndani ili Mungu amwimbie kwa ukimya wimbo wa upendo. Mungu ndiye anayeanza; roho huitikia tu na kufuata.

Tafakari: Je, umewahi kuhisi Mungu akikuita ukae kimya? Je, umehisi ukivutwa kufumba macho na kujikusanya ndani yako? Hili ni tofauti na kujaribu kufanya hivyo kwa juhudi zako mwenyewe. Sala hii hufanywa kwa mwaliko wa Mungu wa moja kwa moja.

Mfikirie mchungaji anayepiga filimbi yake yenye sauti nyororo ili kuwaita kondoo wake wanaotangatanga wamrudie. Hivi ndivyo Mungu anavyokufanyia bila kukoma. Filimbi Yake inapigwa daima, lakini mara nyingi hatuisikii. Tunaendelea na shughuli zetu za kila siku tukiwa tumeshughulishwa na mambo mengi sana yanayotutawanya, nasi tunashindwa kutambua mwaliko uliomo katika wimbo huu mzuri wa neema.

Ikiwa hujawahi kuhisi Mungu akikuita katika ukimya huu wa ndani, basi yarudie mafundisho ya makao yaliyotangulia na ujizoeze kujikusanya ndani kwa juhudi zako mwenyewe. Kwa makusudi, elekeza macho yako ya ndani ili ugundue uwepo wa Mungu humo. Mtazame, mtafute, na ujitoe kumtafuta kwa bidii.

Ikiwa unahisi Mungu akikuita kwa muziki wa neema Yake ulio wa kimya na mzuri, fumba macho na uusikilize wimbo huu kwa makini kabisa. Kubali kuongozwa Naye kuingia ndani yako, ambamo Yeye anakaa. Usimpuuze. Fuata mwongozo Wake, na wimbo Wake wa upendo utakuzingira polepole na kukuongoza Kwake.

Wewe Mwanamuziki Bingwa mwenye upendo mkuu, daima unaniita na kunivuta Kwako, lakini mara nyingi sana mimi hupuuza misukumo ya wimbo Wako. Tafadhali nisaidie kuondoa mambo mengine mengi maishani yanayonitawanya na kuvuta fikira zangu, ili niweze kusikia kila sauti ya kimya unayoipiga na kuifuata kuelekea Kwako.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Thelathini na Sita: Sala ya Utulivu

Mtu akiisha kuingia kupitia sala iliyoelezwa hapo awali ya kujikusanya ndani kwa kupokea tendo la Mungu, sasa anakuwa tayari kwa kile ambacho Mtakatifu Teresa anakiita sala ya “Faraja za Kiroho,” inayoitwa pia “Sala ya Utulivu.”

Faraja za kiroho, kinyume chake, hutoka kwa Mungu, na maumbile yetu huzihisi na kuzifurahia kwa nguvu kama zile nyingine nilizozieleza, na kwa kweli kwa nguvu kubwa zaidi (IV.I #4).

Sala ya utulivu (sala ya faraja za kiroho) haijaliwi kila mtu, nasi hatupaswi kutafuta kuipata aina hii ya sala kwa juhudi zetu wenyewe. Badala yake, tunapaswa kutafuta tu kumwiga Bwana wetu kwa kuyakubali bila kuyumba mateso yote katika maisha haya, tukiyafanya mateso yetu kuwa sadaka ya kiroho inayotolewa kwa kuungana na Sadaka kamilifu ya Bwana wetu mwenyewe. Mungu akipenda kutujalia sala hii, atafanya hivyo. Hatuwezi kufanya chochote cha kuistahili, wala hatupaswi kuitafuta kama upendeleo. Kujaribu kuipata si kazi bure tu, bali pia ni kizuizi cha kujaliwa kwake.

Mungu anapochagua kuijalia roho yako sala ya utulivu, unagundua kwamba sala hii inaanzia kwa Mungu na kuishia ndani yako. Hili ni tofauti na tafakari, kwa sababu tafakari inaanzia kwako kwa tendo unalolianzisha mwenyewe na kuishia kwa Mungu kupitia hali ya kuonja utamu wa kiroho unaohisiwa katika hisia za ndani. Katika sala ya utulivu, roho hupokea tu tendo la Mungu bila kulianzisha yenyewe. Wajibu pekee wa roho ni kulikubali tendo la Mungu, kwa sababu Mungu amechagua kutenda, si kwa sababu roho imestahili chochote. Hivyo, jibu bora zaidi linapatikana katika na iwe ya Mama yetu Mbarikiwa aliyesema, “Na itendeke kwangu kadiri ya neno Lako.”

Wakati wa sala ya utulivu, moyo hukunjuka, hupanuka na kuwa mpana zaidi. Mtakatifu Teresa hunukuu mara kwa mara Zaburi 119:32 kuelezea hali hii, inayosema, “kwa maana utaupanua moyo wangu” au “utakapopanua ufahamu wangu!” Hali hii ipitayo maumbile huufanya moyo uwe na uwezo mkubwa zaidi wa kupokea, kana kwamba chemchemi ya asili ya maji inajaza birika linaloendelea kupanuka kadiri maji yanavyobubujika kutoka ndani. Mawazo hutulia na kukusanyika kwa Mungu kwa kiasi kikubwa, lakini aina hii ya sala hugusa hasa utashi. Utashi hupata furaha nyingi za kina za kiroho bila juhudi yoyote. Roho huwa na amani na hutaka tu kumpenda Mungu.

Mtu anapokuwa katika sala hii ya utulivu, akili yake inaweza kuendelea na kazi zake za kila siku, lakini utashi wake unajawa kabisa na upendo. Anachotaka kufanya ni kupenda tu. Anapata uhuru mpya ndani ya roho yake. Kipaji cha hofu ya kimwana huongezeka, naye mtu huchagua kutomkosea Mungu kamwe kwa sababu tu anampenda Mungu kwa kina. Hujaliwa tumaini jipya na la kina linaloiwezesha roho kumtegemea Mungu peke Yake. Kujinyima na mateso hutafutwa kwa ajili ya upendo kwa Mungu. Mtu hupata unyenyekevu wa kina kipya kwa sababu hatafuti faida yake mwenyewe, bali anajali tu Mungu na mapenzi Yake. Huhisi kuchukizwa na anasa za kidunia na kuzidharau. Hatimaye, kuna ukuaji ulio wazi katika kila mojawapo ya fadhila zipitazo maumbile za imani, matumaini na mapendo.

Tafakari: Je, umewahi kuonja namna hii ya sala? Ikiwa bado, usiwe na wasiwasi. Inahitaji kujisalimisha na kutakaswa kwa kiwango cha pekee sana kabla hujawa katika hali inayofaa kuipokea karama hii ya kiroho. Lakini kujua kwamba karama hii ipo kunapaswa kukuhimiza kujitahidi kwa bidii kupita katika makao matatu ya kwanza.

Ikiwa umepewa karama hii, utajua. Utaelewa. Ifurahie karama hii. Shukuru kwa ajili yake na uamue kutomkosea Mungu kamwe, hata kidogo kabisa. Endelea kujivua kila hali ya kujitafutia faida binafsi, tafuta unyenyekevu wa ndani kabisa, jikane raha zote za kidunia, na uzame katika mambo mapya unayoyagundua kuhusu karama hizi za kiroho kutoka kwa Mungu. Hustahili kuzipokea. Hukufanya lolote la kustahili kuzipata. Lakini Mungu amekupa hata hivyo. Zipokee na udumu katika shukrani kwa moyo wako wote.

Bwana wangu na Mungu wangu, unapokuja kwangu kutoka ndani kabisa ya nafsi yangu na kuidhihirishia roho yangu uwepo Wako wa kimungu na wa kiroho, ninachoweza kusema tu ni “Ndiyo” na “Asante!” Nakukubalia Wewe, Bwana mpendwa. Nakukubalia mara elfu na zaidi. Narudia ukubali huu usio na mwisho licha ya kutostahili kwangu, unyonge wangu na udhaifu wangu. Asante kwa kuiongoza sala yangu.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Thelathini na Saba: Ishara za Upendo

Mtu anapoanza kuonja sala ya utulivu, anapaswa kuelewa tunda kuu la sala hii, ambalo ni upendo. Upendo wa kiroho katika kiwango hiki unapaswa kueleweka ipasavyo.

Upendo haumo katika utamu mwingi wa ibada, bali katika azimio thabiti na lenye ari la kujitahidi kumpendeza Mungu katika mambo yote, katika kuepuka, kadiri iwezekanavyo, yote ambayo yangemkosea, na katika kusali ili utukufu na heshima ya Mwana Wake viongezeke na Kanisa Katoliki likue (IV.I #7).

Upendo wa kiroho uliotakaswa si msisimko unaohisiwa katika nguvu zako za kimwili (hisia, misisimko au tamaa). Si utamu ambao mtu huonja katika ibada. Si kujisikia vizuri na kumtamani Mungu. Mtakatifu Teresa anafafanua upendo kwa Mungu kwa namna tatu. Kwanza, upendo ni azimio thabiti na lenye ari la kujitahidi kumpendeza Mungu katika mambo yote. Pili, ni tendo la kuepuka yote ambayo yangemkosea Mungu. Tatu, ni tendo la kusali na kufanya kazi ili utukufu na heshima ya Mungu viongezeke na Kanisa Lake likue.

Ni muhimu kwetu kuelewa ufafanuzi huu wa upendo kwa sababu neno “upendo” mara nyingi huwa na maana nyingi. Mara nyingi, tunauona upendo kama msisimko tulio nao kwa kitu kinachotuvutia. Lakini namna hii ya upendo iko katika kiwango cha chini sana kuliko ule unaoonjwa katika makao haya wakati wa sala ya utulivu. Hata mwenye dhambi nzito anaweza “kupenda” vitu kwa namna hii ya msisimko. Upendo unapoinuliwa hadi kiwango hiki kipya kinachopita maumbile, huachana na kila hali ya kujitafutia faida binafsi. Unakuwa kwa kweli upendo wa kujitoa sadaka, usio na ubinafsi, na wa kujitoa kwa wengine. Mtu hapendi kwa sababu anavutiwa na kile anachokipenda, kwani “mvuto” huo mara nyingi hubaki na hali ya kujitafutia faida binafsi, ambayo ni upungufu wa unyenyekevu mkamilifu. Badala yake, katika kiwango hiki kipya cha upendo kinachopita maumbile, mtu anamwelekea mwingine (Mungu na mapenzi Yake), si kwa sababu ya mvuto fulani wa kihisia, bali kwa sababu Mungu anamvuta mtu huyo Kwake. Hivyo, upendo unaanzia kwa Mungu na kuja kukaa ndani yetu. Kwa hiyo, mtu huyo anamwelekea Mungu kwa moyo wake wote, si nafsi yake mwenyewe. Tamaa za ubinafsi zilizomo katika namna za upendo wa kimaumbile hutoweka kadiri mtu anavyozama katika kujitoa kunakopita maumbile, kuabudu, kujitoa sadaka kwa hiari na kutumikia.

Upendo wa mtu kwa Mungu pia humfanya atambue kwa makini sana chochote ambacho kingemkosea Mungu. Anapojulishwa mambo haya, anayaepuka, si kwa sababu anaogopa adhabu, bali kwa sababu anataka tu kumpa Mungu kinachomstahili na kutimiza matakwa ya upendo. Matakwa ya namna hii ya upendo wa kina ni kumtukuza Mungu na kumheshimu kwa kila namna na kufanya kazi kwa ajili ya wokovu wa kila nafsi ambayo Mungu anaipenda, bila kamwe kuhesabu gharama wala hata kuifikiria. Kina hiki cha upendo humsukuma mtu kutoa kila kitu kwa Mungu na kwa mapenzi Yake.

Tafakari: Unapenda nini kuliko vyote katika maisha haya? Uwe mkweli kuhusu hilo. Je, ni fedha, shughuli unayoipenda kufanya wakati wa mapumziko, kazi yako au familia yako? Huenda kuna mambo mengi unayoyapenda katika maisha haya.

Tafakari ukweli kwamba Mungu anataka Yeye na mapenzi Yake wawe lengo pekee la upendo wako. Kufanya hivyo ni tendo la ndani kabisa la kumtumainia Mungu na kujisalimisha Kwake. Ni namna ya kusema kwamba unamtumainia achukue usukani wa maisha yako na akuongoze kulingana na mapenzi Yake pekee.

Bila shaka, kina hiki cha upendo kitampa Mungu nafasi ya kukuongoza kuipenda familia yako na watu wengine. Kitakuongoza kuujenga Ufalme Wake duniani. Lakini kila kitu utakachofanya kitafanywa kwa ajili ya Mungu kwa sababu ya upendo wako Kwake.

Tafakari leo mambo unayoyapenda. Chunguza kama mambo unayoyapenda yanatokana na amri ya Mungu au na mapenzi yako mwenyewe. Ikiwa Mungu si mwanzilishi wa upendo wowote katika maisha yako, basi upendo huo lazima utakazwe na kuondolewa kabisa. Mruhusu Mungu akuvute Kwake kwa njia ya sala ya ndani kabisa, ili ujazwe Naye kabisa na kutafuta tu kumpendeza katika kila jambo.

Bwana mwenye uzuri mkuu, Wewe unastahili upendo wangu wote. Wewe na mapenzi Yako pekee lazima muwe lengo la upendo wangu. Tafadhali nitakase na kila upendo wa kibinafsi, na uiwashe roho yangu ili nivutwe Kwako kikamilifu kiasi kwamba nisipende chochote isipokuwa Wewe na mapenzi Yako ya kimungu.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Thelathini na Nane: Kupambana na Mawazo ya Kufikirika

Alipokuwa akitafakari yale aliyoyaonja ndani ya nafsi yake mwenyewe, Mtakatifu Teresa aligundua jambo ambalo ni la msaada mkubwa kulielewa mtu anaposonga mbele katika sala.

Nilijifunza kutokana na uzoefu, zaidi kidogo tu ya miaka minne iliyopita, kwamba mawazo yetu, au kwa uwazi zaidi, uwezo wetu wa kuwaza, si kitu kilekile na ufahamu…Kwa kuwa ufahamu ni mojawapo ya nguvu za roho, nilishangaa kuuona wakati mwingine ukiwa mzito sana, ilhali, kwa kawaida, uwezo wa kuwaza huanza mara moja kutangatanga, kiasi kwamba ni Mungu peke yake anayeweza kuudhibiti… (IV.I #8).

Unapojitafakari, ni muhimu kujiona kuwa mtu mmoja mwenye sehemu nyingi zilizo tofauti. Miongoni mwa sehemu hizo tofauti utakazogundua ndani yako ni mwili, roho, akili, utashi, kumbukumbu, uwezo wa kuwaza, misukumo ya hisia, hisia, na matamanio. Hatimaye, kila sehemu ya nafsi yako lazima ivutwe ndani ya Mungu na kujisalimisha kikamilifu ili iwe chini ya umiliki Wake wa kimungu. Hata hivyo, unapoendelea katika sala, utagundua kwamba si kila sehemu ya nafsi yako inayoungana na Mungu kwa wakati mmoja au kwa kiwango kilekile.

Tofauti moja yenye manufaa anayoeleza Mtakatifu Teresa kutokana na uzoefu wake mwenyewe ni ile kati ya akili (inayoitwa pia uwezo wa kufikiri au ufahamu) na uwezo wa kuwaza. Akili inadhibitika kwa urahisi zaidi kuliko uwezo wa kuwaza. Kwa akili, tunafikiri kwa kufikia hitimisho kutokana na mambo tunayoyajua, na tunapokea karama za kiroho za hekima, akili, elimu, na shauri. Lakini kumbukumbu na uwezo wa kuwaza huonekana kuwa vitu tofauti kabisa. Wakati wa sala ya utulivu, inayopatikana katika makao ya nne, utashi wako wa kibinadamu huwa na amani unapozama ndani ya mapenzi ya Mungu. Akili yako pia huanza kupata pumziko ndani ya Mungu, lakini haitapata pumziko kamili mpaka wakati wa sala ya muungano katika makao ya tano. Hata hivyo, kumbukumbu na uwezo wa kuwaza bado vitakuwa bila utulivu katika makao ya nne. Kwa mfano, wakati wa sala ya utulivu mara nyingi hutokea kwamba kumbukumbu huleta wazo fulani katika uwezo wa kuwaza, nao uwezo huo huanza kutangatanga huku na huku bila kujizuia, hata wakati utashi umeelekezwa kwa Mungu. Uwezo wako wa kufikiri (akili) utakusaidia kuelekeza tena uwezo wa kuwaza kwa Mungu, lakini huenda uwezo huo usikubali daima kuongozwa katika hatua hii.

Ikiwa hayo yanakuchanganya, usiwe na wasiwasi. Kwa sasa, jambo linaloweza kukusaidia kujua ni kwamba uwezo wa kuwaza na kumbukumbu havina manufaa makubwa katika kiwango hiki cha sala. Vinajaribu kuikengeusha roho kutoka katika utulivu wake wakati utashi wako unapopumzika ndani ya Mungu. Ibilisi hata atakuletea mawazo ya uongo na kuibua kumbukumbu zisizo na manufaa wakati mwingine ili kukukengeusha.

Unapokabiliana na vikengeushi hivi katika sala, jambo bora zaidi ni kubaki na amani, kuelekeza fikira zako kwenye upendo wa Mungu uliomiminwa ndani ya utashi wako na unaougundua humo, kujaribu kuurudisha uwezo wako wa kuwaza katika muungano na Mungu, na kufanya hivyo tena na tena na tena, kwa upole. Usikubali kutawaliwa na mawazo yasiyodhibitika ambayo huenda yameibuka katika uwezo wako wa kuwaza. Yatambue, ujue kwamba hayatoki kwa Mungu, na ujaribu kuyaondoa kwa kumtazama Mungu kwa upendo. Hili ni muhimu kwa sababu wakati mwingine, mtu anapoanza kupokea sala ya utulivu, hukengeushwa sana na uwezo wake wa kuwaza usio na utulivu, kiasi cha kukubali mawazo ya uongo na yaliyochanganyika na kupoteza pumziko lake katika mapenzi ya Mungu. Anaweza hata kufikiri kwamba wazo fulani katika uwezo wake wa kuwaza ni Mungu anayesema naye, na kuanza kulielekezea uangalifu wake wote. Lakini matokeo yatakuwa kupoteza amani ya moyo, kuongezeka kwa mawazo ya kuwazika yasiyodhibitika, na hatimaye kuchanganyikiwa na kukosa utulivu katika nafsi yake yote.

Tafakari: Je, wakati mwingine uwezo wako wa kuwaza hutangatanga bila kujizuia wakati wa sala? Yaelekea ndivyo ilivyo. Jua kwamba katika hatua hii ya sala, hali hii kwa kiasi fulani iko nje ya uwezo wako wa kuidhibiti. Ni Mungu peke yake, kwa zawadi ya sala yenye kina kikubwa zaidi, anayeweza kuushika uwezo wako wa kuwaza pamoja na kumbukumbu na kuvipatia pumziko.

Jaribu kuelewa tofauti kati ya kumbukumbu yako, uwezo wa kufikiri (akili), utashi, na uwezo wa kuwaza. Katika hatua hii, jaribu kuelekeza sehemu kubwa ya uangalifu wako kwenye utashi wako. Ikiwa unapitia sala ya utulivu, basi utambue kwa upendo utulivu unaouonja ndani ya utashi wako. Tambua nguvu mpya ulizopata utashi wako unapopokea karama za kiroho za kumcha Bwana, uchaji, na nguvu. Shukuru kwa karama hizi, na uziruhusu zikue.

Unapotafakari jinsi Mungu alivyoumiliki utashi wako kwa upendo, tambua pia kwamba uwezo wako wa kuwaza unajaribu kupambana nawe. Haya ni majaribu yanayotoka kwa yule mwovu na katika asili yako ya kibinadamu iliyoanguka. Sali ili uwezo wako wa kuwaza ulindwe. Mwombe Mungu auulinde na kuupa amani. Uelekeze tena kwa Mungu kwa kumtazama Yeye kwa upendo. Usiuruhusu ukukengeushe, ukutawale kwa mawazo yanayokung’ang’ania, ukuchanganye, au ukupotoshe. Uache uwezo wa kuwaza ulivyo, na uelekeze uangalifu wako tu kwenye kile ambacho Mungu anafanya ndani yako. Furahia tendo hilo la Mungu, na utumaini kwamba Yeye anapendezwa kila mara unapourudisha kwa upole uwezo wako wa kuwaza unaotangatanga ili umtazame Yeye kwa amani.

Bwana mwenye uwezo mkuu kuliko wote, Wewe unajua mambo yote na unaweza kufanya mambo yote. Unanipenda kwa upendo mkamilifu na kuitunza roho yangu kuliko ninavyoweza kuitunza mimi mwenyewe. Tafadhali nisaidie kukukabidhi uwezo wangu wa kuwaza na kumbukumbu zangu ili visinikengeushe kutoka Kwako na kutoka katika yote unayotaka kufanya ndani yangu. Umetuliza matamanio yangu na misukumo ya hisia zangu. Ee Bwana, nisaidie kuendelea katika njia ya sala ili niweze kukukabidhi kila kitu ambacho bado hakijawa chini ya umiliki Wako kikamilifu.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Thelathini na Tisa: Jielewe

Alipoandika kuhusu makao ya awali, Mtakatifu Teresa alieleza jinsi ilivyokuwa muhimu kujitambua kwa njia ya unyenyekevu. Hapa, anatoa fundisho linalofanana na hilo. Hatupaswi kujitambua tu kuhusu hali ya dhambi na fadhila zetu, bali tunapaswa pia kuelewa asili yetu ya kibinadamu.

Tunapitia majaribu makali kwa sababu hatuielewi asili yetu wenyewe, na tunakichukulia kitu ambacho si tu kwamba hakina madhara, bali ni chema, kuwa kosa kubwa (IV.I #9).

Katika somo lililopita, tuliuchunguza kwa uwazi zaidi uwezo wa kuwaza. Mtakatifu Teresa anaendelea kutafakari juu ya uwezo wa kuwaza na juu ya ukweli kwamba katika makao haya, uwezo huo unaweza kuiletea mateso mengi nafsi ambayo haijielewi na inakosea kwa kudhani kwamba kutangatanga kwa mawazo yake ni kosa lake yenyewe lililo zito.

Anaeleza kwamba kutangatanga kwa mawazo kunasababishwa na mojawapo ya mambo mawili. Kwanza, huenda shetani anaijaribu nafsi kwa mawazo mengi yasiyo na mpangilio. Pili, huenda ni matokeo tu ya hali ya kibinadamu iliyoanguka.

Ili ujielewe, lazima ujitahidi kuelewa chanzo cha kutotulia kwa mawazo, hasa wakati wa sala. Je, unapaswa kulaumiwa? Si kwa kila kitu. Ni kweli kwamba nyakati fulani dhambi zako za zamani hurudi kukusumbua wakati wa sala hii ya kina zaidi, na kwa hiyo una sehemu ya lawama, ingawa si wewe chanzo cha moja kwa moja. Pia, ukweli kwamba hujajikabidhi kwa Mungu kikamilifu ni matokeo ya dhambi yako. Lakini si wewe daima uliye chanzo cha moja kwa moja; mara nyingi ni shetani anayejaribu kukunyang’anya muungano na Mungu unaoufurahia katika utashi wako. Huenda ukawa na mawazo ya kujihisi mwenye hatia, majuto, au mashaka juu ya upendo wa Mungu kwako. Lengo ni kuyaondoa mawazo hayo kwa upole kadiri uwezavyo, ukielewa kwamba si kitu kingine ila majaribu kutoka kwa shetani.

Kutangatanga kwa mawazo yako kunaweza pia kusababishwa na udhaifu wa hali yako ya kibinadamu iliyoanguka. Ukweli ni kwamba hali yako ya kibinadamu iliyoanguka ni matokeo ya dhambi ya asili. Hali hii ya kuanguka ina athari nyingi mbaya ambazo si matokeo ya dhambi binafsi na kwa hiyo ziko nje ya uwezo wako wa kuzidhibiti. Akili yako inaweza kuonekana nzito kuelewa, hisia zako zimevurugika, mwili wako umechoka, na mawazo yako hayajatulia. Tena, ni muhimu kutambua kama wewe ndiye chanzo kwa sababu ya dhambi zako. Ikiwa sivyo, basi hupaswi kuwa na wasiwasi kuhusu mawazo yanayotangatanga. Badala yake, furahia kwamba unapewa nafasi ya kuendelea kuielekeza akili yako kwa Mungu, ukijipatia stahili kila unapofanya hivyo. Stahili unazopata hutokana hasa na kuimarishwa kwa utashi wako, kwa kuchagua tena na tena kumrudia Mungu katika sala. Hivyo, kupambana kwa upole na mawazo yanayotangatanga kunaweza kuwa zoezi zuri la kiroho linalokuandaa kwa mambo makubwa zaidi.

Tafakari: Je, unajua kwamba utashi wako huimarishwa sana kila unapoyaelekeza tena mawazo yako kwa Mungu? Hili ni jambo jema na litakuandaa kikamilifu zaidi kugundua kwa kina zaidi uzima wa Mungu mwenyewe ndani ya nafsi yako.

Unafanya nini unapokengeushwa katika sala? Je, unajiachilia kufuatana na mambo hayo yanayokukengeusha na mawazo yasiyodhibitika? Je, unajikasirikia? Je, unaacha kusali, ukidhani kwamba mapambano hayo hayana faida? Ikiwa ndivyo, basi unamruhusu shetani ashinde na akuzuie kupokea neema zisizohesabika zinazokungoja.

Jitafakari mwenyewe, majaribu ya yule mwovu, na hali yako ya kibinadamu iliyoanguka. Uwe na amani kuhusu ulivyo, na ujue kwamba Mungu anakupenda. Endelea kujikabidhi Kwake na kumtumainia kuliko unavyojitumainia mwenyewe. Jua kwamba ni Yeye pekee anayeweza kukuweka huru kutoka katika mzigo wa mawazo yasiyodhibitika. Kwa upole, mruhusu Yeye aongoze.

Bwana wangu mbarikiwa, unanijua kwa kina kisicho na kikomo kuliko ninavyojijua mwenyewe. Unajua mapambano yangu, dhambi zangu, udhaifu wangu na majaribu yangu. Unajua kila wazo langu linalotangatanga na mapambano ninayopitia. Tafadhali endelea kumimina neema Yako ndani ya nafsi yangu huku utashi wangu ukipumzika ndani Yako. Utashi wangu kuwa chini ya mamlaka Yako na kunisaidie kuendelea na mapambano na kuachilia kila kitu maishani mwangu, ili siku moja Wewe, na Wewe peke Yako, unitawale kikamilifu.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Arobaini: Njia Tano za Kupata Unyenyekevu

Unyenyekevu ndio ufunguo. Ni kwa kujipatia fadhila hii takatifu ndipo tutakapojitayarisha vizuri zaidi kupokea mengi zaidi. Kama fadhila, unyenyekevu utazidi kuwa wa kina kadiri unavyozidi kuingia kwa kina katika sala, na kila baki dogo la kiburi litaonekana wazi zaidi kadiri sala yako inavyozidi kuwa ya kina.

Basi, tekelezeni niliyowashauri katika makao yaliyotangulia—unyenyekevu, unyenyekevu! Kwa maana kwa njia hiyo Mungu anakubali kushindwa na anatupatia yote tunayoomba (IV.II #8).

Ishara mojawapo inayokuthibitishia kwamba umeanza kupokea unyenyekevu huu wa kina zaidi ni kwamba unajua, kwa uhakika wa ndani kabisa, kuwa hustahili kipawa cha sala ya utulivu ulichopokea. Unaelewa kwamba unapewa kipawa hiki, lakini unajua kwamba umepewa na Mungu kama zawadi Yake tu, wala hakikutokana na jambo lolote ulilofanya ili ukistahili. Unatambua kwamba huwezi kufanya chochote ili kustahili kipawa hiki, na kwa unyenyekevu unajua kwamba hupaswi hata kujaribu kukipata. Mtakatifu Teresa anatoa sababu tano kwa nini hatupaswi “kufanya jitihada yoyote kupata” neema za sala ya utulivu. Badala yake, tunapaswa kuwa tayari tu kuzipokea ikiwa Mungu atachagua kutujalia.

Sababu ya kwanza ni kwamba njia kuu ya kupata sala ya utulivu ni kumpenda Mungu bila kutafuta faida binafsi. Ikiwa tungejaribu kupata aina hii ya juu zaidi ya sala kwa jitihada zetu wenyewe, huko kungekuwa kutafuta faida binafsi. Tungekuwa tunajaribu kujipatia kitu ambacho hatuwezi kujipatia. Ingawa mwanzoni inaweza kuonekana kwamba tunapaswa kujaribu kukipata kwa jitihada zetu, lazima tuelewe kwamba kutafuta faida binafsi kwa namna hii ni aina ya kiburi iliyojificha sana. Kwa kuacha kila jitihada ya kupata sala ya utulivu, tutakuwa tunaweka tumaini letu lote kwa Mungu, tukikiri ukweli kwamba ni Mungu pekee anayeweza kuamua kama anataka kutujalia kipawa hiki. Lazima tujitahidi kufikia hali takatifu ya kutoshikilia mapendeleo yetu, na kuikubali neema hii tu ikiwa Yeye atachagua kutujalia.

Pili, tukidhani kwamba tunaweza kufanya chochote ili kupata zawadi hii ya sala ya utulivu, basi tunajidanganya. Unyenyekevu si kitu kingine ila kuujua ukweli kwamba “huduma zetu duni” haziwezi kamwe kutustahilisha kupata zawadi hii. Ni zawadi kwa 100% na haiwezi kustahiliwa kwa juhudi zetu.

Tatu, kwa upande wetu, lazima tukuze mioyoni mwetu hamu ya kumwiga Bwana wetu katika kuyakubali mateso Yake kwa hiari. Lazima tuyakubali mateso yote na tuikimbie hamu ya kupata faraja. Mungu akitupa faraja za kimungu zinazoonjwa katika sala ya utulivu, lazima tuonyeshe shukrani zetu kwa unyenyekevu. Lakini hatupaswi kamwe kuzitamani faraja hizo. Lazima tuutamani Msalaba pekee na tujitahidi kuishi kwa kujitoa sadaka, kwa maana huo ndio upendo.

Nne, faraja za kimungu zinazotolewa mara nyingi katika sala ya utulivu si za lazima kwa wokovu. Tunapaswa kuitamani zawadi ya wokovu wa milele, kwa kuwa Mungu amejifunga kwa ahadi ya kutuokoa kwa neema tunapojikabidhi Kwake kwa upendo. Lakini kwa kuwa hajaahidi kamwe faraja katika maisha haya, hatupaswi kamwe kuzitafuta.

Mwisho, tukijitahidi kuzitafuta faraja hizi za kimungu, tunajitaabisha bure. Ni jitihada zisizo na faida, kwa sababu hakuna chochote tunachoweza kufanya ili kusababisha tupewe faraja hizo. Hakuna chochote! Kujitahidi kuzipata ni tendo linalotokana na kutokuwa waaminifu kwa nafsi zetu wenyewe. Daima unyenyekevu ni kuishi katika ukweli.

Tafakari: Je, unatamani faraja kutoka kwa Mungu? Yaelekea sana unazitamani. Uwe mkweli, na ukigundua hamu yoyote ya kupata faraja hizi za sala ya utulivu, iondoe. Mungu akitaka kukujalia faraja hizo, atafanya hivyo. Hilo ni juu ya Mungu, si juu yako. Jitahidi kuachana na kila namna ya kujitafutia manufaa yako mwenyewe kwa kukua katika fadhila ya kina kabisa ya unyenyekevu.

Je, unamtumainia Mungu? Ikiwa ndivyo, tumaini hilo lina kina gani? Je, lina kina cha kutosha kukuwezesha kutumaini kwamba Mungu atakujalia unachohitaji wakati unapokihitaji? Ikiwa ndivyo, basi hamu yako pekee inapaswa kuwa kumpata Mungu, si kupata faraja zozote wala zawadi nyingine za kiroho ambazo Mungu anaweza kuchagua kukujalia.

Tafakari kama kwa kawaida unazitafuta zawadi za Mungu au Mungu mwenyewe. Chagua kumtafuta Mungu, na Mungu pekee. Ugeukie Msalaba, na uchague kuyakubali mateso kwa kuyaunganisha na mateso ya Bwana wetu. Tafuta tu kumwiga, naye atakufanyia kile unachohitaji.

Bwana wangu mtukufu, tafadhali unifanye mnyenyekevu kwa kiwango cha juu kabisa. Nisaidie kutambua kila namna ya kiburi kinachotokana na kujitafutia manufaa yangu mwenyewe. Nisaidie kuacha kutafuta faraja za kiroho na kukutafuta Wewe pekee, uliye Mungu wa faraja. Nijifunze kuupenda Msalaba na kutafuta tu kukuiga katika ubinadamu Wako, nikiacha mengine yote kwa mapenzi Yako matakatifu.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Arobaini na Moja: Kuendelea Kudumu kwa Uthabiti

Ni jambo la manufaa kukumbushwa daima kwamba maadamu bado hatujafika Mbinguni, pambano halijaisha.

Haipaswi kudhaniwa kwamba matokeo haya yote yanapatikana kwa sababu tu Mungu amejalia fadhili hizi mara moja au mbili. Lazima zipokelewe daima, kwa maana hali njema yote ya roho hutegemea kuzipokea mara kwa mara. Ninawasihi sana wale waliofikia hali hii waepuke kwa uangalifu mkubwa kila nafasi ya kumkosea Mungu.

Kwanza, Mtakatifu Teresa anaeleza kwamba haitoshi kufikia hali hii ya juu zaidi ya sala kisha kulegeza bidii yako katika sala kana kwamba unadhani umefika salama. Aina hii ya sala lazima iwe mazoea kwa kuzipokea neema hizi tena na tena hadi ziwe za kudumu. Si kwamba tunaweza kujenga mazoea hayo kwa juhudi zetu wenyewe. Badala yake, tunayajenga kwa kuendelea kuipokea sala ya utulivu inayomiminwa rohoni wakati Mungu anapotujalia. Kadiri muda unavyopita, utashi hujifunza kuitikia neema hizi na kutulia katika mapenzi ya Mungu. Hili linapotokea, fadhila huimarika, unyenyekevu huongezeka, na roho huizoea “hali yake mpya ya kawaida.”

Mtakatifu Teresa anaifananisha sala hii na mtoto mchanga anayehitaji kunyonya titi la mama yake. “Roho bado haijaimarika kikamilifu katika fadhila, bali ni kama mtoto mchanga anayeanza kunyonya titi la mama yake: akimwacha, anaweza kufanya nini ila kufa?” “Maziwa” hupatikana wakati utashi unapotulia katika mapenzi ya Mungu na kuionja neema ya chakula hiki cha kiroho. Lakini jihadhari! Ikiwa mtu anayepewa chakula hiki kipya cha kiroho anakiacha, kama Mtakatifu Teresa asemavyo, “anaweza kufanya nini ila kufa?” Kwa hiyo, uvumilivu ni wa lazima. Hatupaswi kamwe kugeuka na kuacha kuyanywa maziwa haya ya kiroho.

“Kufa” anakozungumzia ni uzito wa kuanguka vibaya na kupoteza neema katika hatua hii ya safari. Roho zilizo katika makao ya kwanza zinaweza kuanguka mara kwa mara katika dhambi nzito na kumrudia Mungu kwa urahisi zaidi. Lakini roho inapoanguka kutoka katika makao haya ya nne kwa dhambi nzito, “huanguka chini zaidi kuliko nyingine.” Ibilisi angependelea zaidi kunyakua roho moja kati ya hizi kuliko roho nyingine elfu zilizo katika makao ya kwanza. Kwa hiyo, kukesha na kudumu katika sala ni lazima.

Tafakari: Umejitoa kwa kiasi gani katika kutafuta utakatifu? Wale waliofikia makao haya ya nne wameendelea sana katika maisha ya kiroho na wamejikabidhi kwa Mungu kwa kina kikubwa sana. Lakini uwe macho! Ibilisi ataendelea kuwa kama simba anayezungukazunguka akitafuta kila njia ya kukudanganya.

Hata kama Mungu ameanza kukujalia zawadi ya sala ya utulivu, ujue kwamba safari bado iko mbali na mwisho wake. Endelea kumkazia macho Mungu wako bila kuyageuza. Endelea kuviondoa vishawishi vyote vya kipumbavu, na ujue kwamba kwa kuwa wewe ni mwanadamu, daima kuna uwezekano wa kuanguka na kupoteza neema.

Ibilisi ana mbinu nyingi. Je, unazifahamu? Je, unatambua anapokujia kama malaika wa nuru, akikushawishi kutafuta maslahi yako binafsi na kukupa faraja za uongo? Uwe macho. Dumu kwa uthabiti. Mtumaini Mungu na uendelee kusali. Sali kila siku, na ujitahidi kusali siku nzima. Mruhusu Mungu ajenge ndani yako mazoea ya sala ili daima uutambue uwepo Wake na utashi wako ubaki daima umezama katika utashi Wake.

Bwana wangu mwenye uzuri, ninapokutazama na kugundua uzuri Wako katika makao ya nne, ninajawa na upendo. Ninastaajabia ukuu Wako na ninatamani kukaa nawe milele, nikizidi kukaribia kiini cha roho yangu unamokaa. Tafadhali nijalie kudumu kwa uthabiti. Unilinde nisipoteze neema, na unidumishe daima katika unyenyekevu.

Utatu Mtakatifu unayekaa ndani yangu, nakupenda, nakutumainia, nayakabidhi maisha yangu Kwako.

Somo la Arobaini na Mbili: “Faraja” za shetani

Mtu anapoanza kupata uzoefu wa sala ya utulivu, uwezekano wa kuanguka katika dhambi nzito hupungua. Kwa kuwa yule mwovu anajua kwamba uwezo wake wa kuwashika watu walio katika makao haya umepungua, hubadili mbinu zake.

Nyakati nyingine ibilisi hutoa miigo ya neema nilizozitaja: jambo hili linaweza kutambuliwa kwa urahisi—matokeo yake yakiwa kinyume kabisa na yale ya neema za kweli (IV.III #11).

Katika sala ya utulivu, utashi huzama katika Mungu na hufurahia sana muungano huu wa kiroho wa upendo. Uwezo wa kuwazia bado haujazama kikamilifu katika Mungu, lakini unaanza kupata amani zaidi. Mtakatifu Teresa anasema kwamba wakati wa sala hii ya utulivu, inatosha kumwambia Bwana wetu maneno machache mara kwa mara, kwa kutumia uwezo wa kuwazia. Mara nyingi, kumtazama Mungu kwa upendo kunatosha kuishughulisha akili. Kwa kuwa ibilisi anajua kwamba anapoteza uwezo wake wa kumshawishi mtu atende dhambi nzito, nyakati nyingine hutoa faraja za uongo ili kuuteka uwezo wa kuwazia na kuuvuta utashi katika mkanganyiko.

Kwa mfano, mtu akiwa katika hali hii ya sala, utashi wake unaweza kupata furaha kubwa na kuridhika. Kwa sababu hiyo, ibilisi anaweza kuishawishi akili ikazie furaha hiyo kupita kiasi. Hili linapotokea, mtu anaweza kuanza kudanganyika kwa kufikiri kwamba bila shaka yeye ni mtakatifu sana na anapata aina fulani ya unyakuo au hali ya kutoka nje ya nafsi. Bila kutambua kinachoendelea, mtu huyo huanza kujifikiria yeye mwenyewe tu na kuikimbilia furaha hii ya bandia. Furaha hiyo huuelekeza utashi kuifuata kwa kuingia katika aina fulani ya “ulevi” usiotoka kwa Mungu. Ingawa ulevi huu hautamwingiza mtu mara moja katika dhambi nzito, utaizuia roho isipige hatua hadi kiwango kinachofuata cha sala: “Muungano wa Kiroho.”

Ushauri bora katika hali hii ya sala ni kuendelea kumwelekea Mungu kwa utulivu, wala si kujielekeza kwako mwenyewe. Ukihisi kwamba mawazo yako yanaanza kuvutiwa kupita kiasi na kile kinachoonekana kuwa uzoefu wa kiroho, sali sala ya Baba Yetu kwa utulivu na polepole. Au elekeza tena mawazo yako kwa Mungu badala ya kwako mwenyewe, kwa kusema moyoni maneno ya sifa na kuabudu. Ikiwa njia nyingine zote hazisaidii, simama na ufanye huduma nyingine kwa ajili ya Mungu ili kuondoa mawazo yako katika kushikamana huku kupita kiasi na kile unachodhani kuwa uzoefu wa kiroho.

Ni muhimu kuelewa kwamba sala ya utulivu, inapokuwa kweli sala ya utulivu, haitakuacha unapoendelea na shughuli zako za kila siku. Unaweza kuwa Marta na Maria kwa wakati mmoja. Unaweza kupika na kufanya usafi, kuendesha gari kwenda kazini, na kuendelea na wajibu wako wa kila siku, mradi yote hayo yawe sehemu ya mapenzi ya Mungu kwako. Unapotimiza wajibu wako, utashi wako hubaki umeungana na mapenzi ya Mungu, nawe unaendelea kulitambua jambo hilo na kupata furaha kubwa ya kiroho ndani yake. Kwa hiyo, njia nzuri ya kupima kama faraja unazohisi kupata zinatoka kwa Mungu kweli ni kuona kwamba zinabaki baada ya kumaliza sala yako. Ikiwa hazibaki, na ikiwa unahisi kana kwamba unahitaji kubaki bila kutikisika hata kidogo katika aina fulani ya ulevi au usingizi wa kiroho ili kuhifadhi hisia hizo, basi hazitokani na sala ya utulivu. Unapaswa kuyaacha mawazo haya mara moja, usimame na kuendelea na wajibu wako wa siku hiyo. Mungu hatauwasha kamwe utashi wako kwa moto ili kukuzuia kufanya matendo ya upendo ambayo amekuita uyafanye siku nzima.

Tafakari: Ibilisi ni mjanja. Asipoweza kukuingiza katika dhambi nzito, atajaribu kukuvuta katika faraja za uongo. Uwe macho kuhusu jambo hili.

Njia bora ya kushinda majaribu haya ya hila ni kutokazia kamwe macho faraja yenyewe. Mtazame Mungu peke yake. Je, unaweza kufanya hivyo? Je, unavutiwa zaidi na faraja kuliko Mungu?

Ikiwa Mungu amekujalia sala ya utulivu, basi ujue kwamba huu ni mwanzo tu. Umngojee; usijaribu kumtangulia. Mruhusu akuongoze. Usijichukulie uongozi. Ibilisi atajaribu kukuhadaa ili umtangulie Mungu kwa kukimbilia faraja za uongo. Usidanganyike.

Tafakari ukweli kwamba ikiwa utapewa faraja za sala ya utulivu, utajua, bila shaka yoyote, kwamba zinatoka kwa Mungu. Ikiwa huna hakika, basi zikimbie na uendelee kumtazama Mungu peke yake.

Mungu wa furaha safi, ninapopumzika ndani Yako, nikiuruhusu utashi wangu uzame katika utashi Wako, ninahisi uwepo Wako wenye nguvu na unaonibadilisha. Kwa hili, ninakushukuru kwa moyo wangu wote. Tafadhali unilinde dhidi ya hila zozote za ibilisi ili nisikimbilie kamwe furaha za uongo, bali daima nibaki nimejikita imara ndani Yako, Wewe peke Yako.

Utatu Mtakatifu Sana ukaaye ndani yangu, ninakupenda, ninakutumainia, ninakukabidhi maisha yangu.

Yaliyomo