Si Santa Teresa sa รvila, nga nailhan usab nga Santa Teresa ni Hesus, natawo nga Teresa Sรกnchez de Cepeda y Ahumada niadtong Marso 28, 1515, sa รvila, Espanya, sa mga ginikanan nga matinud-anon kaayo sa pagtuong Katoliko. Gibunyagan siya niadtong Abril 4, 1515, sa simbahan sa parokya ni San Juan Bautista. Ang iyang amahan, si Sรกnchez de Cepeda, naminyo na kaniadto. Siya ug ang iyang unang asawa, si Catalina del Peso y Henao, adunay tulo ka anak, usa ka babaye ug duha ka lalaki. Human mamatay si Catalina, naminyo si Sรกnchez kang Beatriz Davila y Ahumada, nga iyang gikaanakan og siyam, pito ka lalaki ug duha ka babaye. Si Teresa mao ang ikatulong anak sa ikaduhang kaminyoon sa iyang amahan. Lakip sa tulo niya ka igsoon gikan sa unang kaminyoon sa iyang amahan, onse tanan ang mga igsoon ni Teresa.ย
Gimatuto pag-ayo sa mga ginikanan ni Teresa siya ug ang iyang mga igsoon diha sa pagtuo, gitudloan sila bahin sa kinabuhi sa mga santos, ug gipalambo diha kanila ang debosyon sa atong Mahal nga Inahan. Tungod niining maayo ug balaang pagmatuto, sa edad nga unom o pito, misugod si Teresa sa seryosong pagpamalandong sa iyang kinabuhi sa pagtuo, nga nagtinguha nga mahimong santa ug bisan martir. Suod kaayo siya sa iyang igsoon nga si Rodrigo, nga magulang kaniya og upat ka tuig ug debotado usab kaayo. Kanunay silang magbasa og mga kinabuhi sa mga santos. Niadtong 1522, sa onse anyos si Rodrigo ug siyete anyos si Teresa, silang duha nagtinguha nga mamatay isip mga martir. Usa ka adlaw, nakahukom silang mobiyahe ngadto sa teritoryo sa mga Muslim aron matuman kana. Apan sa ilang paggawas sa siyudad, nasugat sila sa ilang uyoan samtang nagtabok sila sa taytayan sa gawas sa ganghaan sa siyudad, ug iyang gipauli sila ngadto sa ilang mga ginikanan. Si Teresa ug ang iyang igsoon, nga nagtinguha gihapon sa pagkabalaan, sa ulahi nakahukom nga magpuyo isip mga ermitanyo. Misulay sila sa pagtukod og mga ermitanyo duol sa ilang balay pinaagi sa pagpatong-patong og mga bato aron mahimong puy-anan. Apan tungod kay wala sila mogamit og semento, nangatumba ang mga bungbong nga bato ug wala mahuman ang ilang mga ermitanyo.
Niadtong 1528, sa dose anyos pa lamang si Teresa, namatay ang iyang inahan, ug hilabihan gayod ang iyang kasubo. Dako kaayo og impluwensiya ang iyang inahan kaniya, ug gimahal niya kini pag-ayo. Sa pagkamatay sa iyang inahan, gipili ni Teresa nga palalomon ang iyang debosyon sa iyang Mahal nga Inahan sa Langit, sanglit wala na ang iyang inahan dinhi sa yuta.
Ganahan kaayong mobasa ang inahan ni Teresa og mga basahon bahin sa pagkahalangdon sa pamatasan sa mga kabalyero, sa ilang kinabuhi, sa sinina, ug sa mga tanaman. Nalingaw usab si Teresa sa pagbasa niini, ilabina human mamatay ang iyang inahan. Nagtuo si Teresa nga kining mga basahona wala gayod makaapekto sa hiyas sa iyang inahan, apan siya, nga batan-on pa ug anaa sa panuigon nga gihulma pa ang iyang pagkatawo, sa ulahi nagmahay sa dakong kadaot nga nahimo niini kaniya. Dili gayod gusto sa iyang amahan nga mobasa siya og ingon niini nga mga basahon, busa kanunay siyang mobasa sa tago. Bisan pa og nagpadayon siya sa iyang mahiyasong kinabuhi ug pagkamaayo, mas naamgohan niya ang daotang epekto sa iyang gibasa.
Sa unang tulo ka tuig human mamatay ang iyang inahan, ang magulang nga babayeng igsoon ni Teresa maoy nag-atiman kaniya sa balay. Niadtong panahona, gawas sa nagkadakong hilig ni Teresa sa iyang mga gibasa, nasuod usab siya pag-ayo sa usa sa iyang mga ig-agaw nga babaye. Kini nga ig-agaw hilabihang kalibotanon ug ganahang mosaysay og mga istoryang layo kaayo sa mahiyasong kinabuhi. Sa buhi pa ang iyang inahan, bantayan gayod siya niini kon anaa ang iyang ig-agaw, apan human sa pagkamatay sa iyang inahan, mas midako ang impluwensiya niining ig-agaw kaniya. May panahon nga sulod sa pipila ka bulan, si Teresa ug ang iyang ig-agaw kanunayng mag-uban, maglibak ug maghisgot bahin sa daghang kalibotanong mga butang. Bisan pa sa dakong paningkamot ni Teresa nga mapalig-on ang iyang hiyas, ang impluwensiya sa iyang ig-agaw hinayhinay nga nakadaot kaniya pag-ayo. Niadtong 1531, gisugilon niya kining mga pakigbisog ngadto sa iyang magulang nga lalaking igsoon ug sa iyang amahan, ug gipadala siya nila sa duol nga tulunghaan sa kumbento nga may puy-anan alang sa mga estudyante, ang Our Lady of Grace, diin mahimo siyang maimpluwensiyahan sa kaayo sa mga madre. Sa samang panahon, ang magulang niyang babayeng igsoon nga nag-atiman kaniya naminyo ug mibalhin gikan sa ilang panimalay.
Mipuyo si Teresa sa tulunghaan nga may puy-anan sa mga estudyante sa dihang siya napulog unom ka tuig ang edad. Lisod kaayo alang kaniya ang unang walo ka adlaw sa monasteryo samtang hinayhinay niyang gipabalik ang iyang hunahuna ngadto sa Diyos ug gipalayo kini gikan sa kalibotanong mga ideya bahin sa pagkamakabalyero, romantikong gugma ug maanindot nga mga bisti. Nahadlok kaayo siya nga masayran sa mga madre kon unsa siya kakalibotanon sulod sa miaging tulo ka tuig, ug kini nakahatag kaniya og dakong kaguol. Apan human sa unang walo ka adlaw, nagsugod siya pag-usab sa pagpaningkamot sa pagkinabuhi nga mahiyasnon, mibalik ang kalinaw sa iyang kasingkasing, ug sa makausa pa nagsugod siya sa pagtinguha nga mahimong santa. Dakong panalangin alang kaniya ang mga madre, ug mapasalamaton kaayo siya sa ilang balaang impluwensiya. Nasuod siya ilabina sa usa ka madre nga kanunay niyang kaestorya og dugay bahin sa balaang mga butang. Tungod niini, misamot pa ang tinguha ni Teresa alang sa Diyos ug sa usa ka balaang kinabuhi. Nagsugod siya sa paghunahuna nga mahimong madre apan gisuklan niya kana nga tinguha tungod sa kahadlok. Nagkabangi ang iyang sulod. Sa dihang iyang gikonsiderar ang relihiyosong kinabuhi, nakahukom siya nga kon mao kini ang iyang bokasyon, susihon niya ang laing kombento nga gisudlan sa usa sa iyang suod nga mga higala.
Sa 1532, human magpabilin sa monasteryo sulod sa usa ka tuig ug tunga, mibiya si Teresa tungod sa usa ka grabeng sakit. Apan mas andam na siya karon nga magpabiling lig-on sa iyang kinabuhi sa pagtuo, nakasabot na kon unsa kaimportante ang maayong mga panaghigalaay, ug nasayran na niya kon unsa kapeligroso ang kalibotanong mga panaghigalaay. Sa pagbiya niya sa kombento, miadto siya sa balay sa iyang igsoong babaye aron atimanon. Mipuyo usab siya og makadiyot sa balay sa iyang uyoan. Ang igsoong babaye ni Teresa ug ang iyang uyoan parehong adunay dakong maayong impluwensiya kaniya, ug nagpadayon siya sa pagtubo sa hiyas ug sa tinguha nga modawat sa kabubut-on sa Diyos.
Human makapauli, mga tulo ka bulan nga nakigbisog si Teresa sa hunahuna nga mahimong madre. Nahibalo siya nga kini ang labing luwas nga dalan nga iyang masubay apan nahadlok siya sa paghimo sa maong desisyon, ug gibuhat sa yawa ang tanan aron kombinsihon siya nga dili gayod siya mahimong maayong madre. Kining sulodnong pakigbisog nga iyang giantos natapos sa iyang lig-ong determinasyon nga mahimong madre. Apan sa dihang iyang gisultihan ang iyang amahan bahin niini nga tinguha, hugot niya kining gisupak. Dili niya tugotan ang iyang pinalanggang anak nga babaye nga mobiya kaniya.ย
Sa edad nga kawhaan, bisan pa sa pagsupak sa iyang amahan, si Teresa ug ang iyang igsoong lalaki nga si Rodrigo nakahukom nga mosulod sa relihiyosong kinabuhi. Mibiya sila sayo sa buntag nga walay laing nahibalo. Misulod si Teresa sa Monasteryo sa Pagpakatawo sa mga Carmelitana sa รvila niadtong Nobyembre 2, 1535. Nahinumdoman niya nga masakit kaayo alang kaniya ang maong desisyon. Kinahanglan niyang suklan ang iyang mga pagbati bahin sa pagbiya sa iyang amahan ug pamilya, apan nahibalo siya nga mao kini ang gusto sa Diyos. Sa dihang nakasulod na siya sa kombento, nakaamgo siya nga ang paglahutay latas niadtong masakit nga desisyon mao gayod ang gusto sa Diyos, ug ang iyang determinasyon nagdala og kalinaw sa iyang kasingkasing.
Human sa iyang unang pagpahayag sa mga panaad usa ka tuig ang milabay, si Sor Teresa nasakit pag-ayo ug nagpabiling masakiton sulod sa pipila ka tuig. Sa ulahi, giatake siya og sakit sa kaunoran nga nakapahinabo sa pagkapiang sa pipila ka bahin sa iyang lawas ug grabeng kasakit. May higayon nga na-coma siya sulod sa upat ka adlaw ug gihunahuna nga patay na. Samtang nagsakit siya, mipuyo siya sa balay sa iyang igsoong babaye aron magpaayo, ug mihapit usab sa balay sa iyang uyoan. Gihatagan siya sa iyang uyoan og libro bahin sa usa ka piho nga pamaagi sa pag-ampo nga gitawag og โpag-ampo sa pagtipon sa kaugalingon,โ ug kining libroha nahimong usa sa iyang labing bililhong bahandi. Sa iyang pagbalik sa Kumbento sa Pagpakatawo sa Pulong, gibasa niya pag-ayo kadtong libroha ug gisugdan ang pag-ampo sa pagtipon sa kaugalingon, usa ka pamaagi sa pagpangita sa presensya sa Dios sulod sa iyang kaugalingong kalag. Milalom ang pag-ampo ni Sor Teresa, ug usahay nasinati niya ang gitawag sa mga mistiko og โpag-ampo sa kahilomโ ug bisan ang โpag-ampo sa panaghiusa.โ Ang iyang walay hunong nga pisikal nga kasakit nahimong pundasyon sa iyang pag-ampo, ug sulod niadtong daghang bulan sa pag-inusara ug pag-antos, ang iyang inadlaw-adlaw nga pag-ampo namunga og daghang kaayohan. Niadtong 1542, milagrosong naayo ang iyang pagkaparalisa, ug iyang gipasidungog ang iyang pagkaayo sa pagpangamuyo ni San Jose. Human maulii si Sor Teresa, ang iyang amahan nasakit. Giatiman niya kini hangtod sa pagkamatay niini, ug unya mibalik siya sa monasteryo niadtong 1543, sa hapit na siyang magtraynta anyos.
Sulod sa misunod nga napulo ka tuig sa iyang kinabuhi isip relihiyosa, si Sor Teresa nagkinabuhi sa kasagarang paagi, nga wala kaayoy pag-uswag sa pag-ampo. Mitug-an siya nga mas daghan pa siyag panahon nga gigugol sa pagpakig-estorya sa mga taga-baryo bahin sa kalibotanong mga butang kay sa pag-ampo. Apan, sa hapit na siyang magkuwarenta anyos, nasinati ni Sor Teresa ang mahimong tawgong iyang โikaduhang pagkakabig.โ Niadtong 1554, samtang miagi siya sa usa ka estatwa ni Kristo nga gilansang sa krus, kalit siyang natandog pag-ayo niining larawan. Hilabihan siyang natandog sa grasya nga iyang nasinati ang gasa sa mga luha. Wala madugay human niadto, nakabasa siya og usa ka kopya sa Mga Kumpisal ni San Agustin. Dako kaayo ang epekto niining libroha kaniya, kay iyang naamgohan nga kining bantog nga santos usa usab ka makasasala. Nakombinsir siya nga mahimo niyang makab-ot ang pagkabalaan bisan kon makasasala usab siya. Ilabi siyang natandog sa mosunod nga mga pulong, nga nahimong pundasyon sa dakong bahin sa iyang pagtulon-an:
Ulahi na kaayo ako nahigugma kanimo, O Katahom nga kanunayng karaan, kanunayng bag-o, ulahi na kaayo ako nahigugma kanimo! Diha ka sa akong sulod, apan ako didto sa gawas, ug didto ko ikaw gipangita. Sa akong pagkawalay katahom, midasmag ako ngadto sa matahom nga mga butang nga imong gibuhat. Kauban ko ikaw, apan ako wala makig-uban kanimo. Ang mga binuhat maoy nakapahilayo kanako gikan kanimo; apan kon wala pa sila diha kanimo, wala unta gayod sila. Mitawag ka, misinggit ka, ug gilagbasan mo ang akong pagkabungol. Mikidlap ka, misidlak ka, ug gipapas mo ang akong pagkabuta. Gihuyop mo kanako ang imong kahumot; gihanggab ko kini ug karon nangandoy ako pag-ayo kanimo. Natilawan ko ikaw, ug karon gigutom ug giuhaw ako sa dugang pa. Gihikap mo ako, ug nagdilaab ako sa pangandoy sa imong kalinaw (Mga Kumpisal: Libro 10: 27).
Gitabangan siya ni Agustin sa pagsabot nga ang Dios anaa sa iyang sulod ug nga gilikayan niya ang mistikong panaw ngadto Kaniya didto sa sulod. Sa misunod nga pipila ka tuig, nagsugod ang dakong kausaban sa kinabuhi ni Sor Teresa. Milalom ang iyang pag-ampo, ug nakasinati siya og daghang espirituhanong ekstasis ug mga panan-awon.
Nahibaloan usab sa publiko ang kalawom sa pag-ampo ni Sor Teresa. Usahay, makita siya sa mga madre nga anaa sa ekstasis sulod sa taas nga panahon. May mga higayon pa gani nga makita nila siyang naglutaw ibabaw sa salog sa kapilya. Ang ubang mga madre nagtuo nga ang iyang mga ekstasis, panan-awon, ug ubang mistikong kasinatian buhat sa yawa. Sa dihang nahibaloan usab sa mga lungsoranon kining daghang mistikong kasinatian, misamot ang paglibak ug pagbiaybiay kang Teresa. Gawas sa pagduhaduha sa mga madre ug sa ubang mga tawo sa lungsod bahin kaniya, si Sor Teresa mismo nagduhaduha usab sa iyang kaugalingon. Nabalaka siya nga ang yawa maoy nagpaluyo niining mga mistikong kasinatian, busa miduol siya sa pipila ka iladong mga pari aron mahimong iyang mga espirituwal nga magtatambag. Human sa makuting pagsusi sa iyang kalag sa pipila sa labing tinahod nga mga espirituwal nga magtatambag niadtong panahona, nasuta nga ang tanang kasinatian ni Sor Teresa gikan sa Dios. Nakahatag kini kaniya og dakong kalinaw ug sa kataposan nakapakombinsir sa daghan sa ubang mga madre nga usa ka santa ang ilang kauban sa pagpuyo.
Si Sor Teresa de Jesus, ang Repormador
Samtang mas lawom nga misulod si Sor Teresa de Jesus sa iyang ikaduhang pagkakabig, mas naamgohan niya ang pagkabugnaw sa espirituwal nga kinabuhi sa iyang kaugalingong kumbento, ingon man sa daghang ubang mga kumbento sa mga Carmelita sa tibuok Espanya. Imbes nga mahimong mga dapit sa lawom nga pag-ampo, mortipikasyon, ug pagpamalandong, nakita niya ang pagkakalibotanon, mga kaharuhay, ug kakulang sa pag-ampo. Tungod kay ang kumbento usa ka mahinungdanong bahin sa lungsod, daghang mga lumulupyo ang kanunayng mobisita niini, ug daghang mga madre ang mogugol og sobra nga panahon sa pagpakig-uban sa mga tawo sa lungsod. Nahibalo siya nga ang kasamtangang mga lagda sa iyang monasteryo dili gayod makapahimo sa mga madre nga mosulod sa lawom nga kinabuhi sa pakighiusa sa Dios nga ilang gitawag nga puy-an. Tungod niini, gisugdan siya sa Dios sa paggiya aron ipatuman ang usa ka reporma sa Orden sa mga Carmelita.
Niadtong 1562, gitukod ni Sor Teresa ang kumbento ni San Jose sa รvila. Human makadawat sa pagtugot sa obispo ug dayon sa Santo Papa, mibalhin siya sa iyang bag-ong kumbento niadtong 1563, ug midawat sa katungdanan isip inahang superyora ug sa titulo nga Madre Teresa. Sulod sa misunod nga lima ka tuig, gigugol niya ang kadaghanan sa iyang panahon sa pag-ampo ug pagsulat. Gisulat niya dili lamang ang bag-ong mga konstitusyon nga nagdumala sa nabag-ong kumbento sa mga Carmelita, kondili usab ang iyang basahon nga Ang Dalan sa Kahingpitan, diin naghatag siya og tin-aw nga mga pagtulon-an sa iyang mga kaubang madre bahin sa panaw ngadto sa pagkabalaan nga ilang pagasugdan.ย Sa iyang mga konstitusyon, gipabalik niya ang orden ngadto sa mga binuhatan sama sa higpit nga mga penitensiya, pag-ampo, pag-inusara, hugot nga kakabos, ug pagkahimulag gikan sa kalibotan. Lakip sa ilang mga penitensiya ang dili pagsul-ob og sapatos, maong gitawag sila nga mga Carmelita nga โDeskalso,โ nga nagpasabot og โwalay sapatos.โ
Niadtong 1567, nakadawat si Madre Teresa og pagtugot gikan sa superyor heneral sa mga Carmelita, si Rubeo de Ravenna, sa pagsugod sa pagtukod og dugang mga kumbento sumala sa lagda nga iyang gisagop uban sa iyang mga kaubang madre sa San Jose. Busa, sulod sa misunod nga pipila ka tuig, nagtukod siya og mga kumbento sa tibuok Espanya, sa Medina del Campo, Malagรณn, Valladolid, Toledo, Pastrana, Salamanca, ug Alba de Tormes. Nagkinahanglan kini og daghang pagbiyahe. Gikan sa 1571โ1575, nagtukod usab siya og mga kumbento sa Segovia, Beas de Segura, Seville, ug Caravaca de la Cruz. Sa kinatibuk-an, napulog pito ka kumbento ang iyang gitukod.
Nakadawat usab si Madre Teresa og pagtugot sa pagtukod og duha ka monasteryo alang sa mga lalaki. Sa tabang sa iyang bag-ong espirituwal nga magtatambag, si San Juan de la Cruz, nagtukod sila og bag-ong monasteryo sa mga brader nga Carmelita Deskalso niadtong 1568 sa Duruelo ug usa sa Pastrana niadtong 1569.
Apan, dili tanan maayog pagdawat sa buluhaton ni Madre Teresa. Niadtong 1576, ang mga sakop sa mga Carmelita nga wala moapil sa reporma nagpahigayon og tigom sa kapitulo heneral ug mibotar nga kinahanglang hunongon ni Madre Teresa ang tanang reporma ug mosibog ngadto sa โpagretiro.โ Mibalik siya sa iyang kumbento sa Toledo ug nagpabilin didto hangtod nga direktang nangilabot si Haring Felipe II sa Espanya.
Nagpabiling taas ang tensiyon taliwala sa mga Carmelite, bisan pa sa daghang pagtugot nga nadawat ni Teresa. Ang mga Carmelite nga wala modawat sa reporma nagpadayon sa pagsupak sa mga reporma ni Teresa hangtod sa 1578, sa dihang gimando sa Santo Papa nga himoon silang duha ka bulag nga probinsiya, nga nagtapos sa ilang panag-ilogay sa gahom. Sa 1594, dose ka tuig human sa kamatayon ni Teresa, ang duha ka probinsiya gideklarar nga managlahing mga orden, nga hingpit nang nagtapos sa mga tensiyon.
Niadtong Septiyembre 19, 1582, si Madre Teresa ni Jesus mihimo sa iyang kataposang panaw ngadto sa Kumbento sa Pagpahibalo sa Alba de Tormes, Espanya, nga iyang gitukod niadtong 1571. Wala madugay human sa iyang pag-abot, siya grabeng nasakit. Namatay siya kinse ka adlaw human sa iyang pag-abot, niadtong Oktubre 4, 1582, ug didto usab siya gilubong.
Siyam ka bulan human sa iyang kamatayon, gikuha gikan sa lubnganan ang lawas ni Madre Teresa ug nakitang wala kini madunot. Gikuha pag-usab ang iyang lawas gikan sa lubnganan niadtong 1585 ug nakitang wala gihapon kini madunot. Dayon gibalhin ang iyang lawas ngadto sa รvila aron ilubong, diin kini nagpabilin sulod sa wala pay usa ka tuig sa dihang gimando ni Papa Sixto V, sa hangyo sa Duke sa Alba de Tormes, nga ibalik ang iyang lawas sa dapit diin siya namatay. Hangtod karon, si Santa Teresa nagpabiling gilubong nianang kumbentoha.
Human sa kamatayon ni Madre Teresa, ang mga kumbento nga bag-o niyang gitukod nagpadayon sa paglambo, ug ang iyang mga sinulat nailhan sa kadaghanan. Niadtong Abril 24, 1614, gideklarar ni Papa Pablo V si Teresa nga โBeata.โ Sa 1617, ginganlan siya sa parlamento sa Espanya nga Patrona sa Espanya. Gikanonisar siya ni Papa Gregorio XV isip santa niadtong 1622, ug giproklamar siya ni Papa Pablo VI nga unang babayeng Doktor sa Simbahan niadtong 1970.
Ang Iyang mga Sinulat
Si Sor Teresa dili lamang usa ka kugihang magbabasa, kondili usa usab ka mabungahong magsusulat. Nagsulat siya og upat ka dagkong basahon, pipila ka mugbong mga sinulat, labing menos katloan ug usa ka balak, ug labing menos 458 ka sulat nga anaa pa hangtod karon. Ang iyang mga sinulat gisumada sa mosunod:
Ang Iyang Dagkong mga Buhat:
Ang Basahon sa Iyang KinabuhiโUsa ka awtobiyograpiya ni Santa Teresa ni Jesus. Nahuman niadtong 1565.
Ang Dalan sa KahingpitanโGisulat alang sa iyang mga madre human magsugod ang reporma, aron tudloan sila bahin sa pag-ampo ug pagpamalandong. Nahuman niadtong 1566.
Ang Basahon sa Iyang mga PagtukodโUsa ka detalyadong asoy sa iyang buluhaton sa pagtukod og bag-ong mga kumbento ug sa iyang pagreporma sa Orden sa mga Carmelite. Gisugdan pagsulat niadtong 1573 ug nahuman niadtong 1582.
Ang Kastilyo sa SulodโUsa ka basahon nga gisulat sa nagkaduol na ang kataposan sa iyang kinabuhi aron ihulagway ang tibuok panaw gikan sa mortal nga sala ngadto sa โIkaduhang Langitโ sa Espirituhanong Kaminyoon. Gisulat niadtong 1577, giusab niadtong 1580.
Ang Iyang Mugbong mga Buhat:
Espirituhanong mga PagpamatuodโUsa ka koleksiyon sa mugbong mga sinulat gikan sa 1565 hangtod sa iyang kamatayon.
Mga Pamalandong sa Awit sa mga Awitโmga 1566
Ang mga KonstitusyonโGiaprobahan niadtong 1567. Kini mao ang mga lagda sa adlaw-adlaw nga pagpuyo sa iyang mga kumbento nga gireporma.
Mga Pagpakigsulti sa KaugalingonโGisulat niadtong 1569.
Tubag sa Usa ka Espirituhanong HagitโGisulat niadtong 1572.
Bahin sa Paghimo sa Kanonikong PagbisitaโGisulat niadtong 1576.
Usa ka Satirikong PagsawayโGisulat niadtong 1576.
Mga BalakโGisulat sa nagkalainlaing panahon sa iyang kinabuhi. Katloan ug usa ka balak ang napreserbar, ug lagmit daghan pa kaayo siya og nasulat.
Mga SulatโGisulat tali sa 1546 ug 1577. Labing menos 468 ka sulat ang napreserbar. Gituohan nga daghang libo sa iyang mga sulat ang wala mapreserbar.
Ang Pag-ampo sa โAng Kastilyo sa Sulodโ
Kining libro, Ang Sulodnong Panaw Ngadto sa Diyos: Mga Pamalandong gikan kang Santa Teresa sa รvila, naningkamot sa pagbahin sa giisip sa daghan nga labing dakong sinulat ni Santa Teresa, Ang Sulodnong Kastilyo, ngadto sa sunodsunod nga mga leksiyon, pamalandong, ug pag-ampo. Ang matag leksiyon gikuha gikan sa mga sinulat ni Santa Teresa ug nagtinguha dili lamang sa pagpasabot sa matag piho nga pagtulon-an sa mubo ug tin-aw nga paagi kondili usab sa pagtabang kanimo, nga magbabasa, sa paggamit niini sa imong kaugalingong kinabuhi.
Aron mas maandam ka sa pagsugod sa mga leksiyon sa Ang Sulodnong Kastilyo, makatabang kon masabtan una nimo, sa kinatibuk-ang paghulagway, ang nagkalainlaing mga ang-ang ug matang sa pag-ampo nga gitudlo dili lamang ni Santa Teresa kondili usab sa mas halapad nga tradisyon sa atong Simbahan.
Ang mga pagtulon-an ni Santa Teresa ug sa ubang mga santos bahin sa pagbansay sa pag-ampo mahimong ipundok sa duha ka kinatibuk-ang kategoriya, nga ang matag usa adunay nagkalainlaing mga sanga. Aron mahimong tin-aw, kining duha ka kinatibuk-ang kategoriya ang atong gamiton: 1) aktibong pag-ampo; 2) pasibong pag-ampo.
Aktibong Pag-ampo: Ang aktibong pag-ampo sa kinatibuk-an gihubit ingong bisan unsang pag-ampo nga nagsugod sa atong paningkamot ug nagtapos diha sa Diyos. Sa aktibong pag-ampo, ikaw, isip nag-unang naglihok, mopili sa paggamit sa imong tawhanong paningkamot aron higugmaon ang Diyos diha sa pag-ampo. Gihimo kini pinaagi sa pag-apil sa imong salabutan, kabubut-on, mga pagbati, mga emosyon, ug bisan sa imong lawas sa pagsimba sa Diyos. Bisan tuod kini ang pag-ampo sa tanang nagsugod pa lamang sa pag-ampo, kining matang sa pag-ampo kinahanglang magpabiling bahin, sa usa o laing sukod, sa inadlawng pagsimba sa usa ka tawo sa Diyos. Apan samtang mas motubo ka sa imong kinabuhi sa pag-ampo, ug mas mosulod ka sa kahiladman sa Sulodnong Kastilyo sa imong kalag, mas mokunhod ang pagka-sentro sa aktibong pag-ampo samtang mohatag kini og luna sa pasibong pag-ampo.ย
Bisan tuod adunay daghang mga pamaagi sa aktibong pag-ampo nga gitudlo sa mga santos ug makita sa tradisyon sa Simbahan, aron mahimong yano ug tin-aw, atong hisgotan sa mas detalyado kining mga matang sa aktibong pag-ampo: pag-ampo sa tingog, pag-ampo sa hunahuna, ug aktibong pagtigom sa kaugalingon sa sulod.
Pag-ampo sa Tingog: Sumala kang Santa Teresa, ang pag-ampo sa tingog dili gayod pag-ampo gawas kon duyogan kini og pagpamalandong. Ang iyang gipasabot mao nga ang paglitok sa mga pag-ampo sa kusog dili pag-ampo gawas kon tinuod nga nasabtan, gitinguha, ug giapilan sa tawo ang pag-ampo nga iyang gilitok pinaagi sa tanang gahom sa iyang kalag. Sa ato pa, ang pag-ampo sa tingog nga gilitok kinahanglang masabtan sa hunahuna, pilion sa kabubut-on, ug ipahayag pinaagi sa mga pagbati ug mga emosyon. Sa pag-ampo sa tingog, gigamit usab ang lawas pinaagi sa paglitok sa pag-ampo sa madungog nga tingog.
Usa ka matang sa pag-ampo sa tingog makita sa sagradong musika. Pinaagi sa pagpahaom sa sagradong mga pulong sa musika, mas dali alang sa kalag ang pagsabot niadtong mga pulonga, ang pagpahayag niini uban sa mainitong pagbati, ug ang pagpili niini pinaagi sa kabubut-on. Daghan sa mga bantog nga awit sa pagdayeg sulod sa tradisyong Katoliko ang angay alang niining matang sa pag-ampo. Pananglitan, hunahunaa ang Gloria nga gigamit sa Misa. Kining matahom nga pag-ampo, kon duyogan og musika, makatabang sa usa ka tawo sa tinuyo ug kinabubut-ong paghimaya sa Diyos uban sa mga anghel ug mga santos, gamit ang tanang gahom sa kalag. Siyempre, posible nga awiton kana nga pag-ampo sa Misa nga walay kinasingkasing nga pag-apil niini ug nga nalinga ang hunahuna. Kon mahitabo kana, dili kini tinuod nga pag-ampo. Apan kon mag-ampo o moawit ka niana nga pag-ampo ug tinuod nga moapil niini uban sa tanang gahom sa imong kalag, nan nagbuhat ka sa pag-ampo sa tingog sumala sa katuyoan niini. Bisan tuod ang Liturhiya usa usab ka buhat ni Kristo nga atong giapilan, naglakip kini sa pag-ampo sa tingog. Ingong dugang nga pahinumdom, mahimo usab nga ampoan ang Liturhiya sa hilabihan ka pasibo ug kontemplatibong paagi kon ang Diyos modani kanimo ngadto sa Liturhiya nianang paagiha.
Karong panahona, daghang bag-ong porma sa kapanahonang Kristohanong musika ang nakasentro sa pagsimba sa Diyos. Daghan niining mga awita ang makatabang kanimo sa pag-ampo nga litokon. Pinaagi sa modernong mga elektronikong kahimanan, makapaminaw ka niining mga awita samtang nagmaneho, naglingkod sa balay o sa simbahan, o sa laing dapit, sama sa usa ka panagtigom sa pag-ampo uban sa uban.ย
Ang pag-ampo nga litokon gituyo aron moapil dili lamang ang hunahuna, kabubut-on, mga pagbati ug mga pangibog, kondili usab ang lawas pinaagi sa paglitok sa pag-ampo nga madungog. Tingali motindog ka alang nianang pag-ampo, awit man kini o laing pag-ampo nga litokon, o tingali moluhod ka. Mahimong magrosaryo ka uban sa uban, moapil sa Misa, makig-uban sa Liturhiya sa mga Takna, o motindog lamang ug mokanta o makigsulti sa Diyos nga ikaw ra, diha sa kahilom sa imong balay o sa laing pribadong dapit.
Ang pag-ampo nga litokon kanunayng maayong paagi sa pagsugod sa imong panahon sa pag-ampo uban sa Diyos. Mahimong makatabang ang paglitok og usa ka himno o paggamit sa awit sa mga anghel sa Langit nga nahisulat sa Basahon sa Pinadayag sa dihang magsugod ka sa pag-ampo, nga imong litokon nga madungog: โSantos, santos, santos ang Ginoong Diyos nga labing gamhanan, nga kaniadto mao, nga karon mao, ug nga moanhiโฆTakos Ka, Ginoo nga among Diyos, sa pagdawat sa himaya ug dungog ug gahom, kay Ikaw ang nagbuhat sa tanang butang; tungod sa Imong kabubut-on sila mitungha ug gibuhatโ (Pinadayag 4:8โ11).
Ang hinungdanon mao nga ang pag-ampo nga litokon gikinahanglan sa kinabuhi sa pag-ampo sa matag Kristohanon. Usa kini ka paagi sa tinuyong pag-apil dili lamang sa imong hunahuna ug kabubut-on sa pag-ampo, kondili usab sa imong lawas pinaagi sa imong postura ug paggamit sa imong tingog.
Pag-ampo sa Hunahuna: Ang pag-ampo sa hunahuna mao ang batasan sa aktibong paggamit sa imong hunahuna sa pagpamalandong sa mga misteryo sa pagtuo sulod sa taas-taas nga panahon. Bisan tuod si Santa Teresa nag-ingon nga ang pag-ampo nga litokon kinahanglan usab nga ubanan sa pagpamalandong, atong gilahi ang pag-ampo sa hunahuna gikan sa pag-ampo nga litokon tungod kay ang pag-ampo sa hunahuna kasagaran dili litokon nga madungog.
Ang pag-ampo sa hunahuna sagad gitawag og pagpamalandong. Apan, ang pulong nga โpag-ampo sa hunahunaโ gigamit sa mas halapad nga diwa aron malakip ang nagkalainlaing porma sa aktibong pagpakiglambigit sa sulod sa kaugalingon sa mga misteryo sa atong pagtuo.
Usa sa labing komon nga mga porma sa pag-ampo sa hunahuna mahitabo sa dihang maningkamot ka sa pagpamalandong sa usa ka bahin sa Balaang Kasulatan, usa ka maayong pagkasulat nga pag-ampo, o usa ka doktrina sa atong pagtuo. Pananglitan, mahimo nimong pilion ang bahin mahitungod sa pagkatawo ni Kristo ug basahon kini sa hinay-hinay, nga mamalandong sa matag pulong ug maningkamot sa pagsulod sa maong talan-awon pinaagi sa imong handurawan. Niining kahimtanga, mahimo nimong sulayan ang pagtan-aw sa maong hitabo isip usa ka tigpaniid, nga magtagad sa tanang nahitabo didto. Gikan niana, ang imong pagpamalandong mahimong mosangpot ngadto sa yano nga mahigugmaong pagtutok sa maong talan-awon. Imbes maningkamot sa pagsabot sa misteryo sa pagkatawo ni Kristo, mahimo nimong handurawon lamang ang maong talan-awon ug, pinaagi sa imong kabubut-on, motutok uban sa mahigugmaong pagsimba. Ang ubang paagi sa pagpamalandong sa Balaang Kasulatan naglakip sa pagsulay sa pagpaminaw sa mga tingog, pagsimhot sa baho sa mga mananap, pagsinati sa mga pagbati ni Jose ug Maria, ug pagsulod sa maong talan-awon nga daw atua ka didto nianang higayona.
Mahimo usab ang pag-ampo sa hunahuna pinaagi sa pagpili og usa ka matahom nga pagkasulat nga pag-ampo, pagpamalandong niini ug paghimo niini nga imong kaugalingong pag-ampo. Pananglitan, si San Ignacio de Loyola misulat og usa ka matahom nga pag-ampo nga miabot sa kinauyokan sa pagtugyan sa kaugalingon. Mao kini ang maong pag-ampo:
Kuhaa, Ginoo, ug dawata ang tanan kong kagawasan,
ang akong panumdoman, ang akong pagsabot,
ug ang tibuok kong kabubut-on,
ang tanan nga ania kanako ug akong gipanag-iya.Ikaw ang naghatag kanako sa tanan.
Kanimo, Ginoo, akong giuli kini.Imoha ang tanan;
buhata niini ang Imong pagbuot.
Ihatag lamang kanako ang Imong gugma ug ang Imong grasya.
Igo na kana alang kanako.
Ang pag-ampo sa hunahuna matuman pinaagi sa pag-ampo niini o sa susamang mga pag-ampo sa hinay-hinay ug uban sa tin-aw nga tuyo, nga palandongon pag-ayo ang matag pulong, maningkamot nga tuyuon ug kabubut-on gayod ang kahulogan niining pag-ampo, ug buhaton kini uban sa dakong kadasig. Mahimo kang magsugod sa unang duha lamang ka pulong ug balikbalikon kini sa imong hunahuna: โKuhaa, GinooโฆKuhaa, GinooโฆKuhaa, Ginooโฆโ
Ang pag-ampo sa hunahuna mahimo usab nga mogamit og lainlaing mga hulagway alang sa pagpamalandong. Pananglitan, mahimo nimong piyongon ang imong mga mata ug handurawon si Kristo sa Iyang trono sa Langit, o pamalandongon ang Ginoo nga nag-ingon kanimo, โAyaw kahadlok.โ Mahimo ka usab nga motutok uban sa gugma sa krusipiho o sa Balaang Eukaristiya, nga mamalandong sa tinagong presensya ni Kristo, o mamalandong sa grasya sa kapasayloan nga imong nadawat sa bag-o mong pagkumpisal.
Bisan og daghan ang mga paagi sa pag-ampo sa hunahuna, ang mahinungdanon mao nga imong pamalandongon ang lainlaing mga misteryo sa atong pagtuo gamit ang imong katakos sa pagpangatarongan, imahinasyon, ug bisan ang imong kabubut-on. Maningkamot ka sa pagsabot, pagpamalandong, pagtutok uban sa gugma, pagtugyan, ug pagsimba sa Diyos pinaagi sa tinuyo ug sulodnong mga buhat.
Usa ka kataposang butang nga angay hisgotan bahin sa pagpamalandong mao nga, bisan tuod kini sa panguna usa ka โaktibongโ matang sa pag-ampo nga atong ginabuhat pinaagi sa kaugalingon natong pagpili, usa usab kini ka pag-ampo nga kinahanglang dinasig sa Diyos. Nagpasabot kini nga samtang aktibo ka sa adlaw-adlaw nga pag-ampo sa hunahuna, mahimo nimong mabati nga ang Diyos naggiya kanimo ngadto sa piho nga mga pagpamalandong, pag-ampo, o mga tudling sa Balaang Kasulatan. Busa, kinahanglang sabton nga kining aktibong matang sa pagpamalandong kinahanglan usab nga dasigon ug giyahan sa Diyos. Ang pagsunod niining mga pagdasig sa Espiritu Santo makatabang sa pagpalalom niining matang sa pag-ampo.
Aktibong Rekoleksiyon: Ang Pag-ampo sa Aktibong Rekoleksiyon gitudlo ni Santa Teresa sa ikaduhang mga puloy-anan ug usab sa iyang librong Ang Dalan sa Kahingpitan. Kining matang sa pag-ampo mahimo usab nga isipong usa ka matang sa pag-ampo sa hunahuna kay usa kini ka bag-ong paagi sa pagpamalandong. Apan gilain kini og hisgot dinhi tungod kay kining paagi sa pagpamalandong mahinungdanon kaayo alang kang Santa Teresa.
Si Santa Teresa misugod sa pagkahanas niining matang sa pag-ampo sa dihang gihatagan siya sa iyang uyoan og usa ka libro nga giulohan og Ang Ikatulong Espirituwal nga Alpabeto ni Fray Francisco de Osuna. Ang aktibong rekoleksiyon labi nga mapuslanon samtang imong gitun-an ang mga leksiyon nga gitudlo sa Ang Kastilyo sa Sulod, tungod kay ang sukaranang baruganan sa pagtulon-an ni Teresa mao nga ang Diyos nagpuyo sulod sa kalag, ug ang paagi aron mahiusa sa Diyos mao ang pagsulod sa atong kaugalingong mga kalag, nga mopanaw latas sa lainlaing mga puloy-anan aron makaabot sa kinapusorang lawak diin nagpuyo ang Hari.
Ang aktibong rekoleksiyon sugdan pinaagi sa pagpiyong sa imong mga mata ug pagtan-aw sa sulod sa imong kaugalingon. Maningkamot ka nga dili motagad sa kalibotan sa gawas, nga tinuyong dili motagad sa imong mga igbalati. Samtang gibuhat nimo kini, imong pangitaon ang Hari nga nagpuyo sulod sa kastilyo sa imong kalag. Imo Siyang pangitaon, tawgon, pakigsultihan, sultihan sa tanan nimong mga kabalaka, higugmaon, ug tutokan. Nag-ingon si Santa Teresa nga samtang gibuhat nimo kini, makatabang ang paglitok ngadto Kaniya sa mga pulong sa โAmahan Namoโ nga hinay kaayo ug uban sa gugma, nga magtagad sa matag pulong nianang pag-ampo. Tungod kay Siya ang nagpuyo sulod nimo, ang paglitok nianang pag-ampo ngadto Kaniya usa ka buhat sa mahigugmaong pagsimba ug pagsalig.
Ang aktibong rekoleksiyon mahimo usab nga maglakip sa pag-ila sa imong mga sala samtang nagpanaw ka sa sulod sa imong kaugalingon. Samtang gibuhat nimo kini, mobati ka og pagbasol sa maong mga sala ug personal nga ipahayag kana nga pagbasol uban sa lig-ong tinguha sa pagbag-o. Ang mahinungdanon niining pag-ampo mao ang pagpanaw ngadto sa Diyos nga nagpuyo sa kinapusoran sa imong kalag. Samtang gibuhat nimo kini, molalom ang imong pag-ila sa kaugalingon samtang maatubang nimo ang imong mga kahuyang ug mga sala. Molalom ang imong pagkaamgo sa katahom ug dignidad sa imong kalag tungod kay mas nahibalo ka nga ang Diyos nagpuyo sulod nimo. Motubo ang imong tinguha sa paghigugma sa Diyos ug sa dili gayod pagpasakit Kaniya. Kining tanang mga pagkaamgo makatabang kanimo sa pagsulod sa mas lawom pa gayod diin nagpuyo ang imong mahigugmaong Diyos.
Ang pag-ampo sa aktibong rekoleksiyon kinahanglan usab nga mahimong usa ka naandang buhat nga imong ginabansay sa tibuok adlaw. Busa, pinaagi sa kinasingkasing ug tinuyong pagsulod sa imong kaugalingon aron makauban ang Diyos sa mga higayon sa pag-inusara ug pag-ampo, mas sayon nimong mapadayon kana nga kahimtang sa sulodnong pagtigom samtang nagtuman ka sa imong adlaw-adlaw nga mga katungdanan.
Katingbanan sa โAktibongโ Pag-ampo: Ang aktibong pag-ampo nagsugod kanato, sa atong gawasnong pagpili ug tuyo, ug dayon nagpunting sa Dios ug diha sa Dios usab ang kataposang tumong niini. Bisan tuod kining matang sa pag-ampo nagkinahanglan sa inspirasyon sa Dios, ang kinauyokan niini mao ang tinuyong pagpili sa pagsulod sa mga misteryo sa Dios. Ang Dios kanunayng nagsulti. Kanunay Siya nga nagtawag kanato ug nagdani kanato ngadto Kaniya. Sa dihang mosulti Siya, kadtong nagbuhat sa aktibong pag-ampo motubag pinaagi sa pagpili nga gamiton ang tanang gahom sa ilang kalag aron makigtagbo sa presensya sa Dios. Kini ginabuhat pinaagi sa pag-ampo nga gilitok, mga meditasyon, mga pagpamalandong, ug sa tinuyong paghipos sa atong kaugalingon aron mahigugmaong sugdan ang panaw ngadto Kaniya nga nagpuyo sa sulod.
Pasibong Pag-ampo:ย Ang pasibong pag-ampo lahi sa aktibong pag-ampo kay kining matang sa pag-ampo nagsugod sa Dios ug matapos dinhi kanato. Dili kini sa panguna usa ka butang nga atong pilion nga buhaton. Tungod sa kinaiya mismo sa pasibong pag-ampo, dili kini usa ka butang nga atong mapiling buhaton sa atong kaugalingong gahom. Nagkinahanglan kini og labaw pa kay sa usa lamang ka inspirasyon gikan sa Dios. Nagkinahanglan kini nga ang Dios mao ang nag-unang molihok sulod sa atong mga kalag. Sa atong bahin, igo lamang kitang mahimong pasibong mga tigdawat niining pag-ampo, nga nagpasakop sa buhat nga gipili sa Dios nga buhaton sa sulod nato.
Ang pasibong pag-ampo kasagarang gitawag og โgibubo nga kontemplasyon.โ Sama sa aktibong pag-ampo, adunay lainlaing mga paagi nga masinati sa kalag ang gibubo nga kontemplasyon, sanglit adunay lainlaing mga paagi nga ang Dios aktibong mogiya kanimo niining kahimtang sa pag-ampo. Timan-i nga niining pag-ampo, ang Dios na ang โaktibongโ mogiya kanimo. Dili ikaw ang โaktibongโ mogiya sa imong pag-ampo.
Ang pasibong pag-ampo, o ang pag-ampo sa gibubo nga kontemplasyon, masinati sa dili maihap nga mga paagi. Ang Dios molihok diha sa matag usa kanato sumala sa paagi nga Iyang pilion ug sa paagi nga labing maayo alang sa matag usa kanato. Sa paghisgot sa lainlaing mga paagi nga gibuhat kini sa Dios, gipaambit ni Santa Teresa ang mosunod nga mga matang sa kontemplatibong pag-ampo, nga mopatim-aw nga naggikan sa panguna sa iyang kaugalingong kasinatian: pasibong rekoleksiyon, ang pag-ampo sa kalinaw, ang pag-ampo sa panaghiusa, ang panagsaad sa kaminyoon, ug ang Espirituwal nga Kaminyoon. Sa makausa pa, kinahanglang sabton nga kining mga paghulagway, bisan tuod komon sa daghan, sa panguna mga paghulagway sa paagi nga nasinati ni Santa Teresa kining pasibong mga matang sa pag-ampo samtang nagkaduol siya pag-ayo sa sentrong Puluy-anan sa iyang kalag ug misulod sa Espirituwal nga Kaminyoon. Bisan tuod magkalahi ang kasinatian sa matag usa niining mga matang sa pag-ampo, nagsilbi kini nga mapuslanon kaayong giya alang sa tanan.
Pasibong Rekoleksiyon: Ang pag-ampo sa pasibong rekoleksiyon susama sa aktibong rekoleksiyon. Ang kalainan mao nga sa pasibong rekoleksiyon, ang Dios direktang molihok diha sa kalag ug modani niini ngadto sa kaugalingong kahiladman diha sa hilom nga rekoleksiyon. Ang salabutan ug ang imahinasyon dili pa hingpit nga nagpahulay atol niining gibubo nga pag-ampo, apan ang kabubut-on nagsugod na sa pagkabihag sa Dios, ug ang gawasnong kalibotan sa palibot niini nagsugod na nga daling mapasagdan. Niining pag-ampo, mas sayon na alang kanato ang pagtutok sa Dios nga nagtawag kanato gikan sa sulod, nga nagpuno sa kabubut-on og lawom nga gugma ug pagtagad. Sa dihang ibubo sa Dios kining pag-ampo ngadto sa imong kalag, mapiyong ka nga dili tinuyo ug mosulod sa usa ka pag-inusara sa sulod uban sa Dios. Mahimong mamatikdan sa hunahuna ang nahitabo, apan tugotan niini kining malumong pagsibog ngadto sa kahiladman.
Ang Pag-ampo sa Kahilom: Kini nga pag-ampo gitawag usab nga pag-ampo sa espirituhanong mga paghupay. Kon kini nga pag-ampo ibubo sa Dios, ang kabubut-on maoy pangunang maapektuhan. Niining pag-ampoa, ang salabutan anaa usab sa pagpahulay, bisan tuod makahunahuna ug makapamalandong gihapon kini sa nagakahitabo. Usa ka dakong gugma sa Dios ang motungha diha sa kabubut-on, ug didto masinati ang dagkong espirituhanong kalipay tungod kay ang kabubut-on, sa unang higayon, makasinati sa tinuod nga pagbaton sa Dios. Kini nga pag-ampo mahimong magpadayon sulod sa taas nga panahon, bisan samtang nagtuman ka sa imong inadlawng mga katungdanan. Apan, niining pag-ampoa, madani ka sa kahilom ug pag-inusara kay hilabihan ang imong kalipay sa pagbaton sa imong kabubut-on. Ang pipila sa mga bunga nga madawat gikan niining pag-ampoa mao ang dakong kagawasan sa espiritu, balaang kahadlok sa Dios ug dakong pag-amping nga dili makapasakit Kaniya, lawom nga pagsalig sa Dios, gugma sa mortipikasyon ug pag-antos alang sa Dios, lawom nga pagpaubos pinaagi sa pagtubo sa pag-ila sa kaugalingon, pagsalikway sa kalibotanong mga kalipay, ug pagtubo sa tanang mga hiyas.
Ang Pag-ampo sa Panaghiusa: Kining mistikong kahimtang sa pag-ampo kasagarang dili molungtad og kapin sa tunga sa oras. Niining pag-ampoa, ang tanang gahom sa kalag nahikatulog, nga nagpasabot nga ang salabutan, panumdoman, handurawan, ug kabubut-on hingpit nga nadala diha sa Dios nga daw namatay ka na alang niining kalibotana ug sa tanang anaa niini. Dili ka maghunahuna, dili makahinumdom og mga larawan, kondili makapabilin lamang nga hingpit nga nalunod diha sa Dios. Kini usa ka matang sa โmatam-is nga kamatayonโ nga imong masinati sa makadiyot. Sa dihang ang kalag mahigmata gikan niining pagkatulog sa mga gahom niini, mabilin kang nahibulong sa bag-o lang nahitabo. Ang kalag mapuno sa balaang pagtahod ug katingala sa Dios ug magpabiling mapasalamaton hangtod sa kahangtoran alang niining diosnong panagtagbo.
Panagsaad sa Kaminyoon: Usahay gitawag usab nga โpanaghiusa sa pagpahiuyon,โ ang panagsaad sa kaminyoon mao ang kataposang ang-ang sa gibubo ug pasibong pag-ampo nga masinati sa dili pa ang Espirituhanong Kaminyoon. Ang panagsaad sa kaminyoon dili usa ka permanenteng kahimtang sa panaghiusa uban sa Dios, kondili susama sa usa ka tawo nga nakigsaad na sa iyang umaabot nga kapikas ug mogahin og dakong panahon uban nianang tawhana sa pagpangandam alang sa kaminyoon. Sanglit ang Dios Mismo mao ang Pamanhonon, ang โpanagsaad sa kaminyoonโ mahimong usa ka hilabihan ka lawom nga panahon sa kataposang pagpangandam. Bisan tuod si Teresa tin-aw nga nag-ingon nga ang mistikong kasinatian dili gikinahanglan aron moagi niining ang-anga sa panaghiusa uban sa Dios, taas ang iyang pagpaambit sa pipila sa daghang mga kasinatian nga mahimong masinati sa usa ka tawo niining kahimtanga sa pag-ampo. Lakip sa nagkalainlaing mga kasinatian, mahimong masinati ang mosunod: mga ekstasis (gitawag usab nga mga pagkasakgaw ug mga trance), paglupad sa espiritu, espirituhanong mga pagdasig, espirituhanong mga pagsamad, hilabihang paghilak, lawom nga pagkaamgo sa sala, mga paglutaw sa lawas, mga pagpakigsulti, ug mga panan-awon. Atol niining mga kasinatiana, dili lamang ang tanang sulodnong gahom sa kalag ang nadala diha sa Dios, kondili bisan ang gawasnong mga gahom sa lawas mahunong usab sa paglihok. Wala kay kahibalo sa nagakahitabo sa imong palibot sanglit hingpit kang nalunod diha sa mismong kalag sa Dios. Ang nahibilin na lamang mao nga kining panagtagboa mahimong usa ka permanenteng kahimtang, nga mahitabo sa Espirituhanong Kaminyoon.
Espirituhanong Kaminyoon: Usahay gitawag usab nga Makapausab nga Panaghiusa, ang Espirituhanong Kaminyoon mao ang pagsulod sa kalag ngadto sa lawak sa kaminyoon uban sa Hinugugma ug pagpabilin uban Kaniya hangtod sa kahangtoran. Nagtuo si San Juan sa Krus nga kini usa ka permanenteng kahimtang, sama nga ang kaminyoon dinhi sa yuta dili mabungkag. Daw mouyon si Santa Teresa apan nagpasidaan sa kalag nga anaa niining kahimtanga nga kanunayng magbantay. Niining kahimtanga sa pag-ampo, sanglit hingpit nang nabatonan ang Hinugugma, wala nay panginahanglan alang sa ekstasis o ubang mistikong mga kasinatian. Ang tanang gahom sa lawas ug kalag nakasentro sa Dios, ug kanunay kang naglakaw diha sa panaghiusa uban sa Dios. Aduna kay bag-ong kadasig alang sa kabubut-on sa Dios, sa pag-antos alang Kaniya, sa pagluwas sa mga kalag, ug sa pagpasaylo ug paghigugma sa uban uban sa labaw-sa-kinaiyahan nga kusog. Hingpit nimong makalimtan ang imong kaugalingon ug ang Dios na lamang ang imong gikabalak-an. Kining kahimtanga sa pag-ampo sama sa pagsulod sa usa ka โikaduhang Langitโ nga malabwan lamang sa mismong Beatipikong Panan-awon.
Katingbanan sa โPasibongโ Pag-ampo: Ang pasibong pag-ampo nagagikan sa Diyos ug mosangko kanato. Kini ang paglihok sa Diyos diha sa kalag; kita mga andam lamang nga moapil. Kining matang sa kontemplasyon nga gibubo sa Diyos dili mapugos. Kon pugson kini, malimbongan lamang nimo ang imong kaugalingon pinaagi sa usa ka bakak nga kasinatian sa pagkawalay bisan unsa nga ikaw ra mismo ang nagmugna. Ang tanang matang sa pasibong pag-ampo nga gibubo sa Diyos mahitabo sulod kanato tungod lamang sa sugo sa Diyos. Kining pag-ampo nga gibubo sa Diyos hinayhinay nga nagsugod, nagpadayon sa pagbag-o sa kalag pinaagi sa pagpahilom sa matag gahom sa lawas ug kalag, ug unya nagtugot nga mogula ang kalag nga nabag-o sa lawas ug espiritu, hingpit nga nahiusa sa Hinigugma diha sa usa ka makanunayong kahimtang sa Espirituhanong Kaminyoon. Kining panaghiusa mao ang gitawag natong tanan nga kab-oton niining kinabuhia, ug usa kini ka butang nga kinahanglan natong tanan nga paaboton ug itugyan ang atong kaugalingon niini kon pilion sa Diyos nga ihatag kini samtang giandam nato ang atong kaugalingon sa pagdawat niini.
Kataposang mga Hunahuna sa Pasiuna
Ang mga nagbasa niining libroha lagmit interesado kaayo sa pagtubo sa espirituhanong kinabuhi. Siyempre, maayo kana nga tinguha. Ang labing maayong hinumdoman samtang nagbasa ka niining mga panid ug nagkat-on sa mga leksiyon nga gitudlo ni Santa Teresa mao nga ang bugtong katuyoan niining espirituhanong panaw mao ang hingpit nga pagpahiuyon sa kaugalingon ngadto sa Persona ni Kristo. Samtang nagbasa ka sa daghang mistikong kasinatian nga gihulagway ni Santa Teresa, mahimong matintal ka sa pagtinguha niining mga mistikong kasinatian alang sa imong kaugalingon. Mahimo gani nga masayop ka sa paghunahuna nga nasinati na nimo o nasinati karon kini nga mga butang. Mahimong usa kini ka dakong sayop. Balikbalik nga gipasidan-an ni Teresa ang iyang mga igsoong madre nga dili gayod mangita og mistikong mga kasinatian. Hinuon, kinahanglan nilang pangitaon ang Diyos ug ang Diyos lamang. Ang pagkabalaan wala diha sa mistikong mga kasinatian; anaa kini sa pagpahiuyon sa kabubut-on sa Diyos. Kadtong sobra nga nadani sa mistikong mga kasinatian nga masinati sa pipila ka tawo samtang nagkalalom ang ilang pag-ampo sagad daling mahulog sa bakak ug kaugalingong minugna nga mga kasinatian nga nagagikan sa ilang kaugalingong imahinasyon o bisan sa daotan. Busa, sa tibuok nimong pagbasa, sunda ang tambag ni Teresa sa dihang nagpasidaan siya bahin sa pagtinguha og mistikong mga kasinatian.
Ang ikaduhang mahinungdanong sukaranang kamatuoran nga angay hinumdoman samtang nagbasa ka sa iyang mga pagtulon-an mao nga ang pag-abot sa Ikapitong Pinuy-anan usa ka taas kaayong proseso. Si Teresa mismo wala makasinati niining kataposang gasa sa Espirituhanong Kaminyoon hangtod sa ulahing bahin na kaayo sa iyang kinabuhi, human sa mga dekada sa mainitong pag-ampo. Busa, kadaghanan sa mga nagbasa niining libroha labing makapahimulos sa unang tulo ka kapitulo. Kon gigamit nimo kining libroha alang sa espirituhanong pagtubo, ayaw kahadlok sa pagpadayon sa pagbasa sa mga leksiyon niadtong unang tulo ka kapitulo hangtod nga gikinahanglan. Apan kon magsugod ka sa pagsinati sa daw pasibong pag-ampo sa kontemplasyon nga gibubo sa Diyos, gamita ang mga leksiyon sa ikaupat ug sa mosunod nga mga kapitulo isip giya. Hinumdomi usab nga ang usa ka maayo, balaan, ug maalamong espirituhanong giya makatabang pag-ayo niadtong ulahing mga pinuy-anan. Alang sa kadaghanan, ang pagbasa ug pagpamalandong sa mga leksiyon sa ikaupat nga mga pinuy-anan ug sa unahan niini magsilbi una sa tanan nga tinubdan sa inspirasyon, pagdasig, ug paglaom nga kadtong mga grasya mahimong imo usab sa umaabot nga adlaw.
Santa Teresa de Jesus, ikaw usa ka anak nga babaye sa Simbahan, usa ka mapainubsanong alagad sa Diyos, usa ka tigbag-o, usa ka mistika, ug usa ka dakong suga nga nagdan-ag alang sa tanan. Palihog iampo ako samtang mapinangad-oon kong gipamalandongan ang mga leksiyon nga imong gitudlo. Pinaagi sa imong pagpangamuyo, hinaot madiskobrehan ko ang presensya sa Diyos nga nagpuyo sulod kanako, samtang nagapanaw ako nga mas lawom pa ngadto sa sentro sa akong kalag diin nagpuyo ang Dakong Hari. Santa Teresa de Jesus, iampo mo kami. Jesus, nagsalig ako Kanimo.