አንዲት ነፍስ የትሕትናን በጎ ምግባር ሙሉ በሙሉ ተቀብላ፣ ከዚያም በመታመን ራሷን ለእግዚአብሔር የመስጠትን ሕይወት ስትቀበል፣ የምሕረት የጎርፍ በሮች ይከፈታሉ። ይህ ምዕራፍ በዚህ የምሕረት ተሞክሮ ላይ ከአራት አቅጣጫዎች ያሰላስላል። በመጀመሪያ፣ ይህችን ትሑትና በእግዚአብሔር የምትታመን ነፍስ በግሏ የሚያጥለቀልቃት የእግዚአብሔር ምሕረት፣ ከኃጢአት ነፃ ለማውጣት ይመጣል። ሁለተኛ፣ ነፍሷ ከኃጢአት ነፃ ከወጣች በኋላ፣ ከዚያ የበለጠ ክብር ያለውን የነፃነትና በእግዚአብሔር ያለ አዲስ ሕይወት ጸጋ በውስጧ ታጣጥማለች። ሦስተኛ፣ ምሕረት በተፈጥሮው ወሰን የሌለው ስለሆነ፣ በዚህ ሰው ልብ ውስጥ ብቻ ተወስኖ መቅረት አይችልም፤ ስለዚህ ምሕረት በይቅርታና በእርቅ ተግባሮች ከዚህ ሰው ፈስሶ ወደ ሌሎች ሕይወት መድረስ ይጀምራል። አራተኛ፣ ትሑት፣ በእግዚአብሔር የምትታመንና መሐሪ የሆነችው ነፍስ ይቅር በማለት ምሕረትን ስታደርግ፣ ሌላውም ይህን ሲቀበል፣ በክርስቶስ ያለ የእውነተኛ ወዳጅነት መንፈሳዊ ትስስር ይፈጠራል። ከዚያም ራስን መሥዋዕት የሚያደርግ ፍቅር ያንን ትስስር ሕያው ያደርገዋል፣ የማይለካ መልካም ፍሬም ያስገኛል።
ምሕረትን ከእግዚአብሔር ልንቀበልና ያለ ገደብ ለሌሎች ልንሰጥ ተጠርተናል። ከእግዚአብሔር ጋር ያለን ግንኙነትና ምሕረቱን መቀበላችን የሕይወታችን መሠረት መሆን አለባቸው። በእግዚአብሔር ፍቅር እያደግን ስንሄድ፣ የምንለማመደው ቅድስና እርስ በርሳችን እንዴት እንደምንገናኝ የሚመራን ምንጭ ይሆናል። እግዚአብሔር ወደ ሕይወታችን የሚያመጣው እያንዳንዱ ሰው፣ እግዚአብሔር በሚመርጠው መንገድ ምሕረቱን በእኛ አማካይነት ይለማመዳል። ለእርሱ ክፍት ሆነን እስከቆየን ድረስ፣ ያንን ፍቅር ለመቀበል ፈቃደኛ ከሆኑ ሁሉ ጋር ቅዱስ የፍቅር ትስስር ለመመሥረት በእኛ ይሠራል።
ለኃጢአት የሚሰጥ ምሕረት – ይቅርታ ወይስ ኩነኔ
ምሕረትና ፍትሕ የሚቃረኑ ናቸው ብሎ ማሰብ ቀላል ነው። ነገር ግን አይቃረኑም። ፍትሕ ከሁለቱ የምሕረት ዓይነቶች ከአንዱ የሚመጣ ውጤት ነው፤ እነሱም የይቅርታ ምሕረት ወይም የኩነኔ ምሕረት ናቸው። ለኃጢአተኛው የሚሰጠው ምሕረት ሙሉ በሙሉ በዚያ ኃጢአተኛ ውስጣዊ አቋም ላይ የተመሠረተ ነው። ከልብ የሚጸጸቱና ንስሐ የሚገቡ ይቅርታ ይቀርብላቸዋል። በእልከኝነታቸው ጸንተው ኃጢአታቸውን ለመቀበል ፈቃደኛ ያልሆኑ ኩነኔ ይቀበላሉ። ይቅርታም ሆነ ኩነኔ ከእግዚአብሔር በኩል የሚደረጉ የምሕረት ተግባራት ናቸው። ኩነኔ፣ ኃጢአተኛውን ወደ ንስሐ ለመጥራት የኃጢአት መዘዞች እንዲደርሱበት በማድረግ፣ የእግዚአብሔርን ፍትሕ ያሟላል። ይቅርታ፣ የኃጢአተኛውን ልባዊ ጸጸት በመቀበል የእግዚአብሔርን ፍትሕ ያሟላል፣ ኃጢአቱንም ያስወግዳል። ኩነኔ ሰውን በኃጢአት ታስሮና ተጫንቶ እንዲቀር ያደርጋል። ይቅርታ ግን ሰውን ከእነዚያ ሰንሰለቶች ነፃ ያወጣዋል።
እነዚህን ሁለት የምሕረት ዓይነቶች ለመረዳት ከሁሉ የሚሻለው መንገድ፣ በመጽሐፍ ቅዱስ እንደተገለጠው እግዚአብሔርንና ለእኛ ያለውን ፍቅር መመልከት ነው። የእግዚአብሔርን ምሕረት በሚከተሉት መልኮች ሲመጣ ለመረዳት፣ ጊዜ ወስዶ ማሰላሰል የሚገባቸው ሁለት የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች እነሆ፦ ይቅርታ ኩነኔ
በዝሙት ለተያዘችው ሴት የተሰጠ ይቅርታ፦
ከዚያም ጸሐፍትና ፈሪሳውያን በዝሙት የተያዘች አንዲት ሴት አመጡ፣ በመካከላቸውም አቆሟት። እርሱንም፣ «መምህር ሆይ፣ ይህች ሴት ዝሙት ስትፈጽም ተይዛለች። ሙሴ በሕግ እንደዚህ ያሉትን ሴቶች በድንጋይ እንድንወግር አዞናል። እንግዲህ አንተ ምን ትላለህ?» አሉት። ይህን ያሉት የሚከሱበት ነገር ለማግኘት እርሱን ለመፈተን ነበር። ኢየሱስም ጎንበስ ብሎ በጣቱ መሬት ላይ መጻፍ ጀመረ። እነርሱ ግን መጠየቃቸውን ሲቀጥሉ፣ ቀና ብሎ፣ «ከእናንተ ኃጢአት የሌለበት እርሱ አስቀድሞ በእርሷ ላይ ድንጋይ ይወርውር» አላቸው። እንደገናም ጎንበስ ብሎ መሬት ላይ ጻፈ። ይህንም ሰምተው ከሽማግሌዎቹ ጀምረው አንድ በአንድ ወጡ። እርሱም ብቻውን ቀረ፣ ሴቲቱም በፊቱ ቆማ ነበር። ከዚያም ኢየሱስ ቀና ብሎ፣ «አንቺ ሴት፣ እነርሱ የት ናቸው? ማንም አልፈረደብሽምን?» አላት። እርሷም፣ «ጌታ ሆይ፣ ማንም አልፈረደብኝም» ብላ መለሰች። ኢየሱስም፣ «እኔም አልፈርድብሽም። ሂጂ፣ [እና] ከአሁን በኋላ ዳግመኛ ኃጢአት አትሥሪ» አላት። ዮሐንስ 8:3-11
በዚህ ታሪክ ውስጥ ያለችው ሴት ይቅርታ ያስፈልጋት ነበር። ዝሙት ስትፈጽም ተይዛ ነበር፣ ከባድ ኃጢአትም ፈጽማ ነበር። ሕጉ ለኃጢአቷ የሚወስነው ቅጣት ሞት ነበር። ነገር ግን ኢየሱስ የኩነኔ ፍርድ በመስጠት ፈንታ ይቅርታን መረጠ። በዚያም ይቅር የማለት ተግባር፣ በዚህ የምሕረት ዓይነት አማካይነት ፍትሕን ፍጹም በሆነ መንገድ አሟላ።
በዚህ ታሪክ ውስጥ፣ ኢየሱስ ለዚህች ሴት ኃጢአት ምክንያት አልደረደረም፣ ዝሙቷንም «የረባ ነገር አይደለም» ብሎ አላቃለለም። ይልቁንም፣ «እኔም አልፈርድብሽም» እና «ሂጂ፣ እና ከአሁን በኋላ ዳግመኛ ኃጢአት አትሥሪ» በማለቱ፣ ኢየሱስ ኃጢአቷንና በእርሷ ላይ ለመፍረድ ያለውን መብት እውቅና እየሰጠ ነበር። ስለዚህ፣ እውነተኛ ምሕረት ሰው ኃጢአቶቹን በቅንነት እንዲያምንባቸውና የእነዚያን ኃጢአቶች መዘዞች በግልጽ እንዲያይ ይጠይቃል።
በዚህ ታሪክ ውስጥ በግልጽ ያልተጠቀሰው አንድ ነገር፣ ኢየሱስ የዚህችን ሴት ልብ ያውቅ እንደነበር ነው። ኃጢአቷን እንደምታውቅና በእርሱም እንደተጸጸተች ያውቅ ነበር። ዝቅ ተደርጋ ነበር፣ እሷም ይህን ትሕትና ተቀብላ ነበር። ኢየሱስ ከኩነኔ ይልቅ ይቅርታን እንዲሰጣት ያስቻለው፣ ኃጢአቷን በትሕትና ማወቋና መቀበሏ ነው። ያንን ምሕረት በመታመን ተቀበለች። ራሷን ጻድቅ አድርጋ በመቁጠር ጥፋቷን ለመቀበል እምቢ ብትል ኖሮ፣ የኢየሱስ ምሕረት የኩነኔ መልክ ይይዝ ነበር።
በጻፎችና በፈሪሳውያን ላይ የተነገረ ኩነኔ፦
ራሱን ከፍ የሚያደርግ ሁሉ ዝቅ ይደረጋል፤ ራሱን ዝቅ የሚያደርግ ግን ከፍ ይደረጋል።
“እናንተ ግብዞች፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን ሆይ፣ ወዮላችሁ! የሰማይን መንግሥት በሰዎች ፊት ትዘጋላችሁ። እናንተ ራሳችሁ አትገቡም፣ ለመግባት የሚሞክሩትንም እንዲገቡ አትፈቅዱላቸውም።
“እናንተ ግብዞች፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን ሆይ፣ ወዮላችሁ! አንድ ሰው ወደ ሃይማኖታችሁ ለመለወጥ ባሕርንና የብስን ትዞራላችሁ፤ ሲለወጥም ከእናንተ ሁለት እጥፍ የገሃነም ልጅ ታደርጉታላችሁ።
“‘ማንም በቤተ መቅደሱ ቢምል ምንም አይደለም፤ በቤተ መቅደሱ ወርቅ ቢምል ግን መሐላውን ለመፈጸም ይገደዳል’ የምትሉ ዕውራን መሪዎች ሆይ፣ ወዮላችሁ! እናንተ ዕውራን ሞኞች፣ ከሁለቱ የሚበልጠው ማን ነው? ወርቁ ወይስ ወርቁን የቀደሰው ቤተ መቅደስ? እንዲሁም፣ ‘ማንም በመሠዊያው ቢምል ምንም አይደለም፤ በመሠዊያው ላይ ባለው መባ ቢምል ግን መሐላውን ለመፈጸም ይገደዳል’ ትላላችሁ። እናንተ ዕውራን፣ ከሁለቱ የሚበልጠው ማን ነው? መባው ወይስ መባውን የሚቀድሰው መሠዊያ? በመሠዊያው የሚምል ሰው፣ በእርሱና በእርሱ ላይ ባለው ሁሉ ይምላል፤ በቤተ መቅደሱ የሚምል ሰው፣ በእርሱና በውስጡ በሚኖረው ይምላል፤ በሰማይ የሚምል ሰው፣ በእግዚአብሔር ዙፋንና በዙፋኑ ላይ በተቀመጠው ይምላል።
“እናንተ ግብዞች፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን ሆይ፣ ወዮላችሁ! ከናና፣ ከእንስላልና ከከሙን አሥራት ታወጣላችሁ፤ ከሕጉ ይበልጥ ክብደት ያላቸውን ነገሮች፣ ማለትም ፍትሕን፣ ምሕረትንና ታማኝነትን ግን ችላ ብላችኋል። [ነገር ግን] ሌሎቹን ችላ ሳትሉ እነዚህን ማድረግ ይገባችሁ ነበር። ትንኝን አጥርታችሁ የምታወጡ፣ ግመልን ግን የምትውጡ ዕውራን መሪዎች!
“እናንተ ግብዞች፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን ሆይ፣ ወዮላችሁ! የጽዋንና የሳህንን ውጭ ታጸዳላችሁ፣ ውስጣቸው ግን በዘረፋና ራስን በማስደሰት ተሞልቷል። አንተ ዕውር ፈሪሳዊ፣ የጽዋውን ውስጥ አስቀድመህ አጽዳ፤ እንዲሁም ውጩ ይጸዳል።
“እናንተ ግብዞች፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን ሆይ፣ ወዮላችሁ! በውጭ የሚያምሩ፣ በውስጥ ግን በሙታን አጥንትና በሁሉም ዓይነት ርኩሰት የተሞሉ በኖራ የተለሰኑ መቃብሮችን ትመስላላችሁ። እናንተም እንዲሁ በውጭ ጻድቃን ትመስላላችሁ፣ በውስጥ ግን በግብዝነትና በክፋት ተሞልታችኋል።
“እናንተ ግብዞች፣ ጻፎችና ፈሪሳውያን ሆይ፣ ወዮላችሁ! የነቢያትን መቃብሮች ትሠራላችሁ፣ የጻድቃንንም መታሰቢያዎች ታስውባላችሁ። ‘በአባቶቻችን ዘመን ኖረን ቢሆን ኖሮ፣ የነቢያትን ደም በማፍሰስ ከእነርሱ ጋር ባልተባበርን ነበር’ ትላላችሁ። እንዲህም ነቢያትን የገደሉት ልጆች መሆናችሁን በራሳችሁ ላይ ትመሰክራላችሁ፤ አሁንም የአባቶቻችሁን መስፈሪያ ሙሉ! እናንተ እባቦች፣ የእፉኝት ልጆች፣ ከገሃነም ፍርድ እንዴት ማምለጥ ትችላላችሁ? ስለዚህ እነሆ፣ ነቢያትን፣ ጥበበኞችንና ጻፎችን ወደ እናንተ እልካለሁ፤ ከእነርሱም አንዳንዶቹን ትገድላላችሁ፣ ትሰቅላላችሁም፤ አንዳንዶቹንም በምኩራባችሁ ትገርፋላችሁ፣ ከከተማ ወደ ከተማም ታሳድዳላችሁ። እንዲሁም ከጻድቁ ከአቤል ደም ጀምሮ፣ በመቅደሱና በመሠዊያው መካከል እስከ ገደላችሁት እስከ በራክዩ ልጅ እስከ ዘካርያስ ደም ድረስ፣ በምድር ላይ የፈሰሰው የጻድቃን ደም ሁሉ በእናንተ ላይ ይመጣል። እውነት እላችኋለሁ፣ ይህ ሁሉ በዚህ ትውልድ ላይ ይመጣል።” ማቴዎስ 23:12-36
ኢየሱስ በጻፎችና በፈሪሳውያን ላይ የተናገረውን ግልጽ፣ ኃይለኛና ልብን የሚወጋ ኩነኔ ለማሳየት፣ እነዚህ ተከታታይ የኩነኔ ቃላት ሙሉ በሙሉ ተጠቅሰዋል። ኢየሱስ “ወዮላችሁ…” በማለት በተከታታይ ሰባት ጊዜ ይናገራል፤ ይህም ተግሣጹ ፍጹም ኩነኔ እንደነበረ ያመለክታል። እዚህ የሚነሣው ጥያቄ ይህ ነው፦ ይህ ኢየሱስ ከምሕረት ይልቅ ፍትሕን በመምረጡ፣ በእርሱ ዘንድ የምሕረት እጥረት እንዳለ የሚያሳይ ነበርን?
ከላይ እንደተገለጸው፣ ፍትሕና ምሕረት እርስ በርሳቸው አይቃረኑም። ሁለቱም አብረው ይሠራሉ። ምሕረት የሚሰጥበትና ፍትሕ የሚፈጸምበት መንገድ በተቀባዩ ልብ ሁኔታ ላይ ይመሠረታል። በዚህ ክፍል፣ የኢየሱስ ፍትሕ ፍጹም በሆነ ኩነኔ ተፈጸመ። ኢየሱስ የተናገረበት ቁርጠኛነትና ጥብቅነት የጻፎችና የፈሪሳውያን ልብ እጅግ እልከኛ መሆኑን ያሳያል። ትሕትና ስለጎደላቸው፣ በእምነት ወደ ኢየሱስ መዞር አልቻሉም። ኃጢአታቸውን አይተው ንስሐ ለመግባት ትንሽ እንኳ ፈቃደኛ አልነበሩም። ስለዚህ ኢየሱስ ይህን ብርቱ የኩነኔ ቃል መናገሩ እጅግ ልዩ የምሕረት ድርጊት ነበር። ይህ የምሕረት ድርጊት የነበረው፣ በሰባት ክፍሎች የተገለጸው ኩነኔው ኃጢአታቸውን በማሳየት ልባቸውን ወደ ንስሐ የመመለስ ዓላማ ስለነበረው ነው። ኢየሱስ ተስፋ ያደረገውም ይህን የኩነኔ ቃል ሲሰሙ ልብ ብለው እንዲያዳምጡ፣ እንዲዋረዱ፣ ንስሐ እንዲገቡና ይቅርታ እንዲለምኑ ሳይሆን አይቀርም። ከዚህ ተግሣጽ በኋላ ከእነርሱ አንዱ እንኳ ንስሐ ቢገባ ኖሮ፣ ይቅርታ እንደሚሰጠው እርግጠኞች መሆን እንችላለን። ነገር ግን በኃጢአታቸው ጸንተው ቢቀሩ፣ ከዚህ ፍጹም ኩነኔ በሚቀበሉት ፍርድ የእግዚአብሔር ፍትሕ ይፈጸም ነበር።
እርግጥ ነው፣ ይህ መጽሐፍ ትሕትናንና በእግዚአብሔር መታመንን ለማዳበር አስቀድመህ እየጣርክ እንደሆነ፣ ስለዚህም ጌታችን በዚህ ዓይነት እንዲኮንንህ እንደማያስፈልግህ ይገምታል። ሆኖም በየቀኑ ትሕትናንና መታመንን መፈለግ እንደሚያስፈልግህ ሁልጊዜ እንድታስታውስ፣ እግዚአብሔር ለትዕቢተኞችና ልበ እልከኞች የሚሰጠውን ይህን የምሕረት ዓይነት ማስታወሱ ጠቃሚ ነው። ታማኝ ክርስቲያን እንኳ በኃጢአት ሊወድቅ ይችላል። ኃጢአት ስትሠራ፣ ንስሐ ለመግባትና በእግዚአብሔር ፊት ራስህን ዝቅ ለማድረግ ፈቃደኛ ነህን? ካልሆንክ፣ ኢየሱስ በጻፎችና በፈሪሳውያን ላይ ያወጀውን ተመሳሳይ ኩነኔ ታገኛለህ። የዚህ ኩነኔ ውጤት ለኃጢአትና ለሚያስከትለው መዘዝ ባሪያ በመሆን የሚገለጥ እጅግ ከባድ የውስጥ ሥቃይ ነበር። ይህን መሸከም ደግሞ ከባድ ሸክም ነው። ይሁን እንጂ ይህ ኩነኔ ኃጢአተኛው ወደ ንስሐ እንዲመለስ ያተኮረ የምሕረት ድርጊት ነው።
ከይቅርታ የሚያልፍ ምሕረት – በክርስቶስ ነጻነትና አዲስ ሕይወት
ምሕረት በመጀመሪያ ለኃጢአት ይቅርታ ቢሆንም፣ በዚያ አያበቃም። ይቅርታ ከተሰጠህና በልብህ ከተቀበልከው በኋላ፣ እግዚአብሔር በተትረፈረፈ ሕይወቱ ነጻነትና ክብር እንድትካፈል ይጋብዝሃል። ይህ ሁለተኛው የምሕረት ደረጃ በጠፋው ልጅ ታሪክ ውስጥ ይገኛል።
የጠፋው ልጅ፦
ወደ ልቡም ተመልሶ እንዲህ ብሎ አሰበ፦ “ስንት የአባቴ ቅጥረኞች የሚበሉት ምግብ ከሚበቃቸው በላይ አላቸው፤ እኔ ግን እዚህ በረሃብ እየሞትኩ ነው። ተነሥቼ ወደ አባቴ እሄዳለሁ፤ እንዲህም እለዋለሁ፦ ‘አባቴ ሆይ፣ በሰማይና በእርስዎ ላይ ኃጢአት ሠርቻለሁ። ከእንግዲህ ልጅዎ ልባል አይገባኝም፤ ከቅጥረኞችዎ እንደ አንዱ ያድርጉኝ።’” ስለዚህ ተነሥቶ ወደ አባቱ ተመለሰ። ገና ሩቅ ሳለ፣ አባቱ አየው፤ ርኅራኄም ሞላበት። ወደ ልጁ ሮጦ ሄዶ አቀፈውና ሳመው። ልጁም፣ “አባቴ ሆይ፣ በሰማይና በእርስዎ ላይ ኃጢአት ሠርቻለሁ፤ ከእንግዲህ ልጅዎ ልባል አይገባኝም” አለው። አባቱ ግን አገልጋዮቹን እንዲህ ብሎ አዘዛቸው፦ “ፈጥናችሁ ከሁሉ የሚበልጠውን ልብስ አምጡና አልብሱት፤ በጣቱ ቀለበት፣ በእግሩም ጫማ አድርጉለት። የሰባውን ጥጃ አምጡና እረዱት። ከዚያም ድግስ አድርገን እንደሰት፤ ምክንያቱም ይህ ልጄ ሞቶ ነበር፣ እንደገናም ሕያው ሆኗል፤ ጠፍቶ ነበር፣ ተገኝቷልም።” ደስታውም ተጀመረ። ሉቃስ 15:18-24
ይህ ክፍል ልጁ ከሥርዓት የወጣው አኗኗሩ ያስከተለበትን መዘዝ ከቀመሰ በኋላ ወደ ልቡ እንደተመለሰና አባቱን ይቅርታ ለመጠየቅ አስቦበት እንደወሰነ ያሳያል። ለዚህ በከፊል ያነሣሣው እጅግ አስቸጋሪ የሆነው የኑሮ ሁኔታውና ምግብ ማጣቱ ነው። እንዲሁም ኃጢአት እንደሠራና አባቱም መሐሪ እንደሆነ መገንዘቡ አነሣሥቶታል።
በኃጢአቱ ማዘኑና መጸጸቱ ፍጹም ላይሆኑ ቢችሉም፣ ከአባቱ የይቅርታን ስጦታ ወዲያውኑ ለመቀበል በቂ ናቸው። ሆኖም ይህ ክፍል ከተራ የይቅርታ ድርጊት እጅግ የላቀ ነገር ያሳያል። አባቱ ይቅር ብሎት ብቻ አያበቃም፤ ልጁ ከተትረፈረፈ ደስታው እንዲካፈልም ይጋብዘዋል። ይህንም የሚያደርገው ከሁሉ የሚበልጠውን ልብስ በማልበስ፣ በጣቱ ቀለበት በማድረግ፣ የሰባውን ጥጃ በማረድና በታላቅ ድግስ በመደሰት ነው። ልጁ ወደ አባቱ የመጣው ይቅርታንና ለመኖር የሚያስፈልገውን ምግብ ብቻ ተስፋ አድርጎ ነበር። አባቱ ግን በልጁ መመለስ የተሰማውን ደስታ መግታት አልቻለም፤ ምሕረቱንም በብዛት አፈሰሰለት።
የእግዚአብሔርን ምሕረት ስንለማመድ ለእኛም እንዲሁ ነው። በኃጢአታችን ስንጸጸት፣ ጸጸታችን ፍጹም ባይሆንም እንኳ፣ እግዚአብሔር ይቅር ይለናል። ኃጢአታችን ምንም ይሁን ምን፣ በብዛት ይቅር ለማለት ፈጣን ነው። በእኛ በኩል ግን፣ ለእግዚአብሔር ይቅር ማለት ምን ያህል ቀላል እንደሆነ መረዳት ሊከብደን ይችላል። ብዙ ጊዜ ከእርሱ የምንጠብቀው ይቅርታ እጅግ አነስተኛ ነው፤ እኛ ይቅርታን ከምንፈልገው እጅግ በላይ እርሱ ይቅር ሊለን እንደሚፈልግም አንገነዘብም። በዚህ ምክንያት፣ እግዚአብሔር ከይቅርታ እጅግ የሚበልጥ ነገር ሊሰጠን እንደሚፈልግ መረዳትም ሊከብደን ይችላል። በክብር ወደ ተሞላው ድግሱ ሊጋብዘንም ይፈልጋል። በዚህ ድግስ ነጻነትን፣ ደስታን፣ ሰላምን፣ ትዕግሥትን፣ ብርታትንና የመሳሰሉትን ወሰን የሌላቸውን ስጦታዎች እንቀበላለን። እግዚአብሔር መልካም ስጦታን ሁሉ ሊሰጠን ይፈልጋል፤ ያለ ልክም ሊያፈስስልን ይፈልጋል። በእኛ በኩል የሚያስፈልገን፣ እርሱ በነጻ ሊሰጠን የሚመርጠውን ሁሉ ለመቀበል ዝግጁዎችና ፈቃደኞች መሆን ብቻ ነው።
ኃጢአታችን ይቅር ከተባለልን በኋላ ከምንለማመዳቸው የመጀመሪያዎቹ ነገሮች አንዱ ነጻነት ነው። በኃጢአታችን ብንቀጥልም እንኳ፣ ሁላችንም ነጻ ፈቃድ አለን። ነገር ግን «ነጻነት» ከዚህ እጅግ የሚበልጥ ነው። ነጻነት፣ ከኃጢአት ጋር ያለን ቁርኝት ተቋርጦ፣ ልባችን ከእግዚአብሔርና ከቅዱስ ፈቃዱ ጋር እንዲጣበቅ የሚያስችል ውስጣዊ ልምድ ነው። ይህ ልምድ መንፈሳዊ ሸክም ከነፍሳችን ላይ እንደሚነሣልን ያህል ነው።
ለማነጻጸር፣ አንድ ሰው በእስር ቤት እንዳለ አስቡ። አንድ ቀን ዳኛው ምሕረት አድርጎ ሙሉ ይቅርታ ይሰጠዋል። ይቅርታ ማግኘት ደስታ አለው፤ ከእስር ቤት ነፃ መውጣት ግን ከዚያ የበለጠ ደስታ አለው። ከዚህም በላይ፣ ይህ እስረኛ ነፃ ሲወጣ ብዙ ሀብት በልግስና እንደተሰጠውና የቀድሞ ሕይወቱም በአሥር እጥፍ እንደተመለሰለት አስቡ። ይህ የቀድሞ እስረኛ የሚለማመደው አዲስ ሕይወት ከይቅርታው የዘለለ ነው፤ የተሰጠውን አዲስ ሕይወት መኖር ሲጀምር፣ ይህ ሕይወት ብዙም ሳይቆይ ነፃነትን የሚያውቅበትና የሚጠቀምበት ይሆናል።
ስለዚህ “የምሕረት ግብዣ” በመጀመሪያ ከኃጢአት፣ ከበደለኝነት ስሜት፣ ከእፍረትና ከኃጢአት ሰንሰለቶች ሁሉ ፈጽሞ ነፃ መውጣትን ያካትታል። ከዚያ በኋላ ግን የሚጠብቀን የደስታ ብዛት ፈጽሞ ልንረዳው ከምንችለው በላይ ነው። ብዙ ጊዜ፣ ይቅር ከተባልን በኋላም እንኳ፣ ያለፉትን ኃጢአቶቻችንን አጥብቀን ለመያዝ እንፈተናለን። ነፃነት ማለት ማንነታችን የቀድሞ ስህተቶቻችን ድምር ብቻ እንዳልሆነ መገንዘብና ይህን እውነታ በሕይወታችን መለማመድ ነው። የወደፊት ሕይወት አለን። ያም የወደፊት ሕይወት እግዚአብሔር ለእኛ ባዘጋጀው አዲስ ሕይወት ውስጥ በክብር መካፈል ነው። ከኃጢአት ሰንሰለቶች ነፃ እንወጣለን፤ በክርስቶስም አዲስና በክብር የተሞላ ሕይወት እንድንኖር እንጋበዛለን።
አዲሱን ሕይወት ስንለማመድ፣ የመንፈስ ቅዱስን ፍሬዎች መለማመድ እንጀምራለን። ባለፈው ምዕራፍ እንደተጠቀሰው፣ እነዚህ የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለመለየት ይረዱናል። ነገር ግን ማድረግ የሚገባንን የሚያመለክቱ ምልክቶች ብቻ አይደሉም። ከዚህ እጅግ የሚበልጡ ናቸው። የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች ወሰን የላቸውም፤ ወደ እግዚአብሔር ምሕረት ይበልጥ እየጠለቅን ስንገባም በሕይወታችን እየበዙ ይሄዳሉ። በክርስቶስ ያለንን አዲስ ሕይወት በሰውኛ ሕይወታችን የምንለማመድባቸው ይሆናሉ። በትውፊት መሠረት ስለ አሥራ ሁለት የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች እንናገራለን። እነዚህ ፍሬዎች የሚከተሉት ናቸው፦
ፍቅር፦ እግዚአብሔር ለሁሉም በሚሰጠው ፍቅር፣ በሐሳባችንና በድርጊታችን እንክብካቤና የተሰጠ ልብ ማሳየት መቻል
ከፍ የሚያደርገን፣ የሚያበረታንና ደስ የሚያሰኘን መንፈሳዊ ልምምድ
ሰላም፦ በመልካም ጊዜም ሆነ በፈታኝ ጊዜ ታላቅ እርጋታ መኖር
ትዕግሥት፦ ምንም ነገር ቢመጣ፣ በሰላምና በብርታት፣ ያለ ቁጣ ወይም ብስጭት መቋቋም መቻል
ደግነት፦ ለሌሎች አሳቢነትን በሚያሳዩና ደስ በሚያሰኙ ቃላትና ድርጊቶች መግለጥ የሚታይ ባሕርይ
በጎነት፦ በበጎ ምግባርና በባሕርይ እውነተኛ መሆን
ትዕግሥተ መከራ፦ የሕይወት መስቀሎች ሲከብዱና ለረጅም ጊዜ ሲቆዩ የሚኖር ብርታት
የዋህነት፦ የተረጋጋ ጠባይ፣ እርጋታ፣ የመንፈስ ሚዛናዊነትና ከታይታ ነፃ መሆን
ታማኝነት፦ ለእግዚአብሔርና ለመንግሥቱ ጽኑና የማይናወጥ ቁርጠኝነት
ልከኝነት፦ ራስን በእውነትና በንጹሕ ልብ የማየት፣ የራስንም አካል በአክብሮትና በቅዱስ ፍርሃት የመያዝ ባሕርይ
ራስን መግዛት፦ የራስን ስሜቶችና ምኞቶች የማሸነፍና ፈተናዎችን የመቋቋም ብርታት
ንጽሕና፦ የራስንም ሆነ የሌሎችን ጾታዊነት በጥልቅ ማክበር
በእነዚህ ከእግዚአብሔር በሚመጡ በረከቶች ላይ በጸሎት ለማሰላሰል ጊዜ ውሰዱ። እነርሱን መረዳት፣ በክርስቶስ ያለውን አዲስ ሕይወት መለማመድ ምን እንደሆነ የመረዳት መንገድ ነው። እያንዳንዱ ፍሬ የዚህን አዲስ ሕይወት የተለየ ገጽታ ያሳያል። እግዚአብሔር ትሑታን ለሆኑ፣ በእርሱ ለሚታመኑና የኃጢአታቸውን ሙሉ ይቅርታ ለተቀበሉ ሰዎች እነዚህን ሁሉ መስጠት ይፈልጋል። ባለፈው ምዕራፍ እነዚህን ፍሬዎች የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለመለየት እንደሚረዱ ምልክቶች አድርጋችሁ እንዳሰላሰላችሁባቸው ሁሉ፣ አሁን ደግሞ እጅግ በተትረፈረፈው የእግዚአብሔር ምሕረት ሕይወት ውስጥ እንድትጠልቁ የተሰጧችሁ በረከቶች እንደሆኑ አድርጋችሁ አሰላስሉባቸው።
የምሕረት እጅግ መትረፍረፍ – ወደ ሌሎች ኃጢአቶች የሚፈስስ ምሕረት
ምሕረት ከሕይወትህ ወደ ሌሎች ሰዎች ሕይወት መፍሰስ አለበት። የእግዚአብሔር ምሕረት ከሕይወትህ ወደ ሌሎች ሕይወት የሚፈሰው፣ አንተ ምሕረትን በተቀበልክበት በዚያው መንገድ ነው። በመጀመሪያ፣ ሌሎች በሚፈጽሟቸው ኃጢአቶች ላይ ምሕረት እንድታደርግ ተጠርተሃል። ጉዳዩን በትክክል ለመረዳት፣ እንደገና በአንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ላይ በማሰላሰል እንጀምር።
ይቅር የማይል አገልጋይ ምሳሌ
ከዚያም ጴጥሮስ ወደ እርሱ ቀርቦ፣ “ጌታ ሆይ፣ ወንድሜ ቢበድለኝ ስንት ጊዜ ይቅር ልበለው? እስከ ሰባት ጊዜ ድረስ?” ብሎ ጠየቀው። ኢየሱስም እንዲህ ብሎ መለሰ፦ “እኔ የምልህ፣ ሰባ ሰባት ጊዜ እንጂ ሰባት ጊዜ አይደለም። ስለዚህ መንግሥተ ሰማያት ከአገልጋዮቹ ጋር ሂሳብ ለመተሳሰብ የወሰነን ንጉሥ ትመስላለች። ሂሳቡን መተሳሰብ በጀመረ ጊዜ፣ እጅግ ብዙ ገንዘብ የሚበደረውን አንድ ሰው ወደ እርሱ አመጡ። እርሱም ዕዳውን የሚከፍልበት ስላልነበረው፣ ጌታው ዕዳው እንዲከፈል እርሱ ከሚስቱ፣ ከልጆቹና ከንብረቱ ሁሉ ጋር እንዲሸጥ አዘዘ። በዚህ ጊዜ አገልጋዩ በፊቱ ወድቆ ሰገደና፣ ‘ታገሠኝ፤ ዕዳዬን ሁሉ እከፍልሃለሁ’ አለው። የዚያ አገልጋይ ጌታም ራራለት፤ ለቀቀውና ዕዳውን ተወለት። ያ አገልጋይ ከወጣ በኋላ፣ ከአገልጋይ ባልንጀሮቹ አንዱን፣ ከራሱ ዕዳ እጅግ ያነሰ ገንዘብ የሚበደረውን አገኘ። ያዘውና፣ ‘የተበደርከውን ክፈለኝ’ እያለ ማነቅ ጀመረ። አገልጋይ ባልንጀራውም በጉልበቱ ተንበርክኮ፣ ‘ታገሠኝ፤ እከፍልሃለሁ’ ብሎ ለመነው። እርሱ ግን እምቢ አለ። ይልቁንም ዕዳውን እስኪከፍል ድረስ እስር ቤት አስገባው። ሌሎቹ አገልጋይ ባልንጀሮቹም የሆነውን ባዩ ጊዜ እጅግ አዘኑ፤ ሄደውም የሆነውን ሁሉ ለጌታቸው ነገሩት። ጌታውም ጠርቶ እንዲህ አለው፦ ‘አንተ ክፉ አገልጋይ! ስለለመንኸኝ ዕዳህን ሁሉ ተውሁልህ። እኔ እንደራራሁልህ፣ አንተም ለአገልጋይ ባልንጀራህ መራራት አልነበረብህምን?’ ከዚያም ጌታው ተቆጥቶ፣ ዕዳውን ሁሉ እስኪከፍል ድረስ ለአሠቃዮች አሳልፎ ሰጠው። እያንዳንዳችሁ ወንድማችሁን ከልባችሁ ይቅር ካላላችሁ፣ የሰማዩ አባቴም እንዲሁ ያደርግባችኋል።” ማቴዎስ 18:21-35
ይህ ምሳሌ ብዙ ነገሮችን በትክክል እንድንመለከት ያደርገናል። እግዚአብሔር በሕይወትህ ያለውን “እጅግ ብዙ” ኃጢአት ይቅር ለማለት ዝግጁና ፈቃደኛ መሆኑን ብቻ ሳይሆን፣ አንተም ከዚያ በኋላ ለሌሎች በዚያው ጥልቀት ይቅርታ ማድረግ እንዳለብህ ይገልጣል። እንዲህ ካላደረግህ ግን፣ የተቀበልከውን ይቅርታ ታጣለህ።
የምሕረት ተፈጥሮ እንዲህ ነው፦ ከእግዚአብሔር ስትቀበለው፣ ለሌሎችም በተመሳሳይ መጠን መስጠት አለብህ። ይህ የምሕረት ተፈጥሮ አስፈላጊ ክፍል መሆኑን መረዳት ያስፈልጋል። ራስህን ምሕረት እንደሚፈስብህ ማስተላለፊያ አድርገህ ማየት አለብህ ማለት ነው። ምሕረት ከአንተ ወደ ሌሎች እንዲፈስ ልብህን ለመክፈት ፈቃደኛ ካልሆንህ፣ እግዚአብሔር በሕይወትህ ላይ ምሕረቱን አያፈስስም። ምሕረትን ለሌሎች ሳትሰጥ ለራስህ ብቻ ለማስቀረት የምታደርገው ማንኛውም ሙከራ፣ ይህ ወሰን የሌለው የእግዚአብሔር ስጦታ ወዲያውኑ እንዲቋረጥ ያደርጋል።
በተጨማሪም፣ በሌሎች ላይ ምሕረትን ለማፍሰስ ልብህን ይበልጥ በከፈትህ መጠን፣ እግዚአብሔርም በሕይወትህ ላይ ምሕረቱን ይበልጥ እንደሚያፈስስ መረዳት አስፈላጊ ነው። በሁለቱ መካከል ቀጥተኛ ግንኙነት አለ። ይህን እውነታ መረዳትህ፣ እስከምትችለው ሁሉ መሐሪ ለመሆን በቅንዓት እንድትነሣ ሊያነሳሳህ ይገባል።
ምሕረት የማድረግ የመጀመሪያው እርምጃ ሌላው ሰው ወደ ፈጸማቸው ኃጢአቶች ያተኩራል። በአንድ አቅጣጫ ሲታይ፣ አንድ ሰው ሲበድልህ በተባረከ ሁኔታ ውስጥ ትሆናለህ። ይህም የሰውየው ኃጢአት በማንኛውም መንገድ በረከት ነው ማለት አይደለም። ይልቁንም፣ ሌላው በአንተ ላይ የሚፈጽመው ኃጢአት ይቅር እንድትል ጥሪ ስለሚያቀርብልህ ነው የተባረክህ የምትሆነው። እግዚአብሔር ሌላው በአንተ ላይ የሚፈጽማቸውን ኃጢአቶች ለአንተ ቅድስናና ለእርሱ የልብ መለወጥ ዕድል እንዲሆኑ መለወጥ ስለሚችል፣ ይህ የእግዚአብሔርን ኃይል ይገልጣል። እግዚአብሔር ለአንተ የሚያደርገውን ይቅርታ ስትመስልና በዚያም ስትሳተፍ ቅዱስ ትሆናለህ። “መሐሪዎች ብፁዓን ናቸው፤ ምሕረት ያገኛሉና” የሚለውን የብፁዓን ትምህርት አስታውስ (ማቴዎስ 5: 7)።
በዚህ ምዕራፍ መጀመሪያ እንደተገለጸው፣ የእግዚአብሔርን ይቅርታ መቀበል የምትችለው በኃጢአቶችህ ስትጸጸት ብቻ መሆኑንም አስታውስ። በኃጢአቶችህ ጸንተህ በእልከኝነት ስትቀጥል፣ እግዚአብሔር የፍትሑን መስፈርት ለማሟላትና ልብህን ለመለወጥ የኩነኔ ፍርዱን ይሰጣል። ይህ መሠረታዊ እውነት ለሌሎች ምሕረት በምታደርግበት መንገድም ላይ ይሠራል። ምንም እንኳን ሁልጊዜ ይቅር ማለት ቢኖርብህም፣ አንዳንድ ጊዜ በአንተ ላይ በሚፈጽሙት ኃጢአት ጸንተው በእልከኝነት የሚቀጥሉ ሰዎችን ታገኛለህ። እንዲህ ሲሆን፣ የምታደርግላቸው ይቅርታም ከፍቅር የሚመነጭ ቅዱስ ተግሣጽ መልክ ሊይዝ ይገባል። ልብን የሚያውቀው እግዚአብሔር ብቻ ስለሆነ፣ ተግሣጽህ በልባቸው ላይ የሚሰጥ ፍርድ መሆን የለበትም። ሆኖም በራሳቸው ኃጢአት የሆኑትን ድርጊቶች የሚገሥጽ መሆን አለበት።
ለሌላ ሰው ሊሰጡት የሚችሉት ከፍቅር የሚመነጭ ከሁሉ የሚበልጥ ተግሣጽ፣ ይቅር ማለት ነው። ይቅር በማለትዎ፣ በእውነቱ ኃጢአት የሆነውን ድርጊት እየጠቆሙ ነው። ለድርጊቱ ሰበብ እየሰጡ ሳይሆን፣ ይቅር እያሉ ነው። አንድን ድርጊት ይቅር ብያለሁ ሲሉ፣ ድርጊቱ በራሱ ስህተት መሆኑን እያመኑ ነው። አንዳንዶች ይህን ይቅርታ ይቀበላሉ፣ እውነተኛ እርቅም ይፈጸማል። ሌሎች ግን ጥፋታቸውን አያምኑም፤ ስለዚህም ይቅር ማለትዎ የእግዚአብሔር ኩነኔ ምንጭ ይሆናል። ይህ ግን ምሕረት ነው! ይህ በሰው ልብ ላይ የሚሰጥ ፍርድ ሳይሆን፣ በድርጊቱ ላይ የሚሰጥ ፍርድ ነው። እንዲያውም እንዲህ ያለ ፍርድ ሳይሰጥ ይቅርታ ሊደረግ አይችልም።
በተገቢው ሁኔታ፣ አንድ ሰው ሲበድልዎ ይቅርታ ሊጠይቅዎ ይገባል። እንዲህ ሲሆን ይቅር ማለትና ሙሉ በሙሉ መታረቅ እጅግ ይቀላል። ይሁን እንጂ ሌላው ሰው ይቅርታዎን ሳይጠይቅ፣ በስህተት ድርጊቶቹም በግትርነት ሲቀጥል፣ ይቅር በማለትዎ «ሊኮንኑት» ይገባል። ከዚያ በኋላ እግዚአብሔር ጉዳዩን በእጁ ወስዶ ሊያከናውን የሚፈልገውን ያከናውናል።
የኩነኔ ምሕረት ለሌሎች እንዲያሳዩ የተጠሩለት ሲሆን፣ ይህም የተለያዩ መልኮችን ይይዛል። ለምሳሌ፣ ወላጅ ከሆኑ፣ ልጆችዎን በፍቅር እንዲያርሙ ብዙ ጊዜ ይጠራሉ። ድርጊታቸው የእግዚአብሔርን ሕግ የሚቃረን ሲሆን፣ በድርጊታቸው ላይ መፍረድና በእነርሱ ፊት ጽኑ አቋም መያዝ አለብዎት። እንዲሁም የትዳር አጋርዎን፣ ወንድሞችዎንና እኅቶችዎን፣ ጓደኞችዎንና ሌሎችን በተገቢው መንገድና በተገቢው ጊዜ ማረም አለብዎት። ይሁን እንጂ ማረም ሁልጊዜ የሚጀምረው እርስዎ በልብዎ ይቅር በማለት ነው፤ የሚመለከተውም የተፈጸመውን ድርጊት ብቻ ነው።
አንድ ሰው እርስዎን በመበደሉ በግትርነት ቢቀጥልስ? ምን ምላሽ ይሰጣሉ? የሚከተሉት የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች ጥሩ መመሪያዎች ናቸው፦
«ወንድምህ [በአንተ ላይ] ኃጢአት ቢሠራ፣ ሄደህ አንተና እርሱ ብቻ ሳላችሁ ጥፋቱን ንገረው። ቢሰማህ፣ ወንድምህን መልሰሃል። ባይሰማህ ግን፣ ‘ማንኛውም ጉዳይ በሁለት
ወይም በሦስት ምስክሮች ቃል እንዲረጋገጥ’ አንድ ወይም ሁለት ሰዎችን ከአንተ ጋር ውሰድ። እነርሱንም መስማት እምቢ ቢል፣ ለቤተ ክርስቲያን ንገር። ቤተ ክርስቲያንን እንኳ መስማት እምቢ ቢል፣ እንደ አሕዛብ ሰው ወይም እንደ ቀራጭ ቁጠረው።» ማቴዎስ 18:15-17
«ማንም የማይቀበላችሁ ወይም ቃላችሁን የማይሰማ ቢሆን፣ ከዚያ ቤት ወይም ከዚያ ከተማ ወጥታችሁ የእግራችሁን ትቢያ አራግፉ።» ማቴዎስ 10:14
ኃጢአቱን ለመንገር ወደ አንድ ሰው ሲሄዱ፣ የኢየሱስን ቃላት በትክክል ለመረዳት ጥንቃቄ ማድረግ አለብዎት። «በወንድማዊ ፍቅር የማረም» ግዴታ፣ በሌላው ሰው ልብ ላይ እንዲፈርዱ የሚሰጥ ፈቃድ አይደለም። ይልቁንም፣ እንዲያርሟቸው የተጠሩትን ሰዎች ድርጊቶች ብቻ በተጨባጭ ማየት፣ የውስጥ ሐሳባቸውን እንደሚያውቁ አለመገመት እጅግ አስፈላጊ ነው። በእነዚህ ሁለት አቀራረቦች መካከል እጅግ ትልቅ ልዩነት አለ።
በድርጊቶች ላይ መፍረድ ማለት፣ በውጫዊ ሁኔታ የሚያዩትን ማጤንና ድርጊቱ የእግዚአብሔርን ሕግ የሚቃረን መስሎ ሲታይና የሆነ ዓይነት አለመስማማት ሲፈጥር፣ ጉዳዩን በፍቅር ማነጋገር ማለት ብቻ ነው። ለምሳሌ፣ አንድ ሰው ስለ ሌላው ጸያፍና የነቀፋ ቃላት ቢናገር፣ እነዚያ ቃላት ተገቢ እንዳልሆኑ ለማወቅ ልቡን ማወቅ አያስፈልግዎትም። ስለዚህ የሚሰጡት ወንድማዊ እርማት፣ ይህ ሰው ኃጢአተኛ ነው የሚል ፍርድ አይሆንም፤ ይልቁንም የተነገሩት ቃላት ከእግዚአብሔር ሕግ ጋር አይስማሙም የሚል ይሆናል። ይህ ልዩነት በቀላሉ የማይለይ ቢሆንም፣ ሌላውን በቅንነት ለማረም እጅግ አስፈላጊ ነው።
ይበልጥ በተወሰነ ምሳሌ ለማየት፣ አንድ ጓደኛዎ ስለ ሥራ ባልደረባው ብዙ ሻካራና የማይገቡ ቃላት ተናገረ እንበል። ምን ምላሽ መስጠት አለብዎት? እነዚህን ሻካራ ቃላት ልብ ብለው፣ ከጓደኛዎ ጋር ስለ እነርሱ መነጋገር አለብዎት። ስለ ብስጭቱ የበለጠ ሊጠይቁትና ይበልጥ በግልጽ ለመረዳት ሊጥሩ ይችላሉ። ይህን ሲያደርጉ፣ ጓደኛዎ በቁጣ እንደተሞላና ይቅር ማለት እንዳልቻለ ይበልጥ በግልጽ ካሳየ፣ ይቅር ማለት ስለሚያስፈልገው በእርጋታ ለመናገር አጋጣሚ ያገኛሉ። በዚህ ሁኔታ፣ ጓደኛዎ የተናገረውን ነገር ሊያነሱበት በሚችሉበት መንገድ ኅሊናውን ገልጦልዎታል።
ወይም ደግሞ፣ የትዳር አጋር በቁጣ ገንፍሎ የነቀፋ ቃል ተናገረ እንበል። ስሜቱ ከተረጋጋ በኋላ፣ ያንን የቁጣ ገንፍሎ መውጣት እንዲያስተውል ማድረግ እጅግ አስፈላጊ ነው። ለትዳር አጋርዎ የተናገረው ቃል እንደጎዳዎት መንገር እጅግ ተገቢና እጅግ ምሕረት ያለበት ነው። ይህን ማድረግ በልቡ ላይ መፍረድ አይደለም፤ በውጫዊ ድርጊቶቹ ላይ መፍረድ ነው። ከዚህም በላይ፣ እነዚህ ድርጊቶች በቀጥታ ተነስተው መፍትሔ ካልተገኘላቸው፣ መታረቅና ዓመታት እያለፉ ሲሄዱ በፍቅር ግንኙነት ይበልጥ መጥለቅ አስቸጋሪ ይሆናል።
አንድን ሰው ለማረም ሲወስኑ ሊያስቡበት የሚገባ ሌላው አስፈላጊ ነገር፣ ያ ሰው እርማቱን ለመቀበል ፈቃደኛ መሆኑን ወይም አለመሆኑን መመልከት ነው። ለምሳሌ፣ ስሜቶች ገና ተቀጣጥለው ከሆነና መበሳጨቱም በግልጽ የሚታይ ከሆነ፣ ስለ እነዚህ ድርጊቶች በኋላ ለመነጋገር መጠበቅ የበለጠ ምሕረት ያለበት ነው። የሚያሳዝነው፣ አንዳንድ ግንኙነቶች ዘወትር በጥላቻ የተሞሉ ሆነው ይቀጥላሉ፤ ስለዚህም በእርማት አማካይነት እርቅን መፈለግ እጅግ አስቸጋሪ ይሆናል። ሆኖም፣ በመጨረሻ እርቅ እንደሚፈጸም ሁልጊዜ ተስፋ ሊኖር ይገባል።
ጉዳት ያደረሰውን ወይም ተገቢ ያልነበረውን ድርጊት ለማንሣት አሁን ትክክለኛው ጊዜ እንዳልሆነ ቢያስቡም፣ በልብዎ የይቅርታን ምሕረት ማድረግዎ እጅግ አስፈላጊ ነው። ጉዳቱ ከባድ ሲሆንም፣ እርቅ የማይቻል ቢሆን እንኳ፣ ይቅርታው ይበልጥ ታላቅ መሆን አለበት። «ይቅርታ» ማለት በቀላሉ፣ በውስጥዎ የምሕረት ውሳኔ በማድረግ በልብዎ ይቅር ማለት እንደሆነ ልብ ይበሉ። «እርቅ» ማለት ደግሞ፣ ኃጢአት የሠራው ሰው ተጸጽቶ፣ ይቅርታዎን ጠይቆ፣ ከእርስዎ ይቅርታን ሲቀበልና በዚህም ግንኙነታችሁ ሲታደስና ሲጠናከር ነው።
ይቅር የማለት ምሕረትን ለማግኘት መጸለይ
በእልከኝነቱ ለሚጸና ሰው በልብ ይቅርታ ለማድረግ ከሚረዱ መንገዶች አንዱ፣ ለዚያ ሰው መጸለይ ነው። ሆኖም፣ የጎዳዎትን ሰው ይቅር ማለት እጅግ አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል። በአንድ ሌሊት በቀላሉ ሊፈጽሙት የሚችሉት ነገር አይደለም። ብዙ ጸጋንና ራስን ለእግዚአብሔር መስጠትን ይጠይቃል። ብዙ ጸሎትም ያስፈልገዋል።
ኢየሱስ ራሱ ለማድረግ ፈቃደኛ ያልሆነውን ነገር እንድናደርግ ፈጽሞ አይጠይቀንም። በጭካኔ ያሠቃዩትን ሰዎች እዚያው በመስቀል ላይ ሆኖ ይቅር ብሏቸዋል። ከዚህ በታች ያለው የመቁጠሪያ ጸሎት፣ ሌላውን ሰው ይቅር ለማለት የሚታገሉትን ለመርዳት የተዘጋጀ ነው። እርስዎም በዚህ ሁኔታ ውስጥ ከሆኑ፣ እግዚአብሔር ከዚህ ሸክም ነፃ እንዲያወጣዎት በየቀኑ ይህን ጸሎት ይጸልዩ።
ሌላውን ሰው ይቅር የማለት ምሕረትን ለማግኘት የሚጸለይ የመቁጠሪያ ጸሎት
የሚከተለው የመቁጠሪያ ጸሎት (ከእግዚአብሔር ምሕረት የመቁጠሪያ ጸሎት የተለየ ሲሆን) እሱም የሮዛሪዮ መቁጠሪያን በመጠቀም ይጸለያል። ጸሎቶቹ ከመጽሐፍ ቅዱስ የተወሰዱ ናቸው። የመጀመሪያው ጸሎት የመጀመሪያው ክርስቲያን ሰማዕት ከሆነው ከቅዱስ እስጢፋኖስ የተወሰደ ነው። በድንጋይ ተወግሮ ከመሞቱ ጥቂት ቀደም ብሎ እንዲህ አለ፦
«ጌታ ሆይ፣ ይህን ኃጢአት በእነርሱ ላይ አትቁጠርባቸው።» የሐዋርያት ሥራ 7:60
ሁለተኛው ጸሎት፣ ኢየሱስ በመስቀል ላይ ተሰቅሎ ሊሞት ሲል በተናገራቸው ቃላት ላይ የተመሠረተ ነው፦
«አባት ሆይ፣ የሚያደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው ሉቃስ 23:34
አንድ ጊዜ «አባታችን ሆይ»፣ አንድ ጊዜ «ሰላም ለኪ ማርያም» እና የሐዋርያትን የእምነት መግለጫ በመጸለይ ጀምሩ።
ከዚያም፣ በሮዛሪዮው በእያንዳንዱ አሥር ፍሬዎች መክፈያ ባለው ትልቅ ፍሬ ላይ እንዲህ ብለው ይጸልዩ፦
ጌታ ሆይ፣ ይህን ኃጢአት በእነርሱ ላይ አትቁጠርባቸው፣ ለሁሉም በምሕረትና በርኅራኄ የተሞላህ ነህና። ፍጹም ፍቅርህን ለመምሰል ይቅር የማለት ጸጋን እንድትሰጠኝ እለምንሃለሁ።
ከዚያም በሮዛሪዮው እያንዳንዱ አሥርዮሽ ክፍል ባሉት አሥሩ ትንንሽ ዶቃዎች ላይ እንዲህ ብላችሁ ጸልዩ፦
አባት ሆይ፣ የሚያደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው።
አምስቱንም አሥርዮሽ ክፍሎች ለማጠናቀቅ፣ ሦስት ጊዜ እንዲህ በሉ፦
የሕያው እግዚአብሔር ልጅ፣ ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ።
አሜን።
ይህ በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ የተመሠረተ ኃይለኛ ጸሎት ነው። የጎዳዎትንና ለመታረቅ ፈቃደኛ ያልሆነውን ሰው ይቅር ማለት እየከበደዎት ከሆነ፣ ለዚያ ሰው በየቀኑ ይህን የመቁጠሪያ ጸሎት መጸለይ ይጀምሩ። ምን ያህል እንደሚረዳዎት ሲያዩ ይደነቃሉ።
በተሻለው ሁኔታ፣ እርስዎ ይቅር ሲሉ፣ በእርስዎ ላይ ኃጢአት ያደረገው ሰው ይቅርታዎን በትሕትና ይቀበላል፣ እርቅም ይፈጸማል። ይሁን እንጂ፣ ይቅር ያሉት ሰው ያደረገውን ለማመን ፈቃደኛ አለመሆኑ፣ በዚህም ምክንያት ይቅርታዎን ለመቀበል ልቡን አለመክፈቱ በጣም ብዙ ጊዜ ይከሰታል። በዚህ የተነሣ እርቅ አይፈጸምም። ምናልባት ለአንድ ሰው (ለምሳሌ ለትዳር አጋርዎ ወይም ለልጅዎ) ጸልየው፣ በልብዎም ደጋግመው ይቅር ብለውት ይሆናል፤ እሱ ግን ኃጢአቱንና ራሱን ጻድቅ አድርጎ የመቁጠር አመለካከቱን አጥብቆ በመያዝ ይቅርታዎን አይቀበልም። በሚያሳዝን ሁኔታ፣ ይህ ሲከሰት ሊያደርጉት የሚችሉት ነገር ይቅር ማለትዎን መቀጠል ብቻ ነው። እርስዎም በዚህ ሁኔታ ውስጥ ከሆኑ፣ ተስፋ አይቁረጡ። መደቆስ በተስፋ ላይ ቀጥተኛ ጥቃት ነው፤ ተስፋ ከጠፋም፣ ይቅር የሚል ልብ ይቀዘቅዛል፣ በቁጣም ይሞላል። ይህ እንዲደርስብዎት አይፍቀዱ።
በሕይወትዎ ውስጥ ያለ አንድ ሰው ጉዳት በሚያደርሱ ድርጊቶቹ በግትርነት ሲቀጥል፣ ሊያደርጉ የሚችሉት ሁሉ መጸለይና እርቅ ለማድረግ ዝግጁ የሚሆንበትን ጊዜ መጠበቅ ብቻ ነው። ቀደም ብሎ የተጠቀሰውን ስለ ጠፋው ልጅ የሚናገረውን ክፍል ያስታውሱ። በዚያ ታሪክ ውስጥ፣ አባትየው የልጁን መመለስ እየጠበቀ ሁልጊዜ ይመለከት ነበር። ልጁን ከሩቅ አይቶ ወደ እርሱ ሮጠ። እርስዎም እንዲሁ ማድረግ አለብዎት። እርቅ ማድረግ የሚያስፈልግዎት ሰው ዝግጁ መሆኑን የሚያመለክት ማንኛውንም ምልክት በመፈለግ፣ ሁልጊዜ ወደ «ሩቅ» መመልከት አለብዎት። ማንኛውንም ፈቃደኝነት ከተመለከቱ፣ ትኩረት ይስጡት፤ ምሕረትንና ይቅርታን ለማሳየትም ዝግጁ ይሁኑ።
ሆኖም፣ ቀደም ብሎ የተጠቀሰው የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል እንደጠቆመው፣ በአንዳንድ ሁኔታዎች «አቧራውን ከእግራችሁ አራግፉ» የሚለውን ማድረግ የሚያስፈልግበት ጊዜ ሊመጣ ይችላል። ይህ ምን ማለት ነው? ይህ በኩነኔ በሚገለጠው ምሕረት በቅድስና መካፈል ነው። ግትርነቱ ጥልቅ ሲሆንና ለመታረቅ የሚቻለው ጥረት ሁሉ ከተደረገ በኋላ፣ ለሌላው ሰው ሊያደርጉት የሚችሉት ከሁሉ የበለጠ ምሕረት ያለበት ነገር «አቧራውን ከእግርዎ ላይ ማራገፍ» የሚሆንበት ጊዜ ሊመጣ ይችላል። ይህ ማለት ግን በባለጌነት፣ በነቀፋና በኃጢአት መንገድ ይያዙት ማለት አይደለም። ይልቁንም፣ ድርጊቶቹ በግንኙነታችሁ ላይ የሚያሳድሩትን ተጽዕኖ እንዲያይ ይተዉታል ማለት ነው። የሚታየው ግትርነቱ ይበልጥ በግልጽ እንዲገለጥ ይተዉታል። ይህ ግን ምሕረት ነው።
ይህ «ከእግራችሁ ላይ አቧራውን የመርገፍ» ድርጊት በተለያዩ መንገዶች ሊፈጸም ይችላል። ለምሳሌ፣ ለአንድ ሰው ልትሰጠው የምትችለው ብቸኛው ተገቢ ምላሽ ሐዘንህን መግለጽ ሊሆን ይችላል። ይህም በተዘዋዋሪ ቁጣህን ለመግለጽ ሳይሆን፣ በምሕረትና በሐዘን መንፈስ መሆን አለበት («የሚያዝኑ ብፁዓን ናቸው…» ማቴዎስ 5:4)። እምቢተኝነቱ ከባድ ሲሆን፣ በሐዘን ዝም ማለት ታላቅ የፍቅር ተግባር ሊሆን ይችላል። ይህ የሌላው ሰው የተዛቡ ድርጊቶች የሚያስከትሉትን ውጤት የማሳየት መንገድ ነው። በሐዘን ዝም ማለት፣ ሌላው ሰው ለመታረቅ እምቢ ማለቱ የሚያስከትለውን ውጤት «ጮክ ብሎ» የሚያንጸባርቅ ይሆናል።
ይሁን እንጂ፣ ጥንቃቄ አድርግ፣ ጸልይ፣ በልብህ ይቅር በል፣ እግዚአብሔርም እንዲመራህ ፍቀድለት። እንደገናም፣ ቁጣን በተዘዋዋሪ መግለጽ በቀላሉ የዚህን የምሕረት ዓይነት ጭንብል ሊለብስ ይችላል። ሆኖም፣ ቁጣን በተዘዋዋሪ መግለጽ ከጥቃት ሌላ አይደለም። ጥቃትም ምሕረት አይደለም። በሌላው ሰው ፊት በሐዘን ዝም እንድትል ስትጠራ፣ እርቅ እንደሚፈጠር የሚያምን ጽኑ ተስፋ ሁልጊዜ መኖር አለበት። በጠፋው ልጅ ታሪክ ውስጥ ያለው አባት ከልጁ ጋር ለመታረቅ እየጠበቀና ሩቁን እየተመለከተ እንደቆመ ሁሉ፣ አንተም ትንሿ አጋጣሚ እንኳ በተገኘችበት ቅጽበት ለመታረቅ ሁልጊዜ ዝግጁና ፈቃደኛ መሆን አለብህ።
ከሁሉ ቅርብ በሆኑት ግንኙነቶችህ ውስጥ ይህ ከላይ የተገለጸው ሁኔታ አስፈላጊ እንዳይሆን ተስፋ ይደረጋል። ልቦች ዘወትር ለእርቅ ክፍት እንዲሆኑ ተስፋ ይደረጋል። እንዲህ ሲሆኑ፣ የተትረፈረፈው የምሕረት ግብዣ በእያንዳንዱ ግንኙነት ውስጥ እንዲለማመዱት ይጠብቃል። ያም የምሕረት ግብዣ ራስን በመሥዋዕትነት በሚሰጥ ፍቅር ስጦታ አማካይነት ይገለጣል።
የመንፈሳዊ ወዳጅነትና ራስን በመሥዋዕትነት የመስጠት ደስታ
ቅዱስ ቶማስ አኩዊናስ እንደሚለው፣ «በዚህ ምድር ላይ ከእውነተኛ ወዳጅነት ይልቅ ከፍ ያለ ዋጋ ሊሰጠው የሚገባ ነገር የለም» (ስለ ንጉሥነት፣ ለቆጵሮስ ንጉሥ፣ መጽሐፍ 1፣ ምዕራፍ 11፣ አንቀጽ 77)። የእውነተኛ ወዳጅነት ትስስር የሚፈጠረው፣ የእግዚአብሔር ምሕረት ኃጢአትን ይቅር ከማለት ብቻ ባለፈ መንገድ ሲሰጥና ሲቀበሉት ነው። እውነተኛ ወዳጅነት ሁለት ሰዎች እያንዳንዳቸው ከክርስቶስ ጋር በመዋሐዳቸውና፣ በዚህም ምክንያት፣ እያንዳንዳቸው የክርስቶስን ፍቅር ለሌላው በመግለጻቸው የሚመጣ ውጤት ነው። ይህ «በክርስቶስ ያለ ወዳጅነት» የሚባለው በምትካፈልበት እያንዳንዱ የፍቅር ግንኙነት ውስጥ ቦታ አለው። እርግጥ ነው፣ ከምታገኘው ሰው ሁሉ ጋር «ከሁሉ የቀረበ» ወዳጅ መሆን አትችልም፤ እንዲሁም ወዳጅነት በተለምዶ በሚረዳበት መንገድ ከሁሉም ሰው ጋር ወዳጅ መሆን አትችልም። ጊዜና ጉልበት ከብዙ ሰዎች ጋር የቅርብ ግንኙነት የመመሥረት አቅማችንን ይገድባሉ። ነገር ግን፣ ያ ወዳጅነት አልፎ አልፎ ከሚደረግ አጭር ውይይት ብቻ የተዋቀረ ቢሆንም እንኳ፣ በክርስቶስ ሕይወት ከሚኖር ሰው ሁሉ ጋር «እውነተኛ የወዳጅነት ትስስር» መመሥረት ትችላለህ። በዚህ ሁኔታም፣ በሚፈስሰው የእግዚአብሔር ምሕረት ውስጥ ድርሻ ስለሚኖረው፣ የብዙ ደስታ ምንጭ መሆን ይችላል። «እውነተኛ የወዳጅነት ትስስር» እርስ በርሳቸው እጅግ በጥልቀት በሚተዋወቁ ሰዎች መካከልም ሊመሠረት ይችላል። ባልና ሚስት፣ ጎረቤቶች፣ «ከሁሉ የቀረቡ» ወዳጆች፣ ወንድምና እኅቶች ወዘተ፣ በተሻለው ሁኔታ በክርስቶስ ባለው ቅዱስ የወዳጅነት ትስስርም የሚካፈሉ ግንኙነቶች ናቸው።
በክርስቶስ ያለ እውነተኛ ወዳጅነት እንዴት ይለማመዳል? በሕይወትስ እንዴት ይገለጣል? በመጀመሪያ፣ የዮሐንስን ወንጌል አስታውስ፦ «ሰው ነፍሱን ለወዳጆቹ ከመስጠት የሚበልጥ ፍቅር የለውም» (ዮሐንስ 15:13)። ኢየሱስ ነፍሳችንን ለ«ወዳጆቻችን» እንድንሰጥ እንደሚጠራን ልብ ማለት አስፈላጊ ነው። ይህም ከሁሉ የላቀውን የምሕረት ደረጃ ልንሰጥ የምንችለው፣ ከእኛ ጋር ለታረቁና በክርስቶስ የጋራ ትስስር ላላቸው ብቻ እንደሆነ ያመለክታል። አስቀድሞ እንደተጠቀሰው፣ አንድ ሰው በእኛ ላይ በሠራው ኃጢአት በእምቢተኝነት ሲጸና፣ በዚህ ቀጣይ ደረጃ ምሕረትን መስጠት አይቻልም። እምቢተኝነቱ ይቅር በማለት ደረጃ ላይ እንድንቆይ ያደርገናል፤ እርሱም ንስሐ ገብቶ ይቅርታችንን በልቡ እስኪቀበል ድረስ፣ ከይቅርታችን የሚመጣውን «ኩነኔ» መለማመዱን ይቀጥላል።
ከሌላው ሰው ጋር በእውነት ከታረቅህና በዚህም በክርስቶስ ወዳጆች ከሆናችሁ በኋላ፣ የእግዚአብሔርን ምሕረት በብዛት እንድታፈስለት ተጠርተሃል። ይህም በመጨረሻ የሚፈጸመው፣ ለሌላው ቅድሚያ እንድትሰጥና በመላ ማንነትህ እንድትወደው በሚያደርግ፣ ራስን በመሥዋዕትነት በሚሰጥ ፍቅር ነው። ይህ ራስህን መስጠት ነው። ይህ ጥልቅ የመሥዋዕትነት ፍቅር እንደ ሰዎቹ ሁኔታ በተለያየ መንገድ ይለማመዳል፤ ሆኖም ሁልጊዜ በመስቀል ላይ በፍጹምነት በተገለጠው የክርስቶስ ፍጹም የመሥዋዕትነት ፍቅር ውስጥ መካፈል ይሆናል። በተለይም፣ ሁልጊዜ ለሌላው ሰው ስትል ራስህን ሙሉ በሙሉና በነፃ ፈቃድ መስጠት ይሆናል።
ራስን መሥዋዕት ስለሚያደርግ ፍቅር በመጀመሪያ ልናስተውለው የሚገባው፣ ይህ ፍቅር «መሥዋዕትነት የሚጠይቅ» መሆኑን ነው። መሥዋዕትነት የሚጠይቅ የሚለው አገላለጽ በቀላሉ እንደ አሉታዊና እንደማይፈለግ ነገር በስህተት ሊተረጎም ይችላል። ምክንያቱም፣ ከራስ ወዳድነት አንጻር ሲታይ፣ ይህ የማይፈለግ ነው። በራስ ወዳድነታችን፣ ከመስጠት ይልቅ ወደ መውሰድ እናዘነብላለን። ምሕረት ግን ከዚህ ዓይነት ራስ ወዳድነት ነፃ ታወጣናለች፤ እጅግ የላቀ ክብር ያለውንም የአኗኗር መንገድ እንድናገኝ ታስችለናለች። «ሕይወቱን ማዳን የሚፈልግ ሁሉ ያጣታል፤ ስለ እኔ ሕይወቱን የሚያጣ ግን ያገኛታል» የሚለውን የመጽሐፍ ቅዱስ ቃል አስታውስ (ማቴዎስ 16:25)። ስለ ክርስቶስ ሕይወትህን ማጣትና፣ በዚህም የምሕረቱ መሣሪያ መሆን፣ የተፈጠርክለት ዓላማ ነው። ስለዚህ፣ ራስህን ለሌሎች በመስጠት ውስጥ ራስህን ታገኛለህ፤ በጸጋ የተፈጸመ ሁኔታም ሙሉ ሰው ትሆናለህ። የተፈጠርክለትን ማንነት የምትደርስበት መንገድ ይህ ነው። እንድትኖር በታሰበልህ መንገድ ስትኖር፣ እግዚአብሔር እንድትሆን የፈጠረህን ሰው ይበልጥ በሙላት እየሆንክ፣ ሰብአዊነትህም ይበልጥ ይሟላል።
በባልና በሚስት መካከል የሚጋራው ይህ ጥልቅ ፍቅር፣ እያንዳንዳቸው የሌላውን መልካም ሲሹ፣ እርስ በርስ በመደጋገፍ ይገለጣል። ወላጆች ይህን ያህል ጥልቅና ያለ ቅድመ ሁኔታ የሆነ ፍቅር ለልጆቻቸው ሲሰጡ፣ ልጆቹ ሁልጊዜ እንክብካቤ ያገኛሉ፤ የተወሰኑ ፍላጎቶቻቸውም ይሟላሉ። በቤተሰብ ውስጥ ራስህን ሙሉ በሙሉ የመስጠት ልዩ ግዴታ አለብህ።
ምሕረት ግን በክርስቶስ ልብ ውስጥ ያለ ገደብ ትገኛለች። ስለዚህ፣ እግዚአብሔር በየዕለቱ ልብህን በተለያዩ መንገዶች ለሌሎች እንድትሰጥ ያነሳሳሃል። ይህ ማለት ሌላ ሰው እግዚአብሔር እንድትሰጥ ከሚጠራህ በላይ እንድትሰጥ የመጠየቅ መብት ያገኛል ማለት ባይሆንም፣ ለእያንዳንዱ ሰው የምታደርጋቸው የምሕረት ሥራዎች አሁንም ሙሉ በሙሉና ያለ ቅድመ ሁኔታ የሚከናወኑ ይሆናሉ። እግዚአብሔር ብዙ ጊዜ፣ ከልብህና ከሕይወትህ ብዙውን ክፍል የምታካፍላቸውን የተወሰኑ ሰዎች በመስጠትም ይባርክሃል። በእነዚህ ወዳጅነቶች ውስጥ ሁለቱም ወገኖች በእግዚአብሔር ምሕረት ሲካፈሉ፣ የእነዚህ ትስስሮች ፍሬ የሚያጸና፣ የሚለውጥ፣ መንፈስን የሚያነቃቃና ቅዱስ ይሆናል። ኢየሱስ እንኳ በሕይወቱ ልዩ የወዳጅነት ትስስር የነበረው ሰዎች ነበሩት፤ ከእነርሱም ጋር ተጨማሪ ጊዜ ያሳልፍና ጉልበቱን ይሰጥ ነበር። ሐዋርያትን፣ ማርያምን፣ ማርታንና አልዓዛርን አስብ። ይሁን እንጂ የኢየሱስ ወዳጅነት ለሰዎች ሁሉ፣ ግንኙነቱ ለአጭር አፍታ ብቻ ለነበረ ሰዎችም እንኳ ይደርስ ነበር። ፍቅሩን ለመቀበል ዝግጁ ለነበሩት ሰዎች፣ መሥዋዕትነትን በመክፈል፣ ልቡን ያለማቋረጥ ይሰጥ ነበር።
ራስን መሥዋዕት በሚያደርግ ፍቅር ውስጥ ዋናው ነገር፣ ለሌላው የምትሰጠው ጊዜና ጉልበት ብዛት አይደለም፤ ይልቁንም የሚገለጠው ፍቅር ጥራት ነው። በክርስቶስ ውስጥ ለሆነ «ወዳጅ» የሚሰጠው ፍቅር ጥራት፣ ሁልጊዜ ሊደረስበት በሚችለው እጅግ ከፍተኛ ደረጃ ላይ መሆን አለበት። ይህ ፍቅር የሚገለጠው ለአጭር አፍታ ብቻ ቢሆንም እንኳ።
ራስን መሥዋዕት የሚያደርግ ፍቅር በአንድ መልኩ «ያማል»። የሚያመውም፣ ይህ የፍቅር ደረጃ በትሕትና ለሌላው ቅድሚያ ለመስጠት የማያቋርጥ ምርጫ ስለሚጠይቅ ነው። በመስቀል ላይ እንደተገለጠው፣ የእግዚአብሔር ምሕረት ዘወትር መሣሪያ ለመሆን፣ ለራስ ያለማቋረጥ መሞትን ይጠይቃል። ፍቅር ያማል። ነገር ግን ይህ ሥቃይ ጣፋጭም ነው። ጣፋጭነቱ የሚገኘው ልብህን እስከምትችለው ከፍተኛ ደረጃ ድረስ ለሌሎች ከመስጠት በሚወጣው መልካም ፍሬ ውስጥ ነው። ይህ «ጣፋጭነት» ሲለመድም፣ ፍቅር የሚጠይቀው መሥዋዕትነት ፈጽሞ ሸክም አይሆንም።
ሌላው ሊያጋጥመን የሚችልና «የሚያም» ተሞክሮ፣ መንፈሳዊ ድርቀት ነው። ብዙ ቅዱሳን ከእግዚአብሔር ጋር ባላቸው ግንኙነት፣ በውስጣቸው አንድ ዓይነት ድርቀት አጋጥሟቸዋል። እግዚአብሔር በቅርበት አብሯቸው ቢሆንም፣ ከእነርሱ የራቀ ይመስላቸዋል። ይሁን እንጂ ይህ የድርቀት ተሞክሮ የሚፈቀደው፣ ቅዱሱ በእጅጉ ጥልቅ በሆነ ደረጃ፣ ማለትም በፈቃዱ፣ እግዚአብሔርን መውደድ እንዲጀምር ነው። እግዚአብሔርን የሚያዩበት ዕይታ ይጨልማል፤ መገኘቱም አይሰማቸውም፤ ይሁን እንጂ እርሱን መውደድ ይመርጣሉ፣ በሚሰማቸው ስሜት ሳይሆን በፍቅር ምክንያት ፈቃዱን በሕይወታቸው መፈጸምንም ይመርጣሉ።
አንዳንድ ጊዜ ለሌሎች ባለን ፍቅር ውስጥም ይህን የድርቀት ተሞክሮ ልናገኘው እንችላለን። ለምሳሌ፣ ወላጆች ልጆቻቸውን ለመውደድና ለመንከባከብ በሚያደርጉት ሁሉ ሁልጊዜ ልባዊ ደስታ ላይሰማቸው ይችላል። ራሳቸውን መሥዋዕት ከሚያደርጉበት ፍቅር የሚመነጭ የእርካታ ስሜት ሁልጊዜ ይኖራል፤ ይህን ፍቅር የሚያነሳሳው ግን ሁልጊዜ ደስ የሚል ስሜት ላይሆን ይችላል። እንዲያውም፣ ያ ደስ የሚል ስሜት ሲወገድ፣ ፍቅራቸው ለልጆቻቸው ይበልጥ ቅዱስና ጠቃሚ ሊሆን ይችላል። ምክንያቱም፣ ይህ ዓይነቱ ፍቅር የበለጠ መሥዋዕትነትን የሚጠይቅ ሲሆን፣ የክርስቶስን መስቀል በመምሰል ከምሕረት ብቻ የሚደረግ ነው። ራስን ይበልጥ የሚረሳና በሌላው መልካም ላይ ይበልጥ ያተኮረ ይሆናል። በፍቅር ራስን መስጠት ብዙ ጊዜ ደስ ሊያሰኝ ይችላል፤ ደስ ባያሰኝ ግን መገረም ወይም ተስፋ መቁረጥ የለብንም። እነዚያን ጊዜያት፣ ልባችንን በበለጠ ሙላትና ራሳችንን በመርሳት የምንሰጥባቸው ዕድሎች አድርገን ማየት አለብን።
በየቀኑ ራስህን በመሥዋዕትነት ስትሰጥ፣ በተለይም በክርስቶስ መንፈሳዊ “ወዳጅነት” ለሚያገናኝህ ሰዎች፣ ለእነርሱ የምታደርጋቸው የምሕረት ሥራዎች ሕይወትን በጥልቅ እንደሚያለመልሙና እንደሚደግፉ ማየት ትጀምራለህ። ለሌላ ሰው ምሕረትን ማካፈል በክርስቶስ ወደሚገኝ ክብር የተሞላበት ሕይወት በኃይል ከፍ ያደርግሃል። ይህን ስታደርግና የእግዚአብሔር ምሕረት በአንተ በኩል እንዲፈስ ስትፈቅድ፣ ምሕረቱ በመጀመሪያ ወደ ራስህ ነፍስ ይፈሳል። ምሕረትን መቀበልና ከዚያም የምሕረት መሣሪያ መሆን በሕይወታችን ከፍተኛ እርካታ እንዲኖረን ያደርጋል። ይህን የዕለት ተዕለት ግብህ አድርግ። ከታረቅሃቸው ሰዎች ጋር ስትኖር፣ ምንም ሳታስቀር ሕይወትህን የምትሰጥባቸውን አጋጣሚዎች ፈልግ። ይህን ካደረግህ፣ ከእግዚአብሔር የምትቀበለውና ለሌሎች የምታካፍለው ምሕረት ወሰን እንደማይኖረው ታያለህ። በዚህ ደረጃ ምሕረትን እየኖሩ መኖር ወደ እውነተኛ ቅድስና በሚያደርሰው ጎዳና ለመጓዝ ከሁሉ ፈጣኑ መንገድ መሆኑንም ታያለህ።
በዚህ ክፍል መጀመሪያ እንደተጠቀሰው፣ “በዚህ ምድር ላይ ከእውነተኛ ወዳጅነት ይልቅ ዋጋ የሚሰጠው ምንም ነገር የለም” (ቅዱስ ቶማስ አኩዊናስ)። ያ ወዳጅነት በእግዚአብሔር ምሕረት ውስጥ ሲሰምጥ፣ በውስጡ የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች ይለማመዳሉ። ደስታው ታላቅ ነው፤ ከዚያ ወዳጅነት እርስ በርስ የሚገኘው ጥንካሬም እያንዳንዱን የፍቅር መሥዋዕት መክፈል የሚገባ ያደርገዋል። ወዳጅነቶችህን ሁሉ፣ በተለይም የቤተሰብ ግንኙነቶችህን፣ በዚህ መንገድ ክብር የተሞላባቸው ለማድረግ ጣር። እግዚአብሔርም ወደ አንተ በመምጣትና በምትወዳቸው ሰዎች ሕይወት ውስጥ በአንተ በኩል በመሥራት፣ በሕይወትህ ውስጥ በእጅጉ ሕያውና ንቁ ይሆናል።
ወደ ቅድስና የሚያደርሰው ጎዳና – የላቀው ጥሪያችን ማጠቃለያ
ይህ አጭር መጽሐፍ ቅዱስ ለመሆን ማዕከላዊ ስፍራ ስላላቸው ሦስት በጎ ምግባራት ማሰላሰያዎችን ያቀርባል። አንዱ በሌላው ላይ እየተገነባ ስለሚሄድ፣ ሦስቱም አስፈላጊ ናቸው። ሆኖም ትሕትናን፣ መታመንንና ምሕረትን እየኖሩ የመኖር የመጨረሻ ውጤት፣ በግል ደረጃ ጥልቅ እርካታ የሚያስገኝና በሌሎች ሕይወትም እጅግ ታላቅ ለውጥ የሚያመጣ ሕይወት ነው።
በቅድስና ስንኖርና በመጨረሻም ራሳችንን በመሥዋዕትነት ስንሰጥ፣ ውጤቱ በቃላት ሊገለጽ የማይችል ደስታ ይሆናል፤ ምክንያቱም ከምሕረት ተነሥተን ራሳችንን በመስጠት ወደዚህ ድርጊት ከፍተኛ ደረጃ ስንደርስ፣ ከእግዚአብሔር ጋር ወደ ጥልቅ ኅብረት እንገባለን።
በኤሌክትሮኒክ መጽሐፍ ወይም በለስላሳ ሽፋን በታተመ መጽሐፍ መልክም ይገኛል፦
አማዞን – ጉግል ፕሌይ – አይቲዩንስ – ባርንስ ኤንድ ኖብል
