टीप: हे ध्यान सहजपणे संपूर्ण पवित्र तासभर चालू शकते. हे संत इग्नेशियस यांचे वैशिष्ट्यपूर्ण ध्यान आहे. येशूच्या बालपणावरील आणि गुप्त जीवनावरील ध्यानांच्या शेवटी त्यांनी हे ध्यान आणि त्यानंतरचे ‘लोकांचे तीन प्रकार’ हे चिंतन ठेवले आहे. या दोन चिंतनांनंतर तुम्ही येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्यावर मनन करण्यास सुरुवात कराल.
लुसिफरचा ध्वज: प्रथम त्या दुष्टाचे भयंकर आणि भयावह राज्य डोळ्यांसमोर उभे करण्याचा प्रयत्न करा. ती जागा म्हणजे बाबेलचे विस्तीर्ण मैदान (नरक) आहे, अशी कल्पना करा. सैतान गर्वाने अग्नी आणि धुराच्या उंच सिंहासनावर बसला आहे. इतरांना भयभीत करून त्यांच्यावर आपली सत्ता लादण्याचा त्याचा हेतू आहे. या प्रतीकात्मक दृश्यात ती जागा कशी दिसते? तिथे कोणते आवाज ऐकू येतात, कसला वास येतो आणि तिथे असताना कसे वाटते? (मौन चिंतन)
कल्पना करा की तो दुष्ट आपल्या असंख्य दुरात्म्यांना सिंहासनाजवळ बोलावतो आणि त्यांना जगभर, प्रत्येक व्यक्तीकडे आणि प्रत्येक ठिकाणी पाठवतो. दुरात्म्यांचे हे प्रचंड सैन्य मृत्यू आणि विनाश घडवून आणण्याच्या कामगिरीवर निघाले आहे, अशी कल्पना करा. (थोडा वेळ मौन चिंतन)
त्यांची कामगिरी काय आहे? देवाच्या लोकांसाठी सापळे लावणे आणि त्यांना त्यांच्याच पापांत जखडून ठेवणे. हे दुरात्मे सुसंघटित आहेत आणि मानवजातीला फसवण्यासाठी पूर्णपणे कटिबद्ध आहेत. ते योजना आखतात, कट रचतात, तयारी करतात, डावपेच ठरवतात आणि आपली योजना अमलात आणतात. संत इग्नेशियस म्हणतात की सैतान आपल्या दुरात्म्यांना देवाच्या लोकांना सुरुवातीला तीन प्रकारे मोहात पाडण्यास सांगतो:
प्रथम त्यांच्या मनात धनसंपत्तीची लालसा निर्माण करणे.
त्यांना पोकळ कीर्ती, मानसन्मान आणि जगाची मान्यता यांच्यामागे धावायला लावणे.
त्यांचा गर्व फुगवणे.
तुमच्या जीवनात हे तीन मोह कसे येतात, यावर थोडा वेळ मनन करा. या खोट्या गोष्टींना तुम्ही भुलला आहात का? (मौन चिंतन)
तो दुष्ट एखाद्या व्यक्तीला एकदा धनसंपत्तीची आसक्ती, पोकळ कीर्तीची हाव आणि आत्मकेंद्री गर्व यांच्या जाळ्यात ओढतो, तेव्हा ती व्यक्ती इतर सर्व प्रकारच्या दुष्ट फसवणुकींना सहज बळी पडू शकते. या तीन सुरुवातीच्या मोहांतून इतर सर्व दुष्ट प्रवृत्ती उद्भवतात. तुमच्या स्वतःच्या जीवनातील या संघर्षांवर पुन्हा मनन करा.
ख्रिस्ताचा ध्वज: याउलट, ख्रिस्त यरुशलेमजवळच्या एका साध्या, सखल मैदानात दिसतो. तो तिथे उभा आहे आणि त्याच्याभोवती लोकांचा जमाव आहे. ती जागा सुंदर आणि शांत आहे. येशूभोवती त्याच्या विश्वासू अनुयायांचा जमाव आहे, हे दृश्य डोळ्यांसमोर आणा. (मौन चिंतन)
आपल्या दैवी कार्यात सहभागी करून घेण्यासाठी येशू एकेकाची निवड करतो. तो त्यांना सौम्यपणे, पण आंतरिक सामर्थ्याने आणि अधिकाराने आपल्याकडे बोलावतो. मग तो त्यांना त्या कार्यासाठी पाठवतो. प्रत्येकाला ख्रिस्ताचे बोलावणे उमगले आहे आणि त्याच्या कृपेची आंतरिक श्रीमंती गवसली आहे. त्यांची अंतःकरणे प्रेमाने पेटून उठली आहेत. म्हणून ते त्याची दया आणि सत्य आनंदाने सर्वांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी उत्साहाने निघतात. इतरांना ख्रिस्ताकडे आणण्यासाठी ते पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्यात जातात.
त्यांना पाठवण्यापूर्वी येशू त्यांना शिकवण्यात आणि तयार करण्यात बराच वेळ घालवतो. तो अंतःकरणाच्या गाभाऱ्यातून प्रभावी उपदेश करतो, दाखल्यांतून शिकवतो आणि त्यांची मने व अंतःकरणे जिंकतो. मग तो त्यांना जाऊन उपदेश करण्यास सांगतो. त्याच्या संदेशातील साधेपणा आणि सामर्थ्य यांकडे लोकांना आकर्षित करून त्यांनी लोकांना त्याच्याकडे आणायचे आहे. त्यांनी काय सांगायचे आणि कशाला सामोरे जायचे, ते पुढे दिले आहे. या दृश्यावर आणि पुढील प्रत्येक संदेशावर मनन करा:
- त्यांनी गरिबीविषयी उपदेश करायचा आहे: अंतःकरणातील आध्यात्मिक गरिबीविषयी आणि ख्रिस्तासाठी सर्वस्व सोडण्याच्या मोलाविषयीही.
- काही जणांनी त्यांना नाकारले, तरी त्यांनी आनंद मानावा आणि धीर सोडू नये, मग लोकांनी त्यांचा आणि त्यांच्या संदेशाचा तिरस्कार केला तरीही.
- त्यांनी नम्र राहावे आणि कोणताही अपमान प्रेमाने स्वीकारावा.
अशा रीतीने त्यांना पाठवून येशू त्या दुष्टाच्या असत्याचा प्रतिकार करण्यासाठी त्यांना तयार करतो. धनाच्या लोभाला तोंड देण्यासाठी ते गरिबीचा उपदेश करतात; जगात मानाचे स्थान मिळवण्याच्या हावेला विरोध करण्यासाठी ते नकार सहन करतात; आणि आपणच नीतिमान आहोत या दुष्ट गर्वाचा प्रतिकार करण्यासाठी ते नम्रतेचा उपदेश करतात व स्वतःही नम्रतेने जगतात.
चिंतन: कोणता संदेश तुम्हाला अधिक आकर्षित करतो? तुम्हाला कोणत्या राज्याचे भाग व्हावेसे वाटते? हा कठीण प्रश्न आहे. कारण अनेकांना, स्वतःशी प्रामाणिक राहून विचार केला तर, ख्रिस्तराजाच्या संदेशापेक्षा त्या दुष्टाचा आणि त्याच्या दुरात्म्यांचा संदेश अधिक आवडतो, असे दिसून येईल. येशू गरिबी, नकाराचा स्वीकार आणि नम्रता यांचा उपदेश करतो. सैतान धनसंपत्ती, मानसन्मान आणि गर्व यांचा पुरस्कार करतो. या ठळक विरोधाभासावर थोडा वेळ शांतपणे मनन करा. यांपैकी कशाकडे तुमचा अधिक ओढा आहे, हे प्रामाणिकपणे तपासा. ख्रिस्तासाठी गरिबी, नकार आणि अगदी अपमानही स्वीकारण्यात जी श्रीमंती आहे, तिचा मनापासून स्वीकार करा.
स्वतःचे जीवन, इच्छा, निवडी आणि कृती यांचा विचार करताना पुढील विरोधाभासावर पुरेसा वेळ मनन करा.
विरोधाभासाचा विचार:
सैतानाचे राज्य
भौतिक धनसंपत्ती
लौकिक मानसन्मान
गर्व
यांतून उद्भवणारे इतर सर्व दुर्गुण
+++
ख्रिस्ताचे राज्य
कृपेची श्रीमंती
सद्गुणांत दडलेला सन्मान
नम्रता
यांतून फुलणारे इतर सर्व सद्गुण
ख्रिस्ताची आणि त्याच्या राज्याची निवड करण्यासाठी जीवनाला मुळापासून नवी दिशा देणारी बांधिलकी आवश्यक आहे. त्याच्या राज्याची फळे सैतानाच्या राज्याच्या फळांपेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ आहेत, हे जाणण्यासाठी आणि त्यावर विश्वास ठेवण्यासाठी गाढ श्रद्धा लागते. बुद्धीला हे पटणे कदाचित सोपे असेल. पण सैतानाच्या राज्याऐवजी ख्रिस्ताचे राज्य स्वतःच्या इच्छेने आणि अखेरीस आपल्या अंतःकरणातील सर्व उत्कट भावनांसह निवडण्यासाठी अशी गाढ व दृढ श्रद्धा हवी, जी सैतानाच्या प्रलोभनांनीही डळमळणार नाही. संत इग्नेशियस यांच्या आध्यात्मिक शिकवणीत या चिंतनाला मध्यवर्ती स्थान आहे, म्हणून त्यासाठी पुरेसा वेळ द्यावा. कठीण वाटले तरी ख्रिस्ताची आणि त्याच्या राज्याची निवड करायला आताच सुरुवात करा. काळ जात असताना ही निवड तुमच्या कृतींत आणि अगदी तुमच्या इच्छांमध्येही उतरावी, अशी प्रार्थना करा.
प्रमुख चित्र: फेलिक्स जोसेफ बारियास — सैतानाने ख्रिस्ताला दाखवलेले प्रलोभन
- प्रभूचा बाप्तिस्मा
- दोन ध्वज
- माणसांचे तीन प्रकार
- मोह
- प्रेषितांना पाचारण
- काना येथील विवाहसोहळा
- मंदिराचे शुद्धीकरण
- डोंगरावरील प्रवचन
- वादळ शांत करणे
- पाण्यावरून चालणे
- प्रेषितांना सुवार्तेचा प्रचार करण्यासाठी पाठवले
- मरिया मग्दालेनाचे मनपरिवर्तन
- ख्रिस्ताने पाच हजार लोकांना कसे जेवू घातले
- ख्रिस्ताचे रूपांतर
- लाझरचे पुनरुत्थान
- बेथानीतील रात्रीचे भोजन
- नम्रतेचे तीन मार्ग
