Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!
Apatnapung Araw = Ang Buo Mong Buhay
Unang Linggo ng Kuwaresma (Taon A)
Noong panahong iyon, dinala ng Espiritu si Jesus sa ilang upang tuksuhin ng diyablo. Nag-ayuno Siya nang apatnapung araw at apatnapung gabi, at pagkatapos ay nagutom Siya. Mateo 4:1–2
Mahalaga ang bilang na “apatnapu.” Sa Banal na Kasulatan, ginamit ito nang mahigit 145 beses. Halimbawa, ang ulan noong Malaking Baha ay tumagal nang apatnapung araw at apatnapung gabi. Sa bawat pag-akyat ni Moises sa Bundok Sinai, nanatili siya roon nang apatnapung araw at gabi. Nagpagala-gala sa ilang ang mga Israelita sa loob ng apatnapung taon. Pagkatapos ng Kanyang muling pagkabuhay, nagpakita si Jesus sa Kanyang mga alagad sa loob ng apatnapung araw bago umakyat sa Langit. At marami pang ibang paggamit ng “apatnapu” sa buong Bibliya. Kapansin-pansin na mahalaga rin ang apatnapu sa kalikasan ng tao, sapagkat nabubuo tayo sa sinapupunan ng ating ina sa loob ng apatnapung linggo bago isilang.
Ang “apatnapu” na ginugunita natin ngayon ay ang apatnapung araw at apatnapung gabi na ginugol ng ating Panginoon sa ilang, kung saan tinukso Siya ng diyablo habang Siya ay nag-aayuno at nananalangin. Ginagamit ang apatnapu upang sumagisag sa isang panahon ng pagsubok, pagdadalisay, paghihirap o pagsusuri. Dahil dito, dapat din itong makita bilang sagisag ng buo mong buhay dito sa lupa. Sa salaysay ni San Mateo tungkol sa pagtukso kay Jesus sa ilang, sadyang ginamit niya ang mga salitang “apatnapung araw at apatnapung gabi.” Sa kanyang paliwanag tungkol dito, binigyang-diin ni San Beda na ang panahong ito ay hindi lamang sumasagisag sa ating buong buhay, kundi ang “mga araw” ay kumakatawan sa maraming biyaya at pagpapalang tinatanggap natin, samantalang ang “mga gabi” ay kumakatawan sa mga krus na ating pinapasan.
Sa pagsisimula natin ng ating paglalakbay ngayong Kuwaresma, mahalagang muli nating isabuhay sa ating buong buhay ang mga aral mula sa pananatili ni Jesus sa ilang. Isaalang-alang natin ang dalawang aral na makukuha natin sa siping binanggit sa itaas. Una, makikita natin na si Jesus ay “dinala ng Espiritu sa ilang upang tuksuhin ng diyablo.” Itinuturo nito sa atin na hindi lamang tiniis ni Jesus ang tukso, kundi hinarap Niya ito. Hindi Siya natakot sa diyablo at hindi Niya kinatakutan ang mga pag-atake nito. Sa halip, kusa Niyang hinarap ang mga tuksong iyon, sa paggabay ng Espiritu, hindi lamang upang mapagtagumpayan ang mga ito sa Kanyang buhay kundi upang bigyan din tayo ng kakayahang harapin ang bawat tukso sa ating buhay sa pamamagitan ng kapangyarihan at pagkukusa ng Espiritu Santo. Hindi tayo dapat matakot kailanman na harapin nang tuwiran at buong tiwala ang mga tukso kapag ang Espiritu Santo ang nangunguna.
Ang ikalawang mahalagang aral ay ang kusang pag-aayuno ni Jesus sa panahong ito sa ilang. Ipinapakita nito ang kahalagahan ng birtud ng pagtitimpi sa buhay. Kung titingnan natin ang panahong ito ng apatnapu bilang sagisag ng ating buong buhay, mauunawaan natin na dapat laging maging bahagi ng ating buhay ang pagtitimpi. Kapag nararanasan natin ang mga kagalakan at pagpapala ng buhay (ang apatnapung araw), nararapat lamang na ipagdiwang natin ang mga ito. Ngunit dapat natin itong gawin palagi nang may pagpipigil sa sarili, sapagkat hindi natin dapat hayaang ang mga lumilipas na bagay ng mundong ito ang maging pangunahing kasiyahang hinahanap natin. Itinuturo ni San Juan de la Cruz na maaari pa nga tayong labis na maapekto sa pagkagiliw sa mga espirituwal na kaaliwan. Sa kabilang banda, kapag nararanasan natin ang mga krus ng buhay (ang apatnapung gabi), dapat din tayong magpigil sa sarili, sapagkat hindi natin dapat hayaang ang mga paghihirap na ating tinitiis ay magpahina ng ating loob o maglihis sa atin mula sa paghahanap at pagtupad sa kalooban ng Diyos. Ang pag-aayuno, na ang ibig sabihin ay ang pagtatamo natin ng birtud ng pagtitimpi, ay dapat laging gumabay sa atin sa mga tagumpay at kabiguan ng buhay, at tumulong sa ating panatilihing nakatuon ang ating mga mata sa mga katotohanang ipinahayag sa atin ng Diyos at tanggihan ang mga kasinungalingan ng diyablo.
Pagnilayan ngayon ang kahalagahan ng buong tapang na pagsasabuhay ng birtud ng pagpipigil sa sarili sa buong buhay. Sa maraming pagtaas at pagbaba ng buhay, sa mga kagalakan at kalungkutan, mga pagpapala at mga krus, dapat nating hayaang akayin tayo ng Espiritu, na hinaharap ang bawat kalagayan nang may tapang at pagpipigil sa sarili. Pagnilayan ang mga paraan kung paano ka nahihirapang pasanin ang iyong mga krus o labis na kumakapit sa mga kaaliwan ng buhay. Sikaping tahakin ang landas ng kabutihang-asal ngayong Kuwaresma bilang pagtulad sa apatnapung araw at gabi ni Hesus sa ilang.
Panginoon kong mapagpigil sa sarili at matapang, hinarap Mo ang lahat ng tukso nang may tapang at lakas. Nag-ayuno Ka sa loob ng apatnapung araw at apatnapung gabi upang turuan kami kung paano harapin ang mga pagtaas at pagbaba ng buhay. Ipagkaloob Mo po sa akin ang mga birtud ng pagpipigil sa sarili at katapangan, at ipagkaloob Mo sa akin ang Espiritu Santo upang masundan Kita tungo sa ilang ng sarili kong buhay. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Paglilingkod ng mga Anghel
Unang Linggo ng Kuwaresma (Taon B)
Itinulak ng Espiritu si Jesus patungo sa disyerto, at nanatili Siya roon nang apatnapung araw, na tinutukso ni Satanas. Kasama Niya ang mababangis na hayop, at pinaglingkuran Siya ng mga anghel. Marcos 1:12–13
Kay kamangha-mangha ng pangyayaring pinagninilayan natin ngayon. Si Hesus, ang Anak ng Diyos, ang Ikalawang Persona ng Kabanal-banalang Trinidad, ay nagpakumbaba sa dalawang paraan sa siping binanggit sa itaas. Una, hinayaan Niyang danasin Niya ang mga tukso ni satanas. Ikalawa, pinahintulutan Niya ang mismong Kanyang mga nilikha, ang mabubuting anghel, na maglingkod sa Kanya sa Kanyang anyong tao.
Una sa lahat, alalahanin na si satanas ay isang anghel na nahulog sa kasalanan. Nilikha siya ng Diyos at nilikhang mabuti. Ngunit ipinahihiwatig ng Aklat ng Pahayag (12:4) na ang sangkatlo ng mga nilikhang anghel ay pinalayas sa Langit upang gumala sa daigdig. Kumikilos ang mga demonyong ito sa ilalim ng pamamahala ng pinakamataas na anghel na nahulog sa kasalanan, si satanas. Kaya, ayon sa sipi sa itaas, si satanas mismo ang tumukso kay Hesus sa ilang. Bukod dito, pinahintulutan ni Hesus ang mabubuting anghel na maglingkod sa Kanya sa Kanyang kalikasang pantao. Inihahayag ng mga gawang ito ang kaganapan ng birtud ng pagpapakumbaba sa pagkatao ng ating Panginoon.
Ayon kay Santo Tomas de Aquino, nilikha ang mga anghel sa tatlong pangunahing dahilan. Ang una ay upang sumamba. Ang pagsamba sa Diyos ay nagbubunga ng pakikipagkaisa sa Diyos at nagbibigay-daan sa ganap na pag-ibig na dumaloy sa pagitan ng Diyos at ng bawat anghel. Ikalawa, isinasakatuparan ng mga anghel ang kalooban ng Diyos sa lahat ng bagay. Kabilang dito ang pagpapatupad ng mga batas ng kalikasan at ang pagkakaloob ng biyayang nakamit ni Kristo sa Krus. Ikatlo, ginagamit ng Diyos ang mga anghel bilang mga sugo. Nakatala sa Banal na Kasulatan ang iba’t ibang paraan ng pakikipag-usap ng mga anghel sa mga propeta, sa ating Mahal na Ina, kay San Jose at sa iba pa. Naniniwala rin si Santo Tomas de Aquino na ang bawat isa sa atin ay pinagkakalooban ng isang natatanging anghel na tagatanod na ang tungkulin ay hindi lamang tayo protektahan kundi ipaalam din sa atin ang kalooban ng Diyos.
Bilang Diyos, si Hesus ang Lumikha ng lahat ng anghel, kasama ng Ama at ng Espiritu Santo. Bilang tao, si Hesus ang tumanggap kapwa ng paglilingkod ng mabubuting anghel at ng mga pag-atake ng mga anghel na nahulog sa kasalanan. Sa mapagpakumbabang pagpapasailalim Niya sa likas na kapangyarihan ng mga nilikhang anghel na ito, itinuturo rin sa atin ni Hesus na dapat nating gawin ang gayon din.
Isa sa mga pangunahing likas na kapangyarihan ng kapwa mabubuti at masasamang anghel ay ang kakayahang makaimpluwensiya at magmungkahi ng mga kaisipan. May kakayahan ang mga anghel na magharap sa iyong imahinasyon ng mga ideyang naglalayong alinman sa impluwensiyahan ka tungo sa kabutihan (ang mabubuting anghel) o linlangin ka at akayin sa kasalanan (ang masasamang anghel). Tunay ang mga pakikipag-ugnayang ito, at dapat natin silang mabatid. Sa kanyang aklat na Mga Pagsasanay na Espirituwal, naglalaan si San Ignacio de Loyola ng maraming panahon at pagsisikap sa pagtalakay sa paglilingkod ng mga anghel. Itinuturo niya kung paano makikilala ang pagkakaiba ng mga kasinungalingan at panlilinlang ng mga anghel na nahulog sa kasalanan at ng nakaaaliw na paggabay na ipinahahatid ng mabubuting anghel. Sa maraming paraan, ang ating sipi ng Ebanghelyo ngayon, kung saan ipinasailalim ni Hesus ang Kanyang sarili sa mga tukso at paglilingkod ng mga anghel, ay nagbibigay ng matibay na suporta sa kahalagahan ng pagsisikap na maunawaan kung paano tayo naiimpluwensiyahan ng mga nilikhang anghel na ito. Para sa higit pa tungkol dito, tingnan ang aklat na Probing the Depths: Ignatian Lessons and Meditations Arranged According to the Liturgical Year.
Pagnilayan mo ngayon ang kamangha-manghang katotohanan na kapwa ang mga anghel at mga demonyo ay patuloy na kumikilos sa iyong buhay, na naghahangad na maimpluwensiyahan ka. Habang pinagninilayan mo ang kanilang espirituwal na papel sa iyong buhay, isaalang-alang ang iba’t ibang paraan upang higit mo silang makilala. Kausapin mo ang iyong anghel de la guarda. Hilingin ang pamamagitan ng mga anghel na may pinakamataas na antas. Sikapin mong makiisa sa kanilang pagsamba sa Diyos. Manalangin para sa kanilang pag-iingat. Hilingin mong ipabatid nila sa iyo ang pinakamatataas na katotohanan mula sa Diyos. Sikaping maging mapagmatyag sa mga banal na anghel na ito upang, habang natututuhan mong makilala ang kanilang mga tinig, maging handa kang sumunod sa patnubay na ibinibigay nila sa iyo mula sa Diyos.
Aking Panginoon at Lumikha ng Lahat, nilikha Mo ang hanay ng mga anghel para sa maluwalhating layunin ng pag-ibig at pagsamba. Ipinagkakatiwala Mo rin sa kanila ang misyong isakatuparan ang Iyong banal na kalooban at makipag-ugnayan sa amin dito sa lupa. Tulungan Mo po akong higit na maging mulat sa mga panlilinlang ng mga anghel na nagkasala at sa patnubay ng mabubuting anghel. Mga anghel ng Diyos, ipanalangin ninyo ako, ingatan at gabayan tungo sa ganap na kalooban ng Diyos. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagkilos Upang Sumalakay
Unang Linggo ng Kuwaresma (Taon C)
Puspos ng Espiritu Santo, bumalik si Hesus mula sa Jordan at pinatnubayan ng Espiritu patungo sa ilang sa loob ng apatnapung araw, upang tuksuhin ng diyablo. Luke 4:1–2
Kapag ang isang tao ay inaatake o nakadarama ng banta, karaniwan siyang nagtatanggol sa sarili. Halimbawa, kung biglang salakayin ng kaaway ang mga sundalo, malamang na pumuwesto sila upang magtanggol. Gayundin, kapag nadarama nating personal tayong inaatake ng iba o tinutukso ng diyablo, madalas nating sikaping ipagtanggol ang ating sarili. Gayunman, sa larangan ng mga laro, palakasan, at mga gawaing militar, may karaniwang kasabihang, “ang pinakamahusay na depensa ay isang mahusay na pag-atake.” Sa madaling salita, ang pinakamabisang paraan upang hindi magwagi ang kalaban ay ang sumalakay sa halip na manatili lamang sa isang posisyong nagtatanggol.
Sa maraming paraan, ito ang ginawa ni Hesus nang pumasok Siya sa ilang. Batid Niyang nais Siyang wasakin ng masama. Kaya nang pumasok si Hesus sa ilang sa loob ng 40 araw upang manalangin at mag-ayuno, ginawa Niya ito bilang isang uri ng pagsalakay laban sa diyablo. Ang mga tukso kay Hesus sa ilang ay hindi pangunahing mga paghihirap na kailangan Niyang tiisin at labanan. Sa halip, ang mga ito ay una sa lahat mga walang-bisang pag-atake ng masama, sapagkat isinabuhay na ni Hesus ang mga kabutihang salungat sa mga ito.
Anong mga tukso at kasalanan ang kabilang sa iyong pinakamabibigat na pakikibaka? Sa anong mga paraan mo nararanasang matalo? Sa anong mga paraan ka pumuwesto upang magtanggol sa pagsisikap na mapagtagumpayan ang iyong mga pakikibaka? Napakadalas na mali ang paraan ng pagharap natin sa mga tukso. Nakikita natin ang mga ito bilang mga pag-atake ng masama na dapat nating labanan at ipagtanggol ang ating sarili laban dito. At bagaman totoo iyon, hindi iyon ang buong katotohanan. Ang buong katotohanan ay ito: ang pinakamabisang paraan upang mapagtagumpayan ang mga pakikibakang kinakaharap natin ay ang tuwirang harapin ang mga ito nang buong sigasig at nang may pagkukusang sumalakay, sa pamamagitan ng pagpili sa kabutihang salungat sa mga ito.
Isaalang-alang ang tatlong tuksong napagtagumpayan ni Hesus sa ilang: katakawan, pagmamapuri, at kasakiman. Ang pagpasok ni Hesus sa ilang sa loob ng 40 araw na iyon ang naging paraan upang gapiin Niya ang mga tuksong ito bago pa man iharap sa Kanya. Sa kusang pagpiling mag-ayuno sa pagkain sa loob ng 40 araw na iyon, pinawalang-bisa ni Hesus ang tukso ng katakawan. Sa pagpili sa kababaang-loob ng pagpasok sa katahimikan ng ilang upang makapiling nang sarilinan ang Kanyang Ama, inalisan ni Hesus ng kapangyarihan ang tukso ng pagmamapuri. Sa pagpili ng isang buhay ng karukhaan at kasimplehan, napagtagumpayan Niya ang anumang tukso ng makamundong kayamanan, bago pa man ito ialok sa Kanya.
Sa pagsisimula natin ng apatnapung araw na paglalakbay na ito sa Kuwaresma, pagnilayan mo ngayon ang mga kasalanan at tukso sa iyong buhay na kailangang mapagtagumpayan. Kung palagi ka na lamang nagtatanggol laban sa ilang pakikibaka, lalo na kung may mga pagkakataong natatalo ka, panahon nang baguhin ang iyong pamamaraan. Ngayong Kuwaresma, yakapin mo ang mga birtud na kasalungat ng mga kasalanang pinakamalakas tumukso sa iyo. Aktibo mong isabuhay ang mga birtud na iyon. Piliin ang kabaitan kung nakikipagbuno ka sa galit. Piliin ang pag-aayuno kung nakikipagbuno ka sa katakawan. Piliin ang pagiging bukas-palad kung nakikipagbuno ka sa kasakiman. Anuman ang iyong pinakikibaka, bumaling ka sa birtud na pinakakailangan mo at ituon dito ang iyong pansin ngayong Kuwaresma upang ikaw rin ay maging handang-handa na tanggihan ang masama at ang kanyang mga kasinungalingan kapag dumating sa iyo ang tukso.
Panginoon kong tinukso, nilabanan Mo ang lahat ng tukso sa Iyong buhay sa pamamagitan ng pagpili sa bawat mabuting birtud at ganap na pagsasabuhay ng mga ito. Tulungan Mo po akong makita ang mga birtud na pinakakailangan ko ngayon at bigyan Mo ako ng lakas na kailangan ko upang buong-puso kong pagsikapang kamtin ang mga ito ngayong Kuwaresma. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang mga Pinakahindi Karapat-dapat
Lunes ng Unang Linggo ng Kuwaresma
Sinabi ni Hesus sa kanyang mga alagad: “Kapag dumating ang Anak ng Tao sa kanyang kaluwalhatian, kasama ang lahat ng mga anghel, uupo siya sa kanyang maluwalhating trono, at titipunin sa kanyang harapan ang lahat ng mga bansa. At paghihiwalayin niya sila, gaya ng pagbubukod ng pastol sa mga tupa at mga kambing.” Mateo 25:31–32
Kay lalim ng larawang ito para pagnilayan! Subukan mong ilarawan sa iyong isip ang tagpong ito. Sa isang tiyak na sandali sa hinaharap, ang Ikalawang Persona ng Kabanal-banalang Trinidad, na ngayon ay nagkatawang-tao rin bilang “Anak ng Tao,” ay babalik sa lupa sa kaluwalhatian, napapaligiran ng lahat ng mga anghel ng Langit, at uupo sa Kanyang bago at maluwalhating trono. Sa harap ng tronong iyon, titipunin ang bawat tao mula sa bawat bansang umiral kailanman, at hahatulan ang bawat isa ayon sa kanyang mga gawa. Ang mga naglingkod sa ating Panginoon at nagpakita ng awa at habag sa pinakamaliliit sa Kanyang mga kapatid ay makaririnig kay Hesus na nagsasabi, “Halikayo, kayong mga pinagpala ng aking Ama. Manahin ninyo ang kahariang inihanda para sa inyo mula nang itatag ang sanlibutan.” Ang mga hindi naglingkod kay Kristo at hindi nagpakita ng awa sa pinakamaliliit ay itataboy tungo sa walang hanggang kaparusahan habang sinasabi sa kanila ni Hesus, “Lumayo kayo sa akin, kayong mga isinumpa, tungo sa apoy na walang hanggan na inihanda para sa Diyablo at sa kanyang mga anghel.” Sa araw na iyon, iisang bagay lamang ang magiging mahalaga, sapagkat ang kahihinatnan sa kawalang-hanggan ay tiyak nang mapagpapasyahan at hindi na mababago. Ang tanging magiging mahalaga ay kung ilalagay ka sa kanan ng ating Panginoon upang manahin ang buhay na walang hanggan, o sa Kanyang kaliwa at itatapon sa apoy na walang hanggan.
Kung minsan, sa ating paglalakbay sa buhay, maaaring mawala sa ating paningin ang maluwalhating araw na ito. Kapag iniisip natin ang Diyos at ang Langit, madaling mahulog sa mapangahas na pag-aakalang tiyak na ang Langit para sa atin. Ang Diyos ay mabait at maawain, at mahal Niya tayo. Kaya ipinagpapalagay nating tiyak na ang pagpasok sa Langit at tanging ang pinakamasasamang tao lamang ang mapupunta sa impiyerno. Ngunit hindi ganito inilalarawan ni Hesus ang Araw ng Paghuhukom.
Ipinaliliwanag ni Hesus na sa oras ng paghuhukom, mamamangha ang mga matuwid na ang pagkalinga sa mga nagugutom, nauuhaw, dayuhan, hubad, may sakit, o nakabilanggo ay katumbas pala ng pagpapakita ng pagmamahal sa Diyos. Gayundin, mamamangha ang mga nagpabaya sa mga taong ito na hindi nila minahal ang Diyos nang hindi nila minahal ang pinakamaliliit sa mga kapatid ni Hesus. Huwag mong ipagwalang-bahala ang aral na ito. Hindi nagpaligoy-ligoy si Hesus sa Kanyang mga salita. Napakalinaw at tiyak ng Kanyang sinasabi.
Sa iyong buhay, sino ang mga “pinakahamak” na ito na tinutukoy ni Jesus? Ang mga nagugutom at nauuhaw ay hindi lamang yaong may mga pisikal na pangangailangan, kundi pati ang mga may espirituwal na pananabik na kailangang matugunan. Sila ang mga naliligaw o nalilito sa buhay na nangangailangan ng patnubay. Ang dayuhan ay maaaring sinumang nalulungkot at madaling hindi mapansin. Ang hubad ay maaaring yaong hindi kayang tustusan ang kanilang mga pangangailangan. Ang maysakit ay maaaring yaong matatanda o nagdurusa sa iba’t ibang paraan. At maaaring kabilang sa mga bilanggo ang mga nakagapos sa kasalanan na nangangailangan ng tulong upang makalaya. Huwag mong kaliligtaang hanapin ang ating Panginoon, na naroroon sa mga taong nakapaligid sa iyo.
Pagnilayan mo ngayon ang mga tao sa iyong buhay na tila pinakanaliligaw at pinakanangangailangan ng iyong habag. Ang mga taong wala tayong ganang lapitan ang siya pang madalas na higit na nangangailangan ng ating habag at awa. Ang mga “pinakahamak” ay madalas na yaong ating hinuhusgahan, hinahatulan o hindi pinapansin. Isipin mo ang taong tila hindi karapat-dapat sa iyong pagmamahal, at alamin mong si Jesus ay nananahan sa kanya, naghihintay na mahalin mo Siya sa pamamagitan ng pagmamahal sa taong iyon.
Panginoong puspos ng awa, dakila ang Iyong habag at tunay ang Iyong paghuhukom. Tulungan Mo akong laging ituon ang aking isip sa huli at maluwalhating araw na iyon, kung kailan babalik Ka sa buo Mong karilagan at kaluwalhatian upang hukuman ang mga buhay at mga patay. Nawa’y tunay kong sundin ang Iyong mga salita at paghandaan ang araw na iyon sa pamamagitan ng pagmamahal sa Iyo sa lahat ng tao, lalo na sa mga higit na nangangailangan. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagdarasal ng Ama Namin
Martes ng Unang Linggo ng Kuwaresma
Sinabi ni Jesus sa kanyang mga alagad: “Sa pagdarasal, huwag kayong magdaldal tulad ng mga pagano, na nag-aakalang pakikinggan sila dahil sa dami ng kanilang salita. Huwag kayong tumulad sa kanila. Mateo 6:7–8
Alalahaning may mga pagkakataong lumalayo si Jesus nang mag-isa at ginugugol ang buong gabi sa pananalangin. Kaya malinaw na sinasang-ayunan ni Jesus ang mahahaba at taimtim na panahon ng pananalangin, sapagkat ibinigay Niya sa atin ang Kanyang sariling halimbawa bilang aral. Ngunit malinaw na may pagkakaiba ang ginawa ng ating Panginoon sa buong magdamag at ang pinuna Niyang ginagawa ng mga pagano kapag sila ay “nagdaldal” nang napakaraming salita. Matapos punahin ang pananalangin ng mga pagano, ibinigay sa atin ni Jesus ang dasal na “Ama Namin” bilang huwaran ng ating personal na panalangin.
Nagsisimula ang dasal na Ama Namin sa pagtawag sa Diyos sa isang lubhang personal na paraan. Ibig sabihin, ang Diyos ay hindi lamang isang makapangyarihang nilalang sa sansinukob. Siya ay personal at kapamilya—Siya ang ating Ama. Ipinagpapatuloy ni Jesus ang panalangin sa pagtuturo sa atin na parangalan ang ating Ama sa pamamagitan ng pagpapahayag ng Kanyang kabanalan, ng Kanyang pagiging banal. Ang Diyos at ang Diyos lamang ang Banal na pinagmumulan ng lahat ng kabanalan ng buhay. Habang kinikilala natin ang kabanalan ng Ama, dapat din natin Siyang kilalanin bilang Hari at hangarin ang Kanyang paghahari sa ating buhay at sa daigdig. Matutupad lamang ito kapag nasusunod ang Kanyang ganap na kalooban “dito sa lupa para nang sa langit.” Nagtatapos ang ganap na panalanging ito sa pagkilala na ang Diyos ang pinagmumulan ng lahat ng ating pang-araw-araw na pangangailangan, kabilang ang kapatawaran ng ating mga kasalanan at pangangalaga laban sa lahat ng kasamaan.
Matapos ang ganap na panalanging ito, ibinibigay ni Jesus ang konteksto kung paano ito at ang bawat panalangin ay dapat dasalin. Sinasabi Niya, “Kung pinatatawad ninyo ang mga tao sa kanilang mga pagkakasala, patatawarin din kayo ng inyong Ama sa langit. Ngunit kung hindi ninyo pinatatawad ang mga tao, hindi rin patatawarin ng inyong Ama ang inyong mga pagkakasala.” Magiging mabisa lamang ang panalangin kung hahayaan natin itong baguhin tayo at gawin tayong higit na katulad ng Ama sa Langit. Kaya kung nais nating maging mabisa ang ating panalangin para sa kapatawaran, dapat nating isabuhay ang ating ipinagdarasal. Dapat din nating patawarin ang iba upang patawarin tayo ng Diyos.
Pagnilayan mo ngayon ang ganap na panalanging ito, ang Ama Namin. Isang tukso ang maging labis tayong pamilyar sa panalanging ito anupat hindi na natin pinagtutuunan ang tunay nitong kahulugan. Kung mangyari iyon, matutuklasan nating dinarasal natin ito na higit na katulad ng mga pagano na basta na lamang bumibigkas ng mga salita. Ngunit kung buong pagpapakumbaba at katapatan nating inuunawa at isinasapuso ang bawat salita, makatitiyak tayong ang ating panalangin ay magiging higit na katulad ng panalangin ng ating Panginoon. Ipinapayo ni San Ignacio de Loyola na pagnilayan nang napakabagal ang bawat salita ng panalanging iyon, isa-isa. Subukan mong manalangin sa ganitong paraan ngayon, at hayaang ang Ama Namin ay maging tunay na pakikipag-ugnayan sa Ama sa Langit sa halip na basta pagbigkas lamang ng mga salita.
Ama namin, sumasalangit Ka, sambahin ang ngalan Mo. Mapasaamin ang kaharian Mo. Sundin ang loob Mo dito sa lupa para nang sa langit. Bigyan Mo kami ngayon ng aming kakanin sa araw-araw. At patawarin Mo kami sa aming mga sala, para nang pagpapatawad namin sa nagkakasala sa amin. At huwag Mo kaming ipahintulot sa tukso, at iadya Mo kami sa lahat ng masama. Amen. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Tanging Tunay na Tanda ng Krus
Miyerkules ng Unang Linggo ng Kuwaresma
Habang lalo pang dumarami ang mga nagkakatipon, sinabi sa kanila ni Jesus, “Ang salinlahing ito ay isang masamang salinlahi; humihingi ito ng tanda, ngunit walang tandang ibibigay rito maliban sa tanda ni Jonas.” Lucas 11:29
Tila sari-sari ang mga taong naroon sa karamihan. Una, naroon ang mga buong pusong sumasampalataya kay Jesus. Halimbawa, iniwan ng Labindalawa ang lahat upang sumunod sa Kanya. Ang Kanyang ina at iba’t iba pang mga banal na babae ay sumampalataya sa Kanya at naging tapat Niyang mga tagasunod. Ngunit sa dumaraming mga tao, tila marami ang nag-aalinlangan tungkol kay Jesus at nagnanais ng anumang katibayan kung Sino Siya. Kaya naman humingi sila ng tanda mula sa Langit.
Ang isang tanda mula sa Langit ay magiging isang hayag at nakikitang katibayan kung Sino si Jesus. Totoong nakagawa na si Jesus ng maraming himala. Ngunit tila hindi ito sapat. Nais pa nila ng higit—at ang pagnanais na iyon ay malinaw na palatandaan ng katigasan ng puso at kakulangan ng pananampalataya. Kaya hindi maibigay at hindi ibibigay ni Jesus sa kanila ang tandang nais nila.
Sa halip, sinasabi ni Jesus na ang tanging tandang matatanggap nila ay ang tanda ni Jonas. Alalahanin na hindi gaanong kaaya-aya ang tanda ni Jonas. Inihagis siya mula sa isang bangka at nilamon ng isang balyena, kung saan nanatili siya nang tatlong araw bago siya iniluwa sa dalampasigan ng Ninive.
Magiging katulad nito ang tanda ni Jesus. Magdurusa Siya sa mga kamay ng mga pinunong panrelihiyon at mga awtoridad na sibil, papatayin at ililibing sa isang libingan. At pagkatapos, makalipas ang tatlong araw, Siya ay muling mabubuhay. Ngunit sa Kanyang Muling Pagkabuhay, hindi Siya lumabas na may mga sinag ng liwanag upang makita ng lahat; sa halip, nagpakita Siya matapos ang Muling Pagkabuhay sa mga nagpamalas na ng pananampalataya at sumasampalataya na sa Kanya.
Ang aral para sa atin ay hindi tayo hihikayatin ng Diyos na maniwala sa mga bagay ng pananampalataya sa pamamagitan ng makapangyarihan at parang sa Hollywood na mga pampublikong pagpapamalas ng Kanyang kadakilaan. Sa halip, ang “tanda” na iniaalok sa atin ay isang paanyayang mamatay kasama ni Kristo upang personal nating masimulang maranasan ang bagong buhay ng Muling Pagkabuhay. Ang kaloob na ito ng pananampalataya ay nasa kalooban, hindi isang panlabas na pagpapamalas sa publiko. Ang ating pagkamatay sa kasalanan ay isang bagay na personal nating ginagawa sa ating kalooban, at ang bagong buhay na tinatanggap natin ay makikita lamang ng iba sa patotoo ng ating nabagong buhay.
Pagnilayan mo ngayon ang tunay na tandang ibinigay sa iyo ng Diyos. Kung isa ka sa mga tila naghihintay ng isang hayag na tanda mula sa ating Panginoon, huwag ka nang maghintay pa. Tumingin ka sa krusipiho, pagmasdan ang pagdurusa at kamatayan ni Jesus, at piliing sumunod sa Kanya sa pagkamatay sa lahat ng kasalanan at pagkamakasarili. Mamatay kang kasama Niya, pumasok sa libingan kasama Niya, at hayaan Siyang iahon ka mula roon na may panibagong kalooban ngayong Kuwaresma, upang mabago ka ng nag-iisang tandang ito mula sa Langit.
Aking Panginoong ipinako sa krus, pinagmamasdan ko ang krusipiho at nakikita ko sa Iyong kamatayan ang pinakadakilang pagpapahayag ng pag-ibig na kailanma’y nakilala. Ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang kailangan ko upang sundan Ka hanggang sa libingan nang sa gayon ay magtagumpay ang Iyong kamatayan laban sa aking mga kasalanan. Palayain Mo ako, mahal na Panginoon, sa paglalakbay ngayong Kuwaresma upang lubos akong makabahagi sa Iyong bagong buhay sa Muling Pagkabuhay. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagdarasal para sa Kalooban ng Diyos
Huwebes ng Unang Linggo ng Kuwaresma
“Sino sa inyo ang magbibigay ng bato sa kanyang anak kapag humingi ito ng tinapay, o ng ahas kapag humingi ito ng isda?” Matthew 7:9–10
Malinaw na hindi naghihintay ng sagot si Hesus sa tanong na ito. Walang magulang na magbibigay ng bato o ahas sa kanyang anak kung humihingi ito ng pagkain. At iyon nga ang puntong nais Niyang ipabatid. Nagpatuloy si Hesus sa pagsasabing, “…gaano pa kaya ang inyong Ama sa langit na magbibigay ng mabubuting bagay sa mga humihingi sa kanya.”
Kapag nananalangin ka nang may malalim na pananampalataya, ibibigay ba sa iyo ng ating Panginoon ang anumang hingin mo? Tiyak na hindi. Sinabi nga ni Jesus, “Humingi kayo at kayo’y bibigyan; humanap kayo at kayo’y makasusumpong; kumatok kayo at kayo’y pagbubuksan.” Ngunit kailangang basahing mabuti ang pahayag na ito sa kabuuang konteksto ng turo ni Jesus dito. Ang katotohanan ay kapag taos-puso tayong humihingi nang may pananampalataya ng “mabubuting bagay,” ibig sabihin, yaong nais ipagkaloob sa atin ng ating mabuting Diyos, hindi Niya tayo bibiguin. Siyempre, hindi nito ibig sabihin na kung magmamakaawa tayo kay Jesus para sa kahit ano ay ibibigay na Niya iyon sa atin.
Ano ang mga “mabubuting bagay” na tiyak na ipagkakaloob sa atin ng ating Panginoon? Una sa lahat, ang kapatawaran ng ating mga kasalanan. Lubos tayong makatitiyak na kung magpapakumbaba tayo sa harap ng ating mabuting Diyos, lalo na sa Sakramento ng Pakikipagkasundo, ipagkakaloob sa atin ang kaloob ng kapatawaran na malayang ibinibigay at nagpapabago sa atin.
Bukod sa kapatawaran ng ating mga kasalanan, marami pa tayong ibang kailangan sa buhay, at marami pang ibang bagay ang nais ipagkaloob sa atin ng ating mabuting Diyos. Halimbawa, laging nais ng Diyos na ibigay sa atin ang lakas na kailangan natin upang mapagtagumpayan ang mga tukso sa buhay. Lagi Niyang nais na tugunan ang ating mga pinakapangunahing pangangailangan. Lagi Niyang nais na tulungan tayong lumago sa bawat birtud. At tiyak na nais Niya tayong dalhin sa Langit. Ito ang mga bagay na dapat nating lalong ipanalangin araw-araw.
Ngunit paano naman ang ibang mga bagay, tulad ng bagong trabaho, mas maraming pera, mas magandang bahay, pagtanggap sa isang partikular na paaralan, paggaling ng katawan, at iba pa? Dapat nating ipanalangin ang mga ito at ang iba pang katulad na bagay sa buhay, ngunit may isang mahalagang pasubali. Ang “pasubali” ay ito: manalangin tayong mangyari ang kalooban ng Diyos. Hindi ang sa atin. Dapat nating buong pagpapakumbabang kilalanin na hindi natin nakikita ang kabuuan ng buhay at hindi natin laging alam kung ano ang magbibigay ng pinakamalaking kaluwalhatian sa Diyos sa lahat ng bagay. Kaya maaaring mas mabuti na hindi mo makuha ang bagong trabahong iyon, o hindi ka matanggap sa paaralang ito, o maging ang hindi gumaling sa karamdamang ito. Ngunit makatitiyak tayong laging ipagkakaloob sa atin ng Diyos ang pinakamabuti para sa atin at ang magbibigay sa atin ng kakayahang mag-alay sa Diyos ng pinakamalaking kaluwalhatian sa ating buhay. Ang pagpapako sa krus sa ating Panginoon ay isang ganap na halimbawa nito. Nanalangin Siya na ilayo sa Kanya ang kopang iyon, “ngunit hindi ang kalooban ko kundi ang kalooban Mo ang mangyari.” At, siyempre, nakita ng Ama ang dakilang walang-hanggang halaga ng kamatayan ng Kanyang Anak sa Krus at tinugon ang panalangin Niyang iyon ayon dito.
Pagnilayan mo ngayon kung paano ka nananalangin. Nananalangin ka ba nang hindi nakatali sa inaasahan mong resulta, na nagtitiwalang higit na alam ng ating Panginoon ang pinakamabuti? Mapagpakumbaba mo bang inaamin na ang Diyos lamang ang nakaaalam kung ano ang tunay na mabuti para sa iyo? Magtiwala kang gayon nga, at manalangin nang buong pananalig na mangyari ang kalooban ng Diyos sa lahat ng bagay. Sa gayon, makatitiyak kang tutugunin Niya ang panalanging iyon.
Mahal na Panginoon na may walang-hanggang karunungan at kaalaman, tulungan Mo akong laging magtiwala sa Iyong kabutihan at pagkalinga sa akin. Tulungan Mo akong araw-araw na lumapit sa Iyo sa aking pangangailangan at magtiwalang tutugunin Mo ang aking panalangin ayon sa Iyong ganap na kalooban. Ipinagkakatiwala ko ang aking buhay sa Iyong mga kamay, mahal na Panginoon. Gawin Mo sa akin ang anumang naisin Mo. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Higit pa sa Pagpapatawad
Biyernes sa Unang Linggo ng Kuwaresma
“Makipagkasundo ka agad sa iyong kalaban habang papunta pa lamang kayo sa hukuman. Kung hindi, ibibigay ka ng iyong kalaban sa hukom, at ibibigay ka naman ng hukom sa bantay, at ibibilanggo ka. Amen, sinasabi ko sa iyo, hindi ka makalalabas hangga’t hindi mo nababayaran ang kahuli-hulihang sentimo.” Matthew 5:26
Nagbibigay ba rito ang ating Panginoon ng payong legal tungkol sa isang kasong kriminal o sibil at kung paano maiiwasang makasuhan? Tiyak na hindi. Inilalarawan Niya sa atin ang Kanyang sarili bilang makatarungang Hukom. At hinihikayat Niya tayong magpakita ng awa sa sinuman at sa lahat ng maaaring ituring na ating “kalaban.”
Mahalaga ang pagpapatawad sa kapwa. Hindi ito kailanman dapat ipagkait. Ngunit sa katunayan, hindi pa sapat ang pagpapatawad lamang. Ang pinakalayunin ay dapat na pakikipagkasundo, na higit pa rito. Sa Ebanghelyo sa itaas, hinihimok tayo ni Jesus na “makipag-ayos” sa ating mga kalaban, na nagpapahiwatig ng pakikipagkasundo. Ganito ang pagkakasabi sa bersiyong RSV ng Bibliya: “Makipagkaibigan ka agad sa nag-aakusa sa iyo…” Ang pagsisikap na linangin ang isang “pagkakaibigan” sa taong nag-akusa sa iyo, lalo na kung mali ang paratang, ay higit pa sa pagpapatawad lamang sa kanya.
Ang pakikipagkasundo sa kapwa at muling pagtatatag ng tunay na pagkakaibigan ay nangangahulugang hindi ka lamang nagpapatawad, kundi ginagawa mo rin ang lahat ng iyong makakaya upang muling maitatag ang isang ugnayang may pagmamahalan sa taong iyon. Nangangahulugan itong pareho ninyong isinasantabi ang inyong mga hinanakit at muling nagsisimula. Siyempre, kailangan dito ang pagtutulungan ninyong dalawa sa pagmamahal; ngunit, sa iyong panig, nangangahulugan itong magsisikap kang makamit ang pakikipagkasundong ito.
Isipin mo ang isang taong nakasakit sa iyo at, dahil dito, ay nasira ang inyong ugnayan. Napatawad mo na ba ang taong iyon sa iyong pananalangin sa harap ng Diyos? Ipinagdasal mo na ba siya at hiniling sa Diyos na patawarin siya? Kung oo, handa ka na sa susunod na hakbang: ang lumapit sa kanya nang may pagmamahal upang maayos ang inyong ugnayan. Nangangailangan ito ng matinding pagpapakumbaba, lalo na kung ang taong iyon ang pinagmulan ng sakit at lalo na kung hindi pa siya nagpapahayag ng pagsisisi sa iyo at humihingi ng iyong kapatawaran. Huwag mo nang hintaying gawin niya iyon. Humanap ka ng mga paraan upang ipakita sa taong iyon na mahal mo siya at nais mong maghilom ang sugat. Huwag mong isumbat sa kanya ang kanyang kasalanan o magkimkim ng sama ng loob. Pagmamahal at awa lamang ang hangarin mo.
Tinatapos ni Hesus ang pangaral na ito sa matitinding salita. Sa diwa nito, kung hindi mo gagawin ang lahat ng iyong makakaya upang makipagkasundo at maibalik ang inyong ugnayan, pananagutan mo iyon. Bagama’t sa unang tingin ay tila hindi ito makatarungan, malinaw na hindi gayon, sapagkat ganito kalalim ang awang iniaalok sa atin ng ating Panginoon araw-araw. Kailanman ay hindi magiging sapat ang ating pagsisisi sa ating kasalanan, ngunit pinatatawad pa rin tayo ng Diyos at nakikipagkasundo Siya sa atin. Kay laking biyaya! Ngunit kung hindi natin maiaalok sa kapwa ang ganito ring awa, sa diwa nito ay nililimitahan natin ang kakayahan ng Diyos na ialok sa atin ang awang ito, at kakailanganin nating bayaran ang “kahuli-hulihang sentimo” ng sarili nating pagkakautang sa Diyos.
Pagnilayan mo ngayon ang taong naiisip mong kailangan mong lubusang makasundo at muling magkaroon ng ugnayang may pagmamahalan. Ipanalangin mo ang biyayang ito, italaga ang iyong sarili sa pagsasakatuparan nito, at humanap ng mga pagkakataong gawin ito. Gawin mo ito nang walang pag-aatubili, at hinding-hindi mo pagsisisihan ang iyong pasiya.
Aking lubhang maawaing Panginoon, nagpapasalamat ako sa Iyo sa pagpapatawad Mo sa akin at sa pagmamahal Mo sa akin nang lubos at ganap. Salamat sa pakikipagkasundo Mo sa akin sa kabila ng aking di-ganap na pagsisisi. Mahal na Panginoon, pagkalooban Mo ako ng pusong laging naghahangad na mahalin ang makasalanang bahagi ng aking buhay. Tulungan Mo akong magpakita ng awa nang lubos bilang pagtulad sa Iyong banal na awa. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Kaganapan ng Pag-ibig
Sabado ng Unang Linggo ng Kuwaresma
“Ngunit sinasabi ko sa inyo, ibigin ninyo ang inyong mga kaaway, at ipanalangin ninyo ang mga umuusig sa inyo, upang kayo ay maging mga anak ng inyong Ama sa langit, sapagkat pinasisikat niya ang kanyang araw sa masasama at sa mabubuti, at nagpapaulan siya sa mga matuwid at sa mga di-matuwid.” Mateo 5:44–45
Nagtatapos ang Ebanghelyo ngayon sa mga salita ni Hesus, “Kaya maging ganap kayo, gaya ng inyong Ama sa langit na ganap.” Napakataas ng panawagang ito! At malinaw na bahagi ng kaganapang itinatawag sa iyo ang isang bukas-palad at lubos na pagmamahal kahit sa mga itinuturing mong “kaaway” at sa mga “umuusig” sa iyo.
Sa harap ng ganitong kataas na panawagan, maaaring panghihina ng loob ang unang maging tugon. Kapag nahaharap sa ganitong kahirap na utos, mauunawaan kung madarama mong hindi mo kayang magmahal nang ganito, lalo na kung patuloy kang sinasaktan ng iba. Ngunit may isa pang tugon na lubos na posible at dapat nating hangarin. At ang tugong iyon ay malalim na pasasalamat.
Dapat nating hayaang madama ang pasasalamat sapagkat nais ng ating Panginoon na makibahagi tayo sa Kanyang ganap na buhay. At ang pag-uutos Niya sa atin na mamuhay nang ganito ay nagsasabi rin sa atin na talagang posible ito. Kaylaking kaloob! Kaylaking karangalan na anyayahan tayo ng ating Panginoon na magmahal sa pamamagitan ng Kanyang mismong puso at nang kasinglawak ng pagmamahal Niya sa lahat ng tao. Ang katotohanang tinatawag tayong lahat sa ganitong antas ng pagmamahal ay dapat mag-udyok sa ating mga puso na lubos na magpasalamat sa ating Panginoon.
Ngunit kung panghihina ng loob ang una mong tugon sa panawagang ito ni Hesus, subukan mong tingnan ang iba mula sa bagong pananaw. Sikapin mong huwag muna silang hatulan, lalo na ang mga taong lubhang nakasakit at patuloy na nakasasakit sa iyo. Hindi mo tungkuling humatol; tungkulin mo lamang ang magmahal at makita ang iba bilang mga anak ng Diyos, sapagkat iyon sila. Kung lagi mong iisipin ang masasakit na ginawa ng iba, hindi maiiwasang sumibol ang galit. Ngunit kung sisikapin mo lamang na makita sila bilang mga anak ng Diyos na tinatawag kang mahalin nang walang pasubali, mas madali ring sisibol ang pagmamahal sa iyong puso, na tutulong sa iyong tuparin ang maluwalhating utos na ito.
Pagnilayan mo ngayon ang mataas na panawagang ito ng pag-ibig at sikaping linangin ang pasasalamat sa iyong puso. Nais kang bigyan ng Panginoon ng isang kahanga-hangang kaloob: ang mahalin ang lahat ng tao sa pamamagitan ng Kanyang puso, pati ang mga nag-uudyok sa iyong magalit. Mahalin mo sila, tingnan sila bilang mga anak ng Diyos, at hayaang akayin ka ng Diyos tungo sa rurok ng kaganapang itinatawag sa iyo.
Aking lubos na sakdal na Panginoon, nagpapasalamat ako sa Iyo sa pagmamahal Mo sa akin sa kabila ng aking maraming kasalanan. Nagpapasalamat din ako sa Iyo sa pagtawag Mo sa akin na makibahagi sa lalim ng Iyong pagmamahal sa kapwa. Pagkalooban Mo ako ng mga matang makakakita sa lahat ng tao gaya ng pagtingin Mo sa kanila, at ng kakayahang mahalin sila gaya ng pagmamahal Mo sa kanila. Tunay na minamahal Kita, Panginoon. Tulungan Mo akong lalo pang mahalin Ka at ang aking kapwa. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!
Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble