Lời nguyện xin cuối cùng của Kinh Lạy Cha tương tự lời nguyện xin ngay trước đó, nhưng khẩn thiết hơn và có trọng tâm hơi khác. Chương trước đã suy niệm về lời nguyện xin thứ sáu—“Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ”—qua đó chúng ta xin Thiên Chúa gìn giữ để không bị những cám dỗ hay thử thách mình gặp phải lấn át. Đó là lời khiêm tốn nhìn nhận rằng chúng ta yếu đuối và cần sức mạnh của Ngài để hiểu những cám dỗ và thử thách ấy như những cuộc thử luyện được Thiên Chúa cho phép, mà sau cùng có thể đưa chúng ta tiến sâu hơn vào sự thánh thiện, dẫn đến việc tham dự trọn vẹn hơn vào Nước Thiên Chúa và vinh quang vĩnh cửu của Ngài. Lời nguyện xin ấy mang tính phòng ngừa nhiều hơn, khi xin ân sủng để không bị ám ảnh hay tuyệt vọng vì những gian truân của mình, nhưng luôn giữ niềm hy vọng và kiên trì đến cùng qua mọi cuộc thử luyện được Thiên Chúa cho phép.
Trong lời nguyện xin cuối cùng này, lời khẩn cầu của chúng ta trở nên tha thiết hơn. Ngoài những cám dỗ và thử thách chúng ta gặp phải, chúng ta còn nhìn nhận sự hiện diện, quyền lực và những tác động của Ác Thần: ma quỷ, hay Satan. Chúng ta cầu xin được giải thoát khỏi nó, khỏi mọi việc làm gian ác của nó, và khỏi nguy cơ bị luận phạt đời đời. Lời nguyện xin này là lời cầu xin ơn giải thoát, sự che chở và niềm hy vọng vĩnh cửu.
“Trong lời nguyện xin này, sự dữ không phải là một khái niệm trừu tượng, nhưng chỉ một ngôi vị, Satan, Ác Thần, thiên thần chống lại Thiên Chúa. Ma quỷ (dia-bolos) là kẻ ‘ném mình chắn ngang’ kế hoạch của Thiên Chúa và công trình cứu độ của Ngài được hoàn tất trong Đức Kitô” (GLHTCG #2851).
Chiến thắng Ác Thần
Cụm từ Hy Lạp diễn đạt lời nguyện xin thứ bảy—“Xin cứu chúng con cho khỏi sự dữ”—là rhysai hēmas apo tou ponērou. Động từ rhysai có nghĩa là “giải cứu”, “giải thoát”, hay “giật ra khỏi”, và cũng như năm lời nguyện xin đầu tiên, động từ này ở dạng mệnh lệnh aorist—diễn tả một lời khẩn cầu khẩn thiết, dứt khoát xin Thiên Chúa can thiệp, đồng thời chuyển tải ý nghĩa tức thời và trọn vẹn. Dạng này nhìn hành động giải thoát như một điều dứt khoát và toàn diện, chứ không phải đang tiếp diễn hay chỉ có tính một phần. Hãy nhớ lại từ chương trước rằng lời nguyện xin “Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ” là lời nguyện xin duy nhất không ở dạng mệnh lệnh aorist. Thay vào đó, lời này dùng dạng giả định aorist để diễn tả một lời thỉnh cầu khiêm tốn hay một lời xin đừng làm điều gì, được thưa lên với lòng tôn kính—xin đừng để chúng con bước vào cơn cám dỗ, hay đừng để chúng con đầu hàng cám dỗ.
Cụm từ apo tou ponērou được dịch là “khỏi sự dữ” hoặc, chính xác hơn, “khỏi Ác Thần”. Từ ponēros có thể chỉ sự dữ nói chung, nhưng việc sử dụng mạo từ xác định (tou) gợi ý rõ rệt về một thế lực có ngôi vị—Satan, Ác Thần. Như vậy, lời nguyện xin này là lời trực tiếp khẩn cầu được giải thoát khỏi chính ma quỷ và mọi việc làm của nó, và được diễn đạt sát nghĩa hơn là “Xin cứu chúng con cho khỏi Ác Thần”. Do đó, lời nguyện xin thứ bảy chuyển từ lời thỉnh cầu khiêm tốn trong lời nguyện xin thứ sáu—xin Thiên Chúa nâng đỡ chúng ta trong những lúc bị cám dỗ và thử thách—sang tiếng kêu khẩn thiết xin được che chở hoàn toàn khỏi Ác Thần và mọi tổn hại thiêng liêng mà nó tìm cách gây ra.
Quỷ học
Thánh Kinh và Thánh Truyền của Hội Thánh khẳng định sự hiện hữu của ma quỷ—những thiên thần sa ngã đã vì kiêu ngạo mà nổi loạn chống lại Thiên Chúa và bị đuổi khỏi Thiên Đàng. Tuy vẫn giữ những năng lực tự nhiên của mình với tư cách là các hữu thể thiêng liêng, giờ đây chúng dùng những năng lực ấy để chống lại kế hoạch của Thiên Chúa và việc thánh hóa các linh hồn. Satan, thủ lãnh của chúng, được gọi là “thủ lãnh thế gian này” (Gioan 12:31) và “cha sự gian dối” (Gioan 8:44). Mục tiêu chủ yếu của nó là tố cáo, lừa dối, chia rẽ và phá hủy những gì Thiên Chúa đã tạo dựng và cứu chuộc.
Như Sách Giáo lý dạy, ma quỷ là “‘kẻ sát nhân ngay từ lúc khởi đầu,… kẻ nói dối và là cha sự gian dối’, Satan là ‘kẻ mê hoặc toàn thể thiên hạ’. Qua nó, tội lỗi và sự chết đã xâm nhập thế gian, và nhờ nó bị đánh bại dứt khoát, toàn thể thụ tạo sẽ được ‘giải thoát khỏi sự hư hoại của tội lỗi và sự chết’” (GLHTCG #2852).
Những cuộc tấn công của ma quỷ khác nhau về cường độ và mục đích. Có lúc, chúng rất tinh vi, tác động qua những lời gợi ý, sự hoang mang hoặc việc thao túng cảm xúc. Những lúc khác, nhất là khi một linh hồn tiến gần Thiên Chúa trong sự thánh thiện, hoặc khi một cá nhân hay xã hội mở lòng đón nhận tội trọng, các cuộc tấn công trở nên trực tiếp hơn—biểu hiện dưới dạng ám ảnh, áp chế, hoặc, trong những trường hợp hiếm hoi, chiếm hữu thân xác. Tuy nhiên, ngay cả trong những trường hợp nghiêm trọng như thế, ma quỷ cũng không thể trực tiếp chiếm hữu hay điều khiển các năng lực thiêng liêng của linh hồn—trí năng và ý chí tự do. Qua sự phân định thiêng liêng và việc chăm sóc mục vụ—bao gồm cả thừa tác vụ trừ quỷ—Hội Thánh nhận biết và đương đầu với những thực tại này. Ma quỷ không thể chạm đến cung thánh nội tâm của linh hồn, trừ theo những cách Thiên Chúa cho phép, và không bao giờ vượt quá những gì ân sủng có thể thắng vượt. Dẫu vậy, lòng thù hận của ma quỷ là có thật, và những nỗ lực của chúng hết sức dữ dội.
Lời nguyện xin thứ bảy—“Xin cứu chúng con cho khỏi Ác Thần”—là lời chúng ta hằng ngày nhìn nhận cuộc chiến vô hình này. Đó là lời khẩn cầu không chỉ xin được che chở khỏi cám dỗ và thử thách, mà còn xin được giải thoát khỏi ý muốn hiểm độc của những hữu thể thiêng liêng có trí khôn, mà mục đích duy nhất là khiến chúng ta hư mất đời đời. Qua lời cầu nguyện này, chúng ta hoàn toàn phó thác bản thân cho quyền năng Thiên Chúa, tin tưởng rằng “Đấng ở trong anh em cao cả hơn kẻ ở trong thế gian” (1 Gioan 4:4).
Khi cuộc chiến trở nên khốc liệt hơn
Tương tự lời nguyện xin thứ sáu, vốn nài xin Thiên Chúa ban ân sủng để chịu đựng thử thách và thắng vượt cám dỗ, lời nguyện xin thứ bảy này cũng xin điều ấy—nhưng với sự khẩn thiết và mãnh liệt hơn. Điểm khác biệt nằm ở nguồn gốc. Trong lời nguyện xin thứ sáu, chúng ta xin ân sủng để thắng vượt mọi hình thức đau khổ mà sự Quan Phòng của Thiên Chúa cho phép: bệnh tật, mất mát, bách hại, bất công, hay thậm chí những cám dỗ nội tâm phát sinh từ sự yếu đuối hoặc tình trạng rối loạn, cũng như những cám dỗ mà Thiên Chúa cho phép. Những cuộc thử luyện này, tuy đau đớn, không phải lúc nào cũng trực tiếp gắn liền với một nguồn sự dữ có ngôi vị—ma quỷ.
Tuy nhiên, lời cầu xin thứ bảy nhìn nhận một hình thức thử thách trực tiếp và nguy hiểm hơn — những thử thách mà Ác thần chủ động và cố ý gây ra cho chúng ta. Đây không chỉ là lời khẩn cầu xin sức mạnh giữa gian nan, mà còn là lời cầu xin được dứt khoát giải thoát khỏi ý đồ ma quỷ của Satan, kẻ không chỉ muốn làm chúng ta suy yếu mà còn muốn hủy diệt chúng ta. Đây là một cuộc chiến khốc liệt hơn: “Anh em hãy sống tiết độ và tỉnh thức. Ma quỷ, đối thủ của anh em, như sư tử gầm thét, rảo quanh tìm mồi cắn xé. Anh em hãy đứng vững trong đức tin mà chống cự nó, vì biết rằng các anh em đồng đạo trên khắp thế gian cũng đang chịu những đau khổ như thế” (1 Phêrô 5:8–9).
Hãy hình dung một người phụ nữ đang vật lộn với chứng nghiện. Trong bối cảnh của lời cầu xin thứ sáu, chị có thể trải qua một cơn cám dỗ nội tâm — sự thôi thúc muốn quay lại sử dụng các chất dạng thuốc phiện, do những ký ức hay sự yếu đuối về cảm xúc khơi lên. Nhờ ân sủng của Thiên Chúa, chị chống lại cơn cám dỗ ấy. Nhưng giờ đây, hãy xét một tình cảnh đen tối hơn: kẻ từng bán ma túy cho chị bất ngờ xuất hiện, mời chị dùng ma túy miễn phí, kèm theo những áp lực, sự thao túng, hoặc thậm chí đe dọa về mặt thiêng liêng. Đây không còn chỉ là cám dỗ nội tâm nữa — đó là một cuộc tấn công từ bên ngoài, nhắm thẳng vào chị. Ác thần sử dụng người khác, hoàn cảnh, hoặc ngay cả chính các quỷ để giăng bẫy linh hồn với ác ý có chủ đích. Lời cầu xin thứ bảy là lời khẩn cầu được giải thoát khỏi những cuộc tấn công dữ dội hơn này.
Đôi khi Ác thần huy động mọi năng lực tự nhiên của nó — quyến rũ, đe dọa, thao túng, lừa dối và tố cáo — do lòng thù hận đê hèn và tính kiêu ngạo không bao giờ thỏa mãn thúc đẩy. Khi ma quỷ tấn công trực tiếp hơn, chúng ta phải đáp lại cách khẩn thiết và khiêm nhường hơn, nài xin Thiên Chúa tuôn đổ sự che chở của Ngài dồi dào hơn nữa. Trong những lúc ấy, lời cầu xin thứ bảy này trở thành phao cứu sinh thiêng liêng, một tiếng kêu cứu khẩn thiết từ chiến trường: Lạy Cha, xin cứu chúng con khỏi Ác thần và mọi việc nó làm!
Những ví dụ trong lịch sử
Điều quan trọng là nhận ra những thời điểm trong suốt dòng lịch sử khi ảnh hưởng của Ác thần bộc lộ rõ rệt cách khác thường — dù qua các cá nhân, các hệ tư tưởng hay tình trạng suy đồi luân lý lan rộng. Đây không chỉ là những sai phạm của con người, mà còn là những cuộc tấn công dữ dội hơn của ma quỷ, trong đó Satan và các quỷ của nó dường như có được ảnh hưởng đáng kể trên các nền văn hóa, các phong trào, hoặc thậm chí toàn bộ các xã hội.
Chẳng hạn, hãy xét sự trỗi dậy của các chế độ toàn trị trong thế kỷ hai mươi, đặc biệt là chủ nghĩa Quốc xã và chủ nghĩa Cộng sản. Cả hai hệ tư tưởng đều công khai phủ nhận Thiên Chúa và tìm cách thay thế Ngài một cách có hệ thống bằng việc tôn nhà nước, chủng tộc hay giai cấp làm ngẫu tượng, trực tiếp dẫn đến việc tàn sát hàng triệu người. Đức Giáo hoàng Piô XII, cùng với nhiều tác giả tu đức và thần học thời ấy, đã nhận định rằng những phong trào này không chỉ là các hiện tượng chính trị, mà còn là những cuộc khủng hoảng thiêng liêng sâu xa, bắt nguồn từ việc nhân loại khước từ Thiên Chúa. Sự vô nhân đạo kinh hoàng được thấy trong cuộc diệt chủng Holocaust, những cuộc thanh trừng hàng loạt của Stalin và tình trạng đàn áp tự do tôn giáo trên diện rộng cho thấy một lòng thù hận thâm căn đối với hình ảnh Thiên Chúa được in dấu trong mỗi linh hồn con người — một dấu hiệu đáng lo ngại của cơn cuồng nộ ma quỷ.
Một ví dụ khác là sự sa đọa của văn hóa thành “nền văn hóa sự chết” trong thời hiện đại. Việc chấp nhận rộng rãi nạn phá thai, an tử, sự bóp méo tính dục con người và việc định nghĩa lại gia đình không chỉ là những chuyển biến xã hội, mà còn là những cuộc tấn công có phối hợp vào các nền tảng của sự sống và tình yêu theo ý muốn của Thiên Chúa. Như Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã cảnh báo trong thông điệp Evangelium Vitae (Tin Mừng Sự Sống), chúng ta đang đối diện với một “cơ cấu tội lỗi” vốn “mang hình thức của một ‘nền văn hóa sự chết’ thực sự”. Điều này dẫn đến một cuộc tấn công của ma quỷ vào những người dễ bị tổn thương nhất — đặc biệt là những trẻ chưa chào đời, những người yếu đuối và người cao tuổi — những người bị tước bỏ phẩm giá làm người và bị loại bỏ.
Cuộc chiến trở nên khốc liệt hơn ở bình diện cá nhân này cũng hiện diện trong cuộc đời của một số vị thánh. Thánh Gioan Maria Vianney đã chịu đựng những cuộc tấn công hằng đêm của ma quỷ khi ngài dẫn đưa vô số linh hồn đến lòng sám hối. Thánh Padre Piô cũng bị các thế lực ma quỷ hành hạ cả về thể xác lẫn tinh thần, vì những ân huệ thiêng liêng phi thường và thừa tác vụ giải tội của ngài. Các vị thánh này nhắc nhở chúng ta rằng sự thánh thiện chuốc lấy sự chống đối — nhưng cũng nhắc rằng chiến thắng của Đức Kitô được bảo đảm cho những ai luôn trung thành.
Những thời điểm sự dữ gia tăng dữ dội này nhắc chúng ta nhớ vì sao mình cầu nguyện: “Xin cứu chúng con khỏi Ác thần.” Những thời điểm ấy mời gọi chúng ta, với tư cách là các chi thể của Nhiệm Thể Đức Kitô, hãy tỉnh thức, can đảm và trên hết là vững lòng tín thác vào quyền năng của Đức Kitô, Đấng đã đến thế gian “để phá hủy các công việc của ma quỷ” (1 Gioan 3:8). Trong mọi thời đại, Chúa cho xuất hiện các vị thánh và các mục tử để đương đầu với sự dữ, và sức mạnh của lời cầu xin này vẫn luôn vừa là khiên che, vừa là thanh gươm trong cuộc chiến giành các linh hồn.
Những ví dụ trong cuộc sống của anh chị em
Anh chị em đã bao giờ chứng kiến lòng thù hận dữ dội hoặc hành vi phi lý đến mức, trong cơn bàng hoàng, anh chị em phải thốt lên: “Thật vô lý!” chưa? Sự dữ luôn phi lý. Nó không đặt nền tảng trên sự thật mà trên lòng thù hận và sự hủy diệt. Khi những cuộc tấn công của Ác thần trở nên dữ dội hơn, các tín hữu thường cảm thấy khó hiểu, hoang mang hoặc chao đảo trước sự hỗn loạn tột độ ấy. Đối với một trí óc biết suy xét theo lý trí, sự dữ không bao giờ là điều “có lý”.
Gây mất phương hướng là một trong những chiến thuật của ma quỷ. Nếu không thể lôi kéo chúng ta phạm tội, nó sẽ cố làm chúng ta tê liệt vì sợ hãi và hoang mang, để ngăn cản chúng ta cộng tác với ân sủng của Thiên Chúa. Mục tiêu của nó là cản trở hoạt động của Thiên Chúa trong đời sống chúng ta bằng cách làm suy yếu sự bình an, lòng tín thác và niềm hy vọng của chúng ta. Những chiến thuật này phải được nhận diện, vạch trần và quở trách nhân danh Chúa Giêsu Kitô — một cách kiên quyết, đầy tin tưởng và với quyền bính thiêng liêng bắt nguồn từ ân sủng.
Thông thường, những cuộc tấn công như thế không xuất hiện dưới dạng các lập luận hợp lý hay những lời cáo buộc rõ ràng; chúng tinh vi và nhắm rất sâu vào từng cá nhân. Nỗi sợ hãi, sự hoang mang và bất an về cảm xúc mà chúng khơi lên làm xáo trộn sự bình an trong đời sống nội tâm và trong các mối tương quan của chúng ta với người khác. Những xáo trộn do ma quỷ gây ra này có thể nảy sinh trong gia đình, nơi làm việc, cộng đoàn và các hệ thống quản trị — bất cứ lĩnh vực nào có sự tương tác giữa con người với nhau.
Đôi khi, Ác thần tìm cách hạ nhục hoặc đe dọa một linh hồn, khiến linh hồn ấy chìm trong màn mây tăm tối và hoài nghi. Khi điều này xảy ra, phương thế phòng vệ chắc chắn của chúng ta chính là lời cầu xin cuối cùng này trong Kinh Lạy Cha. Đó là thanh gươm thiêng liêng trong tay chúng ta và là khiên che cho tâm hồn chúng ta. Khi đọc lời cầu xin ấy với đức tin, chúng ta phó thác bản thân cho Thiên Chúa, Đấng là nơi chúng ta trú ẩn và là thành lũy của chúng ta, Đấng sẽ không bao giờ bỏ rơi con cái Ngài.
Nếu anh chị em thấy mình đang hứng chịu những cuộc tấn công như thế, hãy nhớ hướng về nguồn sức mạnh và chiến thắng của mình là Chúa Giêsu Kitô. Những cuộc tấn công của ma quỷ nhắm vào Người thật phi lý, dai dẳng và đầy hận thù mù quáng. Người chẳng làm gì đáng phải chịu những cuộc tấn công ấy, nhưng đã chịu đựng tất cả và giành chiến thắng. Nhờ Thập Giá của Người, Người đã chiến thắng Satan và mọi việc làm của nó. Khi kết hiệp với cuộc Thương Khó của Người, chúng ta được thông phần vào chiến thắng ấy và được giải thoát khỏi sự dữ—không phải nhờ sức riêng của chúng ta, nhưng nhờ sức mạnh của Người.
Anh chị em cũng hãy cậy nhờ lời chuyển cầu và sự che chở từ mẫu của Đức Trinh Nữ Maria. Hiệp nhất với Con mình, Mẹ cùng với Người là những Đấng thực sự chiến thắng. Chúng ta sẽ chiến thắng cùng với các Ngài khi cậy dựa vào quyền năng của các Ngài trên ác thần:
“Chiến thắng trên ‘thủ lãnh thế gian này’ đã được giành lấy một lần là đủ vào Giờ Chúa Giêsu tự nguyện hiến mình chịu chết để ban cho chúng ta sự sống của Người. Đó là lúc thế gian này bị xét xử, và thủ lãnh thế gian này bị ‘tống ra ngoài’. ‘Nó đuổi bắt người phụ nữ’, nhưng không có quyền gì trên Mẹ: Mẹ là Evà mới, ‘đầy ân sủng’ của Chúa Thánh Thần, được gìn giữ khỏi tội lỗi và sự hư nát của cái chết (đặc ân Vô Nhiễm Nguyên Tội và Hồn Xác Lên Trời của Đức Maria, Mẹ rất thánh của Thiên Chúa, trọn đời đồng trinh). ‘Bấy giờ con rồng nổi giận với người phụ nữ và bỏ đi giao chiến với những người còn lại trong dòng dõi bà.’ Vì thế, Chúa Thánh Thần và Hội Thánh cầu nguyện: ‘Lạy Chúa Giêsu, xin ngự đến’, vì khi Người đến, Người sẽ giải thoát chúng ta khỏi Ác Thần” (GLHTCG #2853).
Cầu nguyện bằng Kinh Lạy Cha là phương dược của chúng ta
Chúng ta hãy suy xét một đoạn cuối cùng trong Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo (#2854), đoạn này mang lại cho chúng ta niềm hy vọng vững chắc và chắc chắn rằng chúng ta có thể vượt thắng mọi cuộc tấn công của ác thần:
“Khi xin được giải thoát khỏi Ác Thần, chúng ta cũng cầu xin được giải thoát khỏi mọi sự dữ trong hiện tại, quá khứ và tương lai mà nó là tác giả hoặc kẻ xúi giục. Trong lời cầu xin cuối cùng này, Hội Thánh dâng lên Chúa Cha mọi nỗi khốn cùng của thế giới. Cùng với việc xin được giải thoát khỏi những sự dữ đang đè nặng trên nhân loại, Hội Thánh khẩn cầu hồng ân bình an quý giá và ơn bền đỗ trong khi mong đợi Đức Kitô trở lại. Khi cầu nguyện như thế, trong sự khiêm nhường của đức tin, Hội Thánh đón trước việc quy tụ mọi người và mọi sự trong Đấng nắm giữ ‘chìa khóa của Tử thần và Âm phủ’, Đấng ‘hiện có, đã có và đang đến, là Đấng Toàn Năng’.
Lạy Chúa, xin cứu chúng con khỏi mọi sự dữ, xin đoái thương cho những ngày chúng con đang sống được bình an. Nhờ Chúa rộng lòng thương cứu giúp, chúng con sẽ luôn luôn thoát khỏi tội lỗi và được an toàn khỏi mọi biến loạn, đang khi chúng con mong đợi niềm hy vọng hồng phúc và ngày trở lại của Chúa Giêsu Kitô, Đấng Cứu Độ chúng con.
Từ chỗ thấp nhất đến chốn cao nhất
Theo một nghĩa nào đó, những thời khắc thấp nhất mà chúng ta trải qua trên trần gian là những lúc các cuộc tấn công của ác thần trở nên dữ dội nhất. Đó là những thời khắc ‘thấp nhất’ không phải vì chúng ta thất bại, nhưng vì chúng ta phải đối diện với kẻ thấp hèn và sa đọa nhất trong mọi thụ tạo của Thiên Chúa: chính ác thần.
Qua Kinh Lạy Cha, chúng ta được mời gọi đối diện với những thời khắc ấy, không phải bằng sự sợ hãi nhưng bằng đức tin, tín thác vào sự che chở hoàn hảo và sự chăm sóc quan phòng của Chúa Cha. Khi chúng ta dâng lời cầu xin cuối cùng này với tất cả chủ ý, sự sáng suốt và niềm xác tín sâu xa nhất, Thiên Chúa không chỉ che chở chúng ta. Người còn đưa chúng ta lên tận đỉnh cao vinh quang của chính Người, biến những thời khắc thấp nhất ấy thành sự biểu lộ cao cả nhất của quyền năng và vinh quang Người. Người đặt chúng ta giữa các phẩm thiên thần, nơi chúng ta cùng hòa vào bài thánh thi muôn đời của các ngài: “Thánh! Thánh! Thánh! Chúa là Thiên Chúa Toàn Năng, Đấng đã có, hiện có và đang đến!”
Ngay cả những cuộc tấn công hung hãn nhất của ác thần cũng có thể trở thành những dịp để vinh quang Thiên Chúa được tỏ hiện, khi chúng ta phó mình cho ân sủng và để cho chiến thắng của Đức Kitô được thể hiện trong đời sống chúng ta. Như Chúa chúng ta đã nói: “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục” (Mátthêu 10:28).
Ác thần không thể ném chúng ta vào hỏa ngục. Nó không có quyền ấy. Chỉ một mình Thiên Chúa, trong đức Công Chính hoàn hảo của Người, mới nắm giữ quyền đó. Vì thế, khi chúng ta vun đắp trong tâm hồn Ơn Kính Sợ Chúa—ơn giúp chúng ta tỉnh thức tránh xa mọi điều xúc phạm đến uy linh Thiên Chúa và mạnh mẽ khước từ những lời dối trá cùng các mưu chước của ác thần—chúng ta được trang bị đầy đủ những gì cần thiết để vượt thắng mọi cuộc tấn công của ma quỷ.
Vì “Kính sợ ĐỨC CHÚA là khởi đầu của khôn ngoan” (Châm ngôn 9:10), giờ đây chúng ta hướng đến Ơn Khôn Ngoan như ánh sáng và sự hướng dẫn cần thiết cho chúng ta, là đỉnh cao trong bảy ơn của Chúa Thánh Thần và là hồng ân cao quý nhất dành cho những ai kiên trì trong chiến thắng của Đức Kitô.
Ơn Chúa Thánh Thần: Ơn Khôn Ngoan
Thánh Augustinô và Thánh Tôma Aquinô liên kết lời cầu xin “Xin cứu chúng con cho khỏi sự dữ” với Ơn Khôn Ngoan, một trong bảy ơn Chúa Thánh Thần. Hồng ân thần linh này kiện toàn nhân đức đối thần là đức mến, bằng cách giúp linh hồn:
- Phán đoán mọi sự trong ánh sáng của Thiên Chúa.
- Nếm cảm sự ngọt ngào của Chân Lý Thiên Chúa.
- Cảm nghiệm chính Thiên Chúa—chứ không chỉ biết về Người.
Nhờ Ơn Khôn Ngoan, linh hồn được nếm trước hạnh phúc hưởng kiến Thiên Chúa. Sự hiểu biết qua cảm nghiệm này làm sâu đậm thêm tình thân mật của chúng ta với Thiên Chúa và giúp chúng ta:
- Yêu mến những gì Thiên Chúa yêu mến.
- Ghét bỏ những gì chống lại Người.
Trong bối cảnh của lời cầu xin này, Ơn Khôn Ngoan giúp các tín hữu:
- Nhận ra sự kinh khủng và thực tại của sự dữ—không chỉ ở vẻ bên ngoài, mà còn trong bản chất của nó là sự khước từ Thiên Chúa.
- Khao khát được tách khỏi mọi điều trái nghịch với sự thánh thiện của Thiên Chúa.
- Hiểu rằng kẻ thù thực sự không chỉ là những hiểm nguy bên ngoài, mà còn là ác thần, tội lỗi và bất cứ điều gì đe dọa sự kết hiệp vĩnh cửu với Thiên Chúa.
Vì thế, khi cầu nguyện “Xin cứu chúng con cho khỏi sự dữ”, trên hết chúng ta đang khẩn xin:
- Được gìn giữ khỏi ác thần.
- Được giải thoát khỏi ách thống trị của tội lỗi.
- Được che chở khỏi mọi điều có thể cắt đứt sự kết hiệp của chúng ta với Thiên Chúa.
Ơn Khôn Ngoan—cao trọng nhất trong các ơn—làm cho cái nhìn thiêng liêng của chúng ta nên sắc bén. Ơn này giúp chúng ta nhận ra:
- Những mưu chước lừa dối tinh vi của kẻ thù.
- Sự trống rỗng của những lời hứa hẹn thế gian.
- Vinh quang khôn sánh của tình yêu Thiên Chúa.
Nhờ ơn Khôn Ngoan, chúng ta được dạy để nhìn thấy:
- Sự sống, đau khổ, niềm vui và cả cái chết dưới ánh sáng của cõi vĩnh hằng.
- Rằng không sự dữ nào—dù lớn lao đến đâu—có thể thắng được người an nghỉ trong trái tim của Tình Yêu Thiên Chúa.
Linh hồn được ơn Khôn Ngoan soi sáng sẽ gắn bó với Thiên Chúa bằng lòng tín thác không lay chuyển và khao khát được kết hợp trọn vẹn với Ngài, vững tin vào quyền năng cứu độ của Ngài.
Mối Phúc: “Phúc Thay Ai Xây Dựng Hòa Bình”
Thánh Augustinô và Thánh Tôma Aquinô liên kết lời nguyện thứ bảy với mối phúc thứ bảy: “Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa” (Mátthêu 5:9). Xin được giải thoát khỏi sự dữ không chỉ là cầu nguyện cho bản thân được an toàn—mà còn là khẩn xin được nên đồng hình đồng dạng với sự bình an của Thiên Chúa và mang sự bình an ấy đến một thế giới đang bị tội lỗi và chia rẽ trói buộc.
Người xây dựng hòa bình đích thực không phải là người chỉ biết tránh xung đột, nhưng là người tích cực khôi phục trật tự đúng đắn nhờ sức mạnh của ân sủng. Bình an, theo nghĩa trọn vẹn nhất, là sự yên hàn của trật tự—một trật tự khởi đầu trong linh hồn, lan tỏa ra các mối tương quan của chúng ta và đạt tới tột đỉnh trong sự hiệp thông với Thiên Chúa. Người xây dựng hòa bình là người được giải thoát khỏi sự dữ bên trong, và nhờ đó trở thành khí cụ mang ơn giao hòa của Thiên Chúa đến với thế giới bên ngoài.
Mối Phúc này mời gọi chúng ta noi gương Đức Kitô, Hoàng Tử Hòa Bình, Đấng nhờ Thập Giá của mình đã tiêu diệt mối thù nghịch giữa Trời và đất. Nhờ Người, chúng ta không chỉ được hòa giải với Thiên Chúa, mà còn được trao sứ mạng trở thành những người kiến tạo sự bình an ấy. Chúng ta chỉ có thể làm điều này nếu chính mình trước hết được giải thoát khỏi sự dữ: khỏi ách nô lệ tội lỗi, khỏi hận thù, khỏi kiêu ngạo và khỏi mọi ảnh hưởng làm xáo trộn sự hài hòa nội tâm do ân sủng mang lại.
Vì thế, khi cầu nguyện “Xin cứu chúng con cho khỏi sự dữ”, chúng ta cũng đang cầu xin được trở thành những người xây dựng hòa bình—những tâm hồn được hòa giải với Thiên Chúa cách trọn vẹn đến mức có thể mang sự bình an của Ngài vào thế giới. Và khi làm như vậy, chúng ta được gọi là “con Thiên Chúa”, vì chúng ta mang hình ảnh của Người Con, Đấng đã giao hòa muôn loài trong chính mình.
Điều Chỉnh Những Ước Muốn Của Chúng Ta
Lời nguyện cuối cùng này của Kinh Lạy Cha đưa tâm hồn chúng ta đến một điểm quyết định: nhận biết rằng sự giải thoát đích thực chỉ đến khi chúng ta có tâm hồn trong sạch và những ước muốn của chúng ta hoàn toàn phù hợp với thánh ý Thiên Chúa. Mỗi cuộc chiến thiêng liêng, mỗi cơn cám dỗ và mỗi thử thách không chỉ phơi bày những mưu chước của ma quỷ, mà còn cho thấy sự lệch lạc trong chính tâm hồn chúng ta. Ma quỷ hoạt động hữu hiệu nhất ở nơi có sự yếu đuối, hoang mang hoặc quyến luyến tội lỗi. Chúng ta phải cầu nguyện không chỉ để được che chở bên ngoài, mà còn để được biến đổi bên trong. Đó là tiếng kêu xin cho tâm hồn chúng ta biết ước muốn điều Thiên Chúa ước muốn, để sự dữ không còn khống chế được chúng ta.
Ơn Khôn Ngoan Là Vũ Khí Của Anh Chị Em
Cám dỗ có sức mạnh khi lòng chúng ta còn phân tán. Nhưng khi tâm hồn được Đức Khôn Ngoan của Thiên Chúa hướng dẫn, chúng ta trở nên nhất tâm hướng về Ngài. Sự dữ bị vạch trần và mất đi sức thuyết phục. Người khôn ngoan nhìn thế giới cách sáng suốt vì họ nhìn bằng đôi mắt của Thiên Chúa. Họ không chỉ xin được gìn giữ khỏi sự dữ; họ còn xin được biến đổi đến mức sự dữ không còn sức hấp dẫn. Đó là cốt lõi của sự trưởng thành thiêng liêng.
- Tôi thực sự ước muốn điều gì?
- Tôi có khao khát sự thoải mái hơn là sự thánh thiện không?
- Tôi có tìm kiếm sự an toàn hơn là sự phó thác không?
- Tôi có khao khát được công nhận hơn là khao khát sự thật không?
- Tôi có sợ sự dữ hơn là yêu mến Thiên Chúa không?
Khi được dâng lên từ đáy lòng, lời nguyện này giúp sắp xếp lại những ước muốn lệch lạc ấy theo ý Thiên Chúa. Lời nguyện dạy chúng ta đừng xem sự dữ là điều phải sợ hãi, nhưng là điều phải chiến thắng trong Đức Kitô. Lời nguyện nhắc chúng ta rằng tự do đích thực không phải là thoát khỏi đau khổ hay chống đối, mà là thoát khỏi tội lỗi. Mục tiêu không chỉ là sống sót qua cuộc chiến thiêng liêng, mà còn là bước ra khỏi cuộc chiến ấy trong sự thánh hóa, chiến thắng và hoàn toàn nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, lớn tiếng thưa “Áp-ba, Cha ơi” và “Nguyện danh Cha cả sáng!”, ngay giữa mọi thử thách Thiên Chúa cho phép xảy đến.
Làm cho những ước muốn của chúng ta phù hợp với lời nguyện này là đón nhận ân sủng Thiên Chúa giữa những đau khổ thiêng liêng. Đó là cùng với các thiên thần và các thánh tuyên xưng rằng chúng ta ở trong tay Cha của tôi, ngay giữa phong ba bão táp. Linh hồn cầu nguyện như thế không bị tê liệt trước những đe dọa của ma quỷ, không buông mình theo cám dỗ hay nỗi ám ảnh, nhưng được thúc đẩy tiến về Thiên Đàng nhờ lòng tín thác sâu xa hơn vào tình yêu của Chúa Cha.
Từ bỏ Satan
Mỗi lời nguyện trong Kinh Lạy Cha đưa chúng ta đi sâu hơn vào sự kết hợp với Thiên Chúa, và lời khẩn cầu cuối cùng này, được dâng lên từ vực sâu của những cuộc tấn công do ma quỷ gây ra, giải thoát chúng ta khỏi kẻ thù, khỏi những sợ hãi, lòng kiêu ngạo và những quyến luyến lệch lạc của mình, để chúng ta có thể vươn tới nơi cao nhất trong Vương Quốc Thiên Chúa. Khi sự giải thoát ấy diễn ra bên trong, sự dữ không còn quyền gì trên chúng ta nữa, và Thiên Chúa hiển trị.
Vào lễ Phục Sinh hằng năm và trong một số cử hành phụng vụ khác, chúng ta được mời gọi lặp lại những lời hứa khi lãnh nhận Bí tích Rửa Tội. Lời hứa đầu tiên là ba lần từ bỏ Satan, mọi việc làm của nó và mọi sự phù hoa của nó. Anh chị em hãy tuyên xưng những lời ấy ở đây và biến chúng thành lời cầu nguyện không ngừng:
- Anh chị em có từ bỏ Satan không? Thưa từ bỏ.
- Và mọi việc làm của nó không? Thưa từ bỏ.
- Và mọi sự phù hoa của nó không? Thưa từ bỏ.
Một công thức khác trong Sách Lễ Rôma cũng có sức mạnh không kém:
- Anh chị em có từ bỏ tội lỗi để sống trong sự tự do của con cái Thiên Chúa không? Thưa con từ bỏ.
- Anh chị em có từ bỏ những quyến rũ của sự dữ để tội lỗi không còn thống trị anh chị em không? Thưa con từ bỏ.
- Anh chị em có từ bỏ Xa-tan, kẻ gây ra và cầm đầu tội lỗi không? Thưa con từ bỏ.
Từ bỏ Ác Thần thôi thì chưa đủ. Sau khi từ bỏ nó, chúng ta được mời gọi tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa qua ba lời tuyên xưng trong Kinh Tin Kính. Anh chị em hãy dùng lời tuyên xưng đức tin ấy mỗi khi cảm thấy bị Ác Thần tấn công:
- Anh chị em có tin kính Thiên Chúa là Cha toàn năng, Đấng tạo thành trời đất không? Thưa con tin.
- Anh chị em có tin kính Chúa Giêsu Kitô, Con Một của Người, Chúa chúng ta, đã sinh bởi Đức Trinh Nữ Maria, đã chịu chết và được mai táng, đã sống lại từ cõi chết và đang ngự bên hữu Chúa Cha không? Thưa con tin.
- Anh chị em có tin kính Chúa Thánh Thần, tin Hội Thánh Công Giáo thánh thiện, các thánh thông công, ơn tha tội, xác loài người ngày sau sống lại và sự sống đời đời không? Thưa con tin.
Trong giờ phút tăm tối nhất, anh chị em đừng kêu lên vì sợ hãi, nhưng hãy kêu lên trong đức tin—đức tin vào Đấng đã chiến thắng. Hãy từ bỏ Xa-tan, những việc nó làm và những lời dối trá của nó, đồng thời tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa. Hãy hiệp nhất ước nguyện của anh chị em với toàn thể Hội Thánh, tha thiết nài xin cho chiến thắng ấy được nên trọn vẹn nơi tất cả chúng ta, để trong mọi cuộc chiến phải đương đầu, chúng ta có thể tin tưởng thưa rằng: “Lạy Chúa, xin cứu chúng con khỏi Ác Thần.”
Chúng ta cùng cầu nguyện:
Lạy Cha chúng con, Đấng ngự trên trời, xin bảo vệ chúng con khỏi Ác Thần, khỏi mọi cuộc tấn công của nó và khỏi án phạt đời đời mà nó muốn chúng con phải chịu. Trong Đức Kitô, chúng con là con cái của Cha, là những người con trai, con gái yêu dấu của Cha; xin bảo vệ chúng con bằng sự chăm sóc hiền phụ của Cha. Khi Cha cho phép những cuộc tấn công đê hèn của Ác Thần xảy đến, con biết rằng điều đó là vì lợi ích của con và của tất cả con cái Cha. Cùng với toàn thể Hội Thánh, trong những lúc ấy, con kêu lên: “Thánh, Thánh, Thánh, Chúa là Thiên Chúa toàn năng, Đấng hiện có, đã có và sẽ đến, bây giờ và mãi mãi. Amen, Amen, Amen!

Sách bìa mềm – Sách điện tử Kindle – Audible – Google Play – Apple Books – và nhiều lựa chọn khác!
