Ang mga Tahanan sa Ikatlong Antas

Isang Buhay na Magandang Isinaayos ng Pag-ibig

Ikadalawampu’t Dalawang Aralin: Takot sa Panginoon

Kapag narating na ng isang kaluluwa ang mga tahanan sa ikatlong antas, mas matatag na ang kanyang katayuan at higit na maliit ang posibilidad na tuluyan siyang mahulog mula sa biyaya. Ngunit dapat laging isaisip ng taong nasa mga tahanang ito ang panganib na mahulog mula sa biyaya.

Tungkol naman sa mga taong, sa awa ng Diyos, ay nagtagumpay sa mga pakikibakang ito at nagtiyaga hanggang sa marating nila ang ikatlong mga mansiyon [dwelling places], ano pa ang masasabi natin sa kanila kundi ‘Mapalad ang taong may takot sa Panginoon’? (III.I. #1)

Kay laking paghihirap ang mamuhay sa mundong ito! Para tayong mga taong nasa pintuan na ang mga kaaway, na hindi dapat magbaba ng kanilang mga sandata, kahit natutulog o kumakain, at laging nangangambang baka makapasok ang kaaway sa kuta sa pamamagitan ng isang siwang sa mga pader (III.I #2).

Ang “paghihirap” na tinutukoy ni Santa Teresa ay ang patuloy na pakikibaka sa tukso at pagkahulog sa kasalanan. Walang katiyakan sa buhay, sa diwang lagi tayong maaaring madaig at dapat laging magbantay upang hindi muling mahulog sa kasalanan. Sa yugtong ito, pinakamainam na mapagtiisan ang mga pakikibakang ito sa pamamagitan ng paglinang sa kaloob na “pagkatakot sa Panginoon.” Ang mga nasa mga tahanang ito ay dapat magsikap na makamit ang banal na pagkatakot na ito. Lubhang kapaki-pakinabang ang kanyang paglalarawan. Isipin mong ligtas kang nasa loob ng isang kastilyo ngunit alam mo ring may mga kaaway sa pintuan na patuloy na nagsisikap makapasok.

Una, pansinin na sa mga tahanan sa ikatlong antas, ang kasalanan ay napagtagumpayan na sa kalakhang bahagi. Kaya ang mga “kaaway” ay nasa pintuan, ngunit hindi natin sila tuwirang nakakasagupa. Ang mga kasalanan, maging ang mga sadyang gawang kasalanang magaan, ay halos naalis na sa buhay ng mga nasa mga tahanan sa ikatlong antas, kahit man lamang bilang nakagawian. Wala na ang mga pagdurusang dinaranas ng kaluluwa sa mga tahanan sa ikalawang antas dahil sa paulit-ulit na pagkahulog sa kasalanan at pagtitiis sa matitinding tukso. Gayunman, kung nais ng mga nasa mga tahanan sa ikatlong antas na manatili roon at lalo pang sumulong, hindi nila dapat kalilimutan kailanman na maaaring makapasok muli ang kaaway. Dapat silang “matakot” dito—matakot na bumalik sa isang buhay ng pagkakasala, matakot na tumalikod sa Diyos—at ang banal na pagkatakot na iyon ang mag-uudyok sa kanilang manatiling mapagbantay, na nag-aabang sa unang palatandaan ng pagpasok ng kaaway.

Pagninilay: Nauunawaan mo ba ang diwa ng “banal” na pagkatakot? Hindi kaaya-aya ang damdamin ng takot. Ngunit ang hindi kaaya-ayang damdaming ito ay maaaring magamit sa kabutihan kapag kasalanan ang ating kinatatakutan. Hindi tayo dapat matakot sa kasalanan sa paraang hahayaan nating lubusang sakupin ng pag-iisip dito ang ating isipan. Sa halip, dapat nating sikaping linangin ang isang kamalayang nakabatay sa matuwid na pangangatwiran at may wastong kaayusan tungkol sa tunay na posibilidad na mahulog sa kasalanan, at gamitin ang kamalayang iyon upang manatili tayong laging mapagbantay laban dito. Gaano mo ito naisasagawa nang mabuti?

Isipin mo ang mga kasalanan mo noon, lalo na yaong mga natutukso ka pa ring gawin paminsan-minsan. Pinaglalaruan mo ba sa iyong isipan ang paggawa ng mga kasalanang iyon? Kung gayon, panahon nang makita mo ang tunay na kalikasan ng mga kasalanang iyon. Panahon nang panatilihing malinaw sa iyong isipan ang masasamang bunga ng mga kasalanang iyon upang ang kaalamang ito ay magsilbing pananggalang mo laban sa mga tuksong iyon.

Isa-isip mo ang isang talaan ng mga kasalanang pinakamahirap mong napaglabanan, at ipaalala mo sa iyong sarili na ayaw mo nang mahulog muli sa mga ito kailanman. Ipanalangin mong puspusin ka ng biyaya ng Diyos ng banal na pagkatakot, gumawa ng matibay na pagpapasiyang hindi na muling gawin ang mga ito, at magpatuloy nang may banal na pagtitiwala sa kapangyarihan ng Diyos na panatilihin kang matatag sa Kanyang biyaya.

Kabanal-banalang Panginoon, Ikaw ay puspos ng dalisay na kagandahan at ganap na walang kakulangan sa lahat ng bagay, at inaanyayahan Mo akong makibahagi sa Iyong banal na buhay. Puspusin Mo po ako ng kaloob na banal na pagkatakot upang matutuhan kong kamuhian ang lahat ng kasalanan, masuklam dito, at hindi na muling mahulog dito kailanman. Higit sa lahat, palayain Mo po ako mula sa mga tuksong kaugnay ng aking nakaraan, at lagi Mo akong tulungang bumaling sa Iyo sa mga oras ng aking pangangailangan.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, iniibig Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, isinusuko ko ang aking buhay sa Iyo.

Ikadalawampu’t Tatlong Aralin: Hindi Laging Isang Santo

Upang patuloy na malinang ang banal na pagkatakot na muling mahulog sa kasalanan, nakita ni Santa Teresa na nakatutulong ang pagpapaalala sa kanyang mga kapatid na madre na maging ang ilan sa mga pinakadakilang santo ay muling nahulog sa kasalanan kung minsan, ngunit pagkatapos ay nagsisi, nagpenitensiya, at nagpatuloy sa paglalakbay.

Tandaan ninyo, maraming Santo ang nakadama rin ng ganito tulad natin, at higit pa ngang maalab kaysa sa atin, subalit nahulog pa rin sa mabigat na kasalanan. Hindi natin matitiyak na iuunat ng Diyos ang Kanyang kamay upang muli tayong ibangon mula sa kasalanan at makapagsagawa ng gayong penitensiyang ginawa nila.

Ipinaalala pa ni Santa Teresa sa kanyang mga kapatid na madre na hindi siya laging namuhay nang banal. Sa katunayan, sa unang dalawampung taon ng kanyang buhay-relihiyosa, namuhay siya sa kawalang-malasakit, pagiging pangkaraniwan lamang, at kapangahasan. Isang araw, habang pinagmamasdan niya ang isang larawan ni Jesus na hinahagupit sa haliging gapusan, nagkaroon siya ng isang mistikong karanasan na umakay sa kanya tungo sa patuloy na pagbabalik-loob at pagpapalalim ng panalangin. Gayunman, ang katotohanang sinayang niya ang maraming taon ng kanyang buhay ay nagdulot sa kanya ng “mga luha at matinding kahihiyan.”

Ang kasalanan ng kapangahasan ay lalong mahalagang pagnilayan habang nasa mga tahanang ito. Ang kapangahasan ay isang kasalanan kung saan ipinagwawalang-bahala natin ang Diyos at ang Kanyang awa, kaya hindi natin sineseryoso ang Kanyang panawagan. Minamaliit natin ang ating mga kasalanan at pinalalabis ang ating kabutihan. Malaking hadlang ang kapangahasan sa paglago sa kabanalan, sapagkat inaakay nito ang isang tao na magkunwaring maayos ang lahat at sapat na ang kanyang kabanalan, o kahit man lamang ay mas banal siya kaysa sa karamihan. Hindi niya malinaw na nakikita ang kanyang kasalanan at ang iba’t ibang bagay na kinakapitan niya, kaya napakahirap para sa kanya na higit na mapalapit sa Diyos.

Mahirap isipin na maaaring sayangin ng isang madreng Carmelita ang kanyang unang dalawampung taon sa kumbento nang hindi tunay na isinasabuhay ang pananalangin. Ngunit iyon ang nangyari kay Santa Teresa. Inakala niyang sapat na ang pagiging madre, pagsusuot ng abito, at araw-araw na pananalangin at paggawa ng mabuti. Isang bagay na dapat nating matutuhan dito ay maaari tayong sumunod sa isang nakagawiang pananalangin, laging dumalo sa Misa, at manatiling malaya sa mabigat na kasalanan, ngunit hindi pa rin gaanong makapasok sa malalim na buhay ng panalangin at pagbabalik-loob.

Ang mga unang taon ni Santa Teresa bilang madre ay dapat nang maging sapat na dahilan upang suriin nating lahat nang mabuti ang ating pagbabalik-loob, o ang kawalan nito. Kahit marami na tayong binigkas na panalangin sa loob ng maraming taon, hindi ito nangangahulugang nakapasok na tayo nang napakalalim sa mga kastilyo ng ating mga kaluluwa at naranasan ang presensiya ng Diyos na nananahan doon. Ang pagkaalam nito ay dapat magbunga ng kababaang-loob sa atin. Ang kababaang-loob ay pagiging tapat. Ito ang tapat na pag-amin na hindi pa tayo nakapasok sa kastilyo nang kasinlalim ng nais ng Diyos. Hayaang mag-udyok sa iyo ang mapagpakumbabang pagkilalang iyon, gaano ka man katagal nanatiling tila walang malasakit sa panawagan tungo sa pagiging ganap, na nakatigil sa mapangahas na pag-aakalang mas banal ka kaysa sa tunay mong kalagayan.

Pagninilay: Nakikipaglaban ka ba sa kapangahasan? Mataas ba ang tingin mo sa iyong sarili at minamaliit ang bigat ng iyong kasalanan? Isa itong mapanganib na ugaling nabubuo sa maraming tao. Ang pinakamabuting paraan upang labanan ang kapangahasan ay ang pag-alabin sa iyong kaluluwa ang pagnanais na maging ganap. Oo, posible ang pagiging ganap. Ito ang tinatawag kang abutin. Kung hindi mo ito pinaniniwalaan nang buong puso, nakikipaglaban ka sa kawalang-malasakit sa panawagan tungo sa pagiging ganap.

Kung napagtagumpayan mo na ang karamihan sa mga kasalanan sa iyong buhay, huwag kang tumigil doon. Tinatawag ka ng Diyos na humakbang pa sa pamamagitan ng pagpapalalim ng iyong buhay-panalangin. Ninanais mo bang gawing ganap ang iyong buhay-panalangin? Nais mo bang higit pang lumalim, na isinusuko kay Cristo ang bawat bahagi ng iyong buhay? Kung hindi mo maipahayag nang buong puso ang pagnanais na ito, maging tapat ka sa iyong sarili at aminin mong isa itong hadlang sa iyong paglalakbay patungo sa Diyos. Ituwid ito sa pamamagitan ng paghingi sa Diyos na tulungan kang mapagpakumbabang makita nang mas malinaw ang iyong kawalang-malasakit at kapangahasan, upang maisuko mo ang lahat sa Diyos para sa Kanyang kaluwalhatian at sa iyong ganap na kabanalan.

Kabanal-banalang Panginoon, patuloy Mo akong tinatawag na higit pang lumalim, ngunit napakadalas kong hindi pansinin ang panawagang iyon. Pakimulat ang aking mga mata sa mga paraan ng aking mapangahas na pag-aakalang sapat na ang aking kabanalan, at tulungan Mo akong makitang malayo pa sa katapusan ang aking paglalakbay. Puspusin Mo ako ng mas malalim na pagnanais sa Iyo at ng pananabik na higit pang sumulong sa aking buhay-panalangin. Nawa’y matuto akong manalangin nang mabuti at maging bukas sa pag-akay Mo sa akin tungo sa isang ugnayan ng pinakamalalim na pakikipagkaisa sa Iyo, aking Diyos.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, minamahal Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, ipinagkakaloob ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Dalawampu’t Apat: Ang Biyaya ng Kahinaan ng Tao

Bagaman ang sumusunod na pahayag ay hindi tuwirang tumutukoy sa kanyang turo, ipinakikita nito na maging ang pinakadakilang mga santo ay tao rin at dumanas ng ilan sa mga paghihirap na dinaranas natin.

Hindi ko na maalala ang sinasabi ko, at napalayo na ako nang husto sa paksa: sapagkat kapag iniisip ko ang aking sarili, hindi makalipad ang aking isip tungo sa mas matataas na bagay, kundi para itong isang ibong bali ang mga pakpak; kaya iiwan ko muna ang paksang ito sa ngayon (III.I #7).

Nararamdaman mo ba kung minsan na ang iyong isip ay mas katulad ng isang ibong bali ang mga pakpak kaysa sa isang agilang pumapailanlang sa kalangitan? Ang paghahambing na ito ay maaaring tumukoy hindi lamang sa ating kakayahang mag-isip. Marami tayong nararanasan sa buhay na nagpapaalala sa atin ng ating mga kahinaan. Marahil ay nahihirapan kang makatulog at halos magdamag kang pabaling-baling, at ikinayayamot mo ito. Marahil ay dumaranas ka ng depresyon dahil sa kawalan ng balanse ng ilang kemikal sa iyong katawan. Marahil ay hirap kang pagtugmain ang mga galaw ng iyong katawan at nais mong maging mas mahusay sa isports. Marahil ay mabagal ang iyong metabolismo, at nahihirapan kang panatilihing hindi tumataas ang iyong timbang.

Kung nabitag ka sa pag-iisip na ibang-iba sa iyo ang mga dakilang santo, pag-isipan mo itong muli. Bawat santo ay may sariling mga pakikibaka habang hinaharap nila ang kanilang mga limitasyon bilang tao at tinitiis ang mga kahinaan ng kanilang kalikasang pantao na nasugatan ng pagkahulog sa kasalanan. Malinaw sa kanyang mga isinulat na nadarama ni Santa Teresa na hindi gaanong matalas ang kanyang isip, at patuloy siyang nahihirapang ipaliwanag ang nais niyang sabihin. Walang alinlangang masasabi ng isang makabagong patnugot na medyo kalat-kalat at hindi maayos ang paglalahad sa kanyang mga isinulat. Madalas siyang lumilihis nang mahaba sa paksa at pagkatapos ay nakakalimutan ang dati niyang sinasabi. Gayunman, sa kabila ng kanyang kahinaan bilang tao, ginamit siya ng Diyos upang isulat ang ilan sa pinakamalalalim na turo tungkol sa buhay espirituwal. Kaya huwag mong pagdudahan kailanman na may kakayahan ka ring maging isang dakilang santo, gaya ni Santa Teresa ng Ávila at ng bawat iba pang santo.

Pagninilay: Ano sa iyong kalagayan bilang taong nasugatan ng pagkahulog sa kasalanan ang pinakamabigat na nagpapahirap sa iyo? Tiyak na ang kasalanan ang pinakamalaking pakikibakang kinakaharap nating lahat. Ngunit bukod sa iyong kasalanan, anong iba pang mga aspeto ng iyong kalikasang pantao na nasugatan ng pagkahulog sa kasalanan ang tunay na nagpapahirap sa iyo? May mga pisikal ka bang limitasyong lagi mong iniisip? Hindi ba kasingtalas ng nais mo ang iyong isip? Nahihirapan ka ba sa iba pang mga kalagayan sa buhay, sa trabaho, o sa iyong tahanan na nagpapabigat sa iyong kalooban?

Napakadalas nating ituring ang ating mga kahinaan bilang mga balakid na humahadlang sa atin upang maging banal at maligaya sa buhay. Kadalasan, ang kabaligtaran ang totoo. Sa halos lahat ng pagkakataon, magagamit ng Diyos para sa Kanyang kaluwalhatian ang pinakamabigat mong krus at pakikibaka. Kung nagamit ng Diyos si Santa Teresa, na nadaramang hindi gaanong matalas ang kanyang isip at madalas na nakikipagbuno sa karamdaman ng katawan, upang makabuo ng ilan sa pinakamalalalim na turong espirituwal sa kasaysayan ng Simbahan, magagamit ka rin ng Diyos sa kabila ng iyong mga kahinaan.

Pagnilayan ang mga bagay sa iyong buhay na nagpapanghina ng iyong loob at tila pumipigil sa iyong pumailanlang. Habang tinutukoy mo ang mga ito, magpahayag ka ng pananampalataya at ng iyong pagtitiwalang magagamit ng Diyos ang iyong mga kahinaan bilang tao para sa Kanyang kaluwalhatian. Paniwalaan mo ito, maging bukas sa Kanyang bihasang paghipo, at hayaan mong gamitin Niya ang iyong mga kahinaan para sa mga dakilang bagay.

Diyos na Makapangyarihan sa lahat, napakadakila ng Iyong kapangyarihan kaya pinipili Mo ang mahihina at ginagawa silang malakas. Sa ganitong paraan Ka lubos na niluluwalhati, at gumagawa Ka ng maraming dakilang bagay sa pamamagitan namin sa aming mga kahinaan. Gamitin Mo po ang aking pinakamalalaking kahinaan para sa Iyong kaluwalhatian. Kumilos Ka sa akin at sa pamamagitan ko sa mga paraang Ikaw lamang ang makagagawa. Palayain Mo ako sa panghihina ng loob kapag nakikita ko ang aking mga limitasyon, at tulungan Mo akong malaman na walang anumang naglilimita sa Iyo, kahit ang aking mga kahinaan.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, iniibig Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, isinusuko ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Dalawampu’t Lima: Kayang Makamit ng Marami

Ang mabuting balita ay talagang posibleng makapasok sa ikatlong mga tahanang ito. Naniniwala si Santa Teresa na “maraming gayong tao” na nakapasok na rito.

Balikan ko ang sinimulan kong ipaliwanag tungkol sa mga kaluluwang nakapasok na sa mga mansiyon sa ikatlong antas [dwelling places]. Hindi maliit kundi napakalaking biyaya ang ipinagkaloob sa kanila ng Diyos nang tulungan Niya silang malampasan ang mga unang paghihirap. Dahil sa Kanyang awa, naniniwala akong maraming gayong tao sa mundo… (III.II #8).

Sila ang mga taong nagnanais na kalugdan ng Diyos at taimtim na naghahangad na iwasan ang lahat ng kasalanan, maging ang mga kasalanang magaan. Kung mahulog man sila sa mga kasalanang magaan dahil sa kahinaan ng tao, agad nilang ipinahahayag ang mga ito sa Diyos upang hindi nila makagawian, at masikap nilang pinagsisikapang huwag nang maulit ang bawat kasalanan, na madalas naman nilang napagtatagumpayan. Gumagawa sila ng mga gawaing penitensiya tulad ng pag-aayuno at pagtanggi sa sarili upang mapigil ang kanilang mga pita. Palagi silang nananalangin sa pamamagitan ng pagninilay at panloob na pagtitipon ng sarili. Ginagamit nila nang mabuti ang kanilang oras at hindi ito sinasayang sa mga walang-kabuluhang gawain. Sa pangkalahatan, maayos ang kanilang pamumuhay, mapagkawanggawa sila sa kapwa, at kitang-kita sa kanila ang mga birtud.

Malayo pa sa pagiging ganap ang mga nasa mga tahanan sa ikatlong antas, ngunit hindi na sila madalas mahulog sa kasalanan, kaya malaya na sila sa marami sa mga panloob na pagdurusang dinaranas ng mga nasa mga tahanan sa ikalawang antas. Hangga’t patuloy nilang nililinang ang espirituwal na kaloob na takot sa Panginoon at ang birtud ng pagpapakumbaba, at nagpupunyagi sa kanilang hangaring palalimin ang kanilang panalangin, magsisimula silang makatagpo ng kapayapaan sa kalooban at patuloy na susulong.

Pagninilay: Naniniwala ka bang maaari kang mapabilang sa “marami” na pumapasok sa mga tahanan sa ikatlong antas? Tiyak na maaari. Marahil ay nananahan ka na sa mga tahanang ito. Isaalang-alang ang mga katangian ng mga naninirahan dito. Masikap nilang iniiwasan ang lahat ng kasalanan, maging ang mga kasalanang magaan. Nananalangin sila araw-araw, at madalas nilang isinasaisip ang Diyos at ang Kanyang kalooban sa buong maghapon. Hindi sila makamundo at hindi sila nahuhumaling sa paghahangad ng kayamanan. Payapa sila sa kanilang pagkakakilanlan bilang anak ng Diyos. Ganito ka ba?

Kung may isa o higit pa sa mga katangiang ito na hindi nakikita sa iyong buhay, huwag kang mag-alala. Yamang maraming tao ang nakararating sa antas na ito ng kabanalan na matatagpuan sa mga tahanan sa ikatlong antas, alamin mong kaya mo rin. Pag-isipan ang mga katangian ng mga banal na kaluluwang ito na hindi mo natutularan, at pagkatapos ay pag-isipan kung paano nila napagtagumpayan ang kanilang mga pagkukulang. Balikan ang mga tahanan sa ikalawang antas, o maging ang mga nasa unang antas, at isaalang-alang ang mga aral na itinuro roon. Pagsikapang mapagtagumpayan ang bawat kasalanan. Magtatag ng matibay na kaugalian ng pananalangin. Linangin ang isang hangarin sa kabanalan na sumasaklaw sa iyong buong pagkatao, at pagsikapang patatagin ang bawat birtud sa iyong buhay.

Kung ang paglalarawan sa isang taong nasa mga tahanang ito ay tumutugma sa iyong buhay, magalak ka dahil dito. Gamit ang kaloob na banal na takot, ipaalala mo sa iyong sarili na lagi kang maaaring mahulog muli sa dati mong mga kasalanan, mawalan ng birtud, at maputol ang nakagawian mong pananalangin. Magpasiya nang matatag na huwag hayaang mangyari ang alinman sa mga ito. Pagnilayan din na hindi ang mga tahanan sa ikatlong antas ang wakas. Huwag kang manatili rito habambuhay. Ipagpasiyang sumulong, at patuloy na maging bukas sa landas na iyon habang inihahayag ito sa iyo ng Diyos.

Panginoong lubhang bukas-palad, napakarami na sa Iyong mga anak na lalaki at babae ang nakarating sa mga tahanang ito sa ikatlong antas, sa kanilang panloob na paglalakbay patungo sa Iyo. Dalangin kong mapabilang ako sa mga banal na kaluluwang ito sa pamamagitan ng aking tapat na pananalangin, paglago sa birtud, at pag-iwas sa kasalanan. Huwag Mo nawa akong hayaang umurong sa paglalakbay, kundi tulungan Mo akong laging sumulong. Ipakita Mo sa akin ang pinakamabisang landas, mahal kong Panginoon, at bigyan Mo ako ng loob at hangaring magpatuloy sa aking paglalakbay.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, minamahal Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, ipinagkakaloob ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Dalawampu’t Anim: Hindi Sapat ang Pagnanais

Bagaman marami ang nakararating sa kabanalan ng mga tahanan sa ikatlong antas, madaling manatiling hindi na umuusad sa mga tahanang ito kahit na naghahangad ng kaganapan ang mga naninirahan doon.

O Hesus! Mayroon bang makapagsasabing hindi niya hinahangad ang dakilang pagpapalang ito, lalo na matapos niyang malampasan ang pinakamalalaking paghihirap? Wala; walang sinuman! Sinasabi nating lahat na hinahangad natin ito, ngunit higit pa roon ang kailangan upang lubusang maghari ang Panginoon sa kaluluwa (III.I #9).

Hindi sapat ang pagnanais upang maging ganap. Sa puntong ito, ginugunita ni Santa Teresa ang kuwento ng mayamang binata sa mga Ebanghelyo. Napakahalaga sa kaniya ng kuwentong ito, at binabalikan niya ito nang higit sa isang beses.

Bilang panimula, ginamit niya ang larawan ng mayamang binata bilang kinatawan ng mga naninirahan sa mga tahanang ito sa ikatlong antas. Alalahanin na ang binatang ito ay may dalawang mahalagang katangian. Una, tapat siya sa pagsunod sa Sampung Utos. Sinabi niyang tinupad na niya ang mga ito mula pa sa kaniyang kabataan. Samakatuwid, sa kalakhang bahagi ay napagtagumpayan na ng mabuting binatang ito ang lahat ng mabibigat na kasalanan at namumuhay siya nang mabuti at matuwid. Bukod sa mabuti at matuwid na pamumuhay, ipinakita ng binatang ito ang isang mahalagang pagnanais na nararanasan ng mga nasa mga tahanang ito. Ninais niyang maging ganap. “Guro, ano ang dapat kong gawin upang maging ganap?” ang sabi niya kay Hesus.

Kapag iniisip natin ang mayamang binatang ito, madalas nating maisip ang kaniyang pag-alis nang malungkot. Ngunit bago tayo tumungo agad sa malungkot na katapusang iyon ng pakikipag-usap niya kay Hesus, mahalagang makita na siya ay namumuhay nang matuwid at nagnanais na maging higit pang mabuti. Sa katunayan, nais niyang maging ganap. Taglay rin ng mga nasa mga tahanan sa ikatlong antas ang mabubuting katangiang ito. Bihira silang muling mahulog sa kasalanan, nakapaghubog na sila ng mabubuting gawi, at ninanais nila ang tunay na kabanalan.

Pagninilay: Nakikita mo ba ang iyong sarili sa mayamang binata? Iniiwasan mo ba ang kasalanan at ninanais na maging ganap? Sana ay oo. Kung gayon, manatili ka muna sa pagninilay sa larawan ng mayamang binatang ito na lumalapit kay Hesus nang may sigla ng kabataan. Ipinagmamalaki niyang sabihin kay Hesus na palagi niyang iniiwasan ang lahat ng kasalanan. At sabik niyang sabihin sa ating Panginoon ang kaniyang pagnanais na maging ganap. Taglay mo rin ba ang mabubuting katangiang ito?

Kung hindi mo pa taglay ang mga katangiang ito, patuloy mong balikan ang mga naunang aral upang makarating ka sa puntong ito. Ngunit kung taglay mo na ang mga ito, pagnilayan mo ang tugon ni Hesus sa kaniya. “Kung nais mong maging ganap, humayo ka, ipagbili mo ang iyong mga ari-arian at ibigay sa mga dukha, at magkakaroon ka ng kayamanan sa langit. Pagkatapos ay halika, sumunod ka sa akin” (Matthew 19:21). Paano ka tutugon sa gayong paanyaya mula kay Hesus?

Kung ninanais mong maging ganap, ang susunod na hakbang ay hubugin ang iyong kalooban tungo sa kaganapan. Hindi sapat ang pagnanais. Dapat nating isakatuparan ang pagnanais na iyon sa pamamagitan ng ating kalooban. Dapat nating piliing gawin ang maaaring magmukhang radikal at labis para sa iba. Dapat tayong maging malaya sa pagkakapit sa lahat ng bagay sa mundong ito upang lubos tayong makaugnay sa Diyos at sa Kaniyang banal na kalooban lamang. Handa ka bang gawin ito? Handa ka bang gawin ang anumang kinakailangan upang maging banal? Kung hindi, maging tapat ka sa iyong sarili. Huwag kang umalis nang malungkot; sa halip, hayaan mong gumaan ang iyong loob habang natutuklasan mo ang mga bagay sa iyong buhay na dapat magbago. Pagnilayan mong mabuti ang iyong pagnanais na maging ganap, at sikaping isakatuparan ang pagnanais na iyon.

Panginoon ng kaganapan, tinatawag Mo ang lahat ng Iyong mga anak na maging ganap. Punuin Mo nawa ang aking puso ng pagnanais na ito at patuloy Mo akong palayain sa lahat ng humahadlang dito. Habang lumalago sa akin ang pagnanais na ito, ipagkaloob Mo nawa sa akin ang katatagan ng kaloobang kailangan ko upang maisakatuparan ito. Nawa ay walang makahadlang sa akin sa aking paglalakbay patungo sa Iyo. Itinatakwil ko ang lahat ng nakikipag-agawan sa aking pag-ibig sa Iyo at sa aking paglilingkod sa Iyong banal na kalooban. Tulungan Mo ako, Panginoon, na huwag kailanman tumalikod nang malungkot sa Iyong paanyaya, kundi buong-pusong tanggapin ang bawat paanyayang ibinibigay Mo.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, iniibig Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, isinusuko ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Dalawampu’t Pito: Isang Sanhi ng Pagkatuyo sa Panalangin

Tinutukoy rin ni Santa Teresa ang mayamang binata bilang halimbawa ng isang nakararanas ng pagkatuyo sa panalangin:

Mula nang simulan kong talakayin ang mga silid-tahanang ito, lagi siyang nasa aking isipan, sapagkat katulad na katulad niya tayo; ito ang napakadalas na sanhi ng matinding pagkatuyong nadarama natin sa panalangin, bagaman kung minsan ay nagmumula rin ito sa iba pang mga sanhi. (III.I #9).

Ipinaliwanag pa niya na maraming tao sa mga tahanang ito ang makararanas ng pagkatuyo sa panalangin. Katulad sila ng mayamang binata. Palagian nilang iniiwasan ang kasalanan, at ang kanilang mga hangarin ay nakatuon sa Diyos. Ang suliranin ay hindi pa sila handang gawin ang kinakailangan upang maging ganap, tulad ng mayamang binatang hindi handang ipagbili ang lahat ng kanyang ari-arian, ipamigay sa mga dukha ang pinagbilhan, at saka sumunod kay Jesus.

Hinihingi sa atin ng pagiging ganap ang lahat-lahat. Sa kaso ng mayamang binata, hindi naman masama ang marami niyang ari-arian. Sa halip, ang suliranin ay naging hadlang ang mga ito sa kanyang lubusan at ganap na pagsunod kay Jesus. Higit pa ang nais ni Jesus mula sa kanya, at higit sana siyang naging maligaya kung napagtanto niyang napakahalaga ng mga espirituwal na kayamanang kanyang hinahangad, kaya sulit na talikuran ang lahat ng iba pa, lalo na ang mga bagay na umaagaw sa kanyang mga hangarin.

Ipinaliwanag ni Santa Teresa na ang pagkatuyo sa panalangin sa yugtong ito ay madalas na dulot ng kawalan ng kahandaang lumalim pa at espirituwal na kumalas sa lahat ng gumagapos pa rin sa atin. Kung nais nating maging ganap, dapat nating hayaang alisin ng ating panalangin ang bawat pagkakapit sa ating buhay. Kailangang bitiwan ang lahat. Sa Diyos lamang at sa Kanyang ganap na kalooban para sa ating buhay tayo dapat kumapit. Kapag tumanggi tayo, umaalis tayong malungkot. Ang pagtangging ito na kumalas ay madalas na nagdudulot ng pagkatuyo sa panalangin sapagkat kapag hindi tayo masigasig na tumutugon sa Diyos sa panalangin, natutuyo ang ating panalangin.

Ang pagkatuyo sa panalangin ay dapat ituring na isang kaloob. Kung dulot ito ng ating pagtangging lumalim pa, tayo mismo ang sanhi nito. Ang pagkilala rito ay tutulong sa atin na matukoy ang di-wastong pagkakapit na kailangan nating bitiwan upang muling maranasan ang mga kaaliwan ng Diyos. Pansinin na binanggit din ni Teresa, “bagaman kung minsan ay nagmumula rin ito sa iba pang mga sanhi.” Ang isa pang uri ng pagkatuyo ay isang kaloob na dumarating sa susunod na uri ng panalangin, na karaniwang tinatawag na “ibinuhos na kontemplasyon.” Sa ganitong kalagayan, ang pagkatuyo ay ang pag-aalis ng Diyos Mismo sa lahat ng espirituwal na kasiyahan upang makatulong na mapalawak ang kakayahan ng ating kaluluwa at mapalalim ang ating pagpapasiya sa pamamagitan ng pagdadalisay maging sa pinakamaliit na mga pagkakapit na hindi natin maalis sa sarili nating pagsisikap. Mas malinaw itong mauunawaan sa ikaapat na mga tahanan.

Pagninilay: Nararanasan mo bang matuyo ang iyong panalangin kung minsan? Kung hindi, magalak ka sa tamis na ipinagkakaloob ng Diyos, at hayaan mong gabayan ka nito sa iyong paglalakbay. Ngunit kung napapansin mong tila natutuyo ang iyong panalangin, pag-isipan mo ang sanhi nito. Magsimula sa pagsusuri sa paraan ng iyong pananalangin. Kapag nagninilay ka, sinisikap mo bang alisin ang lahat ng iba pang gumagambala sa iyo? Naglalaan ka ba ng sapat na panahon sa pananalangin? Lubusan mo bang itinutuon ang iyong pansin sa Diyos? Hinahanap mo ba ang Kanyang tahimik at banayad na tinig?

Kung masasagot mo ng “Oo” ang mga tanong na ito at nakararanas ka pa rin ng pagkatuyo sa panalangin, maglaan ka ng higit na panahon sa pagninilay tungkol sa mayamang binata. Isipin ang kanyang pagtangging lumalim pa. Umalis siyang malungkot sapagkat hindi niya maibigay sa Diyos ang lahat. Kapag nanalangin siya, tiyak na naging tuyo ang kanyang panalangin sapagkat hindi siya handang gawin ang susunod na hakbang. Isipin kung ano ang “susunod na hakbang” na iyon para sa iyo. Ano ang pinanghahawakan mo na nais ng Diyos na bitiwan mo?

Kapag tunay ang panalangin, lagi itong magbubunga ng mabuti. Sa simula, nagdudulot ito ng tamis at lakas. Nagdudulot ito ng kalinawan at pagkaunawa. Pinauunlad nito ang ating mga birtud at inaalis ang ating mga kasalanan. Pagnilayan mo sa diwa ng panalangin ang iyong buhay-panalangin at suriin itong mabuti. Kung hindi ito nagbubunga ng mabuti sa iyong buhay sa kabila ng iyong tapat na pagsisikap, maging bukas ka sa pagtuklas sa maaaring sanhi nito. Suriin kung mayroon ka pang ibang mga pagkakapit. Kapag natukoy mo ang mga ito, sikapin mong bitiwan ang mga ito nang may kagalakan.

Aking Panginoong mapaghanap, Ikaw ay isang mapanibughuing Diyos na nagnanais na tanggapin ang aming buong pagkatao upang maipagkaloob Mo sa amin ang lahat ng Ikaw. Tulungan Mo po akong makita ang mga bagay sa aking buhay na humahadlang sa lubos kong pag-aalay ng sarili sa Iyo at sa pagtanggap ko sa ganap na kaloob ng Iyong buhay sa aking kaluluwa. Nawa’y huwag kong piliin kailanman ang mga bagay sa mundong ito na lumilipas at naglalaho sa halip na Ikaw, sapagkat ang pagpili sa Iyo sa lahat ng bagay ang tanging daan tungo sa kaganapan ng buhay na lubos kong hinahangad.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, minamahal Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, ipinagkakaloob ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Dalawampu’t Walo: Mga Kaaliwan sa Panalangin

Maraming paraan upang makaranas ng konsolasyon sa buhay. Maging ang kasalanan ay maaaring magdulot ng isang napakapayak, makalaman, mapusok, at di-wastong anyo ng konsolasyon. Ito ang dahilan kung bakit nagkakasala ang mga tao! Hindi tayo nagkakasala dahil nagdudulot ito sa atin ng paghihirap, kundi dahil may paunang kasiyahan tayong natatanggap mula sa kasalanan, bagaman ito ay isang di-wastong kasiyahan.

Natuklasan ng mga nakapasok na sa ikatlong mga tahanan ang pagiging mapanlinlang ng mga makalaman at makamundong konsolasyon. Hindi na sila nagpapakasasa sa mga kasalanan ng laman, naghahangad ng mataas na katayuan, o nagnanasa ng materyal na kaginhawahan—kahit man lamang hindi sa malubha at sinasadyang paraan. Sa halip, nakatagpo sila ng bagong antas ng konsolasyon at panloob na kasiyahang nagmumula sa kanilang pagninilay sa Diyos at paglilingkod sa Kanya. Masarap sa pakiramdam ang maglingkod sa Diyos sa pamamagitan ng panalangin at mabubuting gawa. Nagdudulot ito ng mga kagalakan sa kaluluwa na nagtutulak sa kanilang magpatuloy sa landas ng kabanalan. Gayunman, kung nais nilang maging ganap, kailangan nilang kumalas maging sa mga bagong tuklas na espirituwal na kagalakang ito upang matuklasan nila ang higit na malalim sa mga susunod na tahanan. Bagaman ipinagkakaloob ng Diyos ang mga paunang anyong ito ng konsolasyon, darating ang panahong unti-unti Niyang aalisin ang pag-asa ng isang tao sa mga ito upang maiangat Niya siya nang higit pa.

Ang mga konsolasyong ito, gaya ng inyong nabasa, ay madalas ipagkaloob ng Kamahal-mahalang Diyos sa pinakamahihinang kaluluwa na, sa palagay ko, ay hindi ipagpapalit ang mga ito sa katatagan ng mga Kristiyanong naglilingkod sa Diyos sa gitna ng mga katuyuan: mas mahal natin ang mga konsolasyon kaysa sa krus! (III.I #15)

Ang mga konsolasyong tinutukoy ni Santa Teresa ay maaaring tawaging “konsolasyong nadarama.” Ang mga ito ay mga konsolasyong nagmumula sa Diyos sa pamamagitan ng panalangin at mabubuting gawa ngunit pangunahing nananahan sa ating mga damdamin, emosyon, simbuyo, at isip. Nagdudulot ang mga ito ng pagkaunawa at matibay na paninindigan, pampatibay-loob at sigasig, kagalakan at pananabik. Dahil sa mga ito, nais nating maglingkod sa Diyos sapagkat masarap sa pakiramdam ang maglingkod sa Kanya.

Sa kalaunan, habang lumalago ang isang tao sa kanyang pananampalataya, tatawagin siya ng Diyos na maglingkod sa Kanya nang wala ang mga konsolasyong ito sapagkat madaling maging labis na nakakapit sa gayong magagandang espirituwal na damdamin. Ngunit maaari itong makayanig sa isang taong nasanay nang umasa sa mga damdaming ito. Kung, gaya ng nabanggit sa naunang pagninilay, nakararanas tayo ng katuyuan sa panalangin dahil ayaw nating bitiwan ang isang di-mabuting pagkakapit, ang pag-aalis sa pagkakapit na iyon ang lunas upang muling maranasan ang mga konsolasyong nadarama na nais ipagkaloob ng Diyos. Ngunit kung hindi isang di-mabuting pagkakapit ang sanhi, maaaring tanda ito na nais ng Diyos na marahang dalhin ka sa higit na kalaliman sa pamamagitan ng pagkatutong mahalin Siya nang hindi nakatatanggap ng magagandang espirituwal na damdamin.

Sa puntong ito, makatutulong kung titingnan ng tao HINDI ang kanyang nararamdaman, kundi ang kanyang ginagawa. Sa huli, ang mas malalim na kapangyarihan ng pagbabalik-loob ay matatagpuan sa kalooban, hindi sa mga espirituwal na damdamin. Makabubuti sa isang kaluluwang nasa ganitong kalagayan ang piliing maglingkod sa Diyos anuman ang kanyang nararamdaman. Ang manalangin, kahit pakiramdam niya ay wala siyang napapala rito. Ang tiisin ang isang panloob na pagsubok bilang isang sakripisyo ng pag-ibig sa halip na bilang isang bagay na nagpapasakit sa kanya.

Binibigyang-diin ni Santa Teresa na kapag kayang piliin ng isang tao ang kalooban ng Diyos sa kabila ng anumang panloob na pagsubok, tulad ng katuyuan at pagkawala ng konsolasyong nadarama, malaki ang kanyang isinusulong sa buhay espirituwal at naaabot niya ang isang bagong antas ng pagpapakumbaba. Higit sa lahat, natututuhan niyang mas nakakapit pala siya sa magagandang damdaming natatanggap niya mula sa paglilingkod sa Diyos kaysa sa Diyos mismo. Napakahalaga ng pagkaunawang ito.

Pagninilay: Nakaranas ka na ba ng mga kaaliwang nadarama sa iyong buhay? Kung oo, mabuti ito. Ang mga kaaliwang iyon ay mula sa Diyos. Hangga’t ipinagkakaloob sa iyo ng Diyos ang mabubuting damdaming ito sa buhay espirituwal, hayaan mong aliwin ka ng mga ito, palakasin ka, at gabayan ang iyong landas patungo sa Kanya. Magsimula, kung gayon, sa pagsasaalang-alang kung regular kang nakararanas ng kaaliwang nadarama sa panalangin.

Kung gayon nga, itanong mo sa iyong sarili, “Paano kung mawala ang mabubuting damdaming ito?” Ano ang gagawin mo sa gayong kalagayan? Alamin mong ang mabubuting damdaming natatamo mula sa panalangin ng pagninilay, ang mga kagalakan sa paglilingkod ayon sa kalooban ng Diyos, at ang bawat iba pang anyo ng espirituwal na kaaliwan ay mga kaloob na dapat tanggapin. Ngunit alamin mo rin na ang mabubuting damdaming ito ay hindi ang pinakamataas na uri ng mga kaloob. Hindi sila ang Diyos mismo. Kaya pagnilayan mo kung handa kang maglingkod sa Diyos anuman ang iyong nadarama. Kung nakadarama ka ng pagkatuyo at kahungkagan, nang hindi mo naman kasalanan, handa ka pa rin bang magsabi ng “Oo” sa kalooban ng Diyos? Nakatalaga ka bang gumawa ng isang kilos ng kalooban na sa pamamagitan nito ay pinipili mong mahalin ang Diyos kahit tila malayo at malabo ang Kanyang presensiya?

Kung nais mong lumalim pa at sa kalaunan ay makapasok sa ikaapat na mga tahanan at higit pa, dapat kang maging handang bitiwan ang lahat ng hindi Diyos. Kabilang dito ang mabubuting damdamin sa buhay espirituwal. Pagnilayan mo ang katotohanang ito upang kapag sinimulan na ng Diyos na awatin ka mula sa espirituwal na “pagkaing pambata” na ito, handa mong yakapin ang pagkawala nito nang may kapayapaan at kagalakan. Kapag nawala ang mabubuting damdamin sa buhay espirituwal at lubos na niyakap ang pagkawalang iyon, matatanggap ang higit na malalim na kapayapaan, kalinawan ng layunin, espirituwal na lakas, at espirituwal na kagalakan. Sa pagbitiw sa mga espirituwal na kaloob na ito ng Diyos na nasa mas mababang antas, naihahanda tayong tumanggap ng higit na mataas na mga kabutihan at kalugurang espirituwal sa isang antas na hindi natin kailanman nalalamang umiiral.

Panginoon ng tunay na kabanalan, nais kong maging banal, hindi lamang makadamang ako ay banal. Nagpapasalamat ako sa Iyo sa lahat ng espirituwal na kaaliwang ipinagkaloob Mo sa akin sa buong buhay ko. Salamat sa pagbibigay Mo sa akin ng lakas ng loob, sa paggabay Mo sa akin, at sa pagpapalakas Mo sa akin sa mga paraang ito. Idinadalangin ko na, habang sumusulong ako sa aking paglalakbay patungo sa Iyo, maging handa akong bitiwan ang mga unang mabubuting damdaming ito upang mapatatag ang aking kaloobang maglingkod sa Iyo anuman ang mangyari.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, iniibig Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, isinusuko ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Dalawampu’t Siyam: Higit pa sa Likas na Prudensiya

Gaya ng nabanggit na, ang mga nasa ikatlong mga tahanan ay maituturing na “mga kaluluwang may maayos na pamumuhay.” Gayunman, kung minsan ay napakaayos ng kanilang pamumuhay anupa’t nilalabanan nila ang pagsulong pa.

Hindi sapat ang lakas ng kanilang pag-ibig upang madaig ang kanilang katwiran; sana ay gayon nga—upang hindi sila masiyahan sa pag-usad nang pagapang patungo sa Diyos: isang bilis na hindi kailanman maghahatid sa kanila sa dulo ng kanilang paglalakbay! (III.II #9)

Ang mga nasa ikatlong mga tahanan ay nakatanggap na ng maraming biyaya mula sa Diyos. Malaki na ang kanilang pinagdaanang panimulang pagbabalik-loob sa kanilang buhay, natuto na silang magnilay nang mabuti, nauunawaan nila ang Banal na Kasulatan at ang mga aral ng Simbahan, at pinanghahawakan nila ang kanilang pananampalataya nang buong sigasig. Gayunman, dahil maayos ang kanilang pamumuhay, maaari pa nga silang maging labis na “maingat” kung minsan, gaya ng magiliw na pagbibiro ni Santa Teresa.

Mabuti ang maingat na pagpapasya at makatuwirang pag-iisip. Ngunit ang kahinaan ng pamumuhay na labis na nakabatay sa katwiran ay nauuwi ito sa pag-akay natin sa sarili nating buhay, sa halip na hayaang ang Diyos ang umakay sa atin. Di-hamak na higit ang karunungan ng Diyos kaysa sa atin. Ang Kanyang mga pamamaraan ay hindi salungat sa ating katwirang pantao, ngunit nakahihigit ang mga ito rito. Higit ang mga pamamaraan ng Diyos kaysa sa kaya nating maunawaan sa pamamagitan ng pangangatwirang deduktibo. Kaya kung nais mong umunlad nang husto sa kabanalan, kailangan mong humakbang nang may pananampalataya at pansamantalang isantabi ang marami sa iyong likas na maingat na pagpapasya. Kailangan mong maghanap ng bagong karunungan, magtaglay ng bagong kaisipan, makita ang iyong sarili sa bagong liwanag, at hayaang saklawin ng kalooban ng Diyos ang iyong kalooban. Pangunahin itong nagagawa sa pamamagitan ng pagsuko ng iyong kalooban sa Diyos, hindi sa pilit na pagkukulong ng iyong kalooban sa hangganan ng iyong limitadong pag-unawa sa inaakala mong pinakamabuti para sa iyo. Nangangailangan ito ng napakalalim na pagtitiwala. Kapag isinabuhay mo ang pagtitiwalang ito, matutuklasan mong may mga pagkakataong kumikilos ka sa mga paraang hindi mo lubos na maunawaan ngunit malaki ang naidudulot na kabutihan sa iyo. Hindi mo laging mauunawaan kaagad kung ano ang ginagawa ng Diyos sa iyong kaluluwa, ngunit hahayaan mo Siyang kumilos at ipagkakatiwala mo sa Kanya ang iyong buong pagkatao.

Ang kabaligtaran ng pagtitiwala sa Diyos ay takot na nakapaparalisa at nakasasama. Ang taong labis na maingat ay natatakot gawin ang kinakailangan upang umunlad sa buhay espirituwal. Natatakot siyang gumawa ng mabibigat na penitensiya. Natatakot siyang manalangin nang labis. Natatakot siyang magpatawad sa iba. Natatakot siyang lumago sa mga birtud. Natatakot siyang ipagkatiwala sa Diyos ang kanyang buhay. Natatakot siyang gawin ang mga kinakailangang pagbabago sa kanyang buhay, at natatakot pa nga siyang aminin ang mga bagay na kailangang baguhin. Kaya namumuhay siya sa paraang kaya niyang kontrolin at ayaw niyang ibaba ang kanyang depensa upang hayaang ihayag sa kanya ng Diyos kung ano ang tunay niyang kailangan.

Pagninilay: Nagtitiwala ka ba sa Diyos? Malamang na oo, kahit sa isang antas lamang. Hinihingi ng pagtitiwala na bitiwan mo ang takot. Kapag nadarama mong tinatawag ka ng Diyos na gawin ang isang bagay na tila mahirap, madaling hayaang manaig ang iyong katwirang pantao at mag-isip ng sari-saring dahilan kung bakit hindi mo ito dapat gawin. Takot ang kumikilos dito. Madalas mo ba itong gawin? Isipin ang isang bagay na sa palagay mo ay nais ng Diyos na gawin mo, at pagkatapos ay subukang suriin ang mga dahilan kung bakit mo ito iniiwasan. Bahagi ba ng iyong motibo ang takot at pag-aalala sa sarili? Halimbawa, maaaring tawagin ka ng Diyos na mag-ayuno nang tinapay at tubig lamang ang kinakain at iniinom, ngunit lalabanan ito ng iyong katwirang pantao, na magsasabing hindi ito makatuwiran para sa iyo. Kailangan mong matutong buong-tapang na humakbang nang may pananampalataya at huwag hayaang ang iyong isip ang siyang magdikta.

Kung malalim ang iyong pagtitiwala sa Diyos, kapag nadarama mong tinatawag ka Niyang gawin ang isang bagay na tila mahirap, hindi ka mag-aatubiling tumugon. “Susugod ka sa apoy,” wika nga, sa tanging dahilang hiniling sa iyo ng Diyos na gawin ito. Anong sakripisyo ang tinatawag ka ng Diyos na gawin? Anong banal na paglilingkod ang hinihiling Niyang ialay mo sa Kanya? Anong pagbabago ang nais Niya sa iyong buhay?

Nais ba ng Diyos na maglaan ka ng dagdag na oras sa pananalangin, kahit wala kang ganang gawin ito? Hinihiling ba Niyang yakapin mo ang isang uri ng penitensiya, tulad ng pag-aayuno? Nais ba Niyang iwasan mo ang ilang uri ng libangan, tsismis, at iba pang mga okasyon ng pagkakasala dahil alam mong mga okasyon ang mga ito ng pagkakasala? Nais ba Niyang lumapit ka sa isang taong hindi mo kasundo? Nais ba Niyang magpatawad ka nang mas malalim?

Pagnilayan kung gaano ka kahandang gawin ang anumang nais ng Diyos sa iyo—anuman ang kapalit, gaano man kahirap. Pawiin ang lahat ng takot. Talikuran ito at huwag kailanman hayaang ito ang magdikta sa iyong buhay. Sa paggawa nito, mabubuksan ka sa mas malalim na pagtitiwala, at aakayin ka nito sa higit na pag-ayon ng iyong kalooban sa kalooban ng Diyos.

Panginoon kong mapagkakatiwalaan, tinatawag Mo ako sa isang buhay ng lubos na kabanalan. Ang pagyakap sa Iyong ganap na kalooban ay nangangailangan ng malalim na pag-ibig, ganap na pagkalas sa mga pagkakapit, at taos-pusong pagsuko. Tulungan Mo akong tumugon nang may pagtitiwala sa Iyong banal na kalooban. Tulungan Mo akong magsabi ng “Oo” sa Iyo kahit mahirap yakapin ang Iyong kalooban. Nawa’y higit akong magtiwala sa Iyo kaysa sa aking sarili at maglingkod sa Iyo sa lahat ng bagay.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, minamahal Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, ipinagkakaloob ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Tatlumpu: Kailangan ng Higit na Kababaang-loob

Kung nais mong makalampas sa mga tahanan sa ikatlong antas, hindi sapat ang pagpapakumbaba. Dapat mong hangarin nang buong puso ang “sukdulang pagpapakumbaba.”

…ang sukdulang pagpapakumbaba ang pinakamahalaga. Naniniwala akong ang kakulangan nito ang pumipigil sa pagsulong ng mga tao. Maaaring tila kakaunti pa lamang ang ating nararating: dapat nating paniwalaang gayon nga, at na ang ating mga kapatid na babae ay sumusulong nang higit na mabilis kaysa sa atin. Hindi lamang natin dapat naising ituring tayo ng iba na pinakamasama sa lahat; dapat din nating pagsikapang gayon ang isipin nila tungkol sa atin (III.II #12).

Ano ang “sukdulang pagpapakumbaba?” Higit ito sa pagkilala sa iyong mga kasalanan. Ito ay pag-unawa sa iyong kaluluwa ayon sa pananaw ng Diyos. Nangangahulugan itong nakikita mo ang iyong sarili sa liwanag ng kaluwalhatian ng Diyos. Nakikita mo ang iyong mga pagkakapit at kasalanan. Nakikita mo rin ang iyong mga birtud at ang maraming kabutihang ginawa ng Diyos sa iyong kaluluwa. Ang pagkamit ng kaalamang iyon ay nagbubunga ng pinakamalalim na uri ng pagpapakumbaba. Nagbubunga ito ng malalim na pagkilala sa sarili habang lumalaya ka mula sa kahit pinakamaliit na di-wastong pagkakapit.

May iba’t ibang paraan upang makamit ang dalisay at malalim na pagkilalang ito sa iyong kaluluwa. Gaya ng nabanggit na, makatutulong ang pagkatuyo sa panalangin sa pamamagitan ng pagpapalaya sa iyo mula sa pagkakapit sa mga unang karanasan ng espirituwal na kaaliwang iyong natanggap at naging sandigan. Bukod dito, makatutulong din ang mga kusang gawain ng pagtanggi sa sarili at penitensiya. Mabuti para sa atin ang mga gawain ng pagtanggi sa sarili, hindi dahil laging masama ang mga bagay na ating isinusuko, kundi dahil kailangan nating matukoy ang bawat uri ng pagmamahal sa sarili na nasa atin upang makalaya tayo sa pagkakapit sa mga ito at kumapit lamang sa kalooban ng Diyos.

Maaaring maging mabagal at matrabaho ang paglago sa birtud ng pagpapakumbaba. Kadalasang nangangailangan ng panahon ang paglago sa birtud na ito sapagkat ang pagkamit nito ay may kaakibat na proseso ng pagtuklas kung sino ka. Unti-unti, dapat mong matukoy ang lahat ng pagkamakasarili sa iyong kaluluwa. Dapat mong matuklasan ang mga paraan kung paano ka higit na umaasa sa iyong sarili kaysa sa Diyos. Dapat mong hanapin ang bawat paraan ng iyong pagtangging tumugon nang buong puso sa biyaya ng Diyos. Ang mga pagtuklas na ito kung sino ka ayon sa pagtingin sa iyo ng Diyos ang landas tungo sa mas malalim na pagpapakumbaba. Matatahak lamang ang landas na ito sa pamamagitan ng pagpapalalim ng iyong buhay-panalangin.

Ang pagkatuyo sa panalangin, pagtanggi sa sarili, penitensiya, kusang pagyakap sa pagdurusa, at bawat iba pang anyo ng pagpapakasakit ay tutulong sa iyo na makalaya sa pagkakapit sa lahat ng hindi ang Diyos mismo, upang sa Diyos lamang masumpungan mo ang pinakamalalim na kaluguran. Ang ganitong uri ng espirituwal na pagkalaya sa mga pagkakapit ay magbubunga ng malalim na panalangin, na hahantong sa pagpapakumbaba. Magbubunga ang pagpapakumbaba kapag naalis na ang mga mabababaw na kaaliwang nakagugulo, at ang kaluluwa ay naiwang mag-isa upang makita ang Diyos, makita ang sarili ayon sa pananaw ng Diyos, malugod sa kalooban ng Diyos, at maglingkod sa Kanya lamang.

Pagninilay: Mapagpakumbaba ka ba? Ang kapalaluan ay isang gawi na nagdudulot sa atin ng baluktot na pagtingin sa ating sarili. Binubulag tayo ng kapalaluan at nananatili tayong nakasentro sa sarili, abala sa sarili, ginagabayan ng sarili, at mataas ang tingin sa ating pagkatao. Ang pagpapakumbaba ay proseso ng pagwawaksi sa mga huwad at makasariling larawang ito ng ating sarili upang mas malinaw nating makita ang ating sarili ayon sa pagtingin sa atin ng Diyos. Nakatalaga ka ba sa ganitong proseso?

Isang praktikal na paraan upang lumago tayo sa pagpapakumbaba ang sadyang pagsasantabi muna ng lahat ng paghatol tungkol sa ating sarili. Habang sinusuri mo ang iyong kaluluwa, subukan mong limutin ang lahat ng pinaniniwalaan mo tungkol sa iyong sarili. Kung iniisip mong banal ka, sikapin mong tuklasin ang iyong kasalanan. Kung iniisip mong taglay mo ang isang birtud, hanapin mo ang mga paraan kung paano ka rin nagkukulang sa birtud na iyon. Isantabi mo muna ang lahat ng paghatol sa iyong sarili na nabuo mo sa paglipas ng panahon, at hilingin sa Diyos na tulungan kang magkaroon ng bagong paningin upang makita ang iyong sarili.

Bukas ka ba sa katotohanan? Ang paghahangad ng kababaang-loob ay walang iba kundi ang tapat na paghahanap sa katotohanan kung sino ka. Huwag kang matakot kailanman na matuklasan ang mga bagay tungkol sa iyong sarili na hindi mo pa nauunawaan. Magiging posible lamang ito kung tatanggapin mo ang katotohanang tiyak na hindi mo kilala ang iyong sarili sa paraang kilala ka ng Diyos. Walang alinlangang may mga kasalanan kang kinakapitan na hindi mo man lamang namamalayan. Italaga mo ang iyong sarili sa paglalakbay na ito ng pagtuklas upang bigyan ka ng Diyos ng mas malalim na pagkaunawa sa iyong kaluluwa, at pagkatapos ay gamitin mo ang kaalamang iyon upang tulungan kang higit na umayon sa Kanyang ganap na kalooban.

Aking mapagpakumbabang Panginoon, Ikaw ang kaganapan ng kababaang-loob sapagkat ganap Mong nalalaman kung Sino Ka. Palayain Mo po ako sa mga baluktot kong pagtingin sa aking sarili, at ihayag Mo sa akin ang maraming paraan kung paano ako hindi umaayon sa kaganapan ng Iyong banal na kalooban. Habang itinatalaga ko ang aking sarili sa mas malalim na paglalakbay na ito ng pagkilala sa sarili, mahal kong Panginoon, akayin Mo po ako sa landas na iyon.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, iniibig Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, isinusuko ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Tatlumpu’t Isa: Agarang Pagsunod

Ang kabanalan ay hindi matatagpuan sa pagkakaroon ng kaaliwan sa buhay; matatagpuan ito sa higit na pag-ibig. Ngunit napakadalas nating piliin ang kaaliwan kaysa sa pag-ibig na di-makasarili at mapagsakripisyo. Naisasabuhay ang higit na pag-ibig na ito kapag pinipili ng iyong kalooban ang kalooban ng Diyos dahil lamang ito ang kalooban ng Diyos, hindi dahil madali o kasiya-siya ito.

Mahirap itong magawa nang mag-isa. Kaya ipinapayo ni Santa Teresa sa kanyang mga kapatid na madre na umasa sa isang gabay espirituwal upang tulungan silang iayon ang kanilang kalooban sa kalooban ng Diyos. Sinasabi niyang pinakamainam itong maisasakatuparan sa pamamagitan ng “agarang pagsunod” sa gabay espirituwal.

Ang mga kaluluwang sa awa ng Diyos ay naihatid na sa ganitong antas…ay lubhang makikinabang sa pagsasagawa ng agarang pagsunod. Kahit hindi sila nasa buhay-relihiyoso, makabubuti kung sila, tulad ng ilang iba, ay kukuha ng isang gabay upang hindi nila kailanman sundin ang sarili nilang kalooban, na siyang sanhi ng karamihan sa ating mga suliranin (III.II #18).

Para kay Teresa, mahirap makahanap ng isang mabuting gabay espirituwal. Ayaw niya ng isang gabay espirituwal na siya mismo ay “labis na maingat.” Mabuti ang pagkamahinahon at isa itong gawa ng katwiran ng tao. Ngunit kung nais ng isang tao na pumailanlang sa kalangitan, kailangan niya ng isang gabay na nakauunawa sa mga katotohanang lampas sa likas na kakayahan ng katwiran ng tao. Kailangang maunawaan ng gabay ang espirituwal na pagkatuyo, kung paano tumugon sa mga pagsubok at iba pang uri ng pagdurusa, kung paano alisin ang bawat pagkakapit sa kasalanan, at kung paano ganap na iayon ang sarili sa kalooban ng Diyos. Hindi ito isang gawaing basta-basta!

Bagaman karamihan sa mga tao ay hindi magkakaroon ng gabay espirituwal na tutulong sa kanila sa paraang ipinapayo ni Teresa, makatutulong na maunawaan na maaaring napakahirap gabayan ang ating sarili, sa pamamagitan ng sarili nating pagkamahinahon, tungo sa pinakamatayog na antas ng kabanalan.

Kahit wala kang mapagkakatiwalaang gabay espirituwal, lubhang kapaki-pakinabang sa buhay espirituwal ang pagsasagawa ng agarang pagsunod. Nagsisimula ang gawaing ito sa matatag na pagpapasya sa iyong kalooban na gawin ang anumang hinihingi sa iyo ng Diyos, anuman iyon, gaano man ito kahirap sa iyong paningin. Napakahalaga ng ganitong bukas na kalooban, na handang magsabi ng “Oo” sa sandaling maunawaan mo ang kalooban ng Diyos. Sa katunayan, sa pagsisikap mong sanayin ang iyong kalooban na gawin ang anumang hinihingi ng Diyos, sa mismong sandaling hingin Niya ito, magiging higit kang handang marinig ang Kanyang tinig at tumugon dito nang may pag-ibig.

Pagninilay: Hindi laging magaan sa pakiramdam ang paggawa ng kalooban ng Diyos, kahit man lamang sa simula. Tanggap mo ba ang katotohanang iyon? Handa ka bang gawin ang tila mahirap at hindi kaaya-aya dahil lamang may hinihingi sa iyo ang Diyos?

Sa pagsisiyasat mo sa iyong kaluluwa, may mga bagay bang sa palagay mo ay nais ng Diyos na gawin mo ngunit nilalabanan mo? Sikaping tukuyin kung ano ang mga ito. Suriin muna ang anumang hilig mong tumutol. Karaniwan, nangyayari ito kapag naghahanap tayo ng mga katwiran upang isantabi ang sa palagay natin ay hinihingi ng Diyos sa atin. Halimbawa, maaaring madama mo isang araw na dapat mong talikuran ang isang bagay, baguhin ang isang gawi, o magdagdag ng isang gawi sa iyong pang-araw-araw na buhay. Kapag nadama mo ito, maaari mo ring mapansing nilalabanan mo ito at, dahil dito, agad mong isinasantabi ang ideya. Huwag mong gawin iyon. Magsimula sa pagsasaalang-alang sa anumang palagi mong tinututulan.

Kung minsan ay nilalabanan natin ang sarili nating kalooban, at mabuti iyon. Ngunit kailangang maging ugali natin ang agarang pagsunod sa kalooban ng Diyos. Kung nais mong maging ugali ng iyong kaluluwa ang pagsunod, sikapin mong labanan ang sarili mong pagtutol. Sa madaling salita, sikapin mong gawin ang mga bagay na hindi mo agad gustong gawin. Kung nadarama mong nais ng Diyos na maglaan ka ng dagdag na sampung minuto sa pananalangin, gawin mo ito kaagad, nang walang pag-aatubili. At tiyaking buong sampung dagdag na minuto iyon. Kung may maisip kang taong kinagagalitan mo at alam mong dapat mo siyang patawarin, gumawa kaagad ng isang panloob na pagpapatawad. Huwag mo nang labis na suriin; kumilos ka lamang. Sa paglipas ng panahon, tutulungan ka ng espirituwal na pagsasanay na ito na tumugon nang mas madali at mas mabilis sa biyaya ng Diyos sa sandaling kumilos Siya sa iyong kalooban.

Panginoon kong humihingi ng ganap na pagsunod, tinatawag Mo akong sumunod sa Iyo palagi, nang buong puso, sa sandaling magsalita Ka. Tulungan Mo akong makilala ang Iyong banayad na tinig at higit na makinig sa Iyo kaysa sa sarili kong kagustuhan. Madaig ko nawa ang paggigiit ng sarili kong kalooban at lagi akong sumunod agad sa Iyo upang higit akong lubos na umayon sa Iyong kalooban sa lahat ng bagay.

Pananahan ng Kabanal-banalang Trinidad, minamahal Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, ipinagkakaloob ko ang aking buhay sa Iyo.

Aralin Tatlumpu’t Dalawa: Inspirasyon mula sa Iba

Madalas tayong pinanghihinaan ng loob dahil sa mga pagsubok sa buhay. Maging ito man ay pagkatuyo sa pananalangin, pag-aatubiling talikuran ang mabababaw na kasiyahan, o iba pang paghihirap na ipinapataw sa atin, marami sa mga pagsubok na ito ang maaaring humadlang sa ating paglipad nang mataas sa paglilingkod sa kalooban ng Diyos.

Nakapagpapalakas ng loob na makitang ang mga pagsubok na sa palagay natin ay imposibleng tanggapin ay nakakayanan ng iba, at magiliw nila itong binabata. Ang kanilang paglipad ay nag-uudyok sa ating subukang pumailanlang, tulad ng mga inakay na tinuturuan ng matatandang ibon; bagaman sa simula ay hindi pa sila makalipad nang malayo, unti-unti nilang tinutularan ang kanilang mga magulang: Alam ko ang malaking pakinabang nito (III.II #18).

Ang ilang kaluluwa sa mga tahanang ito ay lubhang mapagmalaki at nagpapakita ng saloobing nakahihigit sila sa iba, na hindi naman tapat. Agad nilang sinasabi sa iba kung gaano sila kabuti, at napapansin nila ang mga kasalanan ng kanilang mga kausap. Tunay itong panganib, at dapat nating sikaping gawin ang kabaligtaran. Sa halip na hangaring magpayo sa iba, dapat tayong lumapit sa kanila upang humingi ng patnubay. Ngunit hindi natin kailanman hahanapin ang patnubay na kailangan natin maliban kung magiging tapat muna tayo sa ating sarili, na inaamin ang ating mga pagkalito, kahinaan, pagkabigo, at takot.

Kung nadarama mong hindi mo na makayanan ang isang pagsubok o paghihirap sa buhay, huwag mo itong pagtakpan o magkunwaring wala ito. Sa halip, humugot ng inspirasyon sa ibang nagtiis din ng gayong mga pagsubok at nagtagumpay. Kailangan natin ang patotoo ng mga banal at matatag na kaluluwang ito upang matulungan tayong maunawaang makakayanan natin ang anuman sa pamamagitan ng biyaya ng Diyos.

Dito sa ikatlong mga tahanan, tinukoy ni Santa Teresa ang maraming ganitong pagsubok. Isipin mong isa kang munting ibon na hindi pa marunong lumipad. Tumingin sa mga taong ang buhay ay nagpapamalas ng kabutihang-asal. Matuto sa kanilang halimbawa. Pakinggan ang kanilang sinasabi. Humingi sa kanila ng patnubay. Aminin mong kailangan mo ng tulong. Alamin mong matututuhan mong hindi lamang lumipad kundi pumailanlang sa kaitaasan ng biyaya sa tulong ng Diyos, na umaasa rin sa patotoo ng iba pang mga banal na lingkod ng Diyos.

Pagninilay: Sino ang kilala mong tunay na nagbibigay-inspirasyon sa iyo? Sino ang nagpapalakas ng iyong loob at tumutulong sa iyong maniwalang maaari ka pang sumulong sa buhay espirituwal? Hanapin ang mga banal na kaluluwang ito sapagkat kailangan mo ang kanilang patotoo.

Sa ngayon, sa tulong ng Internet at maging ng social media, mas madali na para sa ating lahat na makaugnayan ang maraming tao. Kung hindi ka pinagpalang magkaroon ng malapit na kaibigang nagbibigay sa iyo ng inspirasyon at nagsisilbing saksi sa kabanalan, humanap ka ng gayong tao sa ibang lugar. Marahil ay may espirituwal na tagapayo sa Internet na naglalathala ng mga sermon, pagninilay, at mga panayam tungkol sa buhay-espirituwal. Marahil ay may mga artikulong nagbibigay sa iyo ng sapat na pagkaing espirituwal.

Suriin mo ang iyong mga ugnayan at ang mga taong nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng makabagong mga paraan ng komunikasyon upang makilala mo ang mga taong nais gamitin ng Diyos upang mangusap sa iyo. Magtiwala kang ilalagay ng Diyos ang gayong mga tao sa iyong buhay kapag kailangan mo sila. Mapagpakumbaba kang bumaling sa kanilang patotoo at halimbawa, at hayaan mong ilapit ka ng Diyos sa Kanyang sarili sa pamamagitan nila.

Kabanal-banalang Panginoon, lumalapit Ka sa akin sa marami at sari-saring paraan. Nangungusap Ka sa pamamagitan ng aking panalangin, ng aking pagbabasa ng Banal na Kasulatan, at ng ibang mga tao. Tulungan Mo po akong makilala ang mga banal na kaluluwang nais Mong gamitin bilang kasangkapan ng Iyong pag-ibig at ng Iyong kalooban. Nawa’y mapagpakumbaba akong bumaling sa Iyo sa pamamagitan ng inspirasyong dulot nila.

Kabanal-banalang Trinidad na nananahan sa akin, minamahal Kita, nagtitiwala ako sa Iyo, isinusuko ko sa Iyo ang aking buhay.

Talaan ng mga Nilalaman