मराठी

पुनरुत्थान काळातील सहावा आठवडा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अनुक्रमणिका

आज्ञापालन, सत्य आणि स्वातंत्र्य

पुनरुत्थान काळातील सहावा रविवार (वर्ष अ)

“तुमचे माझ्यावर प्रेम असेल, तर तुम्ही माझ्या आज्ञा पाळाल. मी पित्याकडे विनंती करीन, आणि तो तुम्हाला दुसरा सहाय्यकर्ता देईल. तो सदैव तुमच्याबरोबर राहील. तो सत्याचा आत्मा आहे. जग त्याचा स्वीकार करू शकत नाही, कारण जग त्याला पाहतही नाही आणि ओळखतही नाही. पण तुम्ही त्याला ओळखता, कारण तो तुमच्याबरोबर राहतो आणि तुमच्यामध्ये असेल.” योहान 14:15–17

कल्पना करा की तुमचा जोडीदार किंवा एखादा मित्र तुम्हाला म्हणतो, “तुझे माझ्यावर प्रेम असेल, तर तू माझ्या आज्ञा पाळशील.” हे ऐकून तुम्हाला कदाचित आश्चर्य वाटेल. एखाद्याचे म्हणणे ऐकणे ही त्या व्यक्तीवर आपले प्रेम असल्याची खूण आहे, असे आपण सहसा मानत नाही. पण आईने किंवा वडिलांनी आपल्या मुलाला म्हटले, “तुझे माझ्यावर प्रेम असेल, तर तू माझे ऐकशील,” तर? आपल्या मुलांच्या जीवनात आईवडिलांचे स्थान वेगळे असल्यामुळे हे म्हणणे स्वीकारणे अधिक सोपे जाते. देवावरील आपल्या प्रेमाचा विचार केला, तर त्याच्या दैवी इच्छेचे पालन करणे ही आपण त्याला अर्पण करू शकणारी प्रेमाची सर्वश्रेष्ठ कृती आहे. कारण देवाची इच्छा परिपूर्ण आहे. आपल्या जीवनात नेमकी तिचीच गरज आहे. तिचे पालन करण्यासाठीच आपल्याला घडवण्यात आले आहे. आणि माणूस म्हणून आपण शोधत असलेली जीवनाची परिपूर्णता मिळवण्याचा तोच एकमेव मार्ग आहे. केवळ देवच आपल्याला असे सांगू शकतो, कारण तोच एकमेव देव आहे.

आज्ञापालनाचे आवाहन केल्यानंतर येशूने पुढे सांगितले की, तुम्ही त्याच्या आज्ञा पाळल्या तर तो आणि त्याचा पिता तुम्हाला पवित्र आत्मा, म्हणजेच सत्याचा आत्मा, देतील. पवित्र आत्मा ‘तुमच्याबरोबर राहतो आणि तुमच्यामध्ये असेल.’ आपल्या प्रभूच्या या शब्दांचा अर्थ किती गहन आहे! खरे तर, शेवटच्या भोजनाच्या वेळी केलेल्या या निरूपणात येशू जे काही सांगतो, त्यातील कितीतरी गोष्टी इतक्या गहन आहेत की त्या आपल्या आकलनापलीकडच्या आहेत.

यातून एक गोष्ट स्पष्ट होते: देवाची आज्ञा पाळल्याने आपल्याला सत्याचा शोध लागतो. येशू दुसऱ्या ठिकाणी म्हणतो, “जर तुम्ही माझ्या वचनात टिकून राहिलात, तर तुम्ही खरोखर माझे शिष्य व्हाल. तुम्हाला सत्य कळेल आणि सत्य तुम्हाला मुक्त करील” (योहान 8:31–32). आज्ञापालन आपल्याला सत्याकडे नेते. सत्य आपल्याला स्वातंत्र्याकडे नेते.

यातून असा प्रश्न उभा राहतो: तुम्हाला मुक्त व्हायचे आहे का? अर्थातच आहे. मुक्त व्हावे असे आपल्याला न वाटणे शक्यच नाही. म्हणजेच, जसे आपल्याला आनंद हवासा वाटल्याशिवाय राहत नाही, तसेच स्वातंत्र्यही हवेसे वाटल्याशिवाय राहत नाही. का? कारण स्वातंत्र्य आणि आनंद यांची ओढ आपल्या स्वभावातच कोरलेली आहे. ही ओढ आपण टाळू शकत नाही. आपली घडणच तशी आहे. मात्र, स्वातंत्र्य आणि आनंद कसे मिळवायचे, याबद्दल आपला गोंधळ होऊ शकतो. आपल्याला हवे असलेले स्वातंत्र्य आणि आनंद यांच्याकडे नेणारा मार्ग म्हणजे आज्ञापालन, हे अनेकांना नेहमीच उमगते असे नाही.

पुन्हा एका लहान मुलाचे उदाहरण घेऊया. कल्पना करा, आई किंवा वडील त्या मुलाला घरामागे उगवणारे एक प्रकारचे रानफळ खाऊ नकोस असे सांगतात. ते फळ विषारी आहे आणि ते खाल्ल्याने मूल आजारी पडेल, हे त्यांना माहीत आहे. तरीही मुलाने त्यांचे न ऐकता ते फळ खाल्ले, तर त्याला एक महत्त्वाचा धडा मिळेल: आपण त्यांचे ऐकायला हवे होते. किंवा भावाशी भांडण झाल्यामुळे तो रागावून रडत असेल, तर आई किंवा वडील त्याला भावाची माफी मागून त्याच्याशी समेट करायला सांगतील. मुलाने नकार दिला, तर तो रागावलेलाच राहील आणि रडत बसेल. पण त्याने ऐकले, तर दोघे भाऊ पुन्हा एकत्र खेळू शकतील आणि आनंदाने वेळ घालवू शकतील.

अधिक व्यापक अर्थाने, देव आपल्यासाठी हेच करतो. तो परिपूर्ण पिता आहे आणि आपल्यासाठी सर्वांत चांगले काय आहे हे त्याला नेहमी ठाऊक असते. म्हणून केवळ त्याच्या इच्छेनुसार वागणे पुरेसे नाही. त्याची इच्छा पूर्ण व्हावी अशी आस आपण बाळगली पाहिजे, ती काय आहे हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे आणि शक्य तितक्या पूर्णपणे त्याची आज्ञा पाळण्याची इच्छा धरली पाहिजे. हाच सत्याकडे नेणारा मार्ग आहे. हाच स्वातंत्र्याकडे नेणारा मार्ग आहे. आपल्याला हव्या असलेल्या आनंदाकडे नेणाराही हाच मार्ग आहे.

आज चिंतन करा: तुम्ही देवाच्या इच्छेचे कितपत पालन करता आणि त्या आज्ञापालनाचे महत्त्व तुम्हाला कितपत समजते? देवाची इच्छा परिपूर्ण आहे, याची तुम्हाला जाणीव आहे का? कदाचित बुद्धीला हे पटत असेल; पण प्रत्यक्ष आचरणात काय? पवित्र शास्त्र वाचताना आणि प्रेम करण्याविषयीच्या येशूच्या आज्ञा ऐकताना, तुम्ही त्या न कचरता पाळण्याचा प्रयत्न करता का? उदाहरणार्थ, जे क्षमेस पात्र नाहीत असे तुम्हाला वाटते, त्यांनाही तुम्ही क्षमा करता का? वधस्तंभावरून आपला प्रभू जसे म्हणाला, तसे तुम्ही म्हणू शकता का: “हे पित्या, त्यांना क्षमा कर; ते काय करीत आहेत हे त्यांना कळत नाही”? गेल्या वर्षभरात देवाकडून आलेली कोणती गोष्ट स्वीकारणे तुम्हाला कठीण गेले, यावर चिंतन करा. त्यावर मनन करा, त्याविषयी प्रार्थना करा आणि देवाने तुम्हाला जे काही उघड केले आहे त्यानुसार वागण्याचा प्रयत्न करा. तुमच्या जीवनातील सर्वांत खोल आकांक्षा पूर्ण होण्याच्या दिशेने हे पहिले पाऊल ठरेल.

हे परम गौरवशाली येशू, तुझी इच्छा सर्व बाबतींत परिपूर्ण आहे. तुझ्या इच्छेचे पालन केल्याने माझे जीवन आणि माझी प्रत्येक आकांक्षा पूर्णत्वाला पोहोचते. कृपा करून मला सत्याचा आत्मा दे, जेणेकरून मला तुझी इच्छा नेहमी कळेल आणि मी ती माझ्या सर्व सामर्थ्यानिशी स्वीकारेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


देवाशी मैत्री

पुनरुत्थानकाळातील सहावा रविवार (वर्ष ब)

“यापुढे मी तुम्हाला गुलाम म्हणत नाही, कारण आपला धनी काय करतो हे गुलामाला माहीत नसते. मी तुम्हाला मित्र म्हटले आहे, कारण माझ्या पित्याकडून जे काही ऐकले ते सर्व मी तुम्हाला सांगितले आहे. तुम्ही मला निवडले नाही, तर मी तुम्हाला निवडले आणि यासाठी नेमले की तुम्ही जाऊन फळ द्यावे आणि तुमचे फळ टिकून राहावे. अशा रीतीने तुम्ही माझ्या नावाने पित्याकडे जे काही मागाल ते त्याने तुम्हाला द्यावे. मी तुम्हाला ही आज्ञा देतो: एकमेकांवर प्रेम करा.” योहान 15:15–17

वर उद्धृत केलेल्या उताऱ्याच्या अगदी आधी येशू म्हणतो, “मी तुम्हाला जे करण्याची आज्ञा देतो ते तुम्ही केले, तर तुम्ही माझे मित्र आहात.” हाच खऱ्या मैत्रीचा निकष आहे का? आपला मित्र आपल्याला जे करण्याची आज्ञा देतो ते आपण करावे, हीच का खरी मैत्री? आपण कोणत्या मित्राबद्दल बोलत आहोत, यावर ते अवलंबून आहे.

देवाचे वर्णन करण्यासाठी आपण अनेक प्रतिमा वापरतो. आपण त्याला पिता, तारणारा, स्वामी, प्रभू, राजा, उद्धारकर्ता, आत्मा आणि मित्र म्हणतो. देव आपला दैवी मित्र आहे असे म्हणताना, त्या मैत्रीचे स्वरूप नीट समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. येशूशी असलेली मैत्री म्हणजे केवळ सवंगड्यांचे नाते नव्हे. आपल्या प्रभूशी असलेली मैत्री ही समान पातळीवरच्या दोन व्यक्तींमधील मैत्रीसारखी नाही. तो देव आहे. आणि तो देव असल्यामुळे, त्याच्याशी असलेल्या आपल्या मैत्रीत अशी काही वैशिष्ट्ये आहेत जी इतर मैत्रीच्या नात्यांत आढळत नाहीत. असे असले, तरी खुद्द प्रभूपेक्षा श्रेष्ठ मित्र दुसरा कोणी असू शकत नाही.

माणसांमधील मैत्री निरनिराळ्या आधारांवर जुळते. कदाचित दोघांना सारख्याच गोष्टींची आवड असेल आणि त्या गोष्टी एकत्र करण्यात त्यांना आनंद मिळत असेल. कदाचित दोघांनी लहानपणापासून एकत्र अनेक आनंदाचे क्षण घालवले असतील. किंवा दोघांनी मिळून एखाद्या कठीण प्रसंगाला तोंड दिले असेल आणि त्या अनुभवाने त्यांचे नाते घट्ट झाले असेल. पण संत थॉमस अक्विनास यांच्या मते, सर्वांत शुद्ध स्वरूपातील मैत्रीचा आधार एकच आहे: एकमेकांवर केलेले निःस्वार्थ प्रेम.

प्रीती म्हणजे पूर्णपणे निःस्वार्थ प्रेम. अशा नात्यात आपले सारे लक्ष दुसऱ्या व्यक्तीच्या भल्यावर असते. हे प्रेम स्वतःच्या हितावर आधारलेले नसते. ‘यातून मला काय मिळेल?’ असा विचार त्यात नसतो. करिंथकरांस पहिले पत्र 13:4–8 मध्ये संत पौल प्रीतीचे वर्णन असे करतात: “प्रीती सहनशील आहे, प्रीती दयाळू आहे. ती मत्सर करत नाही, बढाई मारत नाही, गर्वाने फुगत नाही, उद्धटपणे वागत नाही. ती स्वतःचे हित पाहत नाही, चटकन रागावत नाही, आपल्याला झालेल्या दुखापतीचे मनात वैषम्य बाळगत नाही. तिला गैरकृत्याचा आनंद होत नाही, तर सत्याचा आनंद होतो. ती सर्व काही झेलते, सर्व गोष्टींवर विश्वास ठेवते, सर्व गोष्टींची आशा धरते, सर्व काही सोसते. प्रीती कधीच संपत नाही.” ही केवळ प्रीतीची व्याख्या नाही; खऱ्या मैत्रीचा तो एकमेव पाया आहे.

प्रीतीच्या या सर्व गुणांचा विचार केला, तर देव आपल्याशी अशाच प्रकारे वागतो, हे तुमच्या लक्षात येईल. म्हणूनच देव आपल्याला सर्वांत निर्मळ मैत्री देऊ करतो. आपणही तशाच प्रीतीने देवाला प्रतिसाद देतो की नाही, यावर त्याच्याशी जुळणारे आपले मैत्रीचे नाते किती घट्ट होईल हे ठरते. पण एवढेच नाही. देवावर प्रेम करताना, ते प्रेम तो कोण आहे याला साजेसे असले पाहिजे. उदाहरणार्थ, देवावर निःस्वार्थ प्रीती करताना आपण केवळ त्याला जे हवे ते साधण्याचा प्रयत्न करतो आणि तो कोण आहे या सत्यात आनंद मानतो. म्हणून देवावरील आपली प्रीती उपासनेतून व्यक्त होते. तो देव आहे. तो आपल्या उपासनेस, आराधनेस, समर्पणास, विश्वासास आणि पूर्ण आज्ञापालनास पात्र आहे. आपण ज्या व्यक्तीवर प्रेम करतो ती व्यक्ती स्वतः देव आहे, म्हणून त्याचे स्वरूपच आपल्याकडून अशा प्रतिसादाची अपेक्षा करते.

देवावर अशा रीतीने प्रीती करण्यात एक सुंदर आणि दिलासा देणारी गोष्ट आहे: यातून देवाशी खरी मैत्री जुळते. आपण देवाची उपासना करतो तेव्हा त्याचे स्वतःचे जीवन आपल्याला त्याच्याकडून स्वीकारता येते. आपण स्वतःला त्याला अर्पण करतो आणि त्याचे जीवन स्वीकारतो; यातून पवित्र मैत्रीचे असे नाते जुळते, जे आपल्याला बदलून टाकते, त्याच्याशी एकरूप करते आणि आपले जीवन परिपूर्ण करते. देवाशी असलेली मैत्री आपल्याला त्याच्याशी एक करते आणि तो आपल्याला जे काही देतो ते स्वीकारण्यास आपले अंतःकरण खुले करते. तो आपल्याला स्वतःलाच देतो.

येशूने तुम्हाला त्याच्याशी खरी मैत्री करण्याचे आमंत्रण दिले आहे. आज त्या आमंत्रणावर चिंतन करा. ही मैत्री स्वीकारणे म्हणजे देवाला आपल्या जीवनाच्या केंद्रस्थानी ठेवणे. जो तुमच्या सर्व प्रेमास पात्र आहे, त्याला निःस्वार्थपणे आणि काहीही राखून न ठेवता स्वतःला अर्पण करण्याचा प्रयत्न करणे. त्याची उपासना करण्याचा आणि त्याच्या आज्ञा पूर्णपणे पाळण्याचा निर्णय घेणे. अशा प्रेमाचे फळ म्हणजे एक असे नाते, जे इतके पवित्र, इतके निर्मळ आणि इतके परिपूर्ण करणारे आहे की त्यातून तुमच्या जीवनाला पूर्णत्व येते आणि तुम्ही जसे घडावे अशी तुमच्यासाठी योजना आहे तसे घडू शकता.

हे माझ्या देवा, माझ्या खऱ्या मित्रा, तू मला जीवनात सर्व काही देतोस. तू तुझे परिपूर्ण प्रेम मला पूर्णपणे, काहीही राखून न ठेवता देतोस. तुझ्या अथांग प्रेमाला मला प्रेमाने प्रतिसाद देता येवो आणि ज्याचा तू अधिकारी आहेस ते सर्व मला तुला अर्पण करता येवो, अशी मी प्रार्थना करतो. हे प्रिय प्रभू, मी तुला माझे प्रेम अर्पण करतो, तुझी उपासना करतो आणि तुझ्या आज्ञा पाळतो. आपल्या या परस्पर प्रेमातून असे नाते जुळो, ज्याचा कधीही अंत होणार नाही. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पवित्र त्रित्वावर प्रेम करणे

पुनरुत्थानकाळातील सहावा रविवार (वर्ष क)

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “जो कोणी माझ्यावर प्रेम करतो तो माझे वचन पाळील. माझा पिता त्याच्यावर प्रेम करील आणि आम्ही त्याच्याकडे येऊन त्याच्याबरोबर वस्ती करू. जो माझ्यावर प्रेम करत नाही तो माझी वचने पाळत नाही. तरी तुम्ही ऐकता ते वचन माझे नाही, तर ज्याने मला पाठवले त्या पित्याचे आहे.” योहान 14:23–24

पिता आणि पुत्र एक आहेत. त्यांचे ऐक्य सर्व प्रकारे परिपूर्ण आहे. दोघांचे दैवी स्वरूप एकच आहे. तरीही त्या भिन्न व्यक्ती आहेत. एकच देव म्हणून त्यांचे ऐक्य परिपूर्ण आहे; शिवाय, या ऐक्यात ते परस्परांशी प्रेमपूर्ण सहभागितेत राहू शकतात. पिता, पुत्र आणि पवित्र आत्मा यांच्या त्रित्वाचे रहस्य इतके गहन आहे की त्यांना आपण कधीच पूर्णपणे समजू शकणार नाही. ज्याला जाणून घेण्याचा आपण प्रयत्न करतो, तोच हा ‘मानवी आकलनापलीकडचा देव’ आहे. म्हणून देवाशी असलेले आपले नाते हा एक अखंड प्रवास आहे. या प्रवासात आपण दररोज आणि अनंतकाळपर्यंत या रहस्यात अधिकाधिक खोल शिरत जातो.

आजच्या शुभवर्तमानात देवाच्या गौरवशाली ऐक्याची झलक आपल्याला दिसते. पण ते एवढ्यावरच थांबत नाही. आपल्याकडे येऊन आपल्या अंतःकरणात वस्ती करण्याची देवाच्या हृदयातील इच्छाही ते प्रकट करते. आपण देवावर प्रेम केले आणि त्याचे वचन पाळले, तर पवित्र त्रित्व आपल्याकडे येईल आणि आपल्यामध्ये वस्ती करील. “जो कोणी माझ्यावर प्रेम करतो तो माझे वचन पाळील. माझा पिता त्याच्यावर प्रेम करील आणि आम्ही त्याच्याकडे येऊन त्याच्याबरोबर वस्ती करू.” देवाच्या ऐक्यात सहभागी होण्याचे हे आमंत्रणही इतके गहन रहस्य आहे की ते शब्दांत मांडता येत नाही.

लहानपणी कदाचित क्लोव्हरचे तीन दलांचे पान दाखवून तुम्हाला पवित्र त्र्यैक्याचे रहस्य समजावून सांगितले असेल. प्रत्येक दल तीन दैवी व्यक्तींपैकी एका व्यक्तीचे प्रतीक आहे, तर ते संपूर्ण पान त्यांच्या ऐक्याचे प्रतीक आहे. देव कोण आहे हे समजून घेण्याची सुरुवात करण्यासाठी हे साधे उदाहरण आपल्याला उपयोगी पडते. पण प्रत्यक्षात, देव स्वतः कोण आहे हे आपल्याला पूर्णपणे उलगडून दाखवण्यास एकच गोष्ट मदत करू शकते. ती कोणती? येशूने नेमके हेच सांगितले होते: देवाच्या वचनाचे प्रेमाने पालन करणे.

देवाच्या वचनाचे पालन करणे ही देवावरील आपले प्रेम व्यक्त करण्याची सर्वोत्तम रीती आहे. कारण देवाचे वचन हे परिपूर्ण सत्य आहे. जेव्हा आपण हे सत्य समजून घेतो आणि त्यानुसार जगतो, तेव्हाच आपण खरे प्रेम करतो. इतकेच नव्हे, तर अशा प्रेमळ आज्ञापालनातून आपल्या कल्पनेपलीकडची गोष्ट घडते. परमपवित्र त्र्यैक्य आपल्या आत्म्यात वास करू लागते: “…आणि आम्ही त्याच्याकडे येऊ व त्याच्याजवळ वस्ती करू.”

हे शब्द काहीसे धूसर आणि गूढ वाटत असले, तरी जेव्हा परमपवित्र त्र्यैक्य एखाद्या व्यक्तीच्या अंतःकरणात वास करू लागते, तेव्हा तो धूसरपणा दूर होऊ लागतो आणि ते रहस्य उलगडू लागते. म्हणूनच परमपवित्र त्र्यैक्याच्या जीवनाचे हे आकलनापलीकडचे रहस्य जाणून घेण्याची सुरुवात करण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे त्र्यैक्याला तुमच्यामध्ये वास करू देणे. आणि देवाला असे आमंत्रण देण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे त्याच्यावर प्रेम करणे. त्याच्यावर प्रेम करण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे त्याच्या वचनाचे पालन करणे. येशू हेच देवाचे वचन आहे. विशेषतः पवित्र शास्त्राचे वाचन केल्याने आणि त्यात जाहीर केलेल्या संदेशानुसार जगल्याने, ‘देवाचे वचन’ म्हणून येशूची ओळख आपल्याला होते. 

आज तुम्हाला मिळालेल्या सर्वांत मूलभूत पाचारणावर चिंतन करा. देवाचे निवासस्थान होणे हेच तुमचे ध्येय आहे. हे केवळ देवावरील तुमच्या प्रेमाने साध्य होते, आणि ते प्रेम त्याच्या वचनाचे पालन करण्यातून व्यक्त होते. आज्ञापालन म्हणजे काय, याचा विचार करा. देवाला सांगा की त्याने प्रेमाने दिलेली प्रत्येक आज्ञा तुम्ही पाळाल. आपल्या कृतींकडे पाहा आणि आपल्या प्रभूने दिलेल्या आज्ञांपैकी कोणत्या आज्ञांचे पालन करण्यात तुम्ही कमी पडता याचा विचार करा. जिथे तुम्ही चुकत आहात असे दिसेल, तिथे ती चूक सुधारणे हा केवळ अधिक गाढ प्रेमाचा मार्ग नाही, तर त्र्यैक्यरूप देवाशी अधिक पूर्ण ऐक्य साधण्याचाही मार्ग आहे. कारण तो तुमच्या अंतःकरणात राहून तुमच्याशी एकरूप होऊ इच्छितो.

हे परमपवित्र त्र्यैक्या, पिता, पुत्र आणि पवित्र आत्मा यांच्या ऐक्या, माझ्या अंतःकरणात येऊन वास कर. तुझ्या पवित्र वचनातून प्रकट होणारी तुझी प्रत्येक आज्ञा पाळून तुझ्यावरचे प्रेम व्यक्त करण्याची देणगी मला मिळावी, अशी मी प्रार्थना करतो. तुझ्या आज्ञांचे पालन करण्यात मी कुठेकुठे दिरंगाई करतो, याची मला अधिक स्पष्ट जाणीव होऊ दे. त्यामुळे मला माझे वागणे बदलता येईल आणि माझे अंतःकरण तुझ्यासाठी अधिक पूर्णपणे उघडता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


साक्ष देणे

पुनरुत्थानकाळातील सहाव्या आठवड्याचा सोमवार

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “मी पित्याकडून तुमच्याकडे पाठवीन तो साहाय्यकर्ता, म्हणजे पित्यापासून निघणारा सत्याचा आत्मा, जेव्हा येईल, तेव्हा तो माझ्याविषयी साक्ष देईल. तुम्हीही साक्ष द्या, कारण तुम्ही आरंभापासून माझ्याबरोबर आहात.” योहान 15:26–27

येशू आपल्या शिष्यांना सांगतो की “सत्याचा आत्मा” येईल आणि तो आत्मा व शिष्यही येशूविषयी “साक्ष देतील.” येशूने हे शब्द प्रथम सांगितले तेव्हा त्यांचा अर्थ शिष्यांना उमगला नसावा. हे शब्द भविष्यसूचक होते. ते पूर्णत्वास जाणार होते आणि तेव्हाच त्यांचा अर्थ शिष्यांना समजणार होता. तर मग येशूला काय म्हणायचे आहे?

प्रेषितांची कृत्ये या ग्रंथात प्रारंभीच्या ख्रिस्तसभेविषयी वाचताना हे स्पष्ट होते की येशू स्वर्गात आरोहित झाल्यानंतर एक विलक्षण परिवर्तन घडले. तोपर्यंत शिष्यांची व येशूच्या इतर अनुयायांची श्रद्धा होती, पण त्यांच्या मनात भीतीही होती. इतर श्रद्धावंतांशी ते बोलत, पण गुप्तपणे आणि भीतीने. मात्र पेन्टेकॉस्टचा दिवस उजाडताच साहाय्यकर्ता, सत्याचा आत्मा, म्हणजेच पवित्र आत्मा त्यांच्यावर उतरला. तेव्हापासून देवाने प्रेषितांद्वारे निर्भयपणे आणि सामर्थ्याने सुवार्ता जाहीर केली, आणि तिचा अनेकांवर मोठा परिणाम झाला. आपल्या प्रभूचे शिष्य पवित्र आत्म्याने परिपूर्ण झाले, त्यांच्या याच अनुभवाविषयी येशू बोलत होता.

येशूच्या मृत्यूनंतर, आणि कदाचित त्याच्या स्वर्गारोहणानंतर तर अधिकच, काही शिष्यांनी येशूने सुरू केलेली नवी चळवळ आता संपली, असा लगेच निष्कर्ष काढला असावा. येशूने जे सुरू केले त्याची ही केवळ सुरुवात होती, अशी कल्पनाही त्यांना करता आली नसती. लवकरच आपण ख्रिस्तसभेच्या स्थापनेत सहभागी होऊ, धैर्याने आणि सामर्थ्याने सुवार्तेची घोषणा करू, असंख्य लोकांचे मनपरिवर्तन पाहू, पापांची क्षमा होत राहिलेली पाहू आणि अखेरीस आपल्या प्रभूचे अनुकरण करत स्वतःचे प्राण अर्पण करू, अशी कल्पनाही त्यांना करता आली नसती. साहाय्यकर्ता, म्हणजेच सत्याचा आत्मा, आल्यावर आपल्यासाठी काय घडणार आहे, याची त्या शिष्यांना मुळीच कल्पना नव्हती. पवित्र आत्म्याच्या सामर्थ्याने येशूविषयी “साक्ष देण्याची” क्षमता त्यांनाही मिळणार होती. येशू पूर्वीपेक्षाही अधिक जिवंत आहे आणि आता पवित्र आत्म्याच्या सामर्थ्याने, आपल्या सर्व नव्या शिष्यांच्या माध्यमातून, लोकांचे मनपरिवर्तन करण्याचे कार्य तो पुढे नेत आहे, हे त्यांना लवकरच उमगले.

आज आपल्या जीवनातही हेच खरे आहे. ख्रिस्ती लोक येशूवर वैयक्तिकरीत्या श्रद्धा ठेवतात, पण पवित्र आत्म्याच्या परिवर्तन घडवणाऱ्या सामर्थ्याने त्याच्याविषयी मनापासून साक्ष देण्यात कमी पडतात, असे फारच वारंवार घडते. पवित्र आत्मा येण्यापूर्वी शिष्य जसे वागत होते, तसेच ख्रिस्ताचे अनुयायी आजही अनेकदा वागतात. पवित्र आत्म्याच्या सामर्थ्याने साक्ष देण्याची भीती वाटल्यामुळे ख्रिस्ती लोक पुष्कळदा सुवार्ता स्वतःपुरतीच ठेवतात.

आज येशूच्या या भविष्यसूचक शब्दांवर चिंतन करा. हे शब्द त्याने प्रथम बारा प्रेषितांना सांगितले असले, तरी आज तो ते तुम्हालाही सांगत आहे. तुम्हीही त्याचे साक्षीदार व्हावे आणि इतरांना साक्ष द्यावी, जेणेकरून तेही विश्वास ठेवू लागतील, अशी त्याची इच्छा आहे. या भविष्यसूचक पाचारणाला तुम्ही किती चांगला प्रतिसाद देत आहात, यावर चिंतन करा. जिथे तुम्ही कमी पडत आहात, तिथे तुमच्या जीवनात पवित्र आत्म्याचा वर्षाव व्हावा म्हणून प्रार्थना करा, जेणेकरून तुमच्याद्वारे देव अनेकांच्या हृदयापर्यंत पोहोचू शकेल.

हे परमगौरवशाली येशू, साहाय्यकर्ता आणि सत्याचा आत्मा असलेल्या पवित्र आत्म्याला तुझ्या शिष्यांवर आणि माझ्यावरही पाठवण्याचे वचन तू दिलेस. हे पवित्र आत्म्या, माझ्या जीवनात मी तुझे स्वागत करतो. सत्याची साक्ष देण्यासाठी तू माझा उपयोग करावा, म्हणून मी स्वतःला पूर्णपणे तुला अर्पण करतो. हे माझ्या देवा, कृपया माझा उपयोग कर आणि माझ्याद्वारे अनेकांच्या जीवनाला स्पर्श कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


जीवनातील बदलांचे दुःख

पास्काच्या सहाव्या आठवड्यातील मंगळवार

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “आता ज्याने मला पाठवले त्याच्याकडे मी जात आहे, आणि तुमच्यापैकी कोणीही मला ‘तू कुठे जात आहेस?’ असे विचारत नाही. पण मी तुम्हाला हे सांगितल्यामुळे तुमची अंतःकरणे दुःखाने भरून गेली आहेत. तरी मी तुम्हाला खरे सांगतो: मी जाणे तुमच्या हिताचे आहे. कारण मी गेलो नाही, तर साहाय्यकर्ता तुमच्याकडे येणार नाही. पण मी गेलो, तर मी त्याला तुमच्याकडे पाठवीन.” योहान 16:5–7

पवित्र आत्म्याला पाठवता यावे म्हणून आपण पित्याकडे जाणे आवश्यक आहे, असे येशू आपल्या शिष्यांना भविष्यसूचक रीतीने सांगत राहतो. या उताऱ्यात लक्ष वेधून घेणारी गोष्ट अशी की, आपण सांगितलेल्या गोष्टींमुळे शिष्यांची अंतःकरणे “दुःखाने” भरून गेली आहेत, हे येशू त्यांच्या लक्षात आणून देतो. हे दुःख कशामुळे आले, हे स्पष्ट आहे: लवकरच आपण काय अनुभवणार आहोत हे त्यांना समजत नाही आणि येशूशी असलेले आपले नाते बदलू नये, असे त्यांना वाटते.

आयुष्यभर आपला प्रभू आपल्याला बदलासाठी बोलावत राहील. कधी कधी तो आपल्याला परिचित आणि सोयीचे वाटते ते मागे सोडून नव्या वाटेवर येण्यास बोलावतो. याची भीती वाटू शकते आणि हे आपल्यासाठीही “दुःखाचे” कारण ठरू शकते. हे समजून घेण्यासाठी वर दिलेल्या उताऱ्याचा जरा सविस्तर विचार करूया.

लक्षात घ्या की आपल्या मृत्यूपूर्वी येशूने अनेक प्रसंगी आपल्या शिष्यांना, विशेषतः त्या बारा शिष्यांना, हळूहळू उलगडून सांगायला सुरुवात केली होती की तो पित्याकडे जाणार आहे आणि आजवर जसा त्यांच्याबरोबर राहिला, तसा यापुढे राहणार नाही. आपल्याशी, पित्याशी आणि पवित्र आत्म्याशी असलेल्या त्यांच्या नात्याला त्यांच्या जीवनात लवकरच नवा अर्थ प्राप्त होणार आहे, हे त्या बारांना उमगू लागावे, अशी येशूची इच्छा होती. पण हे त्यांच्यासाठी नवे होते; ज्या सहवासाची त्यांना सवय झाली होती, त्यात बदल होणार होता. त्यामुळे पुढे मिळणाऱ्या आनंदापेक्षा वियोगाच्या दुःखातच त्यांचे मन अधिक गुंतले होते.

असाच अनुभव आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या जीवनात अनेकदा येतो. आयुष्यात मोठे उलथापालथ करणारे बदल वारंवार घडतातच असे नाही, तरी वेगवेगळ्या टप्प्यांवर जवळजवळ प्रत्येकालाच बदलाला सामोरे जावे लागते. असा बदल देवाच्या इच्छेनुसार घडतो तेव्हा तो आशेने आणि मोठ्या अपेक्षेने स्वीकारला पाहिजे.

उदाहरणार्थ, विवाह करणे, अपत्य होणे किंवा समर्पित धार्मिक जीवनाची वाट स्वीकारणे यांसारख्या जीवनाच्या वाटचालीतील बदलांमुळे आयुष्यात नेहमीच मोठा फरक पडतो. पण अशा बदलांतून देव पुष्कळ चांगले घडवू शकतो. तसेच प्रिय व्यक्तीचे निधन, नव्या ठिकाणी राहायला जाणे, नवी नोकरी लागणे किंवा नव्या शाळेत जाणे, नवी नाती जुळणे अशा गोष्टी कठीण असल्या तरी फलदायीही ठरू शकतात. वर दिलेल्या सुवार्तेच्या उताऱ्यात विशेषतः पवित्र आत्म्याच्या वर्षावामुळे घडणाऱ्या बदलाचा उल्लेख आहे. म्हणून ही गोष्ट लक्षात ठेवणे उपयुक्त ठरेल: आपल्या जीवनात जेव्हा एखादा बदल घडतो, तेव्हा पवित्र आत्मा तिथेच असतो. आपण कधी कल्पनाही केली नसेल अशा रीतीने त्या नव्या परिस्थितीत प्रवेश करण्यास तो तयार असतो. म्हणून एखादी गोष्ट गमावल्याचे दुःख तुम्हाला कधी जाणवले किंवा आयुष्यात नवे काही हाती घेताना अडचणी आल्या, तर शिष्यांनाही असाच अनुभव आला होता, हे लक्षात ठेवा. पण शेवटी येशूचे शब्द खरे ठरले: “मी जाणे तुमच्या हिताचे आहे.” येशूचा मृत्यू व्हावा आणि मग त्याने स्वर्गारोहण करून आपल्या नजरेआड व्हावे, असे शिष्यांना वाटत नव्हते; तरी हे त्यांच्या जीवनासाठी देवाने केलेल्या योजनेचा भाग होते. त्याचप्रमाणे, आपल्या आयुष्यात घडणारे बदल जेव्हा देवाच्या योजनेचा भाग असतात, तेव्हा पुढे चांगले काहीतरी घडणार आहे, याची आपण खात्री बाळगू शकतो.

तुमच्या जीवनात एखादा बदल करण्यासाठी आपला प्रभू तुमच्याकडून काय मागत असेल, यावर आज चिंतन करा. तो जे काही मागेल ते स्वीकारण्यास आणि करण्यास तुम्ही मनापासून तयार आहात का? की एखाद्या बदलाच्या विचाराने तुम्हाला भीती किंवा दुःख वाटते? आपला प्रभू तुमच्याकडून जे काही मागेल ते स्वीकारायला तयार राहा. त्याच्या पवित्र इच्छेचा पूर्ण मनाने स्वीकार करणे हाच जीवनातील खऱ्या आनंदाचा एकमेव मार्ग आहे, हे लक्षात ठेवा.

हे माझ्या प्रिय येशू, तुझ्या मृत्यूनंतर आणि पुनरुत्थानानंतर तुझ्या शिष्यांना जे कृपामय नवे जीवन लाभणार होते, त्यासाठी तू त्यांना तयार केलेस. त्यांच्या मनात भीती आणि अनिश्चितता होती, तरी तू त्यांना जे नवे जीवन जगण्यास बोलावलेस, त्याचा त्यांनी स्वीकार केला. तू त्यांच्याद्वारे अद्भुत कार्ये केलीस. माझ्या जीवनासाठीच्या तुझ्या पाचारणाचा आणि माझ्या जीवनात तुला हव्या असलेल्या सर्व बदलांचा मी मनःपूर्वक स्वीकार करावा, म्हणून माझे अंतःकरण खुले कर. हे माझ्या प्रभू, मी तुला “होय” म्हणतो आणि प्रार्थना करतो की तू पवित्र आत्म्याद्वारे माझ्या माध्यमातून सामर्थ्याने कार्य करावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


सर्वोत्तम अजून यायचे आहे

पास्काच्या सहाव्या आठवड्यातील बुधवार

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “मला अजून तुम्हाला पुष्कळ काही सांगायचे आहे, पण ते आता तुम्हाला झेपणार नाही. पण जेव्हा तो, सत्याचा आत्मा, येईल, तेव्हा तो तुम्हाला संपूर्ण सत्याकडे नेईल.” योहान 16:12–13

हा उतारा आजही आपल्या सर्वांच्या जीवनाला तितकाच लागू पडतो. स्वर्गीय पित्याच्या मनातून उगम पावणारी अत्यंत गहन आणि आपले जीवन बदलून टाकणारी सत्ये आपल्या विवेकाच्या गाभ्यात आपल्याला उलगडून दाखवण्याची देवाची इच्छा आहे. पण आत्ता हे सर्व पेलणे आपल्याला शक्य नाही, निदान पूर्णपणे तरी नाही. देव जे काही प्रकट करतो, त्याची आपली समज अनंतकाळ अधिकाधिक सखोल होत जाईल. या अखंड उलगड्यातून आपला आनंदही सतत वाढत जाईल आणि अधिक गहिरा होत जाईल. हाच आपला स्वर्ग असेल, पण त्याची सुरुवात आत्ताच झाली पाहिजे.

सर्वप्रथम हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की देवाला खरोखरच “तुम्हाला सांगण्यासारखे अजून पुष्कळ काही आहे.” विशेष म्हणजे, आपल्याला अजून किती काही माहीत नाही याची जाणीव होणे, हेही एक प्रकारचे ज्ञानच आहे. जाणून घेण्यासारखे अजून कितीतरी आहे, देवाचे ज्ञान तुमच्या आकलनाच्या अनंत पलीकडे आहे आणि त्याच्या बुद्धीची तुलना तुमच्या बुद्धीशी होऊच शकत नाही, हे स्वतःच एक सुंदर सत्य आहे. ते समजून घेणे आवश्यक आहे. या सत्याने तुम्हाला नम्र करावे आणि देवाविषयी, तसेच त्याच्यामध्ये असलेल्या ज्ञानाच्या, सत्याच्या, सौंदर्याच्या आणि गौरवाच्या अथांग गहनतेविषयी तुमचे मन पवित्र विस्मयाने भरून यावे. ही एक अत्यावश्यक पहिली पायरी आहे.

शिवाय, “आत्ता तुम्हाला ते पेलणार नाही” असे म्हटल्याचा अर्थ असा नाही की देव जे सत्य प्रकट करू इच्छितो, ते अधिकाधिक आत्मसात करण्याचा प्रयत्न तुम्ही करू नये. उलट, हे एक प्रकारचे आमंत्रण आहे: तुम्हाला आणखी बरेच काही समजून घेता येईल, अशी वेळ येणार आहे, हे त्यातून सूचित होते. जे अजूनही दडलेले आहे ते सर्व उलगडेल, या आशेला आणि उत्सुकतेला त्यामुळे पुन्हा बळ मिळायला हवे. आपली सुज्ञता आणि देवाची ओळख वाढण्यासाठी अनंत देवासमोर नम्र असणे आवश्यक आहे.

ज्ञानात आणि देवाच्या ओळखीत अशी वाढ कशी होते? ती पवित्र आत्म्याच्या सामर्थ्याने आणि कार्याने होते. तोच “सत्याचा आत्मा” तुम्हाला “संपूर्ण सत्याकडे नेईल.” पण या विधानातूनही पुन्हा एकदा सूचित होते की ही एक प्रक्रिया आहे. पवित्र आत्माच तुम्हाला “मार्ग दाखवील.” आणि त्याचे हे मार्गदर्शन या संपूर्ण जीवनात आणि त्यानंतरही अनंतकाळ चालू राहील.

आपल्या प्रभूच्या या शिकवणीमुळे असा प्रश्न आपल्यासमोर उभा राहतो: तुम्ही या प्रक्रियेला सुरुवात केली आहे का? पवित्र आत्म्याने तुम्हाला सत्याकडे न्यावे म्हणून तुम्ही त्याला वाव देऊ लागला आहात का? तुमच्या जीवनात असे काही विशिष्ट क्षण आले आहेत का, जेव्हा तुम्हाला देवाची नव्याने आणि अधिक खोलवर ओळख झाली, आणि ती केवळ स्वतः देवाच्या सामर्थ्याने व कार्यानेच शक्य झाली?

आज या महत्त्वाच्या प्रश्नांवर चिंतन करा. जर पवित्र आत्म्याने तुमच्याशी स्पष्टपणे संवाद साधला असेल, तर त्या सत्यासमोर नम्र व्हा. अधिक शहाणपण मिळावे आणि जे काही तुम्हाला अजून माहीत नाही त्याचे अधिक ज्ञान मिळावे म्हणून प्रार्थना करा. तुमच्या आकलनापलीकडे अजून कितीतरी आहे ही गोष्ट तुम्हाला पटत नसेल, तर नम्रपणे आपल्या प्रभूकडे वळा आणि त्याला विनवा की जे काही तो तुम्हाला सांगू इच्छितो, ते समजून घेण्यासाठी त्याने तुमचे मन खुले करायला सुरुवात करावी. आपल्या देवाची अथांग बुद्धी तुम्ही जाणून घ्यावी आणि मनापासून स्वीकारावी, यासाठी ती तुमची वाट पाहत आहे. आजच या प्रक्रियेला सुरुवात करा आणि त्याला तुम्हाला संपूर्ण सत्याकडे नेऊ द्या.

हे सर्व सत्याच्या देवा, तू अनंत आहेस. तुझे ज्ञान, तुझे प्रेम आणि तुझे सर्व गौरवशाली गुणही अनंत आहेत; ते मला पूर्णपणे आकलन होण्यापलीकडचे आहेत. या पवित्र सत्यांसमोर मी नम्र होत असताना, हे प्रिय प्रभू, मला सत्याचा आत्मा, पवित्र आत्मा, दे, जेणेकरून तुझ्या कृपेने मला माझे मन तुझ्यासाठी अधिक पूर्णपणे उघडता येईल. या सत्यांचा अधिक सखोल उलगडा होताना मला मोठा आनंद लाभो आणि हा उलगडा माझ्यासाठी अनंतकाळ चालू राहो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


(तुमच्या धर्मप्रांतात आज प्रभूच्या स्वर्गारोहणाचा सण साजरा होत असेल, तर खालील चिंतन वाचा. अन्यथा, हे चिंतन वगळून पुढील चिंतन वाचा आणि रविवारी स्वर्गारोहणाचे चिंतन वाचा.)

शंकांचे निरसन

आपल्या प्रभूचे स्वर्गारोहण (वर्ष अ)

“स्वर्गातील आणि पृथ्वीवरील सर्व अधिकार मला देण्यात आला आहे. म्हणून जा आणि सर्व राष्ट्रांतील लोकांना माझे शिष्य करा. त्यांना पित्याच्या, पुत्राच्या आणि पवित्र आत्म्याच्या नावाने बाप्तिस्मा द्या आणि मी तुम्हाला दिलेल्या सर्व आज्ञांचे पालन करायला त्यांना शिकवा. आणि पाहा, युगाच्या समाप्तीपर्यंत मी सदैव तुमच्याबरोबर आहे.” मत्तय 28:18–20

पृथ्वीवर असताना आपल्या प्रभूने उच्चारलेले हे अखेरचे निरोपाचे शब्द आहेत. हे शब्द बोलताच तो आपल्या पित्याबरोबर सदैव राहण्यासाठी स्वर्गात चढून गेला. एके दिवशी आपल्यालाही त्याच्याबरोबर राहता यावे म्हणून तो तिथे आपल्यासाठी जागा तयार करीत आहे. यापुढे पृथ्वीवर येशू आपल्याशी बोलत आहे, असे शिष्यांना पुन्हा कधी ऐकू येणार नव्हते, किंवा तो त्यांना देहरूपात पुन्हा दिसणार नव्हता. तो लवकरच त्यांच्यावर पवित्र आत्मा पाठवणार होता आणि प्रार्थनेत त्यांच्या अंतःकरणाशी स्पष्टपणे बोलणार होता. तरी स्वर्गात पोहोचेपर्यंत त्यांना त्याचा आवाज पुन्हा कानांनी ऐकता येणार नव्हता किंवा त्याच्या देहरूपातील उपस्थितीचा अनुभव घेता येणार नव्हता.

वर उद्धृत केलेल्या उताऱ्याच्या अगोदर आपण वाचतो की शिष्यांनी दोन गोष्टी केल्या. त्यांपैकी एक आदर्श होती, तर दुसरी तशी नव्हती. आपण असे वाचतो: “त्यांनी त्याला पाहिले तेव्हा त्याची आराधना केली, पण त्यांना शंका वाटली.” त्यांनी त्याची आराधना केली, ही गोष्ट अर्थातच आदर्श होती; पण त्यांना शंका वाटली, हे काहीसे धक्कादायक आणि निराशाजनक आहे. आपल्या प्रभूबरोबर इतके अनुभव घेतल्यानंतर आणि इतके काही पाहिल्यानंतर व ऐकल्यानंतरही त्यांच्या मनात शंका होती. येशूने कुष्ठरोग्यांना बरे केले, आंधळ्यांना पुन्हा दृष्टी दिली, अपंगांना बरे केले, नव्या अधिकाराने उपदेश केला, पापी लोकांचे मनपरिवर्तन केले आणि मृतांना जिवंत केले, हे त्यांनी पाहिले होते. इतकेच नव्हे, तर येशू स्वतःही मृतांतून उठला, हे त्यांनी पाहिले होते. एवढे सगळे घडल्यानंतरही त्यांच्या मनात शंका होत्याच.

पृथ्वीवरील आपल्या प्रभूच्या या शेवटच्या भेटीच्या वर्णनात शिष्यांच्या शंकांची नोंद केली आहे, ती कदाचित आपल्याही मनात अजून शंका आहेत हे दाखवण्यासाठी. कदाचित शंका घेणारे केवळ ते शिष्य नाहीत, तर आपल्यापैकी प्रत्येक जण आहे.

तुम्ही आपल्या सदसद्विवेकबुद्धीच्या प्रकाशात स्वतःचे परीक्षण करता, तेव्हा तुम्हाला काय दिसते? देवावर पूर्ण श्रद्धा आणि विश्वास असलेली व्यक्ती तुम्हाला दिसते का? की देवाची उपासना करू पाहणारी, पण त्याच वेळी शंकांशी झगडणारी व्यक्ती दिसते? शंका म्हणजे श्रद्धेचा अभाव. ती अडचण, अनिश्चितता किंवा गोंधळ यांहून वेगळी आहे. शंका घेणे ही अशी कृती आहे, जिच्याद्वारे आपण जाणीवपूर्वक अविश्वासाच्या वाटेवर पहिले पाऊल टाकण्याचे ठरवतो. ती केवळ एक दुर्बलता नाही; ती एक निवड आहे, आणि ती चांगली निवड नाही.

आनंदाची गोष्ट अशी की, शंका घेणाऱ्या या शिष्यांना अखेरीस अशी देणगी मिळाली, जिच्यामुळे त्यांच्या मनातली प्रत्येक शंका दूर झाली. त्यांना पवित्र आत्मा प्राप्त झाला. पवित्र आत्म्याची दाने त्यांना मिळू लागली, तशी देवाच्या या देणगीमुळे शंका घेण्याचा प्रत्येक मोह दूर होऊ लागला. विशेषतः ज्ञान, समज आणि विद्या या दानांमुळे देवावरील त्यांची श्रद्धा अधिक दृढ होणार होती आणि त्यांना देवाची उपासना करणे व त्याच्यावर श्रद्धा ठेवणे शक्य होणार होते.

आज आपल्या प्रभूचा स्वर्गारोहण सोहळा साजरा करताना या शिष्यांचे चित्र मनात आणा: ते देवाची उपासना करत आहेत आणि त्याच वेळी त्यांच्या मनात शंकाही आहेत. या चित्रात तुम्हाला स्वतःचे प्रतिबिंब दिसत असेल, तर त्याकडे लक्ष द्या. देवाची उपासना करणे चांगले आहे; पण आपली श्रद्धा कुठे कमी पडते हे नम्रपणे मान्य करणेही चांगले आहे. जिथे तुम्हाला श्रद्धेची ही उणीव जाणवते, तिथे ही आशा धरून ठेवा: जसा या शिष्यांवर झाला, तसाच वचन दिलेल्या पवित्र आत्म्याचा परिपूर्ण वर्षाव तुमच्याही जीवनात होईल. त्यामुळे तुमची प्रत्येक शंका दूर होईल आणि खरे ज्ञान, समज व विद्या ही दाने तुम्हाला त्यांच्या पूर्णतेत लाभतील.

हे स्वर्गारोहण केलेल्या माझ्या प्रभू, तुझे शिष्य पाहत असताना तू शरीर व आत्म्यासह स्वर्गाच्या वैभवात प्रवेश केलास. त्यांनी तुझी उपासना केली, तरी ते शंकांशी झगडत होते. माझ्या संपूर्ण अस्तित्वाने तुझी उपासना करण्यास मलाही मदत कर. मी अशी उपासना करत असताना, तुझ्यावरील माझ्या श्रद्धेत आणि विश्वासात कुठे उणीव आहे ते मला दाखव आणि पवित्र आत्म्याच्या वर्षावाने ही पापे दूर कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


(तुमच्या धर्मप्रांतात आज प्रभूच्या स्वर्गारोहणाचा सण साजरा होत असेल, तर खालील चिंतन वाचा. अन्यथा, हे चिंतन वगळून पुढील चिंतन वाचा आणि रविवारी स्वर्गारोहणाचे चिंतन वाचा.)

शेवट हीच सुरुवात

आपल्या प्रभूचे स्वर्गारोहण (वर्ष ब)

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “साऱ्या जगात जा आणि प्रत्येक प्राणिमात्राला सुवार्ता जाहीर करा. जो श्रद्धा ठेवील आणि बाप्तिस्मा घेईल, त्याचे तारण होईल; जो श्रद्धा ठेवणार नाही, तो दोषी ठरेल.” मार्क 16:15–16

देवपुत्राचे कार्य पूर्ण होण्याच्या वाटेवरील आणखी एक टप्पा आज आपण साजरा करतो. सृष्टीच्या आरंभी मानवजातीने पाप केले आणि आपली मूळ निष्पाप अवस्था गमावली. देवाने नोहा, अब्राहाम आणि मोशे यांच्याशी करार करून शाश्वत मुक्तीची देणगी स्वीकारण्यासाठी जगाची तयारी लगेचच सुरू केली. पुढे जे घडणार होते त्यासाठी आपल्या लोकांची आणखी तयारी व्हावी म्हणून त्याने अनेक संदेष्टे आणि राजे उभे केले. मग योग्य वेळ आली तेव्हा धन्य कुमारी मरियेद्वारे देवाने आपल्या जगात प्रवेश केला. पुढे देवपुत्र येशूने आपले सार्वजनिक सेवाकार्य सुरू केले. त्याने शिकवले, चमत्कार केले, श्रद्धावंतांना आपल्याभोवती एकत्र केले; त्याने मृत्यू पत्करला, तो पुन्हा उठला आणि मग स्वर्गारोहणाच्या तयारीसाठी आपल्या शिष्यांना दर्शन दिले. स्वर्गारोहणाने देवपुत्राचे कार्य पूर्ण होते. आज आपण त्या निर्णायक क्षणाचा गौरव करतो: देवपुत्र आपल्या रूपांतरित आणि पुनरुत्थित मानवी स्वभावासह स्वतःच्या सामर्थ्याने पित्याकडे आरोहण करतो. तो आपले मानवत्व स्वतःबरोबर घेऊन जातो, जेणेकरून संपूर्ण मानवजात त्याच्याबरोबर आरोहण करू शकेल.

येशूचे स्वर्गारोहण साजरे करताना, त्या क्षणापर्यंत काय काय घडले हे आपण प्रथम पाहिले पाहिजे आणि त्या सर्व घटनांशी स्वतःला जोडण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. जुन्या करारातील कुलपिते आणि संदेष्टे यांचे शब्द आपण ऐकले पाहिजेत. विशेषतः नव्या करारातील येशूची शिकवण आपण ऐकली पाहिजे आणि त्याचे शब्द निःसंकोचपणे स्वीकारले पाहिजेत. तसेच, पापाला मरून आपण त्याच्या मृत्यूशी एकरूप झाले पाहिजे, जेणेकरून त्याच्या पुनरुत्थानातही आपल्याला सहभागी होता येईल. येशूबरोबर पित्याकडे आरोहण करण्याचे आमंत्रण आपल्या सर्वांना मिळाले आहे, हेही आज आपण ओळखले पाहिजे. या गौरवशाली क्षणापर्यंत जे काही घडले त्यावर आपण श्रद्धा ठेवली, ते स्वीकारले आणि त्यानुसार जगलो, तर येशू जिथे गेला तिथे त्याच्यामागे जाण्याचे आमंत्रण आपल्यालाही आहे, हे आपण समजून घेतले पाहिजे.

स्वर्गारोहणाने येशूच्या पृथ्वीवरील जीवनाची सांगता झाली, पण त्याच वेळी स्वर्गीय जीवनात आपण सहभागी होण्याची सुरुवातही झाली. स्वर्गारोहण करताना येशूने आपल्या शिष्यांना सर्वत्र जाऊन “प्रत्येक प्राणिमात्राला सुवार्ता सांगण्याची” आज्ञा दिली. आदाम आणि हव्वा यांच्या काळात सुरू झालेली आणि स्वर्गारोहणाने पूर्णत्वास गेलेली देवाची तारणयोजना त्यांनी सर्वांना जाहीर करायची होती.

आज आपल्या पाचारणावर चिंतन करा: येशूच्या स्वर्गारोहणाच्या या गौरवशाली क्षणात सहभागी होण्यापुरतेच ते नाही, तर पुढे जाऊन इतरांना या नव्या जीवनाकडे आणण्यासाठी शक्य ते सर्व करण्याचेही ते पाचारण आहे. येशूवर चिंतन करा. इतरांना त्या डोंगरावर घेऊन येण्याचे आमंत्रण देण्यासाठी तो आज तुमच्याशीही बोलत आहे. तुमचे मित्र, कुटुंबीय आणि ज्यांच्यापर्यंत सुवार्ता पोहोचवण्याची जबाबदारी देवाने तुमच्यावर सोपवली आहे अशा सर्वांना ती शिकवून, तुम्ही “साऱ्या जगात जा” हे ख्रिस्ताने सोपवलेले कार्य पूर्ण करता. या कार्याचा उद्देश विखुरलेल्या लोकांना ख्रिस्ताच्या एकाच कळपात एकत्र आणणे हा आहे, जेणेकरून एके दिवशी त्यांना त्याच्याबरोबर आरोहण करून अनंतकाळच्या जीवनात प्रवेश करता येईल.

हे स्वर्गात आरोहण केलेल्या माझ्या प्रभू, इतिहासात जे काही घडले, ती सारी त्या क्षणाचीच तयारी होती, जेव्हा तू पतित मानवजातीला स्वर्गात आपल्याकडे ओढून घेतलेस, यासाठी की तिने तुझ्या पित्याबरोबर सदैव राहावे. तुझ्या पवित्र वचनांकडे मी नेहमी लक्ष द्यावे म्हणून मला मदत कर, म्हणजे मलाही तुझ्या स्वर्गारोहणात सहभागी होता येईल. हे प्रिय प्रभू, माझाही उपयोग कर, जेणेकरून मी पुढे जाऊन इतर अनेकांना तुझ्याकडे आणावे आणि तू ज्यांना बोलावले आहेस त्या सर्वांनी तुझे राज्य भरून जावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


(तुमच्या धर्मप्रांतात आज प्रभूच्या स्वर्गारोहणाचा सण साजरा होत असेल, तर खालील चिंतन वाचा. अन्यथा, हे चिंतन वगळून पुढील चिंतन वाचा आणि रविवारी स्वर्गारोहणाचे चिंतन वाचा.)

शुभवर्तमानाची साक्ष देणे

आपल्या प्रभूचे स्वर्गारोहण (वर्ष क)

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “असे लिहिले आहे की ख्रिस्त दुःख सोसेल आणि तिसऱ्या दिवशी मृतांतून उठेल; आणि यरुशलेमपासून सुरुवात करून सर्व राष्ट्रांना त्याच्या नावाने पापांच्या क्षमेसाठी पश्चात्तापाचा संदेश दिला जाईल. तुम्ही या गोष्टींचे साक्षीदार आहात. पाहा, माझ्या पित्याने ज्याचे अभिवचन दिले आहे ते मी तुमच्यावर पाठवत आहे; पण वरून येणाऱ्या सामर्थ्याने तुम्ही परिधान केले जाईपर्यंत शहरातच थांबा.” लूक 24:46–49

आणि अशा रीतीने येशूचे पृथ्वीवरील कार्य पूर्ण झाले आणि त्याने स्वर्गारोहण केले. पण खरोखरच त्याचे कार्य पूर्ण झाले होते का? होय, पण एवढ्याच अर्थाने की मृत्यूचा नाश करून नवे जीवन देऊ करण्याचे आपल्या प्रभूचे कार्य त्याच्या जीवनाने, मृत्यूने आणि पुनरुत्थानाने सिद्धीस गेले होते. आता मानवी स्वभावाला कृपेच्या नव्या जीवनात सहभागी होण्याचे आमंत्रण मिळाले होते.

प्रार्थनेत अशी कल्पना करा की तुम्ही स्वर्गारोहणाच्या डोंगरावर आपल्या प्रभूबरोबर उभे आहात. त्याच्याकडे पाहत असताना, त्याच्या संपूर्ण सार्वजनिक सेवाकार्यातही तुम्ही त्याच्यासोबत होता, अशी कल्पना करा. त्याचे अनेक चमत्कार, त्याने अत्यंत कठोर अंतःकरणांचेही केलेले परिवर्तन, तो ज्या अधिकाराने बोलत असे, त्याला झालेली अटक, त्याचा छळ, त्याचा मृत्यू आणि त्यानंतर त्याचे पुनरुत्थान या साऱ्यांचे तुम्ही साक्षीदार आहात, असे मनात आणा. त्याचे एकेकाळी छेदलेले हात आणि पाय पाहा; त्या जखमांतून आता गौरवाचे तेज झळकत आहे, अशी कल्पना करा. आपल्या प्रभूला अशा रीतीने पाहताना, तो तुमच्याकडे प्रेमाने पाहून तुम्हाला सांगत आहे, अशी कल्पना करा: त्याची साक्ष देण्यासाठी आणि तुम्ही जे काही पाहिले व अनुभवले त्याची साक्ष देण्यासाठी जगात पाठवायला त्याने तुमची निवड केली आहे. तुम्हाला पुढे जायचे आहे आणि तुमच्या भेटीस येणाऱ्या प्रत्येकाला त्याच्या जीवनाची, मृत्यूची आणि पुनरुत्थानाची सुवार्ता सांगायची आहे.

पहिली गोष्ट म्हणजे, आपल्या प्रभूने खरोखरच आपले संपूर्ण जीवन तुमच्यासमोर उलगडले आहे. शुभवर्तमान ग्रंथ वाचताना येशूने जे काही केले आणि सिद्धीस नेले, त्याचे तुम्ही प्रत्यक्ष साक्षीदार होता. त्याचे वचन जिवंत आहे आणि त्याच्या पहिल्या अनुयायांना जशी त्याची स्वतःची ओळख त्यातून झाली, तशीच ती तुम्हालाही होते. दुसरी गोष्ट म्हणजे, येशू खरोखरच तुम्हाला पुढे जाऊन ही जिवंत सुवार्ता जगाला सांगण्यास बोलावतो. म्हणून तुम्ही हे कसे करू शकता, यावर मनन करणे महत्त्वाचे आहे. तुम्ही ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानाची साक्ष कशी देऊ शकता? तुम्ही लोकांचे जीवन कसे बदलू शकता? स्वतः येशूचे कार्य तुम्ही कसे पुढे नेऊ शकता?

स्वर्गारोहणाच्या डोंगरावर आपल्या प्रभूने शिष्यांना दिलेले अभिवचन तुम्हालाही दिले आहे. “वरून येणाऱ्या सामर्थ्याने” तुम्हाला परिधान करण्यासाठी तो तुमच्यावर पवित्र आत्मा पाठवण्याचे अभिवचन देतो. ते सामर्थ्य स्वीकारून त्याचा पूर्ण उपयोग केलात, तरच आपल्या प्रभूने तुमच्यावर सोपवलेले कार्य तुम्ही पार पाडू शकाल. म्हणून तुम्ही पवित्र आत्म्याच्या स्वागतासाठी आपले अंतःकरण खुले कराल का आणि ख्रिस्ताचे कार्य पुढे नेण्यासाठी स्वतःला वाहून घ्याल का?

येशूकडून आपल्याला मिळालेले कार्य आपण पूर्णपणे समजून घेतले, तर आपल्या अंतःकरणात पवित्र भय दाटून येईल. पण देव आपल्याकडून काय अपेक्षा करतो याची जाणीव झाली की अनेकदा त्याऐवजी अपवित्र भीती आपल्याला ग्रासते. इतरांना सुवार्ता सांगणे, आपला विश्वास त्यांच्याशी वाटून घेणे, आपल्या कृतींनी सत्याची साक्ष देणे, आपल्या शत्रूंवर प्रेम करणे आणि केवळ सुवार्तेसाठी जगणे, या साऱ्याचा विचार केला की हे आपल्या आवाक्याबाहेरचे वाटू शकते. तुमच्याही बाबतीत असे होत असेल, तर हे लक्षात ठेवा: ही अपवित्र भीती दूर होऊ शकते आणि तिची जागा पवित्र भयाचे वरदान घेऊ शकते. पवित्र भय हे पवित्र आत्म्याचे वरदान आहे. देवाचा आणि त्याने आपल्यावर सोपवलेल्या कार्याचा प्रत्यक्ष अनुभव घेताना, त्या दोन्हींची महानता जाणण्यास हे वरदान आपल्याला प्रेरणा देते. ते आपल्याला प्रेरित करते, धीर देते आणि आपले अंतःकरण विस्मयाने व आदराने भरून टाकते. त्यातूनच पवित्र आत्म्याचे हे वरदान आणि त्याची इतर सर्व वरदाने आपल्याला ख्रिस्ताचे कधीही न संपणारे कार्य पार पाडण्यास समर्थ करतात.

देवाने तुला दिलेल्या विशिष्ट कार्यावर आज चिंतन कर. प्रार्थनापूर्वक येशूकडे पाहा: तो स्वर्गारोहणाच्या डोंगरावर उभा राहून तुझ्याकडे पाहत आहे. तो तुझ्याकडे पाहत असताना, तो स्वतः कोण आहे हे तुला उलगडून सांगू दे. तसेच, पृथ्वीच्या शेवटच्या टोकापर्यंत शुभवर्तमान पोहोचवण्याच्या त्याच्या चालू कार्यात तुझा नेमका वाटा कोणता आहे, हेही त्याला तुला दाखवू दे. ते कार्य धैर्याने, आनंदाने आणि पवित्र भयाने स्वीकार. त्या कार्याचा आदर कर, त्याचा आस्वाद घे, त्यावर मनन कर आणि ते आपलेसे कर. पृथ्वीवरील तुझ्या आयुष्याच्या अखेरपर्यंत ख्रिस्ताचा साक्षीदार होण्याचा निश्चय कर आणि अशा रीतीने ख्रिस्ताच्या जीवनातील या गौरवशाली सहभागाला स्वतःला वाहून घे.

हे स्वर्गात आरोहण केलेल्या माझ्या प्रभू, शरीर व आत्म्यासह तू तुझ्या पित्याच्या पूर्ण आणि गौरवमय सान्निध्यात प्रवेश केलास, तेव्हा पृथ्वीवरील तुझे कार्य पूर्ण करण्याची जबाबदारी तू तुझ्या शिष्यांकडे सोपवलीस. हे प्रिय प्रभू, माझ्या जीवनात मला तुझी हाक ऐकू येते आणि पृथ्वीवर तुझे ते कार्य पुढे नेण्याच्या गौरवशाली सेवेला मी स्वतःला वाहून घेत आहे. तुझ्या इच्छेप्रमाणे माझा उपयोग कर आणि मला स्वर्गातून येणाऱ्या सामर्थ्याने भरून टाक, म्हणजे तुझे तारणदायी वचन पृथ्वीच्या शेवटच्या टोकापर्यंत पोहोचवण्यास मला हातभार लावता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


(स्वर्गारोहणाचा महोत्सव येत्या रविवारी साजरा करण्यासाठी हलवला असेल, तर खालील चिंतन वापरावे.)  

तुमची समज अधिक सखोल करणे

पुनरुत्थानकाळातील सहाव्या आठवड्याचा गुरुवार

तेव्हा त्याच्या काही शिष्यांनी एकमेकांना विचारले, “तो आपल्याला म्हणतो, ‘थोड्या वेळाने मी तुम्हाला दिसणार नाही, आणि पुन्हा थोड्या वेळाने मी तुम्हाला दिसेन,’ आणि ‘कारण मी पित्याकडे जात आहे.’ या बोलण्याचा अर्थ काय?” मग ते म्हणाले, “तो म्हणतो तो ‘थोडा वेळ’ म्हणजे काय? त्याच्या बोलण्याचा अर्थ आपल्याला कळत नाही.” योहान 16:17–18

तुमचे काय? येशूच्या बोलण्याचा अर्थ तुम्हाला कळतो का? की या शिष्यांप्रमाणेच त्याच्या बोलण्याने तुम्हीही गोंधळून जाता? येशूने शिकवलेले सर्व काही आपल्याला पूर्णपणे समजते असा दावा करण्याचा मोह अभिमानामुळे होऊ शकतो. पण नम्रपणे आणि प्रामाणिकपणे पाहिले, तर कदाचित तुमचाही गोंधळ या शिष्यांसारखाच आहे. आणि त्यात वाईटच आहे असे नाही.

सर्वप्रथम, या शिष्यांचा गोंधळ दाखवतो की त्यांनी येशूचे बोलणे गांभीर्याने घेतले. ते उदासीन नव्हते. त्यांना त्याचे बोलणे महत्त्वाचे वाटत होते, त्यात त्यांना रस होता आणि ते समजून घ्यायची त्यांची इच्छा होती. येशूवर त्यांची काही प्रमाणात तरी श्रद्धा असली पाहिजे. नाहीतर त्यांनी त्याच्याकडे दुर्लक्ष केले असते. पण त्यांनी तसे केले नाही. त्यांनी त्याचे बोलणे ऐकले, ते समजून घेण्याचा प्रयत्न केला, त्याच्या शिकवणीवर चर्चा केली, त्याच्या शब्दांचा विचार केला आणि शेवटी ते आपल्याला समजले नाही, हे नम्रपणे मान्य केले.

शिष्यांचा गोंधळ पाहून येशू त्यांना दोष देत नाही. ते समजून घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत आणि त्यांच्या ठायी काही प्रमाणात श्रद्धा आहे, हे त्याला दिसते. हे शिष्य गोंधळलेले असले तरी येशू त्यांच्याशी थेट आणि स्पष्टपणे बोलण्याऐवजी रूपकांतून बोलत राहतो. येशू रूपकात्मक भाषेत बोलतो, याचे एक कारण म्हणजे त्याच्या शिकवणुकीचा आशय अतिशय गहन आहे. ती शिकवण चटकन आणि सहज समजून घेऊन पूर्णपणे आत्मसात करता येत नाही. स्वर्गराज्याची रहस्ये इतकी अथांग, विशाल, गहन आणि गूढ आहेत की ती समजू लागण्यासाठी आधी श्रद्धा असणे हाच एकमेव मार्ग आहे. श्रद्धा असणे म्हणजे सर्व काही पूर्णपणे समजणे नव्हे. श्रद्धा हे एक अलौकिक वरदान आहे. त्याद्वारे सारे काही पूर्णपणे दिसत किंवा समजत नसतानाही आपण विश्वास ठेवतो. ही खात्री देवाकडून येते, आपल्या स्वतःच्या तर्कशक्तीतून नव्हे. पण श्रद्धा नेहमीच अधिक सखोल समजुतीकडे नेते. म्हणून या शिष्यांनी आपली श्रद्धा व्यक्त केली, तेव्हा त्यांनाही येशूचे बोलणे उमजू लागले. येशू अशा रूपकात्मक भाषेत बोलत असला, तरी अखेरीस या शिष्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवण्याचे ठरवले. याच अध्यायात पुढे ते म्हणतात, “आता आम्हाला कळले की तुला सर्व काही माहीत आहे आणि कोणी तुला प्रश्न विचारण्याची गरज नाही. म्हणून तू देवाकडून आला आहेस, असा आम्ही विश्वास ठेवतो” (योहान 16:30).

श्रद्धा, देव, नैतिकता किंवा अशाच इतर विषयांबद्दल तुमच्या मनात गोंधळ असेल, किंवा जीवनातील विविध रहस्यांबद्दल, विशेषतः स्वतःच्या जीवनाबद्दल, तुम्ही संभ्रमात असाल, तर ते मान्य करण्यास घाबरू नका. आपला गोंधळ मान्य करणे म्हणजे नम्रपणे सत्य स्वीकारणे. ही नम्रता श्रद्धेची देणगी प्राप्त करण्याच्या दिशेने एक उपयुक्त पाऊल ठरेल.

जीवनातील रहस्यांबद्दल तुमच्या मनात काही प्रमाणात तरी उदासीनता आहे का, यावर आज चिंतन करा. तसे असेल, तर येशूने सांगितलेले सर्व काही समजून घेण्यासाठी जाणीवपूर्वक धडपड करणाऱ्या या शिष्यांसारखे होण्याचा निश्चय करा. आपला गोंधळ मान्य करण्यास आणि तो आपल्या प्रभूसमोर मांडण्यास घाबरू नका. श्रद्धेची देणगी मिळावी म्हणून प्रयत्न करा आणि श्रद्धेची ती ठिणगी तुम्हाला जीवनातील अनेक रहस्ये अधिक खोलवर समजून घेण्याचा मार्ग दाखवू द्या.

हे माझ्या गूढ प्रभू, तू आणि स्वर्गराज्याची सारी रहस्ये इतकी अथांग आणि गहन आहात की तुमची खोली, व्याप्ती आणि सौंदर्य कोणालाही कधीच पूर्णपणे उमगणार नाही. हे प्रिय प्रभू, माझे मन उघड, म्हणजे मला तू अधिक सखोलपणे उमगशील आणि तुझ्यावर व तू जे काही प्रकट करण्याचे ठरवले आहेस त्या सर्वांवर माझी श्रद्धा आहे, असे मला व्यक्त करता येईल. हे माझ्या देवा, माझा विश्वास आहे. जिथे माझा विश्वास कमी पडतो, तिथे मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


देवाच्या इच्छेच्या “प्रसूतीवेदना”

पुनरुत्थानकाळातील सहाव्या रविवारानंतरचा शुक्रवार

“प्रसूतीच्या वेळी स्त्रीला क्लेश होतात, कारण तिची वेळ आली आहे; पण बाळाला जन्म दिल्यावर, एक मूल या जगात आले आहे या आनंदामुळे तिला त्या वेदनेची आठवण राहत नाही.”  योहान 16:21

एखाद्या चांगल्या कारणासाठी आपल्याला कोणत्याही प्रकारचे क्लेश सोसावे लागतात, तेव्हाही हे सत्य नक्कीच लागू होते. लक्षात घ्या की प्रसूतीच्या वेदना एका चांगल्या आणि पवित्र कारणासाठी सोसलेल्या वेदना आहेत. म्हणून जेव्हा आई आपल्या नवजात बाळाला पाहते आणि त्याला कुशीत घेते, तेव्हा एका अर्थाने ती त्या वेदना विसरते. बाळाच्या जन्मामुळे त्या दुःखाचे रूपांतर आनंदात होते, या अर्थाने त्या दुःखाचा विसर पडतो.

जीवनात अनेक गोष्टींमुळे क्लेश होऊ शकतात. आजच्या शुभवर्तमानात येशू पुढे आपल्या शिष्यांना म्हणतो, “त्याप्रमाणे आताही तुम्हाला क्लेश होत आहेत.” तो असे म्हणतो, कारण आपण लवकरच पित्याकडे जाणार आहोत आणि छळामुळे त्या सर्वांना दुःख सोसावे लागेल, असे त्याने त्यांना नुकतेच सांगितले होते. पण मग तो त्यांना सांगतो की तो निघून गेल्यावर त्यांना तो दिसणार नाही; मात्र नंतर ते त्याला पुन्हा पाहतील आणि आनंदित होतील. तो असेही म्हणतो, “त्या दिवशी तुम्ही मला कशाबद्दलही प्रश्न विचारणार नाही.” हे वाक्य समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

मनस्ताप किंवा कोणत्याही प्रकारचे दुःख आपल्याला आपल्या जीवनाबद्दल, इतकेच नव्हे तर देवाबद्दलही प्रश्न विचारण्यास प्रवृत्त करू शकते. येशूला ठार मारल्यानंतर शिष्यांना प्रत्येक गोष्टीबद्दल प्रश्न पडले, हे स्पष्ट आहे. ते गोंधळून गेले होते आणि घाबरले होते. सर्व काही संपल्यासारखे वाटत होते. पुढे, येशू स्वर्गात आरोहण करून गेल्यानंतर आणि त्याने पवित्र आत्म्याला पाठवण्यापूर्वीही शिष्यांना काही प्रमाणात असाच गोंधळ जाणवला असेल. येशू त्यांना सोडून का गेला? तो आणखी काही काळ त्यांच्याबरोबर का राहिला नाही? आता त्यांना मार्ग कोण दाखवणार? असे कितीतरी प्रश्न त्यांच्या मनात उठले असतील.

आपल्याही बाबतीत असेच घडते. गोष्टी ठरवल्याप्रमाणे घडत नाहीत किंवा आपल्या जीवनाला वेदनादायक वळण लागते, तेव्हा आपण लगेच प्रश्न विचारू लागतो आणि देवाच्या परिपूर्ण योजनेबद्दलही शंका घेऊ शकतो. आपल्या पापामुळे परिस्थिती बिघडली असेल, तर पश्चात्ताप करून देवाकडे वळणे हा उपाय आहे. पण परिस्थिती बिघडली म्हणजे जीवन कठीण झाले असेल, तर आज आपण येशूचे शब्द विशेष लक्ष देऊन ऐकले पाहिजेत.

देवाची इच्छा पूर्ण करताना आपल्या वाट्याला दुःख आले, तर त्या दुःखाकडे कितीतरी मोठे कल्याण साधण्याचे एक साधन म्हणून पाहिले पाहिजे. प्रसूतीच्या कळांनंतर जशी अपत्याची देणगी मिळते, तसेच आपल्या जीवनात देवाची इच्छा प्रत्यक्षात आणताना सोसलेल्या वेदनांतून खुद्द देवाचे सान्निध्य लाभते. अशा वेळी धीराने सहन करणे हा सद्गुण विशेष महत्त्वाचा ठरतो. व्यसनावर मात करताना होणारा त्रास, प्रार्थना करावीशी वाटत नसतानाही प्रार्थना करण्यासाठी करावी लागणारी धडपड, किंवा ज्याने आपल्याला दुखावले त्याला क्षमा करताना होणारी मनाची ओढाताण—ही सारी दुःखाचे रूपांतर आशीर्वादात कसे होते याची उदाहरणे आहेत. आपल्या स्वार्थी इच्छेशी झुंज देणे अनेकदा कठीण असते. पण ही अंतर्मनातील झुंज देण्याचे फळ आनंद आहे. पापावर विजय मिळवण्यात आनंद आहे. प्रार्थनेत टिकून राहण्यात आनंद आहे. देवाच्या राज्यासाठी आपण सोसतो त्या प्रत्येक कष्टात आनंद आहे. पण हा आनंद नेहमीच सुरुवातीला जाणवत नाही. परिस्थितीला धीराने तोंड दिल्यावरच तो अनुभवता येतो.

देवाच्या गौरवासाठी तुम्ही सध्या सोसत असलेल्या कोणत्याही दुःखावर, किंवा एखादी गोष्ट करणे कठीण वाटते म्हणून ती तुम्ही सध्या टाळत असाल, तर त्या गोष्टीवर आज चिंतन करा. या अडचणींपासून मागे हटू नका. एका गौरवशाली फलप्राप्तीकडे नेणारे साधन म्हणून त्यांच्याकडे पाहा. देव तुम्हाला शुद्धीकरणासाठी आणि त्याने सोपवलेले कार्य पार पाडण्यासाठी बोलावत आहे. या वाटेवरच्या ‘प्रसूतीकळा’ धीराने सोसा. सुरुवातीला जाणवणाऱ्या अडचणींपलीकडे पाहा, म्हणजे शेवटी तुम्हाला काय लाभणार आहे ते दिसेल.

हे माझ्या गौरवशाली प्रभू, तू तुझे दुःखभोग परिपूर्ण सद्गुणाने सहन केलेस. पित्याची इच्छा पूर्ण करण्याच्या तुझ्या निर्धारात तू कधीच ढळला नाहीस, आणि तुझ्या धैर्यपूर्ण चिकाटीचे फळ म्हणजे पुनरुत्थानाचा गौरव. माझ्या जीवनातील क्रूस धीराने वाहण्यास मला मदत कर. त्यांतून तू शाश्वत आनंदाचे चांगले फळ आणशील, हे पाहण्याची आशा मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पित्याचे प्रकट झालेले प्रेम

पुनरुत्थान काळातील सहाव्या आठवड्याचा शनिवार

“मी तुम्हाला हे रूपकांतून सांगितले आहे. अशी वेळ येत आहे की, तेव्हा मी यापुढे तुमच्याशी रूपकांतून बोलणार नाही, तर पित्याविषयी तुम्हाला स्पष्टपणे सांगेन.” योहान 16:25

येशू पित्याविषयी स्पष्टपणे कधी बोलणार आहे? तो ज्या ‘घटके’विषयी बोलतो, ती घटका कधी येणार आहे? पहिला अर्थ असा की, ही ‘घटका’ म्हणजे येशूच्या मृत्यू, पुनरुत्थान आणि स्वर्गारोहणानंतरचा काळ. तेव्हा पेंटेकॉस्टच्या दिवशी पवित्र आत्मा शिष्यांवर येईल आणि त्यांची मने उघडील, जेणेकरून येशूने शिकवलेले सर्व काही त्यांना अधिक सखोलपणे आणि स्पष्टपणे समजेल. पण योहानाच्या शुभवर्तमानात ‘घटका’ हा शब्द येशूच्या वधस्तंभावरील मृत्यूलाही सूचित करतो. ती त्याच्या गौरवाची घटका आहे. त्या घटकेला मानवपुत्र आपल्या पवित्र दुःखसहनाद्वारे आपले तारण करतो. म्हणून येशूचे हे विधान वाचताना, तो आपल्या आगामी दुःखसहनाचा निर्देश करत आहे, हे लक्षात घेतले पाहिजे. येशूचे हे बोलणे ‘शेवटच्या भोजनातील निरूपणा’चा भाग आहे, हे आठवा. जिथे त्याला अटक होणार होती त्या गेथसेमनीच्या बागेकडे जाण्यास निघण्याच्या अगदी आधी येशूने हे निरूपण केले.

ही ‘घटका’ म्हणजे येशूचे दुःखसहन आणि वधस्तंभावरील मृत्यू, असा अर्थ घेताना एक गोष्ट लक्षात ठेवली पाहिजे: येशूने प्राण अर्पण केले, ही केवळ आपली मुक्ती घडवून आणणारी तारणकारी कृती नव्हे; तर स्वर्गातील आपल्या पित्याविषयी तो ज्या मार्गांनी सर्वांत स्पष्टपणे बोलतो, त्यांपैकीही हा एक मार्ग आहे. येशूचे दुःखसहन आणि मृत्यू शिष्यांना पित्याची अशी ओळख करून देतात, जी त्याच्या ‘रूपकात्मक भाषेतून’ होऊ शकली नव्हती. येशूने सूचक भाषेत सांगितलेले सत्यच होते, पण त्या भाषेतून ते सत्य पूर्णपणे उलगडू शकले नाही. मात्र, येशूने स्वेच्छेने स्वीकारलेल्या दुःखसहनातून आणि मृत्यूतून पिता कोण आहे, हे जितके सखोलपणे प्रकट होऊ शकते तितके स्पष्टपणे प्रकट होते. वधस्तंभ म्हणजे निखळ प्रेम, आणि पिताही निखळ प्रेम आहे. पित्याच्या इच्छेचे पालन करून येशूने वधस्तंभावर स्वीकारलेला मृत्यू सर्वांना दाखवून देतो की पित्याचे आपल्यावर इतके प्रेम आहे, की आपण त्याच्या एकुलत्या एक पुत्रावर केवळ विश्वास ठेवला तरी आपल्याला शाश्वत जीवनाचा वारसा मिळावा म्हणून तो त्या पुत्राचे बलिदान देण्यास तयार होता.

वधस्तंभाचा संदेश आपल्याला पित्याच्या प्रेमाचे सत्य शिकवतो. कल्पना करता येईल अशा सर्वांत निर्मळ आणि त्यागमय प्रेमाच्या कृतीतून ही शिकवण आपल्याला मिळाली. वधस्तंभावरून येशू ‘पित्याविषयी स्पष्टपणे’ बोलला, कारण वधस्तंभ संपूर्ण मानवजातीवरील पित्याच्या प्रेमाची खोली उलगडून दाखवतो. हे समजणे तुम्हाला कठीण जात असेल, तर असा अनुभव येणारे तुम्ही एकटे नाही. खुद्द शिष्यांनाही हे समजून घेणे कठीण गेले. म्हणूनच शेवटी त्यांची मने उघडण्यासाठी पवित्र आत्मा त्यांच्यावर येण्याची गरज होती. हे आवरण दूर व्हावे आणि देवाच्या असीम प्रेमाचा हा अत्यंत प्रभावी संदेश आपल्याला उमगावा, यासाठी आपल्यालाही पवित्र आत्म्याची गरज आहे.

पित्याचे तुमच्यावर किती खोल प्रेम आहे हे तुम्हाला स्पष्टपणे दाखवण्यासाठी आपल्या शिकवणीवरील आवरण दूर करण्याची येशूला किती उत्कट इच्छा आहे, यावर आज चिंतन करा. येशूला वधस्तंभावर खिळण्यात आले, त्या घटनेतून प्रकट होणारे हे सत्य स्वीकारण्यासाठी पवित्र आत्म्याला तुमचे मन उघडू द्या. या देणगीसाठी प्रार्थना करा. ही समज तुम्हाला द्यायची आहे, असे येशू तुम्हाला सांगतो, ते ऐका. मग पित्याचे हृदय आणि त्याचे तुमच्यावरील दैवी प्रेम पाहता यावे व समजून घेता यावे, यासाठी आवश्यक असलेल्या कृपेची वाट पाहा.

हे माझ्या प्रिय येशू, क्रूसावरील तुझी गौरवाची घटिका म्हणजे पित्याच्या प्रेमाचे सर्वांत स्पष्ट आणि पूर्ण प्रकटीकरण आहे. तुझे आणि तुझ्या स्वर्गीय पित्याचे आमच्यावर किती गाढ प्रेम आहे, हे क्रूसावर तू आम्हा सर्वांना दाखवतोस. हे प्रिय प्रभू, तू मला जे काही प्रकट करू इच्छितोस ते समजून घेण्यासाठी माझे मन खुले कर, म्हणजे जसजशी मला तुझी ओळख होईल, तसतशी तुझ्या स्वर्गीय पित्याचीही ओळख होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अ‍ॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल