Ang tanang 4 ka tomo anaa sa pormat nga paperback & eBook!
Kwarenta ka Adlaw = Ang Imong Tibuok Kinabuhi
Unang Domingo sa Kwaresma (Tuig A)
Niadtong panahona gidala si Jesus sa Espiritu ngadto sa kamingawan aron s付sulayan sa yawa. Nagpuasa siya sulod sa kwarenta ka adlaw ug kwarenta ka gabii, ug pagkahuman nagutom siya. Mateo 4:1–2
Ang “kwarenta” usa ka importanteng numero. Sa Kasulatan, gigamit kini sa kapin sa 145 ka higayon. Pananglitan, ang ulan sa Dakong Baha midugay sulod sa kwarenta ka adlaw ug kwarenta ka gabii. Sa matag higayon nga mitungas si Moises sa Bukid sa Sinai, nagpabilin siya didto sulod sa kwarenta ka adlaw ug gabii. Ang mga Israelita naglatagaw sa kamingawan sulod sa kwarenta ka tuig. Human sa Iyang pagkabanhaw, nagpakita si Jesus sa Iyang mga tinun-an sulod sa kwarenta ka adlaw sa wala pa Siya mitungas sa Langit. Ug daghan pang ubang paggamit sa “kwarenta” sa tibuok Bibliya. Makapainteres, ang kwarenta importante usab sa kinaiyahan sa tawo, kay motubo kita sa tiyan sa atong inahan sulod sa kwarenta ka semana sa wala pa matawo.
Ang “kwarenta” nga atong gihandom karon mao ang kwarenta ka adlaw ug kwarenta ka gabii nga ang atong Ginoo nagpabilin sa kamingawan, gisulayan sa yawa samtang Siya nagpuasa ug nag-ampo. Ang kwarenta gigamit isip simbolo sa panahon sa pagsulay, paglimpyo, pagsulay-sulay o probasyon. Tungod niana, angay usab kining tan-awon isip simbolo sa imong tibuok kinabuhi dinhi sa yuta. Sa bersyon ni San Mateo sa pagsulay kang Jesus sa kamingawan, espesipiko Niyang gigamit ang mga pulong nga “kwarenta ka adlaw ug kwarenta ka gabii.” Si San Beda, sa iyang komentaryo niini, nagpunting nga kini nga yugto sa panahon dili lamang nagsimbolo sa atong tibuok kinabuhi, kondili ang mga “adlaw” nagrepresentar sa daghang grasya ug panalangin nga atong madawat, samtang ang mga “gabii” nagrepresentar sa mga krus nga atong giagwanta.
Samtang magsugod kita sa atong panaw sa Kwaresma, importante nga usbon nato pag-aplikar ang mga leksyon sa panahon ni Jesus sa kamingawan sa atong tibuok kinabuhi. Ihunahuna nato ang duha ka leksyon nga atong makuha gikan sa tudling nga gikutlo sa ibabaw. Una, atong makita nga si Jesus “gidala sa Espiritu ngadto sa kamingawan aron sulayan sa yawa.” Gitudlo niini nga si Jesus wala lamang mag-antos sa tintasyon, Iya kining giatubang. Wala Siya mahadlok sa yawa ug wala Siya mahadlok sa iyang mga pag-atake. Hinunoa, kinabubut-on Niyang giatubang kadtong mga tintasyon, nga gidala sa Espiritu, aron dili lamang malabwan kini sa Iyang kinabuhi kondili aron usab mahimo kitang makaatubang, sa atong kinabuhi, sa matag tintasyon pinaagi sa gahum ug inisyatibo sa Espiritu Santo. Dili gayod kita angay mahadlok nga direkta ug masaligon nga atubangon ang mga tintasyon kon ang Espiritu Santo ang nagpanguna.
Ang ikaduhang importanteng leksyon mao nga kinabubut-on nga nagpuasa si Jesus niining panahona sa kamingawan. Gipakita niini ang kahinungdanon sa hiyas sa pagkamabinantayon (temperance) sa kinabuhi. Kon atong tan-awon kining yugto nga kwarenta isip simbolo sa atong tibuok kinabuhi, among masabtan nga ang pagkamabinantayon kinahanglan kanunay nga bahin sa atong kinabuhi. Kon atong maagian ang mga kalipay ug panalangin sa kinabuhi (ang kwarenta ka adlaw), kinahanglan gayod nga atong pagselebrar kini. Apan kinahanglan kanunay natong buhaton kini uban ang usa ka matang sa paglimod sa kaugalingon, nga dili gayod nato tugotan nga ang mga butang nga moagi niining kalibotana mahimong panguna nga katagbawan nga atong gipangita. Gitudlo ni San Juan sa Krus nga mahimo gani kitang sobra nga mapahigot sa mga espirituhanong kahupayan. Sa pikas bahin, kon atong maagian ang mga krus sa kinabuhi (ang kwarenta ka gabii), kinahanglan usab natong sundon ang usa ka matang sa paglimod sa kaugalingon, nga dili natong tugotan nga ang mga kalisdanan nga atong giagwanta makapaluya kanato o makapahilayo kanato sa pagpangita ug pagtuman sa kabubut-on sa Dios. Ang pagpuasa, nga nagpasabot sa atong pag-angkon sa hiyas sa pagkamabinantayon, kinahanglan magdala kanato kanunay latas sa mga pagtaas ug pagkunhod sa kinabuhi, nga motabang kanato nga ipabilin ang atong mga mata sa mga kamatuoran nga gipadayag sa Dios kanato ug isalikway ang mga bakak sa yawa.
Hunahunaa karon ang kahinungdanon sa pagyakap sa hiyas sa pagpugong sa kaugalingon (temperance) uban ang kaisog sa tibuok kinabuhi. Sa daghang pagtaas ug pagkaubos sa kinabuhi, kalipay ug kasubo, panalangin ug krus, kinahanglan nga motugot kita nga giyahan sa Espiritu, ug atubangon ang matag kahimtang uban ang kaisog ug pagpugong sa kaugalingon. Hunahunaa ang bisan unsang paagi nga naglisod ka sa mga krus nga imong giagwanta o sobra kang nagkapit sa mga kahupayan sa kinabuhi. Paningkamoti nga yakapon ang dalan sa hiyas karong Kwaresma agig pagsunod sa kap-atan ka adlaw ug kagabhion ni Jesus sa kamingawan.
Akong Ginoo nga mapainubsanon sa pagpugong sa kaugalingon ug maisogon, giatubang Mo ang tanang tintasyon uban ang kaisog ug kusog. Nagpuasa Ka sulod sa kap-atan ka adlaw ug kap-atan ka gabii aron tudloan mi kon unsaon pag-agi sa mga pagtaas ug pagkaubos sa kinabuhi. Palihog ihatag kanako ang mga hiyas sa pagpugong sa kaugalingon ug kaisog, ug ipaubos kanako ang Espiritu Santo aron makasunod ako Kanimo ngadto sa kamingawan sa akong kaugalingong kinabuhi. Jesus, nagsalig ako Kanimo.
Ang Ministeryo sa mga Anghel
Unang Domingo sa Kuwaresma (Tuig B)
Giaghat sa Espiritu si Hesus ngadto sa kamingawan, ug nagpabilin Siya didto sulod sa kap-atan ka adlaw, nga gitintal ni Satanas. Kauban Niya ang ihalas nga mga mananap, ug ang mga anghel mialagad Kaniya. Marcos 1:12–13
Pagkabulahan nga panghitabo ang atong gihunahuna karon. Si Jesus, ang Anak sa Dios, ang Ikaduhang Persona sa Labing Balaang Santosisima Trinidad, nagpaubos sa Iyang kaugalingon sa duha ka paagi sa tudling nga gikutlo sa ibabaw. Una, gitugotan Niya ang Iyang kaugalingon nga moagwanta sa mga tintasyon ni satanas. Ikaduha, gitugotan Niya ang Iyang kaugalingong linalang, ang maayong mga anghel, nga mag-alagad Kaniya sa Iyang pagkatawhanon.
Una sa tanan, hinumdomi nga si satanas usa ka nahulog nga anghel. Gilalang siya sa Dios, ug gilalang siyang maayo. Apan ang Basahon sa Pahayag (12:4) nagpakita nga ang usa sa ikatulo sa mga gilalang nga anghel gitambog gikan sa Langit aron magpalibotlibot dinhi sa yuta. Kining mga demonyo naglihok ubos sa pagdumala sa labing taas nga nahulog nga anghel, si satanas. Busa, subay sa tudling sa ibabaw, si satanas mismo ang nagtintal kang Jesus sa kamingawan. Dugang pa, gitugotan ni Jesus ang maayong mga anghel nga mag-alagad Kaniya sa Iyang kinaiya nga tawhanon. Kini nga mga buhat nagpadayag sa kahingpitan sa hiyas sa pagkamapainubsanon sulod sa pagkatawhanon sa atong Ginoo.
Matod ni San Tomas de Aquino, ang mga anghel gilalang tungod sa tulo ka nag-unang katarungan. Ang una mao ang pagsimba. Ang pagsimba sa Dios maghatag og panag-uban uban sa Dios ug magtugot nga ang hingpit nga gugma mag-agos paadto-ug-pabalik gikan sa Dios ngadto sa matag anghel. Ikaduha, ang mga anghel nagpatuman sa kabubut-on sa Dios sa tanang butang. Apil niini ang pagpatuman sa mga balaod sa kinaiyahan ug ang paghatag sa grasya nga nakab-ot ni Kristo diha sa Krus. Ikatulo, gigamit sa Dios ang mga anghel isip mga mensahero. Gitala sa Kasulatan ang nagkalainlaing paagi nga nakigsulti ang mga anghel sa mga propeta, sa atong Mahal nga Inahan, kang San Jose ug sa uban. Nagtuo usab si San Tomas de Aquino nga ang matag usa kanato gihatagan og usa ka piho nga anghel nga magbalantay, nga ang tahas dili lamang sa pagpanalipod kanato kondili sa pagpahibalo usab kanato sa kabubut-on sa Dios.
Isip Dios, si Jesus mao ang Maglalalang sa tanang anghel uban sa Amahan ug sa Espiritu Santo. Isip tawo, si Jesus nakadawat sa ministeryo sa maayong mga anghel ug sa mga pag-atake sa nahulog nga mga anghel. Sa mapainubsanon Niyang pagpailalom sa Iyang kaugalingon ngadto sa natural nga mga gahom niining mga linalang nga anghel, gitudloan usab Niya kita nga kinahanglan natong buhaton ang samang butang.
Usa sa nag-unang natural nga mga gahom sa maayo ug daotang mga anghel mao ang gahom sa pag-impluwensya ug pagsugyot og mga hunahuna. Ang mga anghel adunay abilidad nga ibutang sa atubangan sa imong imahinasyon ang mga ideya nga tuyo nga makaimpluwensya kanimo ngadto sa maayo (ang maayong mga anghel) o sa paglimbong kanimo ug paggiya kanimo ngadto sa sala (ang daotang mga anghel). Tinuod kini nga mga komunikasyon, ug angay kitang magmatngon niini. Sa iyang libro, Ang mga Espirituwal nga Ehersisyo, si San Ignacio de Loyola mihalad og dakong panahon ug kusog sa ministeryo sa mga anghel. Gitudloan niya kon unsaon pag-ila ang mga bakak ug paglimbong sa nahulog nga mga anghel gikan sa makahupay nga paggiya nga gipaabot sa maayong mga anghel. Sa daghang paagi, ang atong Ebanghelyo karon, diin gipailalom ni Jesus ang Iyang kaugalingon sa mga tintasyon ug ministeryo sa mga anghel, nagpalig-on pag-ayo sa kahinungdanon sa pagsulay sa pagsabot kon unsaon sa mga linalang nga anghel pag-impluwensya kanato. Alang sa dugang pa niini, tan-awa ang libro Probing the Depths: Ignatian Lessons and Meditations Arranged According to the Liturgical Year.
Pamalandong, karon, sa katingalahang kamatuoran nga ang mga anghel ug ang mga demonyo kanunay nga naglihok sa imong kinabuhi, nga naningkamot sa pag-impluwensya kanimo. Samtang gihunahuna nimo ang ilang espirituhanong papel sa imong kinabuhi, tagda ang nagkalainlaing paagi nga makat-unan nimo ang dugang mahitungod kanila. Pakigsulti sa imong anghel nga magbalantay. Pangayoa ang pagpataliwala sa labing taas sa mga anghel. Sulayi nga moapil kanila sa ilang balaang pagsimba. Ampingi ang imong kaugalingon pinaagi sa pag-ampo alang sa ilang panalipod. Hangyoa sila nga ipaambit kanimo ang labing taas nga mga kamatuoran gikan sa Diyos. Paningkamoti ang pagkamatngon niining mga balaang anghel aron nga samtang nagkat-on ka sa pag-ila sa ilang mga tingog, andam ka nga mosunod sa gisugo nila kanimo gikan sa Diyos.
Ginoo ko ug Maglalalang sa Tanan, Gibuhat Mo ang han-ay sa mga anghel alang sa mahimayaong katuyoan sa gugma ug pagsimba. Gihatagan Mo usab sila sa misyon sa pagpahamtang sa Imong balaang kabubut-on ug sa pagpahibalo kanamo dinhi sa yuta. Palihug tabangi ako nga mahimong mas mabinantayon sa mga limbong sa nahulog nga mga anghel ug sa giya sa maayong mga anghel. Mga Anghel sa Diyos, ampo alang kanako, panalipdi ako ug ginyahi ako ngadto sa hingpit nga kabubut-on sa Diyos. Hesus, nagasalig ako Kanimo.
Pag-atake Una
Unang Domingo sa Kuwaresma (Tuig C)
Puno sa Espiritu Santo, mibalik si Jesus gikan sa Jordan ug gigiyahan sa Espiritu ngadto sa kamingawan sulod sa kwarenta ka adlaw, aron sulayan sa yawa. Lucas 4:1–2
Kung adunay giatake o gibati nga gitakdan, kasagaran nga mobarug siya sa pagdepensa. Pananglitan, kung ang mga sundalo kalit nga mahimong giatake sa kaaway, kasagaran mopuli sila sa usa ka posisyon sa pagdepensa. Sa susama, kung gibati nato nga giatake kita sa lain o gisulayan sa yawa, kanunay natong sulayan nga depensahan ang atong kaugalingon. Apan, sa kalibotan sa mga dula, isport ug militar, adunay usa ka sagad nga panultihon nga nag-ingon, “ang labing maayong depensa mao ang maayong atake.” Sa ato pa, ang labing maayong paagi aron dili modaog ang kontra mao ang pag-atake una imbes nga maglingkod ug mobarug sa posisyon sa pagdepensa.
Sa daghang paagi, mao kini ang gibuhat ni Jesus sa Iyang pagsulod sa kamingawan. Nahibalo Siya nga ang daotan buot nga mopatay Kaniya. Busa, sa pagsulod ni Jesus sa kamingawan sulod sa 40 ka adlaw aron mag-ampo ug magpuasa, gibuhat Niya kini ingon usa ka matang sa pag-atake batok sa yawa. Ang mga tentasyon ni Jesus sa kamingawan dili sa pangunang mga kalisdanan nga angay Niyang edawdawon ug pugngan. Hinunoa, kini una sa tanan mga walay kapuslanan nga mga pag-atake gikan sa daotan, tungod kay gikugos na ni Jesus ang sukwahi nga mga hiyas.
Unsang mga tentasyon ug sala ang usa sa labing dagkong mga paningkamot nimo? Sa unsang mga paagi nimo gibati ang kapildihan? Sa unsang mga paagi ka mipuli sa posisyon sa pagdepensa aron sulayan nga mabuntog ang imong mga paningkamot? Kanunay kaayo nga sayop ang atong pag-atubang sa mga tentasyon. Giisip nato sila nga mga pag-atake gikan sa daotan nga angay natong pugngan ug depensahan ang atong kaugalingon batok niini. Ug bisan tinuod kini, dili kini ang bug-os nga kamatuoran. Ang bug-os nga kamatuoran mao nga ang labing maayong paagi sa pagbuntog sa mga pakigbisog nga atong giatubang mao ang pagsukol niini nga direkta sa kusog ug mapag-atake nga paagi pinaagi sa pagpili sa sukwahi nga hiyas.
Tagda ang tulo ka mga tentasyon nga gibuntog ni Jesus sa kamingawan: pagkamatinaglon, kahakog sa dayag nga himaya, ug kahakog sa bahandi. Ang pagsulod ni Jesus sa kamingawan sulod niadtong 40 ka adlaw mao ang paagi nga gilaglag Niya kining mga tentasyon sa wala pa kini gani ipresentar Kaniya. Pinaagi sa kinabubut-ong pagpili sa pagpuasa gikan sa pagkaon sulod niadtong 40 ka adlaw, gihimong walay epekto ni Jesus ang tentasyon ngadto sa pagkamatinaglon. Pinaagi sa pagpili sa pagkamapainubsanon sa pagsulod sa kalinaw sa kamingawan aron mag-inusara uban sa Iyang Amahan, gikuha ni Jesus ang gahum sa tentasyon ngadto sa kapasigarbo. Pinaagi sa pagpili sa kinabuhi sa kski-ob ug kasayon, gibuntog Niya ang bisan unsang tentasyon ngadto sa yutan-ong bahandi, bisan sa wala pa kini gitanyag Kaniya.
Sa pagsugod nato niining kap-atan ka adlaw nga panaw sa Kwaresma, pamalandongi karon ang mga sala ug mga tintasyon sa imong kinabuhi nga kinahanglang mabuntog. Kon makita nimo ang imong kaugalingon nga kanunayng nagapanalipod batok sa pipila ka pakigbisog, ilabina kon usahay mapildi ka sa gubat, panahon na aron usbon ang imong estratehiya. Yakapa niining Kwaresmaha ang kabaliktaran nga hiyas sa mga sala nga labing nagatintal kanimo. Yakapa kanang mga hiyasa sa paagi nga mosulong. Pilia ang kalulot kon nakigbisog ka sa kasuko. Pilia ang pagpuasa kon nakigbisog ka sa kaharuhay. Pilia ang pagkamanggihatagon kon nakigbisog ka sa kahakog. Bisan unsa pa ang imong pakigbisog, balik sa hiyas nga labing kinahanglan nimo ug himoa kini nga imong tumong niining Kwaresmaha aron ikaw usab maandam pag-ayo sa pagsalikway sa daotan ug sa iyang mga bakak inigsulod sa tintasyon kanimo.
Ginoo kong gitintal, gisukol Mo ang tanang tintasyon sa Imong kinabuhi pinaagi sa pagpili sa matag maayong hiyas ug sa pagkinabuhi niini hangtod sa pagkaperpekto. Palihog tabangi ako nga makita ang mga hiyas nga labing kinahanglan nako karon ug ihatag kanako ang kusog nga gikinahanglan nako aron moadto niini niining Kwaresmaha sa tibuok kong kasingkasing. Jesus, nagasalig ako Kanimo.
Ang Labing Dili Takos
Lunes sa Unang Semana sa Kwaresma
Miingon si Jesus sa iyang mga tinun-an: “Inigsangko sa Anak sa Tawo diha sa iyang himaya, kauban ang tanang manulonda, molingkod siya sa iyang himayang trono, ug ang tanang kanasoran tigumon sa iyang atubangan. Ug ilain niya sila sa usag usa, sama sa magbalantay nga nagapahimulag sa mga carnero gikan sa mga kanding.” Mateo 25:31–32
Unsa nga larawan nga angay hunahunaon! Sulayi paghanduraw kining talan-awon. Sa usa ka hataas nga higayon sa umaabot, ang Ikaduhang Persona sa Labing Balaang Santisima Trinidad, nga karon anaa usab sa dagway sa tawo isip “Anak sa Tawo,” mobalik sa yuta diha sa himaya nga gilibotan sa tanang manulonda sa Langit ug molingkod sa Iyang bag-o ug himayang trono. Sa atubangan niana nga trono, tigumon ang matag tawo sa matag nasud nga nabuhi sukad, ug ang matag usa hukman sumala sa iyang mga buhat. Kadtong nag-alagad sa atong Ginoo ug mitagad uban ang kalooy ug pagmahay sa labing gagmay sa Iyang mga igsoon nga lalaki ug babaye makadungog kang Jesus nga moingon, “Umari kamo, mga gipanalanginan sa akong Amahan. Panunod ninyo ang gingharian nga giandam alang kaninyo sukad pa sa pagkabuhat sa kalibotan.” Kadtong wala mag-alagad kang Kristo ug wala mitagad uban ang kalooy sa labing gagmay igapadala sa walay katapusang silot samtang moingon si Jesus kanila, “Pahawa kamo kanako, mga hinginlan, ngadto sa walay katapusang kalayo nga giandam alang sa Yawa ug sa iyang mga manulonda.” Niana nga adlawa, usa ra ka butang ang mahinungdanon, tungod kay ang kahangtoran pagadesisyonan nga walay pagbalhin. Ang tanan nga mahinungdanon mao kon ibutang ba ikaw sa tuo sa atong Ginoo aron makapanunod sa kinabuhing dayon, o sa Iyang walay ug ipadala sa kalayo nga walay katapusan.
Usahay, samtang nagapanaw kita sa kinabuhi, mahimo natong makalimtan kining mahimayaong adlawa. Kon maghunahuna kita bahin sa Dios ug sa Langit, sayon ang pagkahulog sa pagpanghunahuna nga ang Langit sigurado alang kanato. Maluluy-on ug mahigugmaon ang Dios, ug gihigugma Niya kita. Busa, ginapangagpas nato nga sigurado ang Langit ug ang mga labing makalilisang lang nga tawo ang mahaw-as sa impiyerno. Apan dili kini ang paagi nga gihulagway ni Jesus ang Adlaw sa Paghukom.
Gipatin-aw ni Jesus nga sa panahon sa paghukom, ang mga matarong mahibulong tungod kay ang pag-atiman niadtong gigutom, giuhaw, estranghero, hubo, masakiton, o binilanggo susama ra sa pagpakita og gugma sa Dios. Sa samang paagi, kadtong nagpasagad sa maong mga tawo mahibulong nga napakyas sila sa paghigugma sa Dios tungod sa pagkapakyas nila sa paghigugma sa labing gagmay sa mga igsoon nga lalaki ug babaye ni Jesus. Ayaw kini pagpasagdi nga usa lang ka pagpanudlo. Si Jesus dili mogamit og pagtago-tago sa Iyang mga pulong. Tin-aw kaayo ug tino ang Iyang giingon.
Sa imong kinabuhi, kinsa kining “mga labing gagmay” nga gihisgotan ni Jesus? Ang mga gigutom ug giuhaw dili lamang kadtong adunay pisikal nga mga panginahanglan kondili usab kadtong adunay espirituhanong mga pangandoy nga kinahanglang matagbaw. Sila kadtong nangawala o nalibog sa kinabuhi nga nagkinahanglan og giya. Ang dumuluong mahimong bisan kinsa nga nag-inusara ug sayong mapasagdan. Ang hubo mahimong kadtong dili makahimo sa pag-atiman sa ilang kaugalingong mga panginahanglan. Ang mga masakiton mahimong kadtong mga tigulang o nag-antos sa nagkalainlaing paagi. Ug ang mga binilanggo mahimong maglakip sa mga gigapos sa sala nga nagkinahanglan og tabang aron makalingkawas. Ayaw pakyas sa pagpangita sa atong Ginoo nga anaa sa mga tawo sa imong palibot.
Pamalandongi karon ang mga tawo sa imong kinabuhi nga daw labing nahisalaag ug labing nagkinahanglan sa imong kalooy. Kadtong dili nato gustong duolon mao kasagaran ang labing nagkinahanglan sa atong pagkamabination ug kalooy. Ang “mga labing gagmay” kasagaran mao kadtong atong gihukman, gikondenar o gipasagdan. Hinumdomi ang tawo nga daw labing dili takos sa imong gugma ug hibaloi nga si Jesus nagpuyo diha kaniya, naghulat nga higugmaon nimo Siya pinaagi sa paghigugma nianang tawhana.
Labing maloloy-ong Ginoo, dako ang Imong pagkamabination ug tinuod ang Imong paghukom. Tabangi ako nga kanunayng maghunahuna nianang kataposan ug mahimayaong adlaw diin mobalik Ka sa bug-os Mong kahalangdon ug himaya aron paghukom sa mga buhi ug sa mga minatay. Hinaot nga tinuod kong paminawon ang Imong mga pulong ug mangandam alang nianang adlawa pinaagi sa paghigugma Kanimo diha sa tanang tawo, ilabi na sa mga labing nanginahanglan. Jesus, nagsalig ako Kanimo.
Pag-ampo sa Amahan Namo
Martes sa Unang Semana sa Kwaresma
Miingon si Jesus sa iyang mga tinun-an: “Sa pag-ampo, ayaw pagsulti og daghang walay pulos nga mga pulong sama sa mga pagano, nga naghunahuna nga paminawon sila tungod sa ilang daghang mga pulong. Ayaw kamo pagsundog kanila. Mateo 6:7–8
Hinumdomi nga usahay mopahilayo si Jesus nga mag-inusara ug mogahin sa tibuok gabii sa pag-ampo. Busa, tin-aw nga giuyonan ni Jesus ang taas ug kinasingkasing nga mga panahon sa pag-ampo, kay gihatag man Niya kanato ang Iyang kaugalingong panig-ingnan isip leksiyon. Apan klarong adunay kalainan tali sa gibuhat sa atong Ginoo sa tibuok gabii ug sa Iyang gisaway nga gibuhat sa mga pagano sa dihang “mosulti silag daghang walay pulos nga mga pulong.” Human niining pagsaway sa pag-ampo sa mga pagano, gihatag ni Jesus kanato ang pag-ampo nga “Amahan Namo” isip sumbanan sa atong personal nga pag-ampo.
Ang pag-ampo nga Amahan Namo nagsugod pinaagi sa pagtawag sa Dios sa usa ka lawom ug personal nga paagi. Sa ato pa, ang Dios dili lamang usa ka makagagahom-sa-tanan nga binuhat sa uniberso. Siya personal ug suod kanato sama sa pamilya—Siya ang atong Amahan. Gipadayon ni Jesus ang pag-ampo pinaagi sa pagtudlo kanato sa pagpasidungog sa atong Amahan pinaagi sa pagpahayag sa Iyang pagkabalaan, sa Iyang pagkasagrado. Ang Dios ug ang Dios lamang mao ang Balaan nga gikan Kaniya nagagikan ang tanang pagkabalaan sa kinabuhi. Samtang atong giila ang pagkabalaan sa Amahan, kinahanglan usab natong ilhon Siya isip Hari ug tinguhaon ang Iyang paghari sa atong kinabuhi ug sa kalibotan. Matuman lamang kini kon ang Iyang hingpit nga kabubut-on matuman “dinhi sa yuta maingon sa Langit.” Kining hingpit nga pag-ampo gitapos pinaagi sa pag-ila nga ang Dios mao ang tinubdan sa tanan natong inadlawng panginahanglan, lakip ang kapasayloan sa atong mga sala ug ang pagpanalipod batok sa tanang daotan.
Human niining hingpit nga pag-ampo, gihatag ni Jesus ang kahimtang diin kini ug ang tanang pag-ampo angay iampo. Miingon Siya, “Kon pasayloon ninyo ang mga tawo sa ilang mga kalapasan, pasayloon usab kamo sa inyong langitnong Amahan. Apan kon dili ninyo pasayloon ang mga tawo, dili usab pasayloon sa inyong Amahan ang inyong mga kalapasan.” Ang pag-ampo mahimong epektibo lamang kon tugotan nato kini nga magbag-o kanato ug maghimo kanatong mas mahisama sa Amahan sa Langit. Busa, kon gusto natong mahimong epektibo ang atong pag-ampo alang sa kapasayloan, kinahanglan natong ikinabuhi ang atong giampo. Kinahanglan usab natong pasayloon ang uban aron pasayloon kita sa Dios.
Pamalandongi karon kining hingpit nga pag-ampo, ang Amahan Namo. Usa ka tentasyon mao nga mahimo kitang maanad pag-ayo niining pag-ampo nga dili na nato hatagan ug pagtagad ang tinuod niini nga kahulogan. Kon mahitabo kana, makita nato nga ang atong pag-ampo niini mas nahisama sa mga pagano nga nagyawit lamang sa mga pulong. Apan kon masabtan nato ug kinasingkasing nga ipasabot ang matag pulong uban sa pagpaubos ug pagkasinsero, makasiguro kita nga ang atong pag-ampo mahimong mas mahisama sa pag-ampo sa atong Ginoo. Girekomendar ni San Ignacio de Loyola nga hinay-hinayng pamalandongan ang matag pulong niana nga pag-ampo, usa ka pulong matag higayon. Sulayi ang pag-ampo niining paagiha karon, ug tugoti nga ang Amahan Namo mahimong tinuod nga pagpakig-estorya sa Amahan sa Langit inay nga pagyawit lamang.
Amahan namo nga anaa sa mga langit, pagdaygon ang Imong ngalan. Moabot kanamo ang Imong gingharian. Matuman ang Imong pagbuot dinhi sa yuta maingon sa langit. Hatagi kami karon sa among kalan-on sa matag adlaw. Ug pasayloa kami sa among mga sala, maingon nga kami nagapasaylo sa mga nakasala kanamo. Ug ayaw kami itugyan sa panulay, hinunoa luwasa kami gikan sa daotan. Amen. Jesus, nagsalig ako Kanimo.
Ang Bugtong Tinuod nga Timaan sa Krus
Miyerkules sa Unang Semana sa Kwaresma
Samtang nagkadaghan pa ang mga tawo nga nagpundok, miingon si Jesus kanila, “Kining kaliwatana daotan nga kaliwatan; nangita kini ug timaan, apan walay timaan nga ihatag niini gawas sa timaan ni Jonas.” Luke 11:29
Daw nagkalainlain ang mga tawo sa panon. Una, aduna kadtong mituo kang Jesus sa tibuok nilang kasingkasing. Pananglitan, gibiyaan sa Napulog Duha ang tanan aron mosunod Kaniya. Ang Iyang inahan ug ang ubang balaang mga babaye mituo Kaniya ug mga matinud-anong sumusunod Niya. Apan taliwala sa nagkadakong panon, daw daghan ang nagduhaduha kang Jesus ug nangitag pamatuod kon Kinsa Siya. Busa, nangayo sila ug timaan gikan sa Langit.
Ang usa ka timaan gikan sa Langit unta mahimong dayag nga pamatuod kon Kinsa si Jesus. Tinuod, daghan nang milagro ang nahimo ni Jesus. Apan daw dili pa kini igo. Gusto pa silag dugang—ug kana nga tinguha klarong timailhan sa katig-a sa kasingkasing ug kakulang sa pagtuo. Busa dili mahimo ni Jesus, ug dili usab Siya buot, nga ihatag kanila ang timaan nga ilang gipangayo.
Hinuon, miingon si Jesus nga ang bugtong timaan nga ilang madawat mao ang timaan ni Jonas. Hinumdomi nga ang timaan ni Jonas dili kaayo madanihon. Gilabay siya gikan sa sakayan ug gilamoy sa usa ka balyena, diin nagpabilin siya sulod sa tulo ka adlaw sa wala pa siya gisuka ngadto sa baybayon sa Nineve.
Susama niini ang timaan ni Jesus. Mag-antos Siya sa mga kamot sa mga lider sa relihiyon ug sa mga awtoridad sa kagamhanan, patyon ug ibutang sa usa ka lubnganan. Ug unya, human sa tulo ka adlaw, mabanhaw Siya. Apan sa Iyang Pagkabanhaw, wala Siya mogula nga adunay mga silaw sa kahayag aron makita sa tanan; hinuon, ang Iyang mga pagpakita human sa Pagkabanhaw alang niadtong nagpakita na ug pagtuo ug mituo na.
Ang leksiyon alang kanato mao nga dili kita kombinsihon sa Dios bahin sa mga butang sa pagtuo pinaagi sa gamhanan ug samag Hollywood nga mga pagpadayag sa Iyang pagkahalangdon atubangan sa tanan. Hinuon, ang “timaan” nga gitanyag kanato usa ka pagdapit nga mamatay uban kang Cristo aron personal natong masugdan ang pagsinati sa bag-ong kinabuhi sa Pagkabanhaw. Kining gasa sa pagtuo anaa sa sulod, dili sa gawas nga makita sa tanan. Ang atong pagkamatay sa sala usa ka butang nga personal natong gibuhat sa sulod sa atong kaugalingon, ug ang bag-ong kinabuhi nga atong madawat makita lamang sa uban pinaagi sa pagpamatuod sa atong nabag-ong kinabuhi.
Pamalandongi karon ang tinuod nga ilhanan nga gihatag sa Dios kanimo. Kon naghulat ka og usa ka dayag nga ilhanan gikan sa atong Ginoo, ayaw na paghulat. Tan-awa ang krusipiho, sud-onga ang pag-antos ug kamatayon ni Jesus, ug pilia ang pagsunod Kaniya pinaagi sa pagkamatay sa tanang sala ug pagkahakog. Pakig-uban Kaniya sa pagkamatay, sulod sa lubnganan uban Kaniya ug tugoti Siya nga pagawason ka nga nabag-o ang imong kinasuloran niining Kwaresma, aron mabag-o ka pinaagi niining usa ug bugtong ilhanan gikan sa Langit.
Akong Ginoo nga gilansang sa krus, nagsud-ong ako sa krusipiho ug nakita ko sa Imong kamatayon ang labing dakong buhat sa gugma nga nahibaloan sukad. Hatagi ako sa grasya nga akong gikinahanglan aron mosunod Kanimo ngadto sa lubnganan aron ang Imong kamatayon magmadaogon batok sa akong mga sala. Lingkawasa ako, minahal nga Ginoo, niining panaw sa Kwaresma aron hingpit akong makaambit sa Imong bag-ong kinabuhi sa Pagkabanhaw. Jesus, nagsalig ako Kanimo.
Pag-ampo alang sa Kabubut-on sa Diyos
Huwebes sa Unang Semana sa Kwaresma
“Kinsa kaninyo ang mohatag sa iyang anak og bato kon mangayo kini og pan, o og bitin kon mangayo kini og isda?” Matthew 7:9–10
Dayag nga kini usa ka pangutana ni Jesus nga wala magkinahanglan og tubag. Walay ginikanan nga mohatag sa ilang anak og bato o bitin kon mangayo kini og pagkaon. Apan mao gayod kana ang Iyang gipasabot. Mipadayon si Jesus sa pag-ingon, “…unsa pa kaha ang inyong langitnong Amahan, nga mohatag og maayong mga butang sa mga mangayo Kaniya.”
Kon mag-ampo ka uban sa lawom nga pagtuo, ihatag ba sa atong Ginoo ang bisan unsang imong pangayoon? Dili gayod. Miingon si Jesus, “Pangayo ug kamo hatagan; pangita ug kamo makakaplag; panuktok ug ang pultahan ablihan alang kaninyo.” Apan kining pamahayag kinahanglang basahon pag-ayo diha sa tibuok konteksto sa pagtulon-an ni Jesus dinhi. Ang tinuod mao nga kon matinud-anon kitang mangayo uban sa pagtuo og “maayong mga butang,” nga nagpasabot niadtong buot ihatag kanato sa atong maayong Dios, dili kita Niya pakyason. Siyempre, wala kini magpasabot nga kon mangamuyo kita kang Jesus alang sa bisan unsang butang, ihatag dayon Niya kini kanato.
Unsa man kining “maayong mga butang” nga siguradong ihatag kanato sa atong Ginoo? Una sa tanan, ang kapasayloan sa atong mga sala. Makasiguro gayod kita nga kon magpaubos kita sa atubangan sa atong maayong Diyos, ilabina diha sa Sakramento sa Pakig-uli, madawat nato ang gasa sa kapasayloan nga walay bayad nga gihatag ug makabag-o kanato.
Gawas sa kapasayloan sa atong mga sala, daghan pa kitag ubang gikinahanglan sa kinabuhi, ug daghan pang butang ang buot ihatag kanato sa atong maayong Diyos. Pananglitan, buot sa Diyos kanunay nga hatagan kita sa kusog nga atong gikinahanglan aron mabuntog ang mga tentasyon sa kinabuhi. Buot Niya kanunay nga itagana ang atong labing sukaranang mga panginahanglan. Buot Niya kanunay nga tabangan kitang motubo sa matag hiyas. Ug sigurado gayod nga buot Niya kitang dad-on ngadto sa Langit. Kini ang mga butang nga ilabina kinahanglan natong iampo matag adlaw.
Apan komosta man ang ubang mga butang, sama sa bag-ong trabaho, dugang nga kuwarta, mas maayong balay, pagkadawat sa usa ka eskuylahan, pagkaayo sa lawas, ug uban pa? Angay kitang mag-ampo alang niini ug sa susamang mga butang sa kinabuhi, apan adunay kondisyon. Ang “kondisyon” mao nga mag-ampo kita nga matuman ang kabubut-on sa Diyos. Dili ang atoa. Kinahanglan natong mapaubsanong ilhon nga dili nato makita ang kinatibuk-ang hulagway sa kinabuhi ug dili kita kanunay mahibalo kon unsay makahatag sa Diyos sa labing dakong himaya sa tanang butang. Busa, basin mas maayo nga dili nimo makuha kanang bag-ong trabaho, o dili ka madawat nianang eskuylahana, o bisan nga dili mosangpot sa pagkaayo kining sakit. Apan makasiguro kita nga ihatag kanato sa Diyos kanunay ang labing maayo alang kanato ug ang makapahimo kanato sa paghatag Kaniya sa labing dakong himaya sa kinabuhi. Ang pagkalansang sa atong Ginoo sa krus maoy hingpit nga pananglitan. Nag-ampo Siya nga kuhaon gikan Kaniya kadtong kopa, “apan dili ang Akong kabubut-on kondili ang Imoha ang matuman.” Ug siyempre, nakita sa Amahan ang dakong walay kataposang bili sa kamatayon sa Iyang Anak sa Krus ug gitubag ang Iyang pag-ampo sumala niini.
Pamalandongi karon kon giunsa nimo pag-ampo. Nag-ampo ka ba nga dili magpugos sa resulta nga imong gusto, kay nahibalo ka nga ang atong Ginoo maoy labing nahibalo? Mapainubsanon ka bang miangkon nga ang Dios lamang ang nahibalo kon unsa ang tinuod nga maayo alang kanimo? Salig niini ug pag-ampo uban sa bug-os nga pagsalig nga matuman ang kabubut-on sa Dios sa tanang butang, ug makasiguro ka nga tubagon Niya kana nga pag-ampo.
Minahal nga Ginoo nga walay kinutoban ang kaalam ug kahibalo, tabangi ako nga kanunayng mosalig sa Imong kaayo ug pag-atiman kanako. Tabangi ako nga modangop Kanimo matag adlaw sa akong panginahanglan ug mosalig nga tubagon Nimo ang akong pag-ampo sumala sa Imong hingpit nga kabubut-on. Gitugyan ko ang akong kinabuhi sa Imong mga kamot, minahal nga Ginoo. Buhata kanako ang Imong buot. Jesus, nagsalig ako Kanimo.
Labaw pa sa Pagpasaylo
Biyernes sa Unang Semana sa Kwaresma
“Pakighusay dayon sa imong kaatbang samtang nagpaingon pa kamo sa hukmanan. Kay kon dili, itugyan ka sa imong kaatbang ngadto sa maghuhukom, ug itugyan ka sa maghuhukom ngadto sa guwardiya, ug itambog ka sa bilanggoan. Amen, sultihan ko kamo, dili ka makagawas hangtod nga mabayran nimo ang kataposang sentimo.” Mateo 5:26
Naghatag ba dinhi ang atong Ginoo ug legal nga tambag bahin sa kasong kriminal o sibil ug kon unsaon paglikay nga mapasakaan ug kaso? Dili gayod. Gipakita Niya kanato ang usa ka hulagway sa Iyang Kaugalingon isip matarong nga Maghuhukom. Ug giawhag Niya kita nga magpakita ug kalooy kang bisan kinsa ug sa tanan nga mahimong isipon natong atong “kaatbang.”
Ang pagpasaylo sa uban gikinahanglan gayod. Dili gayod kini mahimong ihikaw. Apan ang pagpasaylo sa tinuod dili pa gani igo. Ang kataposang tumong kinahanglan mao ang pagpasig-uli, nga labaw pa gayod niini. Sa Ebanghelyo sa ibabaw, giawhag kita ni Jesus sa “pagpakighusay” sa atong mga kaatbang, nga nagpasabot sa pagpasig-uli. Ang RSV nga bersiyon sa Bibliya nagpahayag niini sa ingon, “Pakighigala dayon sa nagsumbong batok kanimo…” Ang pagpaningkamot sa pagpalambo og “panaghigalaay” uban sa usa nga nagsumbong batok kanimo, ilabina kon bakak ang sumbong, labaw pa gayod sa pagpasaylo lamang kaniya.
Ang pagpakig-uli sa uban ug ang pagpahiuli sa tinuod nga panaghigalaay nagpasabot nga dili ka lamang mopasaylo kondili mobuhat usab sa tanan nimong mahimo aron masiguro nga mapahiuli nimo ang usa ka relasyon sa gugma uban niadtong tawhana. Nagpasabot kini nga kamong duha mobiya na sa inyong mga kasakit ug magsugod pag-usab. Siyempre, gikinahanglan niini nga magtinabangay kamong duha diha sa gugma; apan, sa imong bahin, nagpasabot kini nga maningkamot ka pag-ayo aron makab-ot kining pagpasig-uli.
Hunahunaa ang usa ka tawo nga nakapasakit kanimo ug, tungod niini, nadaot ang inyong relasyon. Napasaylo na ba nimo siya diha sa pag-ampo atubangan sa Dios? Giampo na ba nimo siya ug gihangyo ang Dios nga pasayloon siya? Kon mao, andam ka na karon alang sa sunod nga lakang: ang pagduol kaniya uban sa gugma aron ayohon ang inyong relasyon. Nagkinahanglan kini ug dakong pagkamapainubsanon, ilabina kon ang maong tawo maoy hinungdan sa kasakit ug ilabina kon wala pa siya magpahayag kanimo sa iyang pagbasol ug mangayo sa imong pasaylo. Ayaw hulata nga buhaton niya kini. Pangitag mga paagi aron ipakita kaniya nga gihigugma nimo siya ug gusto nimong mahilom ang kasakit. Ayaw isumbat kaniya ang iyang sala o maghupot ug kalagot. Pangitaa lamang ang gugma ug kalooy.
Gitapos ni Jesus kining pag-awhag pinaagi sa bug-at nga mga pulong. Sa laktod, kon dili nimo buhaton ang tanan nimong mahimo aron makig-uli ug mapahiuli ang inyong relasyon, manubag ka niini. Bisan tuod daw dili kini makataronganon sa sinugdan, klaro nga dili ingon niana, kay ingon niini kalalom ang kalooy nga gitanyag sa atong Ginoo kanato matag adlaw. Dili gayod mahimong igo ang atong pagbasol sa atong sala, apan bisan pa niana, gipasaylo kita sa Dios ug nakig-uli Siya kanato. Pagkadakong grasya! Apan kon dili nato itanyag kining mao rang kalooy ngadto sa uban, gilimitahan nato sa pagkatinuod ang katakos sa Dios sa pagtanyag niini nga kalooy kanato, ug kinahanglan natong bayran ang “kataposang sentimo” sa atong kaugalingong utang ngadto sa Dios.
Pamalandongi karon ang tawo nga mosulod sa imong hunahuna nga kinahanglan nimong hingpit nga pakig-ulian ug pasigaon pag-usab ang inyong relasyon sa gugma. Pag-ampo alang niini nga grasya, ipahinungod ang imong kaugalingon niini ug pangitag mga kahigayonan sa pagbuhat niini. Buhata kini nga walay pagduhaduha ug dili ka gayod magmahay sa imong desisyon.
Akong labing maluluy-ong Ginoo, nagpasalamat ako Kanimo sa pagpasaylo kanako ug sa paghigugma kanako sa ingon ka hingpit ug bug-os. Salamat sa Imong pagpakig-uli kanako bisan pa sa akong dili hingpit nga pagbasol. Hatagi ako og kasingkasing, minahal nga Ginoo, nga kanunayng naningkamot sa paghigugma sa makasasala nga anaa sa akong kinabuhi. Tabangi ako sa paghatag og kaluoy sa kinahingpitang sukod, sa pagsundog sa Imong balaang kaluoy. Jesus, misalig ako Kanimo.
Ang Kahingpitan sa Gugma
Sabado sa Unang Semana sa Kwaresma
“Apan sultihan Ko kamo, higugmaa ang inyong mga kaaway, ug pag-ampo alang sa mga naglutos kaninyo, aron mahimo kamong mga anak sa inyong Amahan sa langit, kay gipasubang Niya ang Iyang adlaw sa mga daotan ug sa mga maayo, ug gipaulan Niya sa mga matarong ug sa mga dili matarong.” Mateo 5:44–45
Ang Ebanghelyo karong adlawa nagtapos sa mga pulong ni Hesus, “Busa paghingpit kamo, sama nga hingpit ang inyong Amahan sa langit.” Pagkataas niining tawaga! Ug tin-aw nga kabahin sa kahingpitan nga gitawag ka sa pagkab-ot mao ang manggihatagon ug bug-os nga gugma bisan alang niadtong giisip tingali nimo nga imong “mga kaaway” ug niadtong “naglutos” kanimo.
Sa pag-atubang niining taas nga tawag, ang usa ka diha-diha nga tubag mahimong pagkaluya sa kadasig. Sa pag-atubang sa sugo nga lisod kaayong tumanon, masabtan nga mobati ka nga dili ka makahimo sa ingon niana nga paghigugma, ilabi na kon nagpadayon pa ang kasakit nga gipahinabo sa uban. Apan adunay laing tubag nga mahimo gayod ug angay natong tinguhaon. Ug kana nga tubag mao ang lalom nga pagpasalamat.
Ang pagpasalamat nga angay natong tugotang mabati naggikan sa kamatuoran nga buot sa atong Ginoo nga makaambit kita sa Iyang kinabuhi sa kahingpitan. Ug ang kamatuoran nga gisugo Niya kita sa pagkinabuhi niini nagsulti usab kanato nga mahimo gayod kini. Pagkadakong gasa! Pagkadakong dungog nga gidapit kita sa atong Ginoo sa paghigugma uban sa Iya mismong kasingkasing ug sa paghigugma kutob sa Iyang paghigugma sa tanang tawo. Ang kamatuoran nga kitang tanan gitawag sa ingon niini nga sukod sa gugma angayng magdasig sa atong mga kasingkasing sa paghatag og lalom nga pasalamat sa atong Ginoo.
Apan kon ang pagkaluya sa kadasig mao ang imong diha-diha nga tubag niining tawag ni Hesus, sulayi pagtan-aw ang uban gikan sa bag-ong panglantaw. Sulayi una ang paglikay sa paghukom kanila, ilabi na niadtong nakapasakit ug padayong nagpasakit kanimo pag-ayo. Dili imong katungdanan ang paghukom; ang imo lamang katungdanan mao ang paghigugma ug ang pagtan-aw sa uban ingon nga mga anak sa Diyos, kay mao man gayod kana sila. Kon magpabilin ang imong hunahuna sa makapasakit nga mga binuhatan sa uban, dili kalikayang motungha ang kasuko. Apan kon maningkamot ka lamang sa pagtan-aw kanila ingon nga mga anak sa Diyos nga gitawag ka sa paghigugma nga walay pagdumili, mas sayon usab nga motungha diha kanimo bisan ang mga pagbati sa gugma, nga motabang kanimo sa pagtuman niining mahimayaong sugo.
Pamalandongi karong adlawa kining taas nga tawag sa paghigugma ug paningkamoti nga mapalambo ang pagpasalamat diha sa imong kasingkasing. Buot sa Ginoo nga hatagan ka og talagsaong gasa pinaagi sa paghigugma sa tanang tawo uban sa Iyang kasingkasing, lakip niadtong makatintal kanimo sa pagkasuko. Higugmaa sila, tan-awa sila ingon nga mga anak sa Diyos ug tugoti ang Diyos nga dad-on ka ngadto sa kahitas-an sa kahingpitan nga gitawag ka sa pagkab-ot.
Akong labing hingpit nga Ginoo, nagpasalamat ako Kanimo sa paghigugma kanako bisan pa sa akong daghang sala. Nagpasalamat usab ako Kanimo sa pagtawag kanako sa pag-ambit sa kalawom sa Imong gugma alang sa uban. Hatagi ako og mga mata aron makita ko ang tanang tawo sama sa Imong pagtan-aw kanila ug mahigugma kanila sama sa Imong paghigugma kanila. Tinuod gayod nga gihigugma ko Ikaw, Ginoo. Tabangi ako sa paghigugma Kanimo ug sa uban sa labi pa gayod. Jesus, misalig ako Kanimo.
Ang tanang 4 ka tomo anaa sa pormat nga paperback & eBook!
Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble