Tagalog

Apendise: Impormasyong Biyograpikal

San Agustin

Ang kuwento ni San Agustin ay isang kuwento ng pagtuklas sa pamamagitan ng panalangin. Isa ring santa ang kanyang inaโ€”si Santa Monica. Mahirap ang buhay may-asawa at pampamilya ni Monica. Matapos mapagtagumpayan ang pakikipaglaban sa pagkalulong sa alak noong unang bahagi ng kanyang buhay may-asawa, inilaan niya ang sarili kay Kristo at sa kanyang pamilya, at naging huwaran ng pag-ibig sa kapwa. Ang kanyang mga panalangin, pagtitiyaga, at hindi natitinag na pag-ibig sa kapwa ay nagkaroon ng mahalagang papel sa pagbabalik-loob ni Agustin.

Ipinanganak si Agustin sa Tagaste, na ngayon ay Souk Ahras, Algeria, sa Hilagang Aprika. Siya ang panganay sa tatlong anak ni Monica, at mayroon siyang nakababatang kapatid na lalaki at babae. Ang kanyang amang si Patricio (Patrick) ay hindi mayaman ngunit may mga tungkuling pansibiko sa kanilang lungsod, na bahagi ng Imperyong Romano. Si Patricio ay isang pagano, na kilala sa kanyang marahas na pag-uugali at imoral na pamumuhay. Nagbalik-loob siya bago siya namatay dahil sa mga panalangin at patotoo ng buhay ng kanyang asawa.

Tumanggi si Patricio na payagang tumanggap ng binyag ang kanyang mga anak, sa kabila ng mga pakiusap ng kanilang ina. Gayunman, tiniyak ni Monica na mula sa murang edad ay mahubog sila sa katesismo at makapag-aral din ng mga klasikong akda. Itinanim ng pananampalataya ni Monica kay Agustin ang kamalayan kay Kristo na kanyang Tagapagligtas, ngunit hindi kailanman lubusang tumimo ang kamalayang iyon sa kanyang murang isipan. Sa halip, naging pasaway siya. Kalaunan ay isinalaysay niya sa kanyang Mga Pagtatapat, โ€œMinahal ko ang sarili kong kapahamakan. Minahal ko ang aking pagkakamaliโ€”hindi ang bagay na dahilan ng aking pagkakamali, kundi ang pagkakamali mismoโ€ฆwalang hinahanap sa kahiya-hiyang gawa kundi ang kahihiyan mismo. Isa itong pag-ibig sa kasalanan.โ€

Namukod-tangi si Agustin sa kanyang pag-aaral sa sariling bayan, kaya ang kanyang amang ipinagmamalaki siya ay nagpasiyang ipadala siya sa kalapit at maunlad na lungsod ng Cartago upang ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral, kapag nakahanap na siya ng tutustos dito. Inabot ito ng ilang buwan, at ang kawalan ng pinagkakaabalahan ni Agustin sa panahong iyon ay lalo lamang nagtulak sa kanya sa paggawa ng kalokohan. Isang mayamang mamamayan ng Tagaste ang nag-alok na tustusan ang pag-aaral ni Agustin pagkamatay ni Patricio. Nang dumating si Agustin sa Cartago, handang-handa na siyang mamuhay sa kasalanan. Marami sa iba pang mga mag-aaral ang namumuhay nang imoral, pinukaw ng mga dula sa teatro ang kanyang mga pagnanasa, at nalasing siya sa kanyang mga tagumpay sa panitikan.

Di-nagtagal matapos siyang dumating, nakisama si Agustin sa isang dalaga at nagkaroon ng anak sa labas ng kasal. Noong labinsiyam na taong gulang siya, nakabasa siya ng isang aklat na magsisimulang magpabago sa kanyang buhay: ang Hortensius ni Cicero. Bagaman wala nang natitirang sipi ng aklat na iyon ngayon, pinapurihan nito ang birtud ng karunungan. Ang pagbasa nito ay pumukaw kay Agustin ng pagkauhaw sa katotohanan, na sinimulan niyang masigasig na hanapin.

Sa kasamaang-palad, sa panahong ito ay nagsimula siyang mag-alinlangan sa kanyang pananampalatayang Kristiyano, pangunahin dahil sa kanyang paghihirap na maunawaan ang Lumang Tipan, na sa kanyang pananaw ay marahas at nakalilito. Nakilala niya ang pilosopiyang panrelihiyon ng Manikeismo, na nag-aangking nakatuklas ng lihim na kaalaman at sumusuporta sa pananaw ni Agustin na may mga pagkakasalungatan sa Bibliya. Itinuturing ng Manikeismo ang realidad bilang isang tunggalian sa pagitan ng liwanag at kadiliman, kabutihan at kasamaan, at itinuturing nito ang nilikhang daigdig na bahagi ng panig ng kadiliman, na naglalayong bihagin tayo sa kadiliman. Naimpluwensiyahan si Agustin ng bagong relihiyong ito, at sinaliksik niya ang mga turo nito sa pag-asang matuklasan ang karunungang ipinangako ng mga ito. Pagkalipas ng ilang taon, tuluyan niyang tinalikuran ang mga ito, lalo na matapos makilala ang kanilang pinunong si Faustus, na nabigo niyang makitaan ng inaasahang karunungan at napatunayang kulang sa tunay na karunungan.

Nang matapos ni Agustin ang kanyang pag-aaral sa Cartago sa edad na humigit-kumulang labinsiyam, umuwi siya sa Tagaste kasama ang kanyang kasintahan at anak at nagsimulang magturo ng gramatika sa isang paaralan doon. Nang sabihin niya sa kanyang ina na pinag-iisipan niyang maging isang Manikeo, pinalayas siya nito sa bahay. Kalaunan ay nakipagkasundo rin ang kanyang ina sa kanya dahil sa isang banal na inspirasyong natanggap nito. Napakahusay ni Agustin bilang guro kaya makalipas ang ilang taon ay inanyayahan siyang bumalik sa Cartago upang magturo ng retorika. Pagkaraan ng ilang matagumpay na taon, nakatanggap siya ng paanyayang magturo sa Roma, na isang malaking karangalan. Nang ipaalam niya ito sa kanyang ina, iginiit nitong sasama ito sa kanya. Gayunman, nilinlang ni Agustin ang kanyang ina at umalis patungong Roma nang hindi ito kasama. Sa Roma, nadismaya siya sa mga estudyanteng dinaya siya upang makaiwas sa pagbabayad ng matrikula. Pagkaraan ng ilang taon, tinanggap niya ang isang tungkulin sa Milan. Doon sa Milan, nang tatlumpung taong gulang na si Agustin, sa wakas ay nasundan siya ng kanyang ina at nasaksihan nito ang kanyang pagbabalik-loob.

Habang patuloy na naghahanap ng katotohanan, nakilala ni Agustin ang magiging santo na si Obispo Ambrosio ng Milan. Si Ambrosio ay isang dakilang palaisip at mangangaral. Pinag-ukulan din niya ng pansin si Agustin: pinakinggan niya ito, inalok ng pakikipagkaibigan, at sinagot ang marami nitong katanungan. Ipinakilala ni Ambrosio sa kanya ang wastong pagbasa ng Bibliya, at lalo siyang tinulungan sa kanyang mga suliranin sa pag-unawa sa Lumang Tipan. Nang makatunggali ni Ambrosio si Emperatris Justina, na nagtatangkang agawin ang kanyang katedral at ipataw ang Arianismo, matapang at matatag niyang nilabanan ito at pinanindigan ang kanyang panig. Sa huli ay umatras ang emperatris, at labis itong hinangaan ni Agustin.

Isang araw, habang nakaupo sa isang hardin, narinig ni Agustin ang tinig ng isang batang nagsasabi sa kanya, โ€œKunin mo at basahin.โ€ Bagaman hindi niya alam kung saan nanggaling ang tinig, kinuha niya ang Bibliyang nasa tabi niya at basta na lamang binuksan ito sa Romans 13:13-14, na nagsasaad, โ€œโ€ฆmamuhay tayo nang marangal, gaya ng sa liwanag ng araw, hindi sa magulong pagsasaya at paglalasing, hindi sa kahalayan at kalaswaan, hindi sa alitan at inggitan. Sa halip, isuot ninyo ang Panginoong Jesucristo, at huwag paglaanan ang mga pagnanasa ng laman.โ€ Napakalalim ng naging epekto sa kanya ng talatang ito kaya nagpasya siyang magbalik-loob nang walang pagpapaliban.

Naglaan si Agustin ng panahon upang makasama ang mabubuti niyang kaibigang Katoliko at makibahagi sa mahahabang talakayan, na lubhang nakatulong sa kanya. Malaking suporta rin ang presensiya ng kanyang ina. Bagaman wala itong pormal na pinag-aralan, hindi maikakaila ang karunungan at malalim nitong pagkaunawa sa katotohanan, at lagi nitong kayang makipagsabayan sa kanyang anak na mataas ang pinag-aralan. Ang lahat ng ito, kasama ang mga panalanging may luha ni Monica, ay umakay sa tatlumpu’t dalawang taong gulang na si Agustin na magbalik-loob sa wakas. Bininyagan ni Obispo Ambrosio si Agustin at ang kanyang anak sa Magdamagang Pagdiriwang ng Pasko ng Muling Pagkabuhay noong 387. Di-nagtagal, nagkasakit si Monica sa isang lugar sa labas lamang ng Roma at pumanaw. Kalaunan ay isinalaysay ni Agustin ang pagpanaw nito sa Mga Pangungumpisal, isa sa pinakamagagandang paglalarawan ng pagmamahalan ng isang ina at anak na naisulat kailanman.

Pagbalik sa Tagaste, bumuo si Agustin ng isang pamayanang relihiyoso kasama ang kanyang mga kaibigan. Mabilis na lumaganap ang kanyang mabuting pangalan sa pamayanang Kristiyano, at ang henyo ng kanilang bayan na naging Katoliko ay naging bukal ng pag-asa para sa marami. Sa sama-samang paghahayag ng pagsang-ayon ng mga tao, naging pari si Agustin noong 391 at itinalagang obispo ng Hipona noong 396. Sa loob ng kanyang apatnapu’t tatlong taon bilang Kristiyano, naging isa si Agustin sa mga pinakadakilang teologo sa kasaysayan ng Simbahan, kung hindi man ang pinakadakila. Ang kanyang gawaing pastoral, regular na pangangaral, at malasakit sa mga pangangailangan ng mga tao ay nagkaroon ng malalim na epekto sa kanilang buhay.

Ang napakaraming akda ni Agustin ay nananatiling kabilang sa mga tekstong pinakamadalas basahin at sipiin ngayon. Kabilang sa kanyang mga akda ang mga pagtatanggol sa pananampalataya, mga sermon, mga liham, mga komentaryo sa Banal na Kasulatan, isang tuntunin sa buhay-monasteryo, at mga traktatong pilosopikal at teolohikal. Ang kanyang pinakadakilang akda, ang Mga Pagtatapat, ay isang talambuhay ng kanyang sarili na lubhang personal at mapagpakumbaba, na naglalahad ng kanyang pagbabalik-loob kalakip ang malalalim na pananaw na teolohikal. Sa Ang Lungsod ng Diyos, pinabubulaanan niya ang mga pahayag na ang pagbagsak ng Roma ay bunga ng pagtalikod sa mga diyos ng mga pagano. Sa halip, pinaghahambing niya ang lungsod ng tao at ang lungsod ng Diyos, at nananawagan sa lipunan na isabuhay ang mga tunay na mithiin nito.

Sa huling taon ng kanyang buhay, nasaksihan ni Agustin ang pagkawasak ng Hippo nang sumalakay ang mga barbaro. Bagaman kaya nilang wasakin ang mga gusali, hindi nila kayang burahin ang kanyang pangmatagalang ambag. Ang kanyang impluwensiya ay umaabot nang higit pa sa Simbahan; malalim niyang nahubog ang kaisipang Kanluranin.

Ang Liham ni Agustin kay Proba

Si Anicia Faltonia Proba ay isang mayaman at maimpluwensiyang babaeng maharlika mula sa iginagalang na pamilyang Anicii, isa sa mga dakilang angkan ng mga senador sa Roma. Asawa niya si Sextus Petronius Probus, isang makapangyarihang opisyal ng Roma na naglingkod bilang prepektong pretoryano sa ilalim ng ilang emperador.

Pagsapit ng 395, biyuda na siya. Bilang isang debotong Kristiyanong maharlika, ginamit niya ang kanyang kayamanan at impluwensiya upang suportahan ang Simbahan at nakipagsulatan sa mga pangunahing personalidad na Kristiyano, kabilang sina San Agustin at San Juan Crisostomo.

Matapos ang Pandarambong sa Roma noong 410, tumakas si Proba patungong Aprika kasama ang kanyang manugang na babae at apong babae. Sa Hilagang Aprika, dumanas siya ng pag-uusig sa ilalim ni Heraclian, ang gobernador na Romano, na nagpakulong sa kanyang pamilya at nagpalaya lamang sa kanila matapos makatanggap ng malaking pantubos. Nang makahanap ng kanlungan sa diyosesis ni Agustin, humingi siya ng espirituwal na paggabay nito, lalo na kung paano manalangin. Nang tumugon si Agustin (bandang 412โ€“413), inilaan na ni Proba ang kanyang sarili sa isang buhay ng Kristiyanong kabanalan at pagkabukas-palad. Ang kahilingang ito ang nagbunga ng kanyang tanyag na tugon, ang Liham 130, kung saan inilalahad niya ang isa sa pinakamalalalim na turo ng Simbahan tungkol sa panalangin.

Santo Tomas de Aquino

Sa hanay ng mga pinakadakilang intelektuwal sa kasaysayan ng Simbahan, lubhang namumukod-tangi si Santo Tomas de Aquino. Hindi lamang siya isang Pantas ng Simbahan kundi pinagkalooban din siya ng mga titulong Doktor Angeliko, Doktor Komun, at Doktor Unibersal. Mahirap maliitin ang naging impluwensiya ni Santo Tomas sa doktrina ng Simbahan at sa intelektuwal na pag-unawa sa pananampalataya.

Isinilang si Tomas sa isang maringal na kastilyo sa gitnang Italya malapit sa bayan ng Aquino. Ang kanyang ama ay isang maharlika, isang kabalyero sa hukbo ni Emperador Frederick II. Sinimulan ni Tomas ang kanyang pag-aaral noong limang taong gulang pa lamang siya sa tanyag na monasteryong Benediktino na Monte Cassino, kung saan ang kanyang tiyuhin ang abad. Umaasa ang mga magulang ni Tomas na balang araw ay siya mismo ang magiging abad.

Noong labing-apat na taong gulang siya, dahil sa mga labanan, lumipat si Tomas mula sa Monte Cassino patungo sa bagong tatag na Unibersidad ng Napoles upang ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral. Doon niya nakilala ang mga Dominikano na malaki ang naging impluwensiya sa kanya at nagbalak na pasalihin siya sa kanilang bagong tatag na orden. Naging kapansin-pansin ang talino ni Tomas sa kanyang hayagang pakikilahok sa mga talakayan, at malawak na nakilala ang kanyang kahusayan.

Sa edad na labinsiyam, isang taon matapos mamatay ang kanyang ama, sumapi si Tomas sa mga Dominikano. Ikinagalit ito ng kanyang pamilya na lubhang nakaugat sa sistemang panlipunan ng piyudalismo noong panahong iyon, na nagpapahalaga sa pagmamay-ari ng lupa at paglilingkod sa hukbo. Ang mga Benediktino ay kabilang sa mga iginagalang na orden sa sistemang piyudal, hindi ang mga Dominikano na mga dukhang mangangaral na nabubuhay sa limos. Nais ng pamilya ni Tomas na maging Abad siya ng Monte Cassino sapagkat iyon ang higit na angkop sa mga maharlika.

Upang hadlangan ito, ipinadukot ng kanyang ina si Tomas at ipiniit sa isang kastilyo ng pamilya, kung saan siya nanatiling bilanggo nang humigit-kumulang isang taon. Sa panahong iyon, ginawa ng kanyang ina, mga kapatid, at marami pang iba ang lahat ng kanilang makakaya upang hikayatin si Tomas na maging Benediktino, ngunit tumanggi siya. Isang araw, nagpadala pa ang kanyang pamilya ng isang babaeng nagbebenta ng aliw sa kanyang selda upang tuksuhin siya, ngunit itinaboy niya ito gamit ang isang nagliliyab na troso. Sa huli, pinahintulutan siya ng kanyang ina na tumakas sa kastilyo sa gabi upang mailigtas ang pamilya sa higit pang kahihiyan.

Sa edad na dalawampu, muling sumama si Tomas sa mga Dominikano at ipinadala sa Paris, kung saan naging mag-aaral siya ng dakilang pantas na si Fray Alberto, na kilala ngayon bilang San Alberto Magno. Higit na kinagiliwan ni Fray Tomas ang pilosopiya ni Aristoteles, na magiging saligan ng marami sa kanyang mga susunod na akdaโ€”isang kauna-unahan sa kasaysayan ng Simbahan. Nagpatuloy siya sa pag-aaral sa ilalim ni Fray Alberto sa loob ng ilang taon.

Lalo ring naging tahimik si Tomas sa klase habang lumalago siya sa birtud ng kababaang-loob. Bihira siyang magsalita, makipagtalo, o magpakita ng kanyang matalas na talino. Dahil sa kanyang pagiging tahimik, inakala ng marami sa mga mag-aaral na mahina ang kanyang pag-iisip, at binansagan nila siyang โ€œPiping Baka.โ€

Ngunit isang araw, nagpasiya ang kanyang guro na si Fray Alberto na panahon na upang malaman ng lahat kung gaano katalino si Fray Tomas. Kaya binigyan niya ito ng isang mahirap na tanong at pinabalik kinabukasan upang ilahad ang sagot sa klase. Matapos itong gawin ni Tomas, namangha ang kanyang mga kapwa mag-aaral, at sinabi ni Fray Alberto tungkol sa kanya, โ€œTinatawag ninyo siyang Piping Baka, ngunit balang-araw, sa kanyang pagtuturo ay uungal siya nang gayon kalakas na maririnig ito sa buong mundo.โ€

Noong 1252, sa edad na dalawampuโ€™t anim, iginawad ng papa kay Fray Tomas ang titulong โ€œMaestro sa Teolohiya.โ€ Sa sumunod na dalawampuโ€™t dalawang taon, sumulat si Fray Tomas ng maraming aklat, sermon, at komentaryo sa Banal na Kasulatan, at kumatha pa ng ilan sa pinakamagagandang himno ng ating Simbahan, kabilang ang โ€œPange Lingua.โ€ Nagpatuloy siya bilang guro, mangangaral, at teologo ng papa sa Paris, Naples, Orvieto, at Roma.

Sa kanyang maraming akda, pinakakilala si Santo Tomas sa Summa Theologica, o โ€œBuod ng Teolohiya,โ€ na hindi niya kailanman natapos. Ayon sa isang tradisyon, nagkaroon siya ng isang pangitain habang nagdiriwang ng Misa noong 1273. Kalaunan, sinabi niya sa kanyang tagasulat na si Fray Reginaldo na hindi na siya makapagsulat. Nang tanungin siya ni Fray Reginaldo kung bakit, sumagot siya, โ€œReginaldo, hindi ko na kaya, sapagkat ang lahat ng naisulat ko ay tila dayami lamang para sa akin.โ€ Pumanaw si Fray Tomas nang sumunod na taon matapos ang sunud-sunod na pagkakasakit.

Hindi lamang napakatalino ni Santo Tomas; isa rin siyang taong may malalim na pananampalataya, na nagmahal sa Diyos, hindi tumigil sa pagninilay sa mga katotohanan ng pananampalataya, at buong tapang na nagpakilala ng mga bagong pamamaraan upang higit na makilala at maunawaan ang Diyos. Ang kanyang buhay ng panalangin ay nagbunga ng isang bukal ng katotohanang higit sa likas, na pagkatapos ay inayos ng kanyang talino at ipinahayag sa mga paraang hindi pa nakita noon.

Makikita ang kababaang-loob at katapatan ni Tomas sa isang salaysay ng isa sa kanyang mga unang tagapagsalaysay ng buhay. Ayon dito, isang umaga, habang nananalangin si Fray Tomas sa harap ng krusipiho, balisa niyang isinamo sa Panginoon na ipaalam kung tama ba o hindi ang kanyang mga isinulat. Nangusap sa kanya si Hesus, โ€œMahusay ang iyong isinulat tungkol sa Akin, Tomas. Ano ang nais mong maging gantimpala?โ€ Sumagot si Tomas, โ€œWala kundi Ikaw, Panginoon.โ€


Talaan ng mga Nilalaman

Paperback โ€“ย Kindle eBook โ€“ Audible โ€“ Google Play โ€“ Apple Books โ€“ at iba pa!

Ibahagi ang Pahinang Ito: