Ang una at pinakamataas na hangarin ng isang kaluluwang may wastong kaayusan ay ang mahalin, sambahin, at pag-ukulan ng pagsamba ang Diyos sapagkat Siya ay karapat-dapat sa lahat ng kaluwalhatian, karangalan, at papuri: “Karapat-dapat Ka, Panginoon naming Diyos, na tumanggap ng kaluwalhatian at karangalan at kapangyarihan, sapagkat nilikha Mo ang lahat ng bagay; dahil sa Iyong kalooban ay umiral ang mga ito at nalikha” (Revelation 4:11).
Ang pinakamataas na pananabik na ito, gaya ng nakita natin sa nakaraang kabanata, ay ganap na naipahahayag sa unang kahilingan ng Ama Namin: “Sambahin ang ngalan Mo.” Gayunman, ang ating pag-ibig sa Diyos, kapag dinalisay at itinaas, ay umaakay sa atin tungo sa isa pang pananabik na likas na nagmumula sa pagluwalhati sa Kanyang Ngalan: Hinahangad nating makibahagi sa Kanyang kaluwalhatian sa pamamagitan ng pagpapahintulot sa Kanyang maghari sa atin, habang nag-aalab ang ating pananabik na makita Siyang maghari sa bawat kaluluwa. Ito ang diwa ng ikalawang kahilingan: “Mapasaamin ang kaharian Mo!”
Ang Paghahangad na Makibahagi sa Kaluwalhatian ng Diyos
Itinuturo ni Santo Tomas de Aquino na ipinahahayag ng ikalawang kahilingang ito ang hangaring tamasahin natin ang kaluwalhatian ng Diyos, makibahagi rito, at sa gayon, “mahalin natin ang ating sarili sa Diyos.” Hindi ito makasariling hangarin sapagkat nais ng Diyos na makibahagi tayo sa Kanyang kaluwalhatian, na siyang likas na bunga ng pagtupad sa ating pinakamataas na hangaring luwalhatiin Siya. Ang mahalin ang ating sarili sa Diyos ay ang mahalin ang Diyos dahil sa Kanyang ginagawa at ninanais sa atin, na nagbibigay sa atin ng pakikibahagi sa Kanyang maluwalhating Kaharian. Ito ang pinakamataas na anyo ng pag-ibig na maaari nating taglayin para sa ating sarili, na umaakay sa pinakamataas na pag-ibig na maaari nating taglayin para sa kapwa habang minamahal natin sila gaya ng ating sarili.
Alalahanin na nang tanungin si Jesus ng isang eskriba kung alin ang pinakadakilang utos, sumagot si Jesus,
“Ang una ay ito: ‘Pakinggan mo, O Israel! Ang Panginoon nating Diyos ang tanging Panginoon! Ibigin mo ang Panginoon mong Diyos nang buong puso mo, nang buong kaluluwa mo, nang buong pag-iisip mo, at nang buong lakas mo.’ Ang ikalawa ay ito: ‘Ibigin mo ang iyong kapwa gaya ng iyong sarili.’ Wala nang ibang utos na higit na dakila kaysa sa mga ito” (Mark 12:29–31).
Binubuod ng dalawang utos na ito ang Walang Hanggang Batas. Sinasaklaw ng mga ito ang buong Ebanghelyo at malinaw na inilalarawan sa unang dalawang kahilingan ng Ama Namin.
Una, minamahal natin ang Diyos dahil sa Diyos mismo, at pagkatapos ay minamahal natin ang ating sarili at ang ating kapwa gaya ng ating sarili. Ang pag-ibig sa Diyos nang higit sa lahat ay tiyak na umaakay sa atin sa hangaring tayo at ang lahat ng tao ay ganap na makibahagi sa Kaharian ng Diyos—ngayon sa pamamagitan ng biyaya at sa wakas ng panahon sa kaluwalhatian, kung saan makikita natin ang Diyos nang harapan.
Magandang ipinahahayag ito ni Jesus sa Kanyang panalangin bilang Dakilang Saserdote, kung saan namamagitan Siya para sa atin, na nagnanais na makibahagi tayo sa Kanyang banal na kaluwalhatian:
“At ibinigay Ko sa kanila ang kaluwalhatiang ibinigay Mo sa Akin, upang sila ay maging isa, gaya Natin na iisa, Ako ay nasa kanila at Ikaw ay nasa Akin, upang sila ay maging ganap na isa, nang malaman ng sanlibutan na isinugo Mo Ako, at na minahal Mo sila gaya ng pagmamahal Mo sa Akin. Ama, sila ay kaloob Mo sa Akin. Nais Kong kung saan Ako naroroon ay makasama Ko rin sila, upang makita nila ang kaluwalhatian Kong ibinigay Mo sa Akin, sapagkat minahal Mo Ako bago pa itinatag ang sanlibutan” (John 17:22–24).
Ang pagkaunawa sa Walang Hanggang Katotohanang ito ang ganap na lunas sa anumang mababang pagtingin sa sarili. Tayo ang kaloob ng Ama sa Anak. Hindi labag sa kalooban ni Jesus ang pagtubos Niya sa atin. Kapag kinikilala natin ito, hindi na natin ibinabatay ang ating pagkakakilanlan sa ating mga kahinaan at kasalanan, sa ating mga kabiguan o kasawian. Sa halip, kay Kristo lamang natin hinuhugot ang ating pagkakakilanlan, tinatanggap nang buong puso ang Kanyang hangaring maging kaisa Niya tayo gaya ng Kanyang pakikiisa sa Ama, at makibahagi tayo sa Kanyang walang hanggang kaluwalhatian.
Ang pag-ampon sa atin ng Diyos ay humuhubog na muli sa ating buong pagkaunawa sa sarili. Ang “kaharian” ng daigdig ay nag-aalok ng di-mabilang na magkakatunggaling pagkakakilanlan na nakaugat sa pabago-bagong kalagayan sa halip na sa Walang Hanggang Katotohanan, gaya ng makamundong tagumpay, mga talento, kayamanan, katayuan sa lipunan, o pisikal na anyo.
Sa lubos na kaibahan, ang ating pagkamamamayan sa Kaharian ng Diyos ay nagbibigay sa atin ng pagkakakilanlang higit sa lahat ng makalupang uri at kalagayan. Bilang mga kasapi ng Mistikong Katawan ni Kristo, tayo ay mga anak ng Hari na nakikibahagi sa Kanyang walang-hanggang Pagkahari. Nananatili ang pagkakakilanlang ito maging tagumpay o kabiguan, kalusugan o karamdaman, pagkilala o kawalan ng pagkilala ang maranasan natin sa mundo. Hindi ito matitinag sapagkat hindi ito nakasalalay sa ating sariling mga merito o pagsisikap, kundi sa di-nagbabagong pag-ibig ng Diyos at sa ganap na sakripisyo ni Kristo, na sa pamamagitan nito ay nagiging mga kabahagi tayo ng Kanyang buhay bilang Kanyang Mistikong Katawan, ang Simbahan.
Kung ang Diyos—ang Makapangyarihan-sa-lahat na Lumikha at Tagapagpanatili ng Sansinukob, ang dakilang AKO NGA, ang Simula at Wakas ng Lahat ng Bagay—ay umiibig sa atin kay Kristo, nakikipagkaisa sa atin, at nagnanais na pagkalooban tayo ng bahagi sa Kanyang walang-hanggang kaluwalhatian, ano pa ang mahalaga? Wala na! Ang makibahagi sa buhay at kaluwalhatian ng Diyos ang Kanyang pinakadakilang kaloob sa atin. Kapag idinadalangin natin ang “Mapasaamin ang Kaharian Mo” nang may ganap na pagpapasakop sa Kanyang paghahari sa ating buhay, tinatanggap natin ang kaloob na iyon, at sa paggawa nito, iniibig natin ang ating sarili sa Diyos, gaya ng pag-ibig sa atin ng Diyos kay Kristo.
Ang pariralang Griyego na ginagamit sa kahilingang ito ay elthétō hē basileía sou. Ang pangngalang basileía, na madalas isalin bilang “Kaharian,” ay tumutukoy sa higit pa kaysa sa isang nasasakupang lupain. Gaya ng paliwanag ng Katekismo ng Simbahang Katolika, “Sa Bagong Tipan, ang salitang basileia ay maaaring isalin bilang ‘pagkahari’ (isang pangngalang di-kongkreto), ‘kaharian’ (isang pangngalang kongkreto), o ‘paghahari’ (isang pangngalang nagsasaad ng kilos)” (Katekismo ng Simbahang Katolika #2816). Ang pandiwang elthétō ay nangangahulugang “dumating” o “sumapit.” Bilang isang pandiwang pautos sa anyong aorist, ipinahahayag nito ang isang matindi at tiyak na kahilingan: “Dumating nawa ito!!!”—nang walang pagkaantala, nang tiyak, at nang lubos. Dumating nawa ang pagkahari, kaharian, at paghahari ng Diyos! Idinadalangin ito nang may kapwa marubdob na pananabik at aktibong pagnanais na lubusang maganap ang paghahari ng Diyos. Ang pariralang ito ay hindi lamang isang kahilingang lalong maitatag nang lubos ang pamamahala ng Diyos sa lupa, kundi isa ring pangakong magpasakop sa Kanyang banal na Pagkahari at paghahari.
Nagbabala si San Agustin na kung hindi natin ninanais ang Kaharian ng Diyos, para sa ating sarili at para sa lahat, tayo ay tulad ng mga taong bulag o nagpipikit ng kanilang mga mata sa liwanag. Ang manalangin na “dumating” ang Kaharian ng Diyos ay ang manalangin na ang Kanyang presensya ay “mahayag sa mga tao,” upang ang lahat ay makakita, sumampalataya, at makibahagi sa kaluwalhatian ng paghahari ng Diyos (cf. Tungkol sa Sermon sa Bundok II.6.20).
Sa kahilingang ito, tatlong bagay ang hinihiling natin:
- Na maghari si Kristo nang higit na ganap sa ating mga puso sa pamamagitan ng biyaya, at maitatag Niya ang Kanyang Kaharian sa atin.
- Na lumaganap at umunlad ang Simbahan sa buong mundo.
- Na mapadali ang huling pagbabalik ni Kristo sa kaluwalhatian.
Ang Kaharian “Sa Gitna” Natin
Kailan darating ang Kaharian ng Diyos? Ito ang tanong ng ilang Pariseo kay Hesus. Sumagot Siya: “Ang pagdating ng kaharian ng Diyos ay hindi mamamasdan, at walang magsasabi, ‘Tingnan ninyo, narito ito,’ o, ‘Naroon ito.’ Sapagkat narito, ang kaharian ng Diyos ay nasa gitna ninyo” (Lucas 17:20–21). Sa talatang ito, ang pang-ukol na Griyego na isinalin bilang “sa gitna” ay maaari ring isalin bilang “sa loob.” Kapwa may malaking kabuluhan ang dalawang kahulugan.
Una, nang sabihin ni Hesus na ang Kaharian ng Diyos ay nasa gitna nila, ang tinutukoy Niya ay ang Kanyang sarili. Si Hesus mismo ang Kaharian. Ang Kaharian ay nakatatag at isinasabuhay sa mismong Persona ng Anak ng Diyos, at sa pamamagitan Niya, umaabot ito sa Kanyang buong Mistikong Katawan: ang Simbahan sa lupa, sa Langit, at sa Purgatoryo.
Ang Kaharian “Sa Loob” Natin
Kapag isinasalin natin ang mga salita ni Kristo bilang “ang Kaharian ng Diyos ay nasa loob ninyo,” naaalala natin ang paliwanag ni San Agustin na kapag sinasabi natin ang “na nasa Kalangitan” sa Panalangin ng Panginoon, ang “Kalangitan” ay tumutukoy sa pananahan ng Diyos sa mga banal. Saanman nananahan ang Diyos, naroon ang Kalangitan, at kung nasaan ang Kalangitan, naroon ang Kaharian ng Diyos.
Kaya, kung tayo ang tahanan ng Diyos, at naghahari sa ating kalooban ang Kanyang Kaharian, dapat nating isabuhay ang katotohanang ito. Ang pagdarasal ng “Mapasaamin ang Kaharian Mo” ay isang pagsamo para sa isang katotohanang darating pa lamang at isang pagpapahayag ng ating kasalukuyang paninindigan. Ang panalanging ito ay isang pagpapanibago ng Tipan ng Biyaya, isang muling pagpapatibay na malaya nating pinipili ang Diyos bilang ating Hari at Pinuno. Hinihiling natin na pairalin Niya ang Kanyang Pagkahari sa ating buhay, higit na mamahala rito, tanglawan ang ating isip, gabayan ang ating mga kilos, at muling isaayos ang ating mga hangarin ayon sa Kanyang Katotohanan.
Bagaman nilikha ng Diyos ang sangkatauhan sa kalagayan ng Orihinal na Kawalang-sala, inihiwalay tayo ng kasalanan sa Kanyang banal na presensya. Sa pamamagitan ng Pagkakatawang-tao at Pagpapakasakit, hindi lamang binayaran ni Hesus ang utang ng ating kasalanan—kapwa ang Kasalanang Orihinal at ang ating mga personal na kasalanan—kundi naging tulay din Siya na nagbubuklod sa pagka-Diyos at pagkatao sa isang higit pang maluwalhating paraan. Hindi na lamang tayo tinatawag na mamuhay sa presensya ng Diyos; inaanyayahan na tayo ngayong maging kaisa Niya sa Kanyang Buhay bilang Santisima Trinidad, isang pananahang naging posible lamang sa pamamagitan ni Kristo.
Nagsisimula ang ating pakikipagkaisa kay Kristo sa Binyag, kapag inilalakip tayo sa Kanyang Katawang Mistiko. Tanging sa Kanya, sa loob ng Kanyang Katawan, natin matatagpuan ang Kaharian ng Biyaya na ating hinahangad. Ang presensyang ito na nananahan sa atin ay pinangangalagaan at pinalalago sa pamamagitan ng mga Sakramento, lalo na ng Eukaristiya, na nagpapalalim sa ating pakikipag-isa kay Kristo at sa Kanyang paghahari sa ating kalooban.
Bawat isa sa atin ay may magkakaibang kagalakan at pakikibaka, pagsubok at tukso, pag-asa at mithiin. Gayunman, kapag namumuhay tayo kay Kristo at hinuhubog ang ating mga pagpili sa araw-araw upang masalamin ang Kaharian ng Diyos, mananaig ang ating pagkakatulad sa bawat pagkakaiba. Sama-sama tayong magiging mga kasapi ng iisang Kaharian ng Diyos na nananahan sa atin, nagpapabago sa atin at humuhubog sa atin upang maging iisang Katawang Mistiko ni Kristo, ang Simbahan.
Ang Simbahan: Ang Nakikitang Kaharian sa Lupa
Sa mas malawak na pananaw, saklaw din ng Kaharian ng Biyaya ang buong Simbahan. Ang Simbahan ang nakikitang Kaharian ng Diyos sa lupa. Bilang Kalinis-linisang Nobya ni Kristo, siya ay banal at nagtataglay ng kapuspusan ng biyaya at katotohanan. Gayunman, ang kanyang mga kasapi, bagaman pinabanal na, ay nasa landas pa rin tungo sa kaganapan.
May mga aspeto ng Kaharian ng Diyos na ganap na, gaya ng mga Sakramento. Kahit hindi ganap ang paraan ng pagdiriwang sa mga ito, nananatili silang ganap na mga kasangkapan ng biyaya sapagkat si Kristo mismo ang sanhi ng mga ito. Ang Deposito ng Pananampalataya—ang Banal na Kasulatan at Tradisyong Apostoliko—ay ganap din, na iniingatang walang kamalian sa pamamagitan ng Espiritu Santo. Tinitiyak ng pangako ni Kristo kay Pedro at sa kanyang mga kahalili ang kawalang-kamalian ng mga depinitibong aral tungkol sa pananampalataya at moralidad. Kaya, sa kabila ng di-kaganapan ng mga kasapi ng herarkiya ng Simbahan, ang Deposito ng Pananampalataya ay binibigyang-kahulugan at inilalapat ng Diyos sa pamamagitan ng Simbahan. Partikular itong nagaganap sa pamamagitan ng Magisteryo: ang buhay na katungkulan ng Simbahan sa pagtuturo, na tinutulungan ng Diyos at ipinagkatiwala sa papa at sa mga obispong kaisa niya, na nagbibigay ng awtentikong pagpapakahulugan at nangangalaga sa Deposito ng Pananampalataya sa mga usapin ng pananampalataya at moralidad.
Samakatuwid, kapag pinag-uusapan natin ang Kaharian ng Diyos sa loob ng Simbahan, nagsisimula tayo sa ganap na pagpapamalas ng Diyos ng Kanyang biyaya sa pamamagitan ng mga Sakramento at ng Kanyang katotohanan sa pamamagitan ng Magisteryo. Mula rito, nagagalak tayo sa kung paanong ang kapuspusang ito ng buhay na banal ay nagpapabago sa ating mga puso, nagbubuklod sa atin sa Diyos, at umaakay sa atin tungo sa pakikipag-isa sa isa’t isa kay Kristo.
Ang pagsasama ng buhay ng Simbahan sa ating pang-araw-araw na pamumuhay ay kinabibilangan ng araw-araw nating pananalangin at regular na pakikibahagi sa mga Sakramento, lalo na sa Eukaristiya at Kumpisal. Bukod dito, nililinang natin ang malalim na paggalang sa dalisay at banal na mga aral ng Banal na Kasulatan at ng Katekismo ng Simbahang Katolika, na palagi nating pinag-aaralan, gayundin ang buhay ng mga santo. Kapag isinasama ng bawat isa sa atin ang nakikitang Kaharian ng Diyos sa lupa—ang Simbahan—sa ating pang-araw-araw na buhay, tayo ay pinalalakas, pinagkakaisa, at ginagawang mga tagapagmana ng Hari Mismo, kasama ng lahat ng ating mga kapatid.
Isang Panalangin para sa Lahat ng Anak ng Diyos at Kasama Nila
Tulad ng naunang kahilingan, kapag nananalangin tayo ng Ama “namin”…Mapasaamin ang Kaharian Mo, ginagawa natin ito hindi lamang para sa ating sarili, kundi para sa lahat ng anak ng Diyos. Nananalangin tayo kasama ng buong Simbahan at para sa buong daigdig, na hayagang umaasang mas marami pa ang papasok sa Kaharian ng Diyos.
Una, makatutulong na ipanalangin at ipahayag ang hangaring ito para sa lahat ng ating mga kapatid kay Kristo. Sama-sama, ang ating mga tinig ay nakikiisa sa sariling panalangin ni Kristo sa Ama para sa atin. Ang ating kahilingang dumating ang Kaharian ng Diyos ay hindi nilalayong ipanalangin nang nakahiwalay sa iba o para lamang sa sariling kapakanan. Ito ay isang panalangin ng pag-ibig sa kapwa, na iniaalay para sa iba gaya rin ng para sa ating sarili.
Ang nagkakaisang panalanging ito ay pinakamalinaw na nahahayag sa Liturhiya, ang pampublikong panalangin ng Simbahan, kung saan sama-sama tayong dumaraing sa Diyos, nagsusumamong ang lahat ay maging higit na kawangis ni Kristo at ang Simbahan ay lumago sa kabanalan.
Ebanghelisasyon: Pagpapalaganap ng Kaharian
Ang “namin” sa “Ama namin na nasa Langit…Mapasaamin ang Kaharian Mo!” ay sumasaklaw din sa mga hindi pa nakakakilala kay Kristo o hindi pa namumuhay sa Kanyang biyaya. Ang misyon ng Simbahan ay hindi lamang pabanalin ang kanyang mga kasapi kundi ipalaganap din ang Ebanghelyo sa daigdig:
“Pagkatapos, lumapit si Jesus at sinabi sa kanila, ‘Ibinigay na sa akin ang lahat ng kapangyarihan sa langit at sa lupa. Kaya humayo kayo at gawin ninyong mga alagad ang lahat ng bansa, binibinyagan sila sa ngalan ng Ama, at ng Anak, at ng Espiritu Santo, at tinuturuan silang tuparin ang lahat ng iniutos ko sa inyo. At narito, ako ay kasama ninyo sa lahat ng panahon, hanggang sa katapusan ng sanlibutan’” (Matthew 28:18–20).
Ang Kaharian ng Diyos ay hindi lamang para sa mga lumaki sa pananampalataya, kundi para sa bawat kaluluwang nilikha ng Diyos. Ang madalas na pagkapoot ng daigdig kay Kristo at sa Kanyang Simbahan ay hindi dapat humadlang sa atin sa ating misyong dalhin ang Ebanghelyo sa lahat ng bansa. Tinatawag tayong magkaroon ng masidhing hangarin para sa misyong ito at panibaguhin ang ating pagtatalaga rito sa tuwing dinarasal natin ang Ama Namin.
Ang Kahariang Darating
Napakakaraniwan ang pagkiling na mamuhay na para bang ang buhay na ito ang pinakamahalaga. Ang buhay sa kabila ay madalas tila hindi mahawakan at hindi kasingtotoo ng buhay natin ngayon. Isang pagkakamali ang maniwala at mamuhay nang ganoon. Ang buhay na ito ay tulad ng isang patak ng tubig kung ihahambing sa mga karagatan. Ang kawalang-hanggan ay walang katapusan; ang buhay na ito ay tumatagal lamang hanggang kamatayan at walang iba kundi paghahanda para sa kawalang-hanggan. Ito ang ating panahon ng pagsubok, pagpili, at pagpapasiya sa ating walang-hanggang hantungan. Gayunman, madalas nating ituring ang buhay na ito bilang layunin mismo, gayong isa lamang itong paraan upang makamit ang layunin ng buhay na walang hanggan sa Langit bilang paghahanda para sa Ikalawang Pagparito ni Kristo.
Sa pagninilay sa kahilingang ito, itinuturo ng Katekismo ang Ikalawang Pagparito ni Kristo, kung kailan hahatulan Niya ang mga buhay at mga patay, at itatatag ang Bagong Langit at Lupa bilang kaganapan at katuparan ng Kanyang Kaharian: “Ang kahilingang ito ay ‘Maranatha,’ ang sigaw ng Espiritu at ng Nobya: ‘Halina, Panginoong Jesus.’” Nagpapatuloy ang talatang iyon sa pagsipi kay Tertuliano, isang teologo ng sinaunang Simbahan:
“‘O Panginoong Makapangyarihan sa lahat, banal at tapat, hanggang kailan bago Mo hatulan ang mga naninirahan sa lupa at ipaghiganti sa kanila ang aming dugo?’ Sapagkat ang kaparusahan nila ay itinakda para sa katapusan ng sanlibutan. Tunay nga, Panginoon, dumating nawa ang Iyong kaharian sa lalong madaling panahon!” (CCC #2817)
Nakikita natin sa talatang ito ang masidhing pag-asang malapit nang magbalik si Kristo sa kaluwalhatian—Maranatha, Halina, Panginoong Hesus! Kaygandang pag-asa at hangarin ang taglayin nito. Kapag nakikita natin ang kasalanan at kaguluhan sa buong mundo, ang kawalang-pag-asang mababakas sa napakaraming mukha, at ang sakit na dinaranas ng mga nasasadlak sa paulit-ulit na pagkakasala, tumutugon tayo nang may matatag na pag-asa sa pagbabalik ni Kristo sa kaluwalhatian.
Kapag ipinahahayag natin sa Kredo ng Nicea na si Kristo ay “pariritong muli sa kaluwalhatian upang hukuman ang mga buhay at mga patay; at ang kaharian niya’y walang hanggan,” inaanyayahan tayong ituon ang ating paningin sa araw na iyon, taglay ang katiyakan ng pananampalatayang darating ito. Kailan? Diyos lamang ang nakaaalam. Ngunit Siya ay muling darating, at sa araw na iyon ay magbabago ang lahat. Ang Diyos ay magiging nakikitang Pinuno ng lahat, at maitatatag ang Kanyang Kaharian sa kaganapan nito.
Ang paniniwala rito ay hindi pagpapahayag ng pananalig sa isang malabo at panghinaharap na pangyayaring “maaaring” maganap. Tiyak itong magaganap! Kaya naman, kapag nananalangin tayong mapasaamin ang Kaharian ng Diyos, ipinagdarasal natin ang pagdating ng araw na iyon. Ipinagdarasal nating maging handa tayo sa araw na iyon, at hindi lamang tayo, kundi ang lahat ng tao.
Ang pananalangin para sa kaganapan ng Kaharian ng Diyos ay isa ring banal na pangakong mamuhay para sa araw na iyon, patuloy na maghanda para rito, at umasa rito. Ito ang Kaharian ng Kaluwalhatian na ating hinihintay. Makababahagi lamang tayo sa Kahariang iyon kung magsisimula tayong makibahagi sa biyaya at kaluwalhatian ni Kristo dito at ngayon.
Ang Kaloob ng Espiritu Santo: Kabanalan
Iniuugnay nina San Agustin at Santo Tomas de Aquino ang “Mapasaamin ang Kaharian Mo” sa Kaloob ng Kabanalan, isa sa pitong Kaloob ng Espiritu Santo. Ang kabanalan ay higit pa sa panlabas na debosyon—isa itong birtud na higit sa likas na kakayahan ng tao, na nag-uudyok sa kaluluwa na mahalin, igalang, at sundin ang Diyos bilang Ama, gaya ng isang anak.
Dinadala ng Kaloob ng Kabanalan sa kaganapan ang birtud ng katarungan sa pamamagitan ng pagbibigay sa atin ng kakayahang:
- Iukol sa Diyos ang pagsamba at parangal na nararapat sa Kanya—hindi lamang dahil sa tungkulin, kundi dahil sa pag-ibig.
- Magpitagan sa Diyos nang may pagtitiwala ng isang anak sa Kanyang pagkalinga bilang Ama.
- Mamuhay nang may masayang pagpapasakop sa Diyos bilang Hari.
Inuudyukan tayo ng Kaloob ng Kabanalan na:
- Hangaring maghari nang higit na ganap ang Diyos sa ating buhay at sa mundo.
- Linangin ang pagtitiwala ng isang anak sa Kanyang pagkalinga.
- Magalak sa pagsunod at pagpaparangal sa Diyos, gaya ng isang mapagmahal na anak na nagagalak sa pagbibigay-lugod sa kanyang mapagmahal na ama.
Sinasalungat ng Kabanalan ang makamundong diwa ng pag-aakalang sapat na ang sariling kakayahan at ng paghihimagsik laban sa banal na awtoridad. Sa isang mundong nagtatangi sa pagsasarili at pagsunod sa sariling kagustuhan, itinuturo sa atin ng Kabanalan na ang tunay na kalayaan ay matatagpuan hindi sa paggigiit ng sarili nating paghahari, kundi sa pagpapasakop sa paghahari ng Diyos.
Nililinang din ng Kaloob ng Kabanalan ang pagmamahalang magkakapatid:
- Pinalalalim nito ang ating kamalayang tayong lahat ay mga anak ng iisang Ama at mga tagapagmana ng Kanyang Kaharian.
- Pinasisigla nito ang pagmamahal, pag-alalay, at paglilingkod sa ating mga kapatid kay Kristo.
- Inuudyukan tayo nitong hangaring makilala at mahalin ng lahat ang Diyos at mamuhay sila sa ilalim ng Kanyang paghahari.
Dahil dito, ang Kabanalan ay malapit na nauugnay sa ebanghelisasyon at sa pagpapalaganap ng Kaharian ng Diyos.
Pinalalalim ng Kaloob ng Kabanalan ang ating pananabik sa Kaharian sa kaganapan nito:
- Ginagawa nitong ang ating panalangin ay maging sigaw ng Pahayag: “Amen! Halina, Panginoong Hesus!” (Revelation 22:20).
- Pinipigilan tayo nitong maging kampante sa buhay espirituwal.
- Pinupukaw tayo nitong hangarin ang paglago ng Kaharian ng Diyos sa ating mga puso at sa mundo.
- Pinatitindi nito ang ating pananabik sa pagbabalik ni Kristo sa kaluwalhatian at sa pagtatatag ng Kanyang walang hanggang paghahari.
Ang Sabda ng Pagpapala: “Mapalad ang mga Maamo”
Kapwa iniuugnay nina San Agustin at Santo Tomas de Aquino ang “Mapasaamin ang Kaharian Mo” sa ikalawang Sabda ng Pagpapala: “Mapalad ang mga maamo, sapagkat mamanahin nila ang lupain” (Matthew 5:5).
Ang kaamuan ay isang makapangyarihang birtud, hindi tanda ng kahinaan o kawalang-kibo. Ito ay espirituwal na lakas na nasa ilalim ng pamamahala ng biyaya ng Diyos, na nagbibigay-kakayahan sa isang tao na mapagpakumbabang magpasakop sa kalooban ng Diyos at maghangad na maghari Siya sa bawat kaluluwa. Hindi hinahangad ng mga maamo na mangibabaw sa iba; sa halip, maingat nilang dinidiskubre sa pagninilay kung paano mapalalaganap ang Kaharian ng Diyos sa pamamagitan ng Kanyang biyaya at karunungan.
Ang buhay at ministeryo ni Hesus ang mga ganap na pagpapamalas ng kaamuan. Hindi Niya ipinataw ang Kanyang pagkahari sa pamamagitan ng dahas o kapangyarihang pampolitika; sa halip, ipinahayag Niya ang isang kaharian ng panloob na pagbabalik-loob at pagpapasakop sa mahabaging paghahari ng Ama. Tinanggihan Niya ang laganap na pag-aakalang ang Mesiyas ay magiging isang mandirigmang pinuno na magpapanumbalik ng makalupang kasarinlan ng Israel. Sa halip, inanyayahan Niya ang Kanyang mga tagasunod na yakapin ang tunay na pamatok ng pagkahari—ang kaamuan ng pagiging anak ng Diyos: “Pasanin ninyo ang aking pamatok at matuto kayo sa akin, sapagkat ako ay maamo at mapagpakumbaba ng puso; at makasusumpong kayo ng kapahingahan para sa inyong sarili. Sapagkat magaan ang aking pamatok, at magaan ang aking pasanin” (Matthew 11:29–30).
Ang “pamatok” ni Hesus ay ang malayang pagpiling makiisa sa Kanya—sa Kanyang Krus at mapagsakripisyong pag-ibig—upang makibahagi sa Kanyang kaluwalhatian. Ang mga maamo ay yaong kusang pumapasan sa pamatok na ito, na isinusuko ang sarili nilang kalooban sa ganap na kalooban ng Diyos.
Ang taong maamo ay malaya sa pagmamataas at sa walang-tigil na pagsisikap na magkamit ng makalupang kapangyarihan. Ang maamong kaluluwa ay masayang nagpapasakop sa pamamahala ng Diyos sa halip na sa sariling kalooban. Ang gayong tao ay mapagpaakay sa pagkilos ng Espiritu Santo at bukas-palad at kusang tumutugon sa biyaya ng Diyos.
Ipinangako ni Hesus na ang mga maamo ay “mamanahin ang lupain.” Sa makalupang pananaw, ang pagmamana ng lupain ay nagpapahiwatig ng pangingibabaw, karangalan, at kapangyarihan sa iba. Ngunit ang pamanang ito ay hindi mula sa lumilipas na mundong ito—ito ang pangako ng buhay na walang hanggan sa Bagong Langit at Bagong Lupa, kung saan ganap na naitatag ang paghahari ng Diyos at namamana ng Kanyang mga anak ang kayamanan ng Kanyang banal na buhay. Bukod dito, nagsisimula na ngayon ang pamanang ito sa pamumuhay na isinasaayos ng biyaya at pinamamahalaan ng Hari.
Ang katotohanang ito ay ganap na kaayon ng pananaw ni Santo Tomas de Aquino na ang paghahangad na dumating ang Kaharian ng Diyos ang pinakamataas na anyo ng pagmamahal sa ating sarili, sapagkat ang pinakamabuti para sa atin ay ang makiisa sa Diyos at makibahagi sa Kanyang walang hanggang kaluwalhatian. Nauunawaan ng mga maamo ang katotohanang ito. Hindi sila nag-aagawan sa makalupang kapangyarihan o nakikipaglaban upang mangibabaw, kundi nagtitiwala sila sa pagkalinga ng Ama at hinihintay ang pamanang inihanda Niya para sa kanila.
Pag-aayon ng Ating mga Hangarin
Alalahanin ang saligang paninindigan ng aklat na ito, na itinuro ni Santo Tomas de Aquino: “Ang panalangin ay ang pagpapahayag ng ating mga hangarin sa harap ng Diyos.” Kaya naman, “dapat lamang nating hingin ang nararapat nating hangarin.” Ang una at pinakamataas na hangaring dapat nating ipahayag sa panalangin ay ang maluwalhati at maipamalas ang kabanalan ng Diyos sa atin at sa buong sangnilikha. Mula sa pinakamataas na hangaring iyon ay dumadaloy ang ikalawa: na dumating ang Kaharian ng Diyos at maghari nang higit pang ganap sa ating mga puso at sa mundo.
Ang ikalawang kahilingang ito ay hindi lamang pagpapahayag ng pagmamahal sa Diyos; ito rin ang pinakamataas na pagpapahayag ng pagmamahal na maaari nating taglayin para sa ating sarili at sa lahat ng tao—na lubusang masaklaw ng paghahari ng Diyos ang ating buhay, at na Siya, ang ating Hari, ang mamahala sa bawat iniisip, sinasabi, at ginagawa natin.
Ang presensya ng Kaharian ng Diyos sa ating buhay, dito at ngayon, ay tumutupad sa ating pangunahing tungkuling luwalhatiin Siya, habang sumisigaw ng “Santo, Santo, Santo,” sapagkat ang pamumuhay sa ilalim ng Kanyang paghahari ay tiyak na nagpapadakila sa Kanyang kaluwalhatian sa pamamagitan natin. Nagiging mga kabahagi tayo ng kaluwalhatiang iyon—mga pagpapamalas ng presensya ng Diyos sa mundo. Ang maluwalhating pakikibahaging ito ay sasapit sa kaganapan sa wakas ng panahon, kapag bumalik si Hesus sa kamahalan at mapasaamin ang Kaharian Mo sa buong kaganapan nito.
- Tunay ko bang hinahangad ito?
- Higit ba sa lahat ay inaasam ng aking isip, kalooban, at puso ang pagdating ng Kaharian ng Diyos?
- Nabubuhay ba ako para sa mundong ito, o nakikita ko ba ito bilang paghahanda para sa kabilang buhay?
- Naniniwala ba ako sa darating na Bagong Langit at Bagong Lupa, at pinananabikan ko ba ito nang buong pagkatao?
Ang Pagpapahayag ng Kaharian
Ang unang pahayag ni Kristo sa Ebanghelyo ayon kay Marcos ay: “Naganap na ang panahon, at malapit na ang kaharian ng Diyos; magsisi kayo at maniwala sa Ebanghelyo” (Mark 1:15). Ang Kaharian ay ganap nang naririto at buhay kay Kristo, ngunit hindi pa ito lubos na naisasakatuparan sa lupa. Ipinahahayag ng kahilingang ito ang isang banal na tensiyon—ang pananabik na higit pang maitatag ang Kaharian ng Diyos sa ating kalooban at sa daigdig, habang hinihintay natin ang ganap na katuparan nito sa Langit.
Ang mga makalupang “kaharian” ay mga ambisyong madalas makipag-agawan sa banal na Kaharian ng Diyos. Hinahangad natin ang makamundong tagumpay, kayamanan, kaginhawahan, at katiwasayan. Bagaman wala sa mga ito ang likas na makasalanan, hindi nangangahulugang kasama ang mga makamundong mithiing ito sa espirituwal na Kaharian ng Biyaya at Awa ng Diyos. Madalas pahintulutan ng Diyos ang kahirapan, mga pagsubok, at kawalan ng ginhawa upang tulungan tayong bumaling sa tunay na mahalaga: ang paghahari ng Diyos sa ating buhay.
Ang pananalangin na dumating ang Kaharian ng Diyos ay humihingi ng radikal na pagbabago, sapagkat nakapaloob sa panalanging iyon ang pangakong muling isaayos ang ating mga prayoridad. Ipinagkakatiwala natin ang ating sarili sa paghahari ng Diyos, inilalagay Siya sa sentro ng ating buhay at nagsisikap na palaganapin ang Kanyang Kaharian sa pamamagitan ng kabanalan, ebanghelisasyon, at mga gawa ng awa. Naglalaho ang lahat ng pagkamakasarili, at natututo tayong mamuhay nang hindi inuuna ang sarili, habang natutuklasan ang halaga ng sakripisyo. Tanungin ang iyong sarili:
- Anong mga “kaharian” ang pinagsisikapan kong makamit—tagumpay, katiwasayan, paghanga ng iba?
- Handa ba akong hayaang baguhin ng Kaharian ng Diyos ang pagkakaayos ng aking mga prayoridad?
- Anong mga sakripisyo ang hinihingi sa akin ng Diyos upang higit na lumaganap ang Kanyang paghahari sa aking buhay?
- Namumuhay ba ako bilang isang taong aktibong nagsisikap para sa pagdating ng Kaharian?
Ang Kaharian sa Ating Kalooban
Nang ipahayag ni Hesus, “Ang kaharian ng Diyos ay nasa gitna ninyo,” o “Ang kaharian ng Diyos ay nasa inyong kalooban,” inihahayag Niya na Siya mismo ang Kaharian. Siya ang banal na paghaharing naririto sa ating piling, at ninanais Niyang manahan sa ating kalooban. Ang maunawaan ito ay ang maunawaan kung gaano kalapit sa atin ang Kanyang paghahari: Ang Kaharian ay hindi lamang isang panlabas na katotohanang dapat hintayin, kundi isang hiwagang nasa ating kalooban na dapat tanggapin at yakapin.
Tinatawag tayo ng katotohanang ito na suriin ang trono ng ating sariling puso. Pinahihintulutan ba nating maghari si Kristo sa ating kalooban? Hinahayaan ba nating gabayan ng Kanyang kalooban ang ating sariling kalooban, o pinaghaharian tayo ng mas mabababang pagnanasa? Ang pagkakapit sa mga makamundong bagay, mga kasalanan, mga nakagagambala sa atin, at mga pag-asang inilalagak sa maling bagay ay madalas mag-ugat kung saan si Kristo lamang ang dapat maghari. Kung Siya ang magiging ating Hari, wala nang iba pang maaaring mamahala sa ating buhay. Ang Kanyang Kaharian sa ating kalooban ay isang kaharian ng kapayapaan, kadalisayan, liwanag, at banal na kaayusan—na nakikilala sa pagsunod, pagpapakumbaba, at pag-ibig.
Ang manalangin ng “Mapasaamin ang kaharian Mo” ay ang anyayahan si Kristo na lubusang angkinin ang ating mga kaluluwa, alisin sa trono ang lahat ng diyus-diyosan, at akayin ang bawat aspeto ng ating buhay sa masayang pagpapasakop sa Kanyang paghahari. Huminto sandali at magnilay:
- Ano ang naghahari sa aking puso—si Kristo o iba pa?
- Anong mga kasalanan, pagkakapit, o pagnanasa ang humahadlang sa Kanyang paghahari sa aking kalooban?
- Naglalaan ba ako ng panahon at puwang sa bawat araw upang kilalanin ang Kanyang presensya sa aking kalooban?
- Aktibo ko bang inaanyayahan si Hesus na pamahalaan ang aking mga iniisip, sinasabi, at pagpapasya?
Ang Kaharian sa Simbahan
Dahil si Kristo ang Ulo at ang Simbahan ang Kanyang Katawang Mistiko, naririto na sa daigdig ang Kanyang Kaharian sa pamamagitan ng Simbahan. Ang pagtanggap sa Kaharian ay pagtanggap sa Simbahan—hindi lamang bilang isang institusyon, kundi bilang buhay na sisidlan ng biyaya, katotohanan, at banal na awtoridad. Lalong totoo ito sa mga Sakramento, at higit sa lahat sa Eukaristiya, kung saan tunay na naroroon si Kristo—ang Kanyang Katawan, Dugo, Kaluluwa, at Pagka-Diyos. Bagaman nakatago sa anyo ng tinapay at alak, naroroon ang Hari, naghahari mula sa altar, iniaalay ang Kanyang sarili sa pag-ibig, at inaakay tayo sa pakikiisa sa Kanyang banal na buhay.
Ang mamuhay sa ilalim ng paghahari ni Kristo ay ang mamuhay sa loob ng Kanyang Simbahan. Ang mga susi ng Kaharian, na unang ipinagkatiwala kay San Pedro at ngayo’y hawak ng kanyang mga kahalili, ay tanda ng patuloy na kapangyarihan ni Kristo sa lupa. Buong katapatang pinangangalagaan ng papa at ng mga obispong kaisa niya ang mga turo ni Kristo at ipinahahayag ang mga ito nang may awtoridad. Ang pakikinig sa kanila nang may kababaang-loob at pananampalataya ay nagbubukas ng daan tungo sa mas malalim na pakikipagkaisa kay Kristo at nagbibigay sa atin ng katiyakan na ligtas ang ating landas tungo sa buhay na walang hanggan.
Likas ding misyonero ang Simbahan. Tinanggap niya mula kay Kristo ang Dakilang Utos: “Humayo kayo at gawin ninyong mga alagad ang lahat ng bansa.” Bawat binyagan ay nakikibahagi sa misyong ito. Ang pananalangin ng “Mapasaamin ang Kaharian Mo” ay nangangailangan ng kahandaang kumilos—upang mag-ebanghelyo, magpatotoo, magmahal, at maglingkod. Kung isinasamo nating dumating ang Kaharian, dapat din nating ialay ang ating sarili bilang mga manggagawa sa ubasan. Suriin ang iyong budhi:
- Kinikilala ko ba ang Simbahan bilang nakikitang presensya ng Kaharian ng Diyos sa lupa?
- Tinatanggap ko ba ang mga Sakramento, lalo na ang Eukaristiya, nang may pananampalataya at pagpipitagan?
- Nakikinig ba ako nang mabuti sa mga turo ng papa at ng mga obispo, na nagtitiwalang tinig ni Kristo ang naririnig ko sa pamamagitan nila?
- Paano ako nakikibahagi sa misyon ng Simbahan na ipahayag at palaguin ang Kaharian?
- Handa ba akong isugo ni Kristo upang mag-ebanghelyo sa anumang paraang Kanyang naisin?
Ang Ating Pananabik sa Langit
Napakadaling maging abala sa mga alalahanin ng mundong ito—trabaho, mga ugnayan, katiwasayan, kaginhawahan, at maging sa mabubuting pananagutan—at makalimutang hindi ang buhay na ito ang ating huling tahanan. Ngunit ang kahilingang “Mapasaamin ang Kaharian Mo” ay nagtutuon ng ating puso sa Langit, ang lugar ng ganap na pakikipagkaisa sa Diyos, ang katuparan ng bawat banal na hangarin, at ang hantungan kung saan tayo nilikhang makarating. Sa Langit, hayagan at magpakailanmang maghahari si Kristo. Magwawakas ang lahat ng dalamhati, papahirin ang bawat luha, at makikita natin ang Diyos nang harapan.
Ang manabik sa Langit ay hindi pagtakas sa ating mga pananagutan sa lupa, kundi pagtupad sa mga ito sa liwanag ng kawalang-hanggan. Nangangahulugan itong ituon ang ating mga pang-araw-araw na gawain sa mga bagay na walang hanggan, at hayaang hubugin ng ating pag-asa sa buhay na darating ang ating mga pasiya, sakripisyo, at pagmamahal. Nangangahulugan itong tingnan ang mga kagalakan at pagdurusa ng buhay na ito sa mas malawak na konteksto ng banal na pagkalinga ng Diyos.
Tunay ba tayong nananabik sa Langit? O naging labis na tayong panatag, nalilihis ang pansin, o abala sa mga bagay na lumilipas? Habang lalo nating hinahangad ang Kaharian sa kaganapan nito, lalo rin tayong magsisikap na magpakabanal dito at ngayon. Ang Langit ay nagiging hindi lamang pag-asa natin sa hinaharap, kundi gabay rin natin sa kasalukuyan. Pagnilayan ang mga pananabik ng iyong puso:
- Itinuturing ko ba ang Langit bilang aking tunay na tahanan, o namumuhay ba ako na para bang ang mundong ito na ang lahat?
- May mga kaginhawahan o bagay bang umaagaw ng aking pansin na nagpapahina sa hangarin ko para sa buhay na walang hanggan?
- Paano nasasalamin sa aking pang-araw-araw na buhay ang pananabik sa Beatipikong Pangitain?
- Namumuhay ba ako sa paraang handa akong salubungin si Kristo kung dumating Siya ngayon?
Muling Pagsasaayos ng Ating Buhay
Habang nabubuhay pa tayo sa mundong ito, hindi pa huli ang lahat upang masigasig na muling isaayos ang ating buhay tungo sa Kaharian ng Diyos. Ipaubaya ang buong pamamahala ng iyong buhay sa paghahari ng Diyos. Hanapin Siya sa loob ng Simbahan, lalo na sa mga Sakramento at mga turo nito. Magpasiyang tularan si Kristo sa pamamagitan ng pagpapahayag ng pagdating ng Kaharian ng Diyos, at mamuhay nang may pag-asang naghihintay sa darating pa.
Ama naming lahat, Ikaw na nananahan sa Kalangitan, mapasaamin ang Kaharian Mo! Halina, Panginoong Hesus! Halina!
Manalangin tayo:
Ama, Kabanal-banalan at Walang Hanggang Diyos, Ikaw na pinababanal sa Kalangitan, sa mga kaluluwa ng lahat ng Iyong mga banal, sumisigaw ako kasama ng lahat ng Iyong mga anak, na aking mga kapatid kay Kristo: “Banal, Banal, Banal ang Panginoong Diyos na Makapangyarihan sa lahat, na noon, ngayon, at darating!”
Ama namin, nawa’y ang Iyong Ngalan, ang Iyong Kakanyahan, ang Iyong Walang Hanggang Pag-iral ay parangalan, purihin, mahalin, at sambahin ngayon at magpakailanman sa loob ng kabanalan ng Iyong Kaharian. Nawa’y ang Iyong Kaharian—si Kristong Iyong Anak, ang ganap na kaningningan Mo, Amang Kabanal-banalan, at ng Espiritu Santo, na lubos na niluluwalhati sa mga banal sa Langit—ay patuloy na dumating sa lupa, sa mga kaluluwa ng lahat ng Iyong mga anak, sa pananabik sa Kanyang huling pagdating, kung kailan luluhod ang bawat tuhod sa harap ng Kanyang Pagkahari at maisasakatuparan ang Bagong Langit at Bagong Lupa.
Ama, ipagkaloob Mo rin sa amin ang mahalagang Kaloob ng Kabanalan, upang sa pamamagitan ng banal na paggalang na ito ay makalapit kami sa Iyo nang may mapagtiwalang pagmamahal ng mga anak na tapat sa Iyo. Pukawin Mo sa aming mga puso ang banayad na pagpapakumbaba, at ituro sa amin ang tunay na kahulugan ng kaamuan, upang maisabuhay namin ang pahayag ng Iyong Anak tungkol sa pagiging mapalad: “Mapapalad ang maaamo, sapagkat mamanahin nila ang lupa.” Nawa’y masalamin sa aming kaamuan ang lakas at kapanatagan ni Kristo, upang mailapit namin ang iba sa Iyong Kaharian sa pamamagitan ng matiyagang pagkakawanggawa, mahabaging pag-unawa, at di-natitinag na pagtitiwala sa Iyong pagkalinga. Lalo Mo pa kaming pag-isahin sa Iyo, Ama, sa pamamagitan ng banayad na mga bigkis ng debosyon bilang mga anak, pagpapakumbaba, at pag-ibig. Amen.
Ikalimang Kabanata: “Sundin ang Loob Mo…”

Paperback – Kindle eBook – Audible – Google Play – Apple Books – at iba pa!
