चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
नम्रतेचे मोठेपण
2 जानेवारी (प्रभुप्रकटीकरणाच्या महासणापूर्वी येत असल्यास)
“मी पाण्याने बाप्तिस्मा देतो; पण तुमच्यामध्ये असा एक जण आहे, ज्याला तुम्ही ओळखत नाही. तो माझ्यानंतर येत आहे. त्याच्या पादत्राणाचा पट्टा सोडण्यासही मी पात्र नाही.” योहान 1:26–27
ख्रिस्तजन्मोत्सवाचा अष्टदिवसीय काळ संपताच आपण आपल्या प्रभूच्या पुढील सेवाकार्याकडे लक्ष वळवतो. आजच्या शुभवर्तमानात संत बाप्तिस्ता योहान आपले लक्ष येशूच्या त्या सेवाकार्याकडे वेधतात. पाण्याने बाप्तिस्मा देण्याचे आपले कार्य तात्पुरते आहे आणि आपल्या नंतर येणाऱ्यासाठी मार्ग तयार करणे एवढाच त्याचा उद्देश आहे, हे ते मान्य करतात.
आगमनकाळातील अनेक वाचनांत आपण पाहिले की संत बाप्तिस्ता योहान अतिशय नम्र होते. येशूच्या पादत्राणांचे बंध सोडण्याचीही आपली पात्रता नाही, असे ते कबूल करतात; यातून त्यांची नम्रता दिसून येते. पण गंमत अशी की, ही नम्र कबुलीच त्यांना इतके महान बनवते!
तुम्हाला महान व्हावेसे वाटते का? मनाच्या तळाशी आपल्या सगळ्यांनाच तसे वाटते. ही इच्छा आनंदाच्या आपल्या सहज ओढीशी जोडलेली आहे. आपल्या जीवनाला अर्थ आणि उद्देश असावा, आणि आपल्या कृतींनी काहीतरी फरक पडावा, असे आपल्याला वाटते. पण प्रश्न असा आहे: ‘कसे?’ हे तुम्ही कसे साधाल? खरे मोठेपण कसे मिळवाल?
जगाच्या दृष्टीने यश, संपत्ती, सत्ता, इतरांकडून मिळणारी वाहवा अशा गोष्टींनाच पुष्कळदा मोठेपण मानले जाते. पण देवाच्या दृष्टीने, आपल्या जीवनातून नम्रपणे देवाला जितका अधिक गौरव देता येईल तितका देण्यातच खरे मोठेपण आहे.
सर्व गौरव देवाला दिल्याने आपल्या जीवनावर दोन परिणाम होतात. पहिला असा की, आपल्याला जीवनातील सत्याला अनुसरून जगता येते. ते सत्य हेच की आपल्या सर्व स्तुतीला आणि गौरवाला केवळ देवच पात्र आहे. जे काही चांगले आहे ते केवळ देवाकडूनच येते. दुसरा परिणाम असा की, आपण नम्रपणे सर्व गौरव देवाला देतो आणि आपण त्याच्यासमोर पात्र नाही हे मान्य करतो, तेव्हा देव स्वतः आपल्यापर्यंत येतो आणि आपल्याला उंचावून आपल्या जीवनात आणि गौरवात सहभागी करून घेतो.
संत बाप्तिस्ता योहान यांच्या नम्रतेचे अनुकरण करण्यासाठी तुम्हाला जे पाचारण मिळाले आहे, त्यावर आज चिंतन करा. देवाच्या महानतेपुढे आणि गौरवापुढे स्वतःला नम्र करण्यास कधीही संकोच करू नका. यामुळे तुमचा कमीपणा होणार नाही किंवा तुमच्या मोठेपणाला आडकाठी येणार नाही. उलट, देवाच्या गौरवापुढे तुम्ही अंतःकरणापासून नम्र होता, तेव्हाच देव तुम्हाला स्वतःच्या जीवनाच्या आणि सेवाकार्याच्या महानतेत सहभागी करून घेऊ शकतो.
हे प्रभू, सर्व गौरव आणि स्तुती मी तुला, केवळ तुलाच अर्पण करतो. जे काही चांगले आहे त्या सर्वांचा स्रोत तूच आहेस; तुझ्याशिवाय मी काहीच नाही. तुझ्यासमोर सदैव नम्र राहण्यास मला मदत कर, म्हणजे तुझ्या कृपामय जीवनाच्या गौरवात आणि थोरवीत मला सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाचे बोलणे ऐकणे
3 जानेवारी (प्रभुप्रकटीकरणाच्या महासणापूर्वी येत असल्यास)
योहानाने पुढे अशी साक्ष दिली: “आत्मा कबुतरासारखा आकाशातून उतरून त्याच्यावर राहिला, असे मी पाहिले. मी त्याला ओळखत नव्हतो; पण ज्याने मला पाण्याने बाप्तिस्मा देण्यासाठी पाठवले, त्याने मला सांगितले, ‘ज्या कोणावर आत्मा उतरून राहिलेला तुला दिसेल, तोच पवित्र आत्म्याने बाप्तिस्मा देईल.’ आता मी पाहिले आहे आणि साक्ष दिली आहे की तो देवाचा पुत्र आहे.” योहान 1:32–34
मत्तय, मार्क आणि लूक यांच्या शुभवर्तमानांत संत योहान बाप्तिस्ताने येशूंना बाप्तिस्मा दिल्याचे वर्णन आहे; पण योहानाच्या शुभवर्तमानात त्याने येशूंना बाप्तिस्मा दिल्याचा प्रसंग नाही, ही गोष्ट लक्षात घेण्यासारखी आहे. त्याऐवजी, योहानाच्या शुभवर्तमानात योहान बाप्तिस्ताने दुरून पवित्र आत्म्याला उतरताना पाहिले आणि मग वर उद्धृत केलेली साक्ष दिली. दुसऱ्या दिवशी बाप्तिस्ताने येशूंकडे बोट दाखवून त्यांना “देवाचे कोकरू” म्हटले, आणि त्याच्या स्वतःच्या शिष्यांपैकी दोघे त्याला सोडून येशूंच्या मागे गेले.
योहानाच्या शुभवर्तमानात आणि इतर तीन समदर्शी शुभवर्तमानांत ही तफावत का दिसते? याचे निश्चित उत्तर देणे कठीण आहे. पण योहानाच्या शुभवर्तमानात एक गोष्ट विशेष स्पष्ट होते: येशू हे “देवाचे कोकरू” आहेत, ही खास आध्यात्मिक जाणीव पित्याने योहान बाप्तिस्ताला दिली. या शुभवर्तमानात येशू कोण आहेत हे अशा रीतीने प्रकट झाले नाही की तिथे उपस्थित असलेल्या सर्वांनी ते ऐकले आणि पाहिले. उलट, ज्याने योहान बाप्तिस्ताला पाठवले, त्याच्याकडून योहानाला अंतःकरणात झालेल्या जाणिवेवर या शुभवर्तमानाचा भर आहे. आणि त्याला पाठवणारा स्वर्गातील पिता होता.
आज वाचलेल्या योहानाच्या शुभवर्तमानातील वृत्तांतात एक आध्यात्मिक सत्य चिंतन करण्यासारखे आहे: येशू कोण आहेत याची इतकी दृढ खात्री योहान बाप्तिस्ताला देण्यात आली होती की त्याच्या मनात तिळमात्र शंकाही उरली नाही. बाप्तिस्ताला वैयक्तिकरीत्या झालेले हे प्रकटीकरण त्याचे जीवन बदलून गेले. त्या क्षणापासून त्याने एकच काम केले: लोकांना येशूंकडे नेले.
स्वर्गातील पित्याने योहान बाप्तिस्ताला येशूंविषयी दिलेल्या या आध्यात्मिक प्रकटीकरणावर चिंतन करताना, कोणत्या गोष्टीने आपल्याला अधिक खात्री पटेल, याचा विचार करा. येशू कोण आहेत हे स्वर्गातून ऐकू येणाऱ्या वाणीने घोषित केले, तर तुम्हाला अधिक खात्री पटेल का? की पित्याने तुमच्या अंतःकरणात आध्यात्मिक रीतीने तेच सत्य कळवले, तर अधिक खात्री पटेल? बाहेरून कानांना ऐकू येणारी वाणी अधिक खात्री पटवून देईल, असे तुम्हाला वाटत असेल, तर क्षणभर थांबून पुन्हा विचार करा. खरे तर, देव आपल्याशी सर्वांत स्पष्टपणे आणि खात्रीपूर्वक बोलतो, ते आपल्या अंतःकरणात. समदर्शी शुभवर्तमानांत वर्णन केल्याप्रमाणे स्वर्गातून ऐकू येणारी वाणी जरी असली, तरी ऐकणाऱ्यांना अंतःकरणाच्या अगदी खोलवर तिची खात्री पटण्यासाठी, त्यांच्या हृदयात श्रद्धेद्वारे त्या वाणीला पुष्टी मिळणेही आवश्यक आहे.
आज या आध्यात्मिक सत्यावर चिंतन करा: परमपिता देवाला तुमच्या आत्म्याच्या अगदी खोलवर तुमच्याशी बोलायचे आहे, जेणेकरून तुम्हाला त्याच्याविषयी आणि त्याने सत्य म्हणून सांगितलेल्या प्रत्येक गोष्टीविषयी दृढ खात्री पटावी. देवाचे बोलणे तुम्हाला ऐकू येते का? त्याच्या वाणीने तुम्हाला खात्री पटू दिली आहे का? आज त्याचे ऐका. तो तुम्हाला जे काही सांगतो, तेच तुमच्या जीवनातील प्रत्येक शब्दाचा आणि कृतीचा उगम व ध्येय होऊ द्या.
हे स्वर्गीय पित्या, तू कोण आहेस आणि माझ्या जीवनासाठी तुझी काय योजना आहे, हे तू मला अनेक प्रकारे प्रकट केले आहेस. तू माझ्याशी नेहमी बोलतोस, तरी मी नेहमी तुझे ऐकत नाही, हे मी कबूल करतो. माझा आत्मा तुझ्यासाठी अधिक पूर्णपणे खुला कर, म्हणजे मला श्रद्धा प्राप्त होईल आणि तुझ्या प्रेमाची व माझ्या जीवनासाठी असलेल्या तुझ्या परिपूर्ण इच्छेची मला खात्री पटेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
या, म्हणजे तुम्हाला दिसेल
4 जानेवारी (प्रभुप्रकटीकरणाच्या महासणापूर्वी येत असल्यास)
ते त्याला म्हणाले, “रब्बी” (याचा अर्थ ‘गुरू’), “तुम्ही कुठे राहता?” तो त्यांना म्हणाला, “या, म्हणजे तुम्हाला दिसेल.” मग त्यांनी जाऊन तो कुठे राहत होता ते पाहिले आणि त्या दिवशी ते त्याच्याबरोबर राहिले. योहान 1:38–39
हा संवाद किती रंजक आहे! येशू हा “देवाचे कोकरू” आहे, असे स्नानकर्ता योहानाने सांगितले, तेव्हा त्याच्या दोन शिष्यांनी ते ऐकले. आंद्रेया त्यांपैकी एक होता. म्हणून आंद्रेया आणि तो दुसरा शिष्य स्नानकर्ता योहानाला सोडून प्रत्यक्ष येशूच्या मागे चालू लागले. ते आपल्या मागे येत आहेत हे पाहून येशू त्यांच्याकडे वळला आणि त्यांना विचारले की ते काय शोधत आहेत. त्यांनी दिलेले उत्तर आणि त्यानंतर येशूने दिलेले आमंत्रण वर नोंदवले आहे.
येशूचे आमंत्रण आगळेवेगळे होते: “या, म्हणजे तुम्हाला दिसेल.” हे आमंत्रण स्वीकारून ते दोघे गेले आणि त्या दिवशी येशूबरोबर राहिले. पण घडले ते एवढेच नव्हते. पुढील उताऱ्यावरून स्पष्ट होते की येशूबरोबर तो दिवस घालवल्यामुळे त्या दोन्ही शिष्यांना येशू कोण आहे याची खात्री पटली आणि त्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवला. उताऱ्यात पुढे आंद्रेया आपला भाऊ पेत्र याच्याकडे जातो आणि त्याला सांगतो, “आम्हाला मशीहा सापडला आहे.” येशूबरोबर घालवलेल्या त्या दिवशी असे काय घडले की येशू कोण आहे याची त्यांना खात्री पटली?
ते येशूबरोबर राहिले तेव्हाचा तपशील शुभवर्तमानात दिलेला नाही. तरी येशूच्या सान्निध्यात असणे एवढेच त्या शिष्यांना पुरेसे होते, असे दिसते. येशूच्या आमंत्रणाच्या दोन भागांचा पुन्हा विचार करा: “या…” आणि त्यानंतर “म्हणजे तुम्हाला दिसेल.”
आपला प्रभू आपल्यापैकी प्रत्येकाशी बोलतो, तेव्हा त्याचे आमंत्रणही असेच असते. प्रथम तो आपल्याला आपल्याबरोबर येण्यास बोलावतो. येशू जिथे राहतो तिथे आपण जायचे आहे. पण ते ठिकाण कुठे आहे? आपल्यासाठी ते एखादे भौतिक स्थळ असेलच असे नाही; ते सर्वप्रथम प्रार्थनेचे स्थान आहे. वैयक्तिक प्रार्थनेच्या अंतर्मुख प्रवासातून आपल्याकडे येण्याचे येशूचे आमंत्रण आपण ऐकले पाहिजे. तिथेच, आपल्या आत्म्याच्या गाभ्यात, आपल्याला प्रभूबरोबर विसावा मिळेल. आपल्या दैवी सान्निध्यात केवळ असावे, असे तो आपल्याला आमंत्रण देतो.
आपण त्याच्याकडे येऊन त्याच्या सान्निध्यात त्याच्याबरोबर विसावतो, तेव्हा आमंत्रणाचा दुसरा भागही प्रत्यक्षात येतो: “म्हणजे तुम्हाला दिसेल.” आपण त्याला पाहू, त्याला ओळखू लाग swim आणि त्याच्याकडून आपल्याला प्रकाश मिळेल व त्याच्यावर आपली श्रद्धा बसेल. सुरुवातीला हे त्याने उच्चारलेल्या वचनाद्वारे घडते. अखेरीस हे अंतःकरणात होणाऱ्या प्रकटीकरणाद्वारे घडते, आणि ते आपल्याला केवळ प्रार्थनेतच प्राप्त होऊ शकते.
आपल्या प्रभूने त्या शिष्यांना दिलेल्या या प्रेमळ आमंत्रणावर आज चिंतन करा. या शब्दांवर मनन करताना प्रभू ते तुमच्याशीही बोलत आहे, हे ऐका. सुरुवातीला फक्त “या” या शब्दावर चिंतन करण्यासाठी वेळ द्या. तो शब्द तुमच्या आत्म्याच्या गाभ्यापर्यंत पोहोचू द्या. हे आमंत्रण खास तुम्हालाच दिले आहे, याची जाणीव तुमच्या मनात खोलवर रुजू द्या. हे येशूने प्रेमाने दिलेले खरे आमंत्रण आहे, हे लक्षात ठेवा. त्यानंतर “म्हणजे तुम्हाला दिसेल” या शब्दांवर मनन करण्यासाठी वेळ काढा. तुम्हाला काय दिसावे अशी देवाची इच्छा आहे? श्रद्धेविषयी देव तुम्हाला वैयक्तिकरीत्या काय प्रकट करू इच्छितो? “या, म्हणजे तुम्हाला दिसेल.” या शब्दांनी आपल्या प्रभूच्या त्या पहिल्या शिष्यांचे जीवन जसे बदलले, तसेच तुमचेही जीवन बदलू द्या.
हे प्रभू, तू मला सतत तुझ्याकडे येण्याचे, तुझ्याबरोबर असण्याचे आणि तुझ्या दैवी सान्निध्यात तुझ्याजवळ बसण्याचे आमंत्रण देतोस. तुझ्या प्रेमातून आलेले हे सौम्य आमंत्रण ऐकायला मला मदत कर. ते ऐकताना माझ्या आत्म्याचे डोळे उघड, म्हणजे मला तुला पाहता येईल, अधिक जवळून ओळखता येईल आणि तुझ्यावर अधिक पूर्णपणे प्रेम करता येईल. तुला पाहताना, तू मला जिथे नेशील तिथे तुझ्यामागे जाण्यासाठी मला कृपा आणि सामर्थ्य दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
मनपरिवर्तनाची प्रेरणा इतरांनाही मिळते
5 जानेवारी — प्रभुप्रकटीकरणाच्या सणापूर्वी येत असल्यास
येशूने गालीलात जाण्याचे ठरवले. तेव्हा त्याला फिलिप भेटला. येशू त्याला म्हणाला, “माझ्यामागे ये.” फिलिप बेथसैदा येथील होता; आंद्रेया आणि पेत्र यांचेही तेच गाव होते. फिलिपने नथानाएलला शोधून त्याला सांगितले, “मोशेने नियमशास्त्रात आणि संदेष्ट्यांनीही ज्याच्याविषयी लिहिले आहे, तो आम्हाला सापडला आहे. तो नाझरेथचा येशू, योसेफाचा पुत्र आहे.” योहान 1:43–45
योहानाच्या शुभवर्तमानातील याआधीचा उतारा आठवा. मशीहा सापडल्याचे सांगण्यासाठी आंद्रेया आपला भाऊ पेत्र याच्याकडे गेला होता. त्यामुळे पेत्र येशूला भेटायला गेला आणि तोही त्याचा शिष्य झाला. योहानाच्या शुभवर्तमानात या घटनेनंतर थोड्याच वेळात घडलेला असाच एक प्रसंग आजच्या उताऱ्यात आपल्याला वाचायला मिळतो. येशूने फिलिपला आपला शिष्य होण्यासाठी बोलावले, तेव्हा फिलिप लगेच ही आनंदवार्ता सांगण्यासाठी आपला भाऊ नथानाएल याला शोधायला गेला. पुढे येशूबरोबर थोडीशी भेट होताच नथानाएलचे मनपरिवर्तन होते आणि तो म्हणतो, “रब्बी, तुम्ही देवाचे पुत्र आहात; तुम्ही इस्राएलचे राजे आहात.”
एका अर्थाने, अंतःकरणाचे परिवर्तन इतरांमध्येही पसरते, असे आपण म्हणू शकतो. एखाद्या चांगल्या आणि नम्र व्यक्तीला देवाने आपल्या मागे येण्यास बोलावले आणि त्या व्यक्तीने त्याच्या हाकेला प्रतिसाद दिला, तर आपल्यात घडलेल्या परिवर्तनाविषयी आपल्या प्रियजनांना सांगावे, अशी तीव्र ओढ तिला जवळजवळ नेहमीच वाटते. आणि जेव्हा ती आपल्या अंतःकरणात घडलेल्या परिवर्तनाविषयी एखाद्या प्रिय व्यक्तीला सांगते, तेव्हा त्या व्यक्तीलाही अनेकदा त्याबद्दल कुतूहल वाटू लागते. कदाचित तिच्याही अंतःकरणाचे परिवर्तन घडते.
अंतःकरणाचे परिवर्तन खरोखरच इतरांमध्ये पसरते! कारण देवाची ओळख झाल्यावर, त्याच्यावर प्रेम जडल्यावर आणि त्याच्या मागे चालण्याचा निर्णय घेतल्यावर, या परिवर्तनातून मिळालेला आनंद आणि दृढ निश्चय इतरांसोबत वाटून घ्यावेसे आपल्याला सहजच वाटते. ख्रिस्ताची ओळख झाल्याने आपल्याला जी आध्यात्मिक शांती आणि आनंद लाभला आहे, तो आपल्यासोबत ख्रिस्ताला ओळखून इतरांनीही अनुभवावा, असे आपल्याला वाटते.
यातून एक प्रश्न उभा राहतो: देवावरच्या तुमच्या प्रेमाचा तुमच्या जीवनातील इतर व्यक्तींवर काही परिणाम झाला आहे का? उत्तर “होय” असेल, तर त्याबद्दल कृतज्ञ राहा. पण उत्तर “नाही” असेल, तर असे का झाले नाही, याचा विचार करणे कदाचित योग्य ठरेल. यात तुमची मुळीच चूक नसेलही. तरीही, ख्रिस्ताकडे वळताना तुमच्या अंतःकरणात खरोखर खोलवर परिवर्तन घडू दिले आहे का, हे आधी तपासा. मग आपल्या मनातले इतरांशी मोकळेपणाने बोलण्याची तयारी तुम्ही दाखवली आहे का, यावर चिंतन करा.
तर पहिल्या प्रश्नापासून सुरुवात करा. ख्रिस्ताकडे वळताना स्वतःमध्ये खरोखर परिवर्तन घडू दिले आहे का? हे परिवर्तन वेगवेगळ्या टप्प्यांवर कमी-अधिक खोलवर घडते. सुरुवातीला, जीवनात खरोखर काय महत्त्वाचे आहे हे पाहण्यासाठी ते आपले डोळे उघडते आणि आपल्या जीवनाची दिशा बदलते. देवाचे गौरव आणि त्याच्या इच्छेचा स्वीकार केल्याने लाभणारे समाधान आपल्याला उमगते. असे घडते तेव्हा, जिच्या अंतःकरणात हे सुरुवातीचे परिवर्तन झाले आहे, ती व्यक्ती बहुधा सर्व गंभीर पापांपासून दूर फिरू लागते, प्रार्थना करू लागते आणि पवित्र शास्त्र वाचू लागते. हे बदल ती इतरांनाही दिसू देते.
पण अंतःकरणाचे परिवर्तन ही केवळ एकदाच घडणारी घटना नाही. उदाहरणार्थ, संत क्रूसाचे योहान सविस्तर सांगतात की एखादी व्यक्ती पवित्र जीवनात प्रगती करत असताना एक वेळ अशी येते, जेव्हा तिला एका नव्या परिवर्तनातून जावे लागते. ख्रिस्ताच्या मागे चालताना ती आपल्या जीवनातील आणखी एका, अधिक खोल परिवर्तनाकडे ओढली जाते. केवळ सुरुवातीच्या परिवर्तनावर समाधान मानू नका. ख्रिस्ताच्या मागे चालण्याच्या बांधिलकीतून आवश्यक ठरणाऱ्या या निरंतर परिवर्तनासाठीही प्रयत्न करा.
दुसरा प्रश्न असा आहे की तुमच्या स्वतःच्या परिवर्तनामुळे तुमच्या प्रियजनांना ख्रिस्ताच्या मागे चालण्याची प्रेरणा मिळाली आहे की नाही. याबद्दल एवढीच प्रार्थना करा की देवाने त्याच्या इच्छेनुसार तुमच्याद्वारे कार्य करावे. देवाला मोकळ्या मनाने प्रतिसाद द्या, आपल्या मनातले इतरांशी बोलण्यास घाबरू नका आणि ख्रिस्ताच्या मागे चालण्याचा आनंद तुमच्या जीवनातून झळकावा यासाठी प्रयत्न करा. इतरांचीही मनाची तयारी असेल, तर देव तुमच्याद्वारे त्यांच्या अंतःकरणाला स्पर्श करील.
आज आध्यात्मिक जीवनातील या दोन मूलभूत प्रश्नांवर चिंतन करा. आयुष्यभर परिवर्तन घडत राहावे आणि देवाला तुमच्याद्वारे इतरांच्या अंतःकरणाला स्पर्श करू द्यावा, यासाठी पुन्हा स्वतःला बांधून घ्या. शेवटी, या जीवनासाठी आणि अनंतकाळासाठी खरोखर महत्त्वाच्या अशा याच दोन गोष्टी आहेत.
हे परमपवित्र प्रभू, मला सतत तुझ्या अधिक जवळ आण. माझ्या जीवनात परिवर्तन घडवायला, सर्व पापांपासून दूर फिरायला आणि मनापासून तुझ्या मागे चालण्याचा निर्णय घ्यायला मला मदत कर. माझ्या श्रद्धेच्या वाटचालीत मला मोकळेपणाने वागण्यासही मदत कर, जेणेकरून तू माझ्यात जे काही करत आहेस ते इतरांना दिसेल आणि तुझ्या मागे चालण्याचे आमंत्रण त्यांना माझ्याद्वारे मिळेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
येशूची वंशावळ
6 जानेवारी — प्रभुप्रकटीकरणाच्या सणापूर्वी येत असल्यास
येशूने आपले सेवाकार्य सुरू केले तेव्हा तो सुमारे तीस वर्षांचा होता. लोकांच्या समजुतीप्रमाणे तो योसेफाचा पुत्र होता; योसेफ हेलीचा पुत्र आणि हेली मेलेआचा पुत्र होता… लूक 3:23–24
आजच्या शुभवर्तमानासाठी दिलेल्या दोन पर्यायांपैकी एक म्हणजे संत लूक यांनी दिलेली येशूची वंशावळ. मत्तयच्या शुभवर्तमानातही येशूची वंशावळ दिली आहे, हे लक्षात घ्या. मत्तयच्या शुभवर्तमानाच्या अगदी सुरुवातीलाच ती येत असल्याने ती कदाचित अधिक परिचयाची असेल. वेगवेगळ्या कारणांमुळे या दोन वंशावळींमध्ये लक्षणीय फरक असला, तरी येशूचा वंशक्रम दाखवणे हाच दोन्हींचा उद्देश आहे. लूक यांनी आपल्या शुभवर्तमानाच्या तिसऱ्या अध्यायात, येशूच्या बाप्तिस्म्यानंतर आणि त्याचे सार्वजनिक सेवाकार्य सुरू होण्याच्या अगोदर, ही वंशावळ दिली आहे. ते येशूपासून सुरुवात करून पूर्वजांच्या क्रमाने आदामापर्यंत जातात आणि सत्याहत्तर पिढ्या नोंदवतात. मत्तय मात्र अब्राहामापासून सुरुवात करून त्याच्या वंशजांच्या क्रमाने येशूपर्यंत येतात आणि एकेचाळीस पिढ्या नोंदवतात.
लूकच्या वंशावळीवर भाष्य करताना संत ऑगस्टीन दाखवून देतात की लूक सत्याहत्तर पिढ्या नोंदवतात, कारण आपण सत्याहत्तर वेळा क्षमा केली पाहिजे, असे येशू सांगतो (मत्तय 18:21–22). शिवाय, येशू नुकताच बाप्तिस्म्याच्या पाण्यात उतरला होता. त्यामुळे, बाप्तिस्म्याच्या संस्काराद्वारे सर्व काळातील सर्व लोकांना पापक्षमाचे अमर्याद दान देऊ केले जाते, हे सांगण्याचा हा एक मार्ग आहे, असे संत ऑगस्टीन मानतात.
येशूच्या दोन वंशावळींपैकी कोणत्याही एका वंशावळीवर चिंतन करताना कदाचित सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट ही लक्षात येते की, नवा आदाम म्हणून तो आपल्याला नवजीवनाची देणगी देण्यासाठी आला. त्याने दिलेल्या बाप्तिस्म्याच्या देणगीमुळे पतित मानवजातीला नवी सुरुवात करता येते. आपल्या निर्मितीपासूनच आपण पाप केले आहे. आदाम आणि हव्वा यांनी पाप केले. त्यांच्यानंतरच्या सर्व पिढ्यांनीही पाप केले आहे. म्हणूनच ख्रिस्तामध्ये, बाप्तिस्म्याद्वारे, आपल्याला नव्याने सुरुवात करता येते, पुन्हा जन्म घेता येतो आणि पतित नैसर्गिक अवस्थेतून कृपेच्या अलौकिक जीवनात प्रवेश करता येतो.
लवकरच आपण प्रभूच्या प्रकटीकरणाचा सण आणि आपल्या प्रभूच्या बाप्तिस्म्याचा सण साजरे करू. त्यानंतर सामान्य काळाला सुरुवात होईल. त्या काळात आपण येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्यावर चिंतन करतो. हे करताना येशू का आला, याची आठवण आपण वारंवार स्वतःला करून दिली पाहिजे. तो केवळ आपल्याला प्रेरणा देण्यासाठी किंवा त्याचे ज्ञान आपल्याला शिकवण्यासाठी आला नाही. तर पित्याच्या परिपूर्ण योजनेनुसार पतित मानवजातीचे तारण करण्यासाठी तो आला. काळाच्या आरंभी मानवजात कृपेपासून दूर गेली, तेव्हाच पित्याच्या योजनेची सुरुवात झाली. तेव्हापासून संदेष्टे, याजक आणि राजे यांच्या पिढ्यान्पिढ्यांद्वारे पित्याने आपल्या दैवी पुत्राच्या आगमनासाठी जगाची तयारी केली. त्याने आपली तारणाची योजना हळूहळू उलगडून दाखवली, आणि त्याच्या प्रिय पुत्राच्या व्यक्तीत ती पूर्णत्वास गेली.
आपल्याला पापापासून वाचवण्यासाठी आपल्या दैवी पुत्राला आपला तारणारा म्हणून पाठवण्याच्या पित्याच्या सनातन योजनेवर आज चिंतन करा. काळाच्या आरंभापासून अनेक पिढ्यांमधून उलगडत आलेली ही योजना काळाच्या अंतापर्यंत उलगडत राहील. तेव्हा येशू वैभवाने आणि गौरवाने पुन्हा येईल. या अद्भुत योजनेवर आणि तुम्हाला मिळालेल्या या अद्भुत देणगीवर विचार करण्यासाठी वेळ द्या. हे करताना तुमच्या अंतःकरणातील कृतज्ञता अधिकाधिक खोल व्हावी यासाठी प्रयत्न करा.
हे येशू, माझ्या तारणाऱ्या, तू मला दिलेल्या अगाध देणगीबद्दल मी मनापासून तुझे आभार मानतो. तू आमचा पतित मानवी स्वभाव धारण केलास आणि तुझ्या दैवी व मानवी स्वभावांच्या ऐक्याने त्याचे रूपांतर केलेस. माझ्या पापांसाठी आणि तुझ्याकडे वळणाऱ्या सर्वांच्या पापांसाठी तू मरण स्वीकारलेस आणि स्वर्गाची दारे उघडलीस. तू आमच्यासाठी जे काही केलेस, त्याबद्दल माझ्या अंतःकरणातील कृतज्ञता सदैव अधिक खोल होत जावो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
प्रेमाची आज्ञा
7 जानेवारी, प्रभूच्या प्रकटीकरणाच्या सणापूर्वी येत असेल तेव्हा
त्याच्या आईने सेवकांना सांगितले, “तो तुम्हाला जे काही सांगेल ते करा.” योहान 2:5
काना येथील लग्नाच्या मेजवानीच्या कथेतले हे छोटेसे वाक्य आपल्याला विचार करायला बरेच काही देते. आपल्या धन्य मातेने लग्नातील सेवकांना दिलेली ही प्रेमाची आज्ञा आहे. येशूचा पहिला चमत्कार घडावा आणि त्याच्या दैवीपणाचे पहिले चिन्ह प्रकट व्हावे म्हणून तिने हे शब्द प्रथम त्या सेवकांना सांगितले, तरी आपली धन्य माता ते आपल्या प्रत्येकालाही सांगते, याची आपण खात्री बाळगू शकतो.
“तो तुम्हाला जे काही सांगेल ते करा.” किती सुंदर आहे ही प्रेमाची आज्ञा! हे शब्द आपल्यालाही उद्देशून आहेत, हे ऐकताना आपण त्यांचा स्वीकार आपल्या धन्य मातेचे परिपूर्ण आणि निरंतर मार्गदर्शन म्हणून केला पाहिजे. आयुष्यात कितीतरी वेळा आपण आपल्या मनाला येईल तेच करतो. आपल्या आवेगांमुळे आणि अनियंत्रित इच्छांमुळे आपण इकडे-तिकडे ओढले जातो. स्वार्थीपणाशी आपली झुंज चालू असते आणि अनेकदा आपण आपल्या जीवनात चुकीचे निर्णय घेतो. पापाचे हेच साधे वास्तव आहे, ज्याच्याशी आपण रोज झगडतो. पण धन्य मातेचे हे शब्द तिच्या हृदयातून थेट आपल्या हृदयापर्यंत पोहोचत आहेत, असे समजून आपण त्यांच्याकडे लक्ष दिले, तर आपल्या जीवनाला नवी दिशा मिळेल.
देवाच्या इच्छेप्रमाणे वागण्यासाठी सर्वप्रथम आपण देवाची वाणी ऐकली पाहिजे. आपला प्रभू आपल्याशी काय बोलतो, हे आपण ऐकले पाहिजे. हे तुम्हाला कितपत जमते? आपले मन अनेकदा विचारांनी भरून जाते आणि अनेक गोष्टींचा आपल्यावर सहज प्रभाव पडतो. कधी कधी आपले अनियंत्रित आवेग, भावना आणि भावनिक प्रतिक्रिया आपल्याला गोंधळात टाकतातच; पण आपल्या जगातही अनेक प्रकारचे, गोंधळात टाकणारे आवाज आहेत. रोज भेटणाऱ्या लोकांचा आपल्यावर बरा किंवा वाईट प्रभाव पडतो. प्रसारमाध्यमांचा, आपण जे वाचतो किंवा पाहतो त्याचाही आपल्यावर प्रभाव पडतो. इतकेच नव्हे, तर दिवसेंदिवस आपल्याला मोहात पाडणाऱ्या त्या दुष्टाचाही आपल्यावर प्रभाव पडतो.
आपल्या जीवनातील दिशाभूल करणारे अनेक आवाज दूर सारण्याचा आणि देवाची साधी, स्पष्ट व गहन वाणी लक्षपूर्वक ऐकण्याचा आपण रोज प्रयत्न केला, तर आपण योग्य दिशेने पहिले पाऊल टाकले असे म्हणता येईल. पण त्यानंतर देव आपल्याला जे सांगतो ते आपण ‘केले’ पाहिजे. देवाची वाणी ऐकणे कठीण असू शकते, पण त्याच्याकडून जे ऐकतो त्याप्रमाणे वागणे त्याहूनही कठीण असू शकते. असे म्हणतात की नरकाकडे जाणारी वाट चांगल्या हेतूंनी बांधलेली असते. केवळ चांगले हेतू पुरेसे नाहीत. आपली सारी शक्ती लावून देवाच्या इच्छेप्रमाणे वागणे, हाच मार्ग आहे.
आज या दोन प्रश्नांवर चिंतन करा. पहिला प्रश्न: देव दररोज माझ्याकडून काय मागतो, हे मला ऐकता येते का, की इतर अनेक आवाजांच्या प्रभावाखाली येऊन मी दिशाभूल होऊ देतो? दुसरा प्रश्न: देव माझ्याकडून काय मागतो हे मला माहीत आहे, पण ते मी कितपत कृतीत उतरवतो? “तो तुम्हाला जे काही सांगेल ते करा.” या वचनावर मनन करा आणि आपल्या धन्य मातेची प्रेमातून दिलेली खरी आज्ञा म्हणून ते ऐका.
हे परमप्रिय माते, हे शब्द मला दररोज सांग. ते सांगताना माझ्यासाठी प्रार्थना कर, म्हणजे तुझा पुत्र माझ्याकडून जे काही मागतो ते सर्व मी ऐकावे आणि त्याची आज्ञा मनापासून पाळावी. देवाला दिलेल्या तुझ्या पूर्ण “होकाराबद्दल” आणि सर्व बाबतीत त्याची आज्ञा पाळल्याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. दररोज अधिकाधिक तुझ्या उदाहरणाप्रमाणे मला जगता येवो. हे मरिया माते, आमच्यासाठी प्रार्थना कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
जीवनाची देणगी
नाताळनंतरचा दुसरा रविवार
(प्रभूच्या प्रकटीकरणाचा सण 1 जानेवारीनंतरच्या रविवारी हलविला जात नाही तेव्हा)
प्रारंभी शब्द होता, शब्द देवाबरोबर होता आणि शब्द देव होता. तो प्रारंभी देवाबरोबर होता. सर्व काही त्याच्याद्वारे अस्तित्वात आले आणि त्याच्याशिवाय काहीही अस्तित्वात आले नाही. त्याच्याद्वारे जे अस्तित्वात आले ते जीवन होते, आणि हे जीवन मानवजातीचा प्रकाश होते. तो प्रकाश अंधारात चमकतो आणि अंधाराने त्याच्यावर मात केलेली नाही. योहान 1:1–5
“त्याच्याद्वारे जे अस्तित्वात आले ते जीवन होते…” किती महत्त्वाचे आहे हे वचन! संत योहानाच्या शुभवर्तमानाच्या प्रस्तावनेत प्रार्थनापूर्वक चिंतन करण्यासारखे बरेच काही आहे. पण त्या प्रस्तावनेच्या मध्यभागी असलेली ही छोटीशी ओळही आपल्याला समजून घेण्यास आणि मनन करण्यास बरेच काही देते.
“शब्द” म्हणजे देवाचा पुत्र. पुत्र शाश्वत आहे आणि अनादिकाळापासून तो पित्याबरोबर आहे. आकाश आणि पृथ्वी यांची निर्मिती पित्याबरोबर त्याच्याद्वारे झाली. आणि या शाश्वत शब्दाने येशू ख्रिस्ताच्या व्यक्तीत देह धारण केला.
देवाचा पुत्र शाश्वत आहे आणि सर्व काही त्याच्याद्वारे अस्तित्वात आले, या सत्यावर प्रथम मनन करा. मग त्याच्या सर्वांत मोठ्या देणगीचा विचार करा. ती देणगी म्हणजे स्वतः जीवन. “त्याच्याद्वारे जे अस्तित्वात आले ते जीवन होते…” “जीवन” या शब्दावर मनन करताना, जीवनाचा उगम पिता आणि पुत्र यांच्यात आहे एवढेच नव्हे, तर ती पुत्राने सर्वांना दिलेली सर्वांत महत्त्वाची देणगी आहे, हेही लक्षात घ्या. असे केल्याने देवाचे मूळ स्वरूप आपल्याला अधिक सहजपणे उमगते आणि आपले विस्मय व आदर वाढतात.
“जीवन” हेच सर्व काही आहे. जीवनाशिवाय काहीही नाही. आणि देवाच्या पुत्राकडून आलेले जीवन ही निखळ देणगी आहे. जीवनाची देणगी स्वीकारताना, देवाने आपल्याला मानव म्हणून निर्माण केले, या सत्याचा आपण प्रथम विचार करतो. पण देवाने आपल्याला दिलेले जीवन केवळ मानवी अस्तित्वापुरते मर्यादित नाही. जीवनाची देणगी आपल्याला कृपेद्वारे नव्याने घडवले जाण्याकडेही निर्देश करते: देवासोबतचे आपले शाश्वत जीवन, आपला आनंद आणि आपले पावित्र्य. हेच परिपूर्ण जीवन आहे आणि यासाठीच देवाचा पुत्र आपल्याकडे आला.
उपासनेच्या सामान्य काळात प्रवेश करण्याची तयारी करताना, पवित्र शास्त्रात नोंदवलेल्या आपल्या प्रभूच्या अनेक शिकवणींवर आणि कृतींवर आपण चिंतन करू लागतो. हे करताना, प्रभूचे संपूर्ण व्यक्तिमत्त्व, त्याचे प्रत्येक वचन आणि त्याची प्रत्येक कृती यांतून तो आपल्याला कृपेचे नवे जीवन देतो, हे आपण ओळखले पाहिजे.
या पृथ्वीवरील जीवन अल्प आहे. अनंतकाळाच्या तुलनेत तो केवळ एक क्षण आहे. तरीही, जणू इथले आणि आत्ताचे जीवनच तेवढे महत्त्वाचे आहे, अशा रीतीने आपण अनेकदा जगतो. आपण ऐहिक संपत्ती, मानसन्मान, करमणूक आणि अशाच कितीतरी नश्वर गोष्टींच्या मागे लागतो. पण शाश्वत जीवन, म्हणजे स्वर्गातील चिरंतन आनंदाचे जीवन, ही देवाने आपल्याला दिलेली सर्वांत मोठी देणगी असेल, तर पृथ्वीवर आपण जे काही करतो त्याचा मुख्य उद्देश कृपेचे हे नवे जीवन असले पाहिजे.
आज अनंतकाळावर चिंतन करा. अनंतकाळाची ही दृष्टी आपल्या रोजच्या प्रत्येक कृतीच्या केंद्रस्थानी असली पाहिजे. ख्रिस्तातील नवे जीवन शाश्वत आहे यावर लक्ष ठेवणे तुम्हाला कठीण जात असेल आणि त्याऐवजी रोजच्या लक्ष विचलित करणाऱ्या गोष्टींत तुम्ही फारच गुंतत असाल, तर तुमचा दृष्टिकोन बदलण्याचा प्रयत्न करा. देवाचा पुत्र आपल्याला जे जीवन देण्यासाठी आला, ते म्हणजे स्वर्गातील जीवन. या देणगीवर तुमची नजर स्थिर ठेवा आणि या पृथ्वीवरील जीवनात ती प्राप्त करण्यासाठी जिवाची सारी शक्ती लावून प्रयत्न करा.
हे देवाच्या शाश्वत शब्दा, तू अनादिकाळापासून पित्याबरोबर होतास. जे काही अस्तित्वात आहे ते सर्व तुझ्याद्वारे अस्तित्वात आले. शाश्वत जीवनाची जी देणगी स्वीकारण्यास तू मला बोलावले आहेस, ती देणगी मला विशेषत्वाने ओळखता येऊ दे. शाश्वत जीवन हेच माझ्या पृथ्वीवरील जीवनाचे एकमेव ध्येय ठरो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
जगासमोर प्रभूचे प्रकटीकरण
प्रभूच्या प्रकटीकरणाचा सण
6 जानेवारी किंवा 1 जानेवारीनंतरचा पहिला रविवार
हेरोद राजाच्या काळात यहुदियातील बेथलेहेम येथे येशूचा जन्म झाला. तेव्हा पाहा, पूर्वेकडून काही ज्ञानी पुरुष यरुशलेमला आले व म्हणाले, “यहुद्यांचा नुकताच जन्मलेला राजा कोठे आहे? त्याचा तारा उगवताना आम्ही पाहिला आणि त्याला नमन करायला आलो आहोत.” मत्तय 2:1–2
हे ज्ञानी पुरुष बहुधा पारस देशातून, म्हणजे आजच्या इराणमधून, आले होते. ते नियमितपणे ताऱ्यांचा अभ्यास करत असत. ते यहुदी नव्हते; पण आपला उद्धार करणारा एक राजा जन्माला येईल, या यहुदी लोकांमध्ये प्रचलित असलेल्या विश्वासाची त्यांना बहुधा माहिती होती.
जगाच्या तारणाऱ्याची भेट घ्यावी म्हणून देवाने या ज्ञानी पुरुषांना पाचारण केले. विशेष म्हणजे, त्यांना पाचारण करण्यासाठी देवाने त्यांच्या अतिशय परिचयाच्या गोष्टीचा, म्हणजे ताऱ्यांचा, उपयोग केला. एखादी थोर व्यक्ती जन्माला आली की आकाशात एक नवा तारा दिसतो, अशी त्यांची समजूत होती. त्यामुळे हा नवा, झगमगता तारा पाहून त्यांच्या मनात कुतूहल आणि आशा जागी झाली. या कथेतली एक अत्यंत महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे त्यांनी देवाच्या हाकेला प्रतिसाद दिला. देवाने एका ताऱ्याद्वारे त्यांना हाक दिली आणि त्यांनी त्या चिन्हामागे जाण्याचे ठरवून एका लांब आणि खडतर प्रवासाला सुरुवात केली.
आपल्याला पाचारण करण्यासाठी देव अनेकदा आपल्या दैनंदिन जीवनातल्या अगदी परिचयाच्या गोष्टींचा उपयोग करतो. उदाहरणार्थ, अनेक प्रेषित मच्छीमार होते, हे लक्षात घ्या. येशूने त्यांना त्यांच्या व्यवसायातूनच पाचारण केले आणि त्यांना ‘माणसे पकडणारे’ केले. विशेषतः, चमत्काराने इतके मासे त्यांच्या जाळ्यात आले, त्या प्रसंगातून येशूने त्यांना नवे पाचारण मिळाले आहे हे स्पष्ट केले.
आपल्या जीवनात देव आपल्याला सतत हाक देतो, जेणेकरून आपण त्याचा शोध घ्यावा आणि त्याची उपासना करावी. ही हाक देण्यासाठी तो अनेकदा आपल्या जीवनातील अगदी साध्या गोष्टींचा उपयोग करतो. तो तुम्हाला कशी हाक देत आहे? कोणत्या रूपाने तो तुम्हाला अनुसरण्यासाठी एखादा तारा दाखवत आहे? देव बोलतो तेव्हा आपण अनेकदा त्याच्या आवाजाकडे दुर्लक्ष करतो. या ज्ञानी पुरुषांकडून शिकून, देव हाक देतो तेव्हा आपण तत्परतेने प्रतिसाद दिला पाहिजे. आपण संकोच करू नये. देवावर अधिक भरवसा ठेवायला, स्वतःला अधिक पूर्णपणे त्याच्या हाती सोपवायला आणि अधिक मनोभावे त्याची उपासना करायला तो आपल्याला कशा प्रकारे आमंत्रण देतो, याकडे आपण रोज लक्ष दिले पाहिजे.
तुमच्या जीवनात देव तुम्हाला जी हाक देत आहे, तिच्यावर आज चिंतन करा. तुम्ही ती ऐकत आहात का? तिला प्रतिसाद देत आहात का? देवाच्या पवित्र इच्छेनुसार वागण्यासाठी जीवनातील बाकी सर्व काही सोडून द्यायला तुम्ही तयार आहात का? तुमची तशी इच्छा आहे का? देवाचा शोध घ्या, त्याची वाट पाहा आणि त्याच्या हाकेला प्रतिसाद द्या. हा तुमच्या जीवनातील सर्वांत उत्तम निर्णय ठरेल.
प्रभू, माझे तुझ्यावर प्रेम आहे. माझ्या जीवनात तू दाखवलेली वाट स्वीकारण्यास मी तयार असावे, अशी मी प्रार्थना करतो. दररोज तू मला असंख्य मार्गांनी हाक मारतोस; त्या हाकेकडे माझे नेहमी लक्ष असू दे. तुझ्या हाकेला मी नेहमी मनापासून प्रतिसाद देऊ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
संपूर्ण अंतःकरणाने पश्चात्ताप करा
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा नाताळकाळातील पहिला वारदिवस
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा सोमवार किंवा 7 जानेवारी
तेव्हापासून येशू उपदेश करू लागला. तो म्हणाला, “पश्चात्ताप करा, कारण स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे.” मत्तय 4:17
ख्रिस्तजन्मोत्सवाचा अष्टदिवसीय काळ आणि प्रभूच्या प्रकटीकरणाचा सोहळा संपल्यावर आपण ख्रिस्ताच्या सार्वजनिक सेवाकार्याकडे लक्ष वळवतो. आजच्या शुभवर्तमानातील वरील वचनात येशूच्या संपूर्ण शिकवणुकीचा गाभा व्यक्त होतो: पश्चात्ताप करा. पण येशू केवळ पश्चात्ताप करायला सांगत नाही; तो असेही म्हणतो की, “स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे.” आणि म्हणूनच आपण पश्चात्ताप केला पाहिजे.
आपल्या आध्यात्मिक साधना या अभिजात आध्यात्मिक ग्रंथात लोयोलाचे संत इग्नेशियस सांगतात की, देवाचा जास्तीत जास्त गौरव करणे हा आपल्या जीवनाचा मुख्य उद्देश आहे. दुसऱ्या शब्दांत, स्वर्गाचे राज्य साकार करणे हा तो उद्देश आहे. पण ते पुढे असेही सांगतात की, आपण पापापासून आणि जीवनातील सर्व अवाजवी आसक्तींपासून दूर वळलो, तरच हे साध्य होऊ शकेल. अशा रीतीने स्वर्गाचे राज्य हेच आपल्या जीवनाचे एकमेव ध्येय बनेल. हेच पश्चात्तापाचे उद्दिष्ट आहे.
लवकरच आपण प्रभूच्या बाप्तिस्म्याचा सण साजरा करू आणि त्यानंतर उपासनावर्षातील सामान्य काळात पुन्हा प्रवेश करू. संपूर्ण सामान्य काळात आपण येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्यावर चिंतन करू आणि त्याच्या विविध शिकवणींकडे लक्ष देऊ. पण त्याची सर्व शिकवण, त्याचे प्रत्येक वचन आणि प्रत्येक कृती शेवटी आपल्याला पश्चात्तापाकडे नेतात, म्हणजेच पापापासून दूर होऊन आपल्या गौरवशाली देवाकडे वळण्यास बोलावतात.
पश्चात्तापाचे आवाहन आपल्या मनात आणि हृदयात सदैव जागे ठेवणे तुमच्या जीवनात अत्यावश्यक आहे. येशू दररोज तुम्हाला हे शब्द सांगत आहे, असे ऐकणे आवश्यक आहे: “पश्चात्ताप करा, कारण स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे.” येशूने हे शब्द अनेक वर्षांपूर्वी उच्चारले एवढाच विचार करू नका; उलट आज, उद्या आणि आयुष्यातील प्रत्येक दिवशी ते तुम्हालाच उद्देशून सांगितले जात आहेत, असे ऐका. मनापासून पश्चात्ताप करण्याची गरज नाही, असा क्षण तुमच्या आयुष्यात कधीच येणार नाही. या जीवनात आपण कधीच परिपूर्ण होणार नाही. म्हणून पश्चात्ताप करणे हे आपले रोजचे ध्येय असले पाहिजे.
पश्चात्ताप करण्याच्या आपल्या प्रभूच्या या आवाहनावर आज चिंतन करा. संपूर्ण अंतःकरणाने पश्चात्ताप करा. यासाठी दररोज आपल्या कृतींचे परीक्षण करणे आवश्यक आहे. तुमच्या कोणत्या कृती तुम्हाला देवापासून दूर ठेवतात हे ओळखा आणि त्या सोडून द्या. देव तुमच्या जीवनात कसा कार्य करतो हेही पाहा आणि त्याच्या दयेच्या त्या कृतींचा स्वीकार करा. पश्चात्ताप करा आणि प्रभूकडे वळा. आज येशू तुम्हाला हाच संदेश देत आहे.
प्रभू, माझ्या जीवनातील पापांचा मी पश्चात्ताप करतो. जे काही मला तुझ्यापासून दूर ठेवते, त्या सर्वांपासून मुक्त होण्याची कृपा मला दे, अशी मी प्रार्थना करतो. मी केवळ पापापासून दूर वळू नये, तर माझ्या जीवनातील सर्व दयेचा आणि परिपूर्णतेचा स्रोत असलेल्या तुझ्याकडे वळावे. स्वर्गराज्यावर माझे लक्ष खिळून राहावे आणि इथेच, आताच त्या राज्यात सहभागी होण्यासाठी माझ्या परीने सर्व काही करता यावे, म्हणून मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
करुणेने भरलेले हृदय
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा नाताळकाळातील दुसरा वारदिवस
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा मंगळवार किंवा 8 जानेवारी
येशूने तो प्रचंड जनसमुदाय पाहिला तेव्हा त्याचे हृदय त्यांच्याविषयी दयेने भरून आले, कारण ते मेंढपाळ नसलेल्या मेंढरांसारखे होते; आणि तो त्यांना अनेक गोष्टी शिकवू लागला. मार्क 6:34
करुणा म्हणजे काय? दुसऱ्याचे दुःख पाहून ते मनापासून समजून घेण्याची संवेदनशीलता म्हणजे करुणा. या जाणिवेतून आपण त्या व्यक्तीच्या मदतीला धावतो, तिच्या दुःखात सहभागी होतो आणि ती ज्या परिस्थितीतून जात आहे, ती सोसण्यास तिला मदत करतो. त्या प्रचंड जनसमुदायाकडे पाहताना येशूने आपल्या पवित्र हृदयात हीच करुणा अनुभवली.
पवित्र शास्त्रातील वरील वचन केवळ पाच भाकरी आणि दोन मासे यांतून पाच हजार लोकांना जेवू घालण्याच्या परिचित चमत्काराची सुरुवात आहे. या चमत्कारात चिंतन करण्यासारखे बरेच काही आहेच; पण प्रभूला हा चमत्कार करण्यास कशामुळे प्रेरणा मिळाली, याचाही विचार करायला हे सुरुवातीचे वचन आपल्याला लावते.
येशूने त्या मोठ्या जनसमुदायाकडे पाहिले तेव्हा त्याला अशी माणसे दिसली जी वाट चुकल्यासारखी वाटत होती, शोध घेत होती आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या भुकेली होती. आपल्या जीवनाला काही दिशा मिळावी अशी त्यांची इच्छा होती, म्हणून ते येशूकडे येत होते. पण इथे विशेषतः येशूच्या हृदयावर चिंतन करणे उपयुक्त ठरेल. त्यांच्या आग्रहामुळे तो चिडला नाही, की त्याला त्यांचे ओझे वाटले नाही. उलट, त्यांचे आध्यात्मिक दारिद्र्य आणि भूक पाहून तो अंतःकरणापासून हेलावला. त्याच्या हृदयात त्यांच्याविषयी “दया” जागी झाली; ही दया म्हणजे खरीखुरी करुणाच. म्हणून त्याने त्यांना “अनेक गोष्टी” शिकवल्या.
विशेष म्हणजे, तो चमत्कार हा आणखी एक आशीर्वाद होता; पण आपल्या करुणामय हृदयाने प्रेरित होऊन येशूने केलेली ती मुख्य कृती नव्हती. सर्वप्रथम, त्याच्या करुणेने त्याला त्या लोकांना शिकवण्यास प्रवृत्त केले.
येशू आपल्यापैकी प्रत्येकाकडे त्याच करुणेने पाहतो. जेव्हा तुम्ही गोंधळून जाता, जीवनात कोणत्या दिशेने जावे हे कळत नाही आणि तुम्हाला आध्यात्मिक भूक जाणवते, तेव्हा येशू त्या प्रचंड जनसमुदायाकडे ज्या नजरेने पाहत होता, त्याच नजरेने तो तुमच्याकडेही पाहतो. तुमच्या गरजांना उत्तर म्हणून तो तुम्हालाही शिकवतो. पवित्र शास्त्राचा अभ्यास, रोजची प्रार्थना व ध्यान, संतांची चरित्रे वाचणे आणि आपल्या ख्रिस्तसभेची अनेक वैभवशाली शिकवण समजून घेणे, यांतून तुम्ही त्याच्याकडून शिकावे अशी त्याची इच्छा आहे. भरकटलेल्या प्रत्येक हृदयाची आध्यात्मिक भूक भागवणारे अन्न हेच आहे.
आपल्या दैवी प्रभूच्या परम करुणामय हृदयावर आज चिंतन करा. तो तुमच्याकडे किती प्रेमाने पाहत आहे, हे मनाच्या डोळ्यांनी पाहा. त्या प्रेमळ नजरेतूनच त्याला तुमच्याशी बोलण्याची, तुम्हाला शिकवण्याची आणि तुम्हाला स्वतःकडे नेण्याची प्रेरणा मिळते, हे लक्षात घ्या. आपल्या प्रभूच्या या परम करुणामय हृदयावर विश्वास ठेवा आणि त्याला प्रेमाने तुमच्यापर्यंत पोहोचू द्या.
प्रभू, तू किती जिव्हाळ्याने आणि करुणेने माझ्याकडे पाहतोस, हे मला जाणवू दे. माझा प्रत्येक संघर्ष आणि माझी प्रत्येक गरज तुला माहीत आहे, हे मला ठाऊक आहे. माझे हृदय तुला आणि तुझ्या दयेला खुले करण्यास मला मदत कर, जेणेकरून तू माझा खरा मेंढपाळ होशील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
धीर धरा, भिऊ नका
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा नाताळकाळातील तिसरा वारदिवस
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा बुधवार किंवा 9 जानेवारी
“धीर धरा, मीच आहे, भिऊ नका!” मार्क 6:50
भीती हा जीवनातील सर्वांत वेदनादायक आणि आपल्याला हतबल करून टाकणाऱ्या अनुभवांपैकी एक आहे. आपल्याला अनेक गोष्टींची भीती वाटू शकते; पण बहुतेकदा आपल्या भीतीमागे दुष्टाचा प्रयत्न असतो: ख्रिस्त येशूवरील श्रद्धेपासून आणि त्याच्यामध्ये असलेल्या आशेपासून आपल्याला दूर नेण्याचा प्रयत्न.
वरची ओळ येशू पाण्यावरून चालत प्रेषितांकडे आले त्या प्रसंगातील आहे. रात्रीचा चौथा प्रहर होता. प्रेषित वाऱ्याच्या विरुद्ध दिशेने होडी वल्हवत होते आणि लाटा होडीला हेलकावे देत होत्या. येशूंना पाण्यावरून चालताना पाहून ते घाबरून गेले. पण येशू त्यांच्याशी बोलले आणि होडीत चढले, तेव्हा वारा लगेच शांत झाला. प्रेषित मात्र तिथेच “अगदी थक्क होऊन गेले.”
वादळी समुद्रातील होडी ही आपल्या जीवनप्रवासाचे प्रतीक आहे, असे परंपरेने मानले जाते. सैतान, देह आणि जग असंख्य मार्गांनी आपल्याशी झुंज देतात. या प्रसंगात येशू किनाऱ्यावरून प्रेषितांची अडचण पाहतात आणि त्यांच्या मदतीला चालत येतात. त्यांच्या करुणामय हृदयामुळेच ते त्यांच्याकडे येतात.
जीवनात भीती वाटते तेव्हा अनेकदा आपले लक्ष येशूंकडून हटते. आपण स्वतःमध्येच गुरफटून जातो आणि आपले सगळे लक्ष भीतीच्या कारणावर खिळते. पण भीतीच्या कारणावरून नजर हटवून येशूंकडे पाहणे हेच आपले ध्येय असले पाहिजे. ते सदैव करुणामय आहेत आणि आपल्या भीतीत व संघर्षातही ते नेहमी आपल्या दिशेने चालत येत आहेत.
आज चिंतन करा: तुमच्या जीवनात कोणत्या गोष्टीमुळे तुम्हाला सर्वांत जास्त भीती आणि चिंता वाटते? कशामुळे तुमच्या मनात गोंधळ आणि संघर्ष निर्माण होतो? त्याचे मूळ कारण लक्षात आले की, त्यावरून नजर हटवा आणि आपल्या प्रभूकडे पाहा. तुम्ही ज्या कोणत्या संघर्षातून जात असाल, त्यात येशू तुमच्याकडे चालत येत आहेत, हे पाहा. ते तुम्हाला म्हणतात, “धीर धरा, मीच आहे, भिऊ नका!”
प्रभू, मी पुन्हा एकदा तुझ्या परम करुणामय हृदयाकडे वळतो. माझी दृष्टी तुझ्याकडे लावण्यास आणि माझ्या जीवनात चिंता व भीती निर्माण करणाऱ्या गोष्टींपासून दूर वळण्यास मला मदत कर. माझे हृदय तुझ्यावरील श्रद्धेने आणि आशेने भरून टाक आणि तुझ्यावर पूर्ण विश्वास ठेवण्यासाठी मला धैर्य दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
शुभवार्ता झपाट्याने पसरते
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा नाताळकाळातील चौथा वारदिवस
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा गुरुवार किंवा 10 जानेवारी
पवित्र आत्म्याच्या सामर्थ्याने येशू गालीलात परतला आणि त्याच्याविषयीची बातमी सर्व प्रदेशभर पसरली. तो त्यांच्या सभास्थानांत शिकवत असे आणि सर्वजण त्याची प्रशंसा करीत असत. लूक 4:14–15
आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्याला सुरुवात करण्यापूर्वी येशूने नुकतेच चाळीस दिवस वाळवंटात उपवास आणि प्रार्थनेत घालवले होते. तेथून तो प्रथम गालीलात गेला. तिथे त्याने सभास्थानात जाऊन यशया संदेष्ट्याच्या ग्रंथातून वाचन केले. पण सभास्थानात तो बोलल्यानंतर थोड्याच वेळात लोकांनी त्याला गावाबाहेर हाकलून लावले आणि त्याला ठार मारण्यासाठी टेकडीच्या कड्यावरून खाली ढकलण्याचा प्रयत्न केला.
केवढा धक्कादायक विरोधाभास! वरच्या उताऱ्यात आपण पाहतो की सुरुवातीला येशूंची “सर्वांनी स्तुती केली.” त्यांची बातमी गावोगावी वणव्यासारखी पसरली. त्यांच्या बाप्तिस्म्याविषयी आणि स्वर्गातून ऐकू आलेल्या पित्याच्या वाणीविषयी लोकांनी ऐकले होते. येशूंबद्दल अनेकांच्या मनात कुतूहल आणि उत्साह होता. पण येशूंनी शुभवर्तमानाचा शुद्ध संदेश सांगायला सुरुवात केली आणि त्यांच्या हृदयाचा कठोरपणा त्यांच्या लक्षात आणून दिला, तेव्हा ते येशूंच्या विरोधात गेले आणि त्यांचा जीव घेण्याचा प्रयत्न करू लागले.
शुभवर्तमानामुळे लोक नेहमीच एकत्र येतील आणि त्यांच्यात ऐक्य निर्माण होईल, असे कधी कधी आपण गृहीत धरतो. अर्थात, देवाचे एकच लोक म्हणून आपल्याला सत्यात एकत्र आणणे हे शुभवर्तमानाच्या मुख्य उद्देशांपैकी एक आहे. पण खरे ऐक्य तेव्हाच शक्य होते, जेव्हा आपण सर्व जण शुभवर्तमानातील तारणदायी सत्य स्वीकारतो. तेही संपूर्णपणे. याचा अर्थ असा की आपण आपले हृदय बदलले पाहिजे, पापाला हट्टाने चिकटून राहणे सोडले पाहिजे आणि ख्रिस्तासाठी आपले मन खुले केले पाहिजे. दुर्दैवाने, काही जण बदलायला तयार नसतात आणि त्यामुळे फूट पडते.
येशूंच्या शिकवणीतील काही गोष्टी स्वीकारणे तुम्हाला कठीण वाटत असेल, तर वरच्या उताऱ्यावर चिंतन करा. गावोगावच्या लोकांची पहिली प्रतिक्रिया आठवा: ते सगळे येशूंबद्दल बोलत होते आणि त्यांची स्तुती करत होते. तीच योग्य प्रतिक्रिया आहे. येशूंचे म्हणणे किंवा ज्या पापांपासून वळून पश्चात्ताप करण्यास ते आपल्याला बोलावतात ते स्वीकारणे कठीण वाटले, तरी त्या अडचणींमुळे आपण अविश्वासाकडे वळू नये; उलट, सर्व बाबतींत त्यांची स्तुती करावी.
येशूंची जी शिकवण स्वीकारताना तुम्हाला सर्वांत जास्त संघर्ष करावा लागला आहे, तिच्यावर आज चिंतन करा. ते जे काही सांगतात आणि त्यांनी जे काही शिकवले आहे, ते सर्व तुमच्या भल्यासाठी आहे. काहीही झाले तरी त्यांची स्तुती करा. त्या मनापासून केलेल्या स्तुतीतून तुम्हाला शहाणपण लाभू द्या, जेणेकरून येशू तुमच्याकडून जे काही अपेक्षितात ते तुम्हाला समजेल. विशेषतः स्वीकारायला सर्वांत कठीण वाटणारी त्यांची शिकवण.
प्रभू, तू शिकवलेले सर्व मी स्वीकारतो. माझ्या जीवनातील ज्या गोष्टी तुझ्या परमपवित्र इच्छेनुसार नाहीत, त्या बदलण्याचा मी निश्चय करतो. कशाचा पश्चात्ताप करून त्यापासून दूर वळले पाहिजे, हे ओळखण्याची सुज्ञता मला दे. माझे हृदय मृदू कर, म्हणजे ते तुझ्यासाठी नेहमी खुले राहील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
स्वतःच्या उदाहरणातून उपदेश
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा नाताळकाळातील पाचवा वारदिवस
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा शुक्रवार किंवा 11 जानेवारी
त्यांच्याविषयीची बातमी आणखी पसरली. त्यांचे बोलणे ऐकण्यासाठी आणि आपल्या आजारांतून बरे होण्यासाठी लोक मोठ्या संख्येने जमत असत. पण ते प्रार्थना करण्यासाठी निर्जन ठिकाणी जात असत. लूक 5:15–16
या ओळीने एका सुंदर आणि प्रभावी प्रसंगाचा शेवट होतो. एका माणसाच्या अंगभर कुष्ठरोग पसरला होता. तो येशूंकडे आला, त्यांच्या पायांशी पालथा पडला आणि त्यांची इच्छा असेल तर त्यांनी आपल्याला बरे करावे, अशी त्याने कळकळीने विनंती केली. येशूंचे उत्तर साधे होते: “माझी इच्छा आहे. शुद्ध हो.” मग कुणाच्या कल्पनेतही येणार नाही असे येशूंनी केले: त्यांनी त्या माणसाला स्पर्श केला. अर्थात, तो माणूस लगेच कुष्ठरोगातून बरा झाला आणि येशूंनी त्याला याजकाकडे जाऊन स्वतःला दाखवण्यास सांगितले. पण या चमत्काराची बातमी झपाट्याने पसरली आणि त्यामुळे पुष्कळ लोक येशूंना भेटायला येत राहिले.
हे दृश्य सहज डोळ्यांसमोर उभे राहते: लोक या चमत्काराबद्दल बोलत आहेत, स्वतःच्या आणि आपल्या प्रियजनांच्या आजारांचा विचार करत आहेत आणि चमत्कार करणाऱ्या येशूंनी आपल्याला बरे करावे, अशी आशा बाळगत आहेत. पण वरच्या उताऱ्यात येशू एक अतिशय लक्षवेधी आणि येणाऱ्या गोष्टींची चाहूल देणारी कृती करतात. मोठी गर्दी जमली होती आणि येशूंबद्दल लोकांमध्ये खूप उत्साह होता. नेमक्या त्याच वेळी ते त्यांच्यापासून दूर एका निर्जन ठिकाणी प्रार्थना करायला गेले. त्यांनी असे का केले असेल?
आपल्या अनुयायांना सत्य शिकवणे आणि त्यांना स्वर्गाकडे नेणे हे येशूचे ध्येय होते. हे त्याने केवळ चमत्कार करून आणि शिकवण देऊन नव्हे, तर प्रार्थनेचा आदर्श घालूनही साधले. आपल्या पित्याची प्रार्थना करण्यासाठी एकांतात जाऊन, येशू या सर्व उत्सुक अनुयायांना जीवनात सर्वांत महत्त्वाचे काय आहे ते शिकवतो. शरीराशी संबंधित चमत्कारांना सर्वांत जास्त महत्त्व नाही. प्रार्थना आणि स्वर्गीय पित्याशी असलेले ऐक्य हेच सर्वांत महत्त्वाचे आहे.
रोजच्या प्रार्थनेची चांगली सवय तुम्ही लावून घेतली असेल, तर प्रार्थनेशी असलेली तुमची बांधिलकी इतरांना दिसू देणे हा त्यांच्यापर्यंत सुवार्ता पोहोचवण्याचा एक मार्ग आहे. त्यांच्याकडून प्रशंसा मिळवण्यासाठी नव्हे, तर तुमच्या जीवनात तुम्ही कशाला सर्वांत जास्त महत्त्व देता हे त्यांना कळावे म्हणून असे करा. तुम्ही दररोज मिस्साला जाता, आराधनेसाठी चर्चमध्ये जाता किंवा आपल्या खोलीत एकांतात प्रार्थना करण्यासाठी वेळ काढता, तेव्हा इतरांना ते दिसेल. त्यातून त्यांच्या मनात प्रार्थनेविषयी पवित्र कुतूहल जागे होईल आणि तेही प्रार्थनामय जीवनाकडे वळू शकतील.
तुमचे प्रार्थनामय आणि भक्तिमय जीवन इतरांना दिसू देऊन तुम्ही त्यांच्यापर्यंत सुवार्ता कशी पोहोचवू शकता, यावर आज चिंतन करा. तुम्ही प्रार्थना करता हे त्यांना दिसू द्या आणि त्यांनी विचारले, तर तुमच्या प्रार्थनेची फळे त्यांच्याशी वाटून घ्या. आपल्या प्रभूवरील तुमचे प्रेम असे प्रकट होऊ द्या की तुमच्या पवित्र साक्षीचा आशीर्वाद इतरांनाही लाभेल.
प्रभू, दररोज खऱ्या प्रार्थनेत आणि भक्तीत जीवन जगण्याच्या निश्चयाशी एकनिष्ठ राहण्यास मला मदत कर. या प्रार्थनामय जीवनाशी मला विश्वासू राहू दे आणि तुझ्यावरचे माझे प्रेम सतत अधिक गहिरे होऊ दे. प्रार्थना करायला शिकत असताना, इतरांसमोर तुझी साक्ष देण्यासाठी माझा उपयोग कर, म्हणजे ज्यांना तुझी सर्वांत जास्त गरज आहे, त्यांचे जीवन तुझ्यावरच्या माझ्या प्रेमामुळे बदलेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
फक्त आपलीच भूमिका पार पाडणे
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा नाताळकाळातील सहावा वारदिवस
प्रभुप्रकटीकरणानंतरचा शनिवार किंवा 12 जानेवारी
“गुरुजी, यार्देनच्या पलीकडे जो तुमच्याबरोबर होता आणि ज्याच्याविषयी तुम्ही साक्ष दिली, पाहा, तो बाप्तिस्मा देत आहे आणि सगळे त्याच्याकडे जात आहेत.” योहान 3:26
बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाचे पुष्कळ अनुयायी झाले होते. बाप्तिस्मा घेण्यासाठी लोक त्याच्याकडे येतच होते आणि त्याच्या सेवाकार्याचा विस्तार व्हावा अशी अनेकांची इच्छा होती. पण येशूने आपले सार्वजनिक सेवाकार्य सुरू केले, तेव्हा योहानाच्या काही अनुयायांना मत्सर वाटू लागला. मात्र योहानाने त्यांना योग्य उत्तर दिले. येशूसाठी लोकांना तयार करणे हाच आपल्या जीवनाचा आणि कार्याचा उद्देश आहे, असे त्याने त्यांना समजावून सांगितले. आता येशूने आपले सेवाकार्य सुरू केले होते, म्हणून योहान आनंदाने म्हणाला, “अशा रीतीने माझा हा आनंद पूर्ण झाला आहे. त्याने वाढावे आणि मी कमी व्हावे” (योहान 3:29–30).
योहानाची ही नम्रता आपल्यासाठी मोठा धडा आहे, विशेषतः जे ख्रिस्तसभेच्या प्रेषितकार्यामध्ये सक्रियपणे सहभागी आहेत त्यांच्यासाठी. आपण एखाद्या प्रेषितकार्यात सहभागी असतो आणि दुसऱ्याचे ‘सेवाकार्य’ आपल्या कार्यापेक्षा अधिक वेगाने वाढत असल्याचे दिसते, तेव्हा आपल्या मनात सहज मत्सर निर्माण होऊ शकतो. पण ख्रिस्ताच्या सभेच्या प्रेषितकार्यात आपले स्थान समजून घेण्यासाठी एक गोष्ट लक्षात ठेवली पाहिजे: आपण आपली आणि केवळ आपलीच भूमिका पार पाडण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. ख्रिस्तसभेतील इतरांशी आपली स्पर्धा आहे असे आपण कधीही समजू नये. देवाच्या इच्छेनुसार आपण स्वतः कधी कृती करावी आणि इतरांना देवाची इच्छा पूर्ण करू देण्यासाठी आपण कधी बाजूला व्हावे, हे आपल्याला कळले पाहिजे. आपण देवाची इच्छाच पूर्ण केली पाहिजे—त्याहून अधिक नाही, कमी नाही आणि त्याऐवजी दुसरे काहीही नाही.
शिवाय, प्रेषितकार्यात सक्रियपणे सहभागी होण्याचे आवाहन आपल्याला मिळते, तेव्हा योहानाचे ते शेवटचे शब्द आपल्या अंतःकरणात सदैव घुमत राहिले पाहिजेत: “त्याने वाढावे आणि मी कमी व्हावे.” ख्रिस्तसभेत ख्रिस्ताची आणि इतरांची सेवा करणाऱ्या प्रत्येकासाठी हा आदर्श आहे.
बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाच्या त्या पवित्र शब्दांवर आज चिंतन करा. आपल्या कुटुंबातील आणि मित्रपरिवारातील तुमच्या कार्यात ते आचरणात आणा; विशेषतः तुम्ही ख्रिस्तसभेच्या एखाद्या प्रेषितकार्यात सहभागी असाल, तर तेथेही ते आचरणात आणा. तुमच्या प्रत्येक कृतीने इतरांचे लक्ष ख्रिस्ताकडे वेधले पाहिजे. बाप्तिस्मा देणाऱ्या संत योहानाप्रमाणे देवाने तुम्हाला दिलेली खास भूमिका तुम्ही ओळखली आणि केवळ तीच स्वीकारली, तरच हे घडेल.
प्रभू, तुझ्या सेवेसाठी आणि गौरवासाठी मी स्वतःला तुला अर्पण करतो. तुझ्या इच्छेप्रमाणे माझा उपयोग कर. माझ्याद्वारे कार्य करताना मला नम्रता दे, म्हणजे मी केवळ तुझीच सेवा करतो आणि तुझीच इच्छा पूर्ण करतो, याचे मला नेहमी भान राहील. मला मत्सर आणि हेवा यांपासून मुक्त कर. माझ्या जीवनात इतरांद्वारे तू कितीतरी प्रकारे कार्य करतोस, त्याचा आनंद मानण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
“तू माझा प्रिय पुत्र आहेस”
प्रभूचा बाप्तिस्मा
6 जानेवारीनंतरचा रविवार (किंवा 7 अथवा 8 जानेवारीला रविवारी प्रभुप्रकटीकरण साजरे होत असल्यास, त्यानंतरचा सोमवार)
त्या दिवसांत असे घडले की, येशू गालीलातील नाझरेथहून आला आणि योहानाने त्याला यार्देन नदीत बाप्तिस्मा दिला. पाण्यातून वर येताच त्याने आकाश दुभंगताना आणि पवित्र आत्मा कबुतरासारखा आपल्यावर उतरताना पाहिले. स्वर्गातून एक वाणी ऐकू आली, “तू माझा प्रिय पुत्र आहेस; तुझ्यावर मी पूर्णपणे प्रसन्न आहे.” मार्क 1:9–11 (वर्ष ब मधील शुभवर्तमान)
प्रभूच्या बाप्तिस्म्याच्या सणाने नाताळकाळाची सांगता होते आणि उपासनावर्षातील सामान्य काळ सुरू होतो. पवित्र शास्त्राच्या दृष्टीनेही येशूच्या जीवनातील ही घटना एक महत्त्वाचे वळण आहे: नाझरेथातील त्याच्या अप्रकट जीवनातून त्याच्या सार्वजनिक सेवाकार्याची सुरुवात होते. या गौरवशाली घटनेचे स्मरण करताना एका साध्या प्रश्नावर विचार करणे महत्त्वाचे आहे: येशूने बाप्तिस्मा का घेतला? लक्षात घ्या की योहान देत असलेला बाप्तिस्मा पश्चात्तापाचा होता. त्या कृतीद्वारे तो आपल्या अनुयायांना पापापासून दूर होऊन देवाकडे वळण्याचे आवाहन करत होता. पण येशू निष्पाप होता, मग त्याने बाप्तिस्मा का घेतला?
सर्वप्रथम, वर उद्धृत केलेल्या उताऱ्यात आपण पाहतो की बाप्तिस्मा घेण्याच्या येशूच्या नम्र कृतीतून त्याची खरी ओळख प्रकट झाली. “तू माझा प्रिय पुत्र आहेस; तुझ्यावर मी प्रसन्न आहे,” अशी स्वर्गीय पित्याची वाणी ऐकू आली. शिवाय, पवित्र आत्मा कबुतराच्या रूपाने त्याच्यावर उतरला, असेही आपल्याला सांगितले आहे. अशा प्रकारे येशूच्या बाप्तिस्म्यातून, काही अंशी, तो कोण आहे याची जाहीर घोषणा होते. तो देवाचा पुत्र आहे, एक दैवी व्यक्ती आहे, आणि तो पित्याशी व पवित्र आत्म्याशी एक आहे. ही जाहीर साक्ष म्हणजे एक ‘प्रकटीकरण’ आहे: येशू आपले सार्वजनिक सेवाकार्य सुरू करण्याच्या तयारीत असताना त्याची खरी ओळख सर्वांसमोर उघड होते.
दुसरे म्हणजे, येशूंच्या बाप्तिस्म्यातून त्यांची विलक्षण नम्रता प्रकट होते. ते परमपवित्र त्रैक्याची दुसरी व्यक्ती आहेत, तरीही ते स्वतःला पाप्यांमध्ये गणले जाऊ देतात. पश्चात्तापाला केंद्रस्थानी ठेवणाऱ्या या कृतीत सहभागी होऊन येशू आपल्या बाप्तिस्म्यातून खूप काही सांगतात. ते आम्हा पाप्यांशी एकरूप होण्यासाठी, आमच्या पापात आणि आमच्या मरणात प्रवेश करण्यासाठी आले. पाण्यात उतरून ते प्रतीकात्मक रीतीने आपल्या पापाचा परिणाम असलेल्या मरणातच प्रवेश करतात आणि त्यातून विजयी होऊन उठतात, जेणेकरून आपल्यालाही त्यांच्याबरोबर नव्या जीवनासाठी उठता यावे. या अर्थाने, येशूंनी आपल्या बाप्तिस्म्याद्वारे जणू पाण्याचाच ‘बाप्तिस्मा’ केला. त्यामुळे त्या क्षणापासून पाणी त्यांच्या दैवी सान्निध्याने भरले, आणि त्यांच्यानंतर बाप्तिस्मा घेणाऱ्या सर्वांना त्या पाण्याद्वारे त्यांचे दैवी सान्निध्य लाभू शकते. म्हणून आता पापी मानवजातीलाही बाप्तिस्म्याद्वारे देवाची भेट घडू शकते.
शेवटी, आपल्या दैवी प्रभूंनी पवित्र केलेल्या पाण्याद्वारे आपण या नव्या बाप्तिस्म्यात सहभागी होतो, तेव्हा येशूंच्या बाप्तिस्म्यातून आपण त्यांच्यामध्ये कोण बनतो हे आपल्याला दिसते. पित्याने घोषणा केली की येशू त्याचे पुत्र आहेत आणि पवित्र आत्मा त्यांच्यावर उतरला. त्याचप्रमाणे, बाप्तिस्म्यात आपण पित्याची दत्तक मुले बनतो आणि पवित्र आत्म्याने भरून जातो. अशा रीतीने, ख्रिस्ती बाप्तिस्म्यात आपण कोण बनतो हे येशूंचा बाप्तिस्मा स्पष्ट करतो.
प्रभू, तू नम्रपणे बाप्तिस्मा स्वीकारून सर्व पाप्यांसाठी स्वर्ग खुला केलास, याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. माझ्या स्वतःच्या बाप्तिस्म्यात मिळालेल्या अगाध कृपेसाठी मी दररोज माझे हृदय खुले करावे. पवित्र आत्म्याने परिपूर्ण होऊन पित्याचे लेकरू म्हणून तुझ्या सहवासात मला अधिक परिपूर्णतेने जगता यावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
अॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल

