Àwọn ẹ̀bẹ̀ mẹ́ta tó wà láàárín Àdúrà Olúwa fún wa ní ọ̀nà láti dé òpin ológo tí a pè wá sí: ayọ̀ àìnípẹ̀kun níwájú Ọlọ́run, ní bíbu ọlá fún Un títí láé nínú Ìjọba Rẹ̀. Lẹ́yìn tí a bá ti fi ara wa sílẹ̀ pátápátá kí a lè gba ìdáríjì, tí a sì ń dárí ji àwọn ẹlòmíràn, tí a ń gba ìpèsè Ọlọ́run nínú oúnjẹ òòjọ́ wa, tí a sì ń mú ìgbésí ayé wa bá ìfẹ́ mímọ́ Rẹ̀ mu, àwọn ìdènà kan láti òde ṣì wà tí a gbọ́dọ̀ gbàdúrà fún oore-ọ̀fẹ́ láti borí.
Lákọ̀ọ́kọ́, a mọ̀ pé Ọlọ́run fàyè gba oríṣiríṣi ìpọ́njú láti dé bá wa—kì í ṣe láti dí wa lọ́wọ́ tàbí láti dán wa wò sí ẹ̀ṣẹ̀, bí kò ṣe láti ràn wá lọ́wọ́ láti dàgbà nínú ìwà rere nípa bíborí wọn nípasẹ̀ oore-ọ̀fẹ́. Ẹlẹ́ẹ̀kejì, a jẹ́wọ́ pé ẹni búburú náà àti àwọn áńgẹ́lì rẹ̀ tí ó ṣubú wà, tí wọ́n sì ń wá ọ̀nà láti dí ìrìnàjò wa sí ibi gíga jù lọ nínú ògo lọ́wọ́.
Nínú orí yìí, a yóò gbé àkọ́kọ́ nínú àwọn ìdènà wọ̀nyí yẹ̀ wò, gẹ́gẹ́ bí a ṣe sọ ọ́ nínú Àdúrà Olúwa: “Má ṣe mú wa wọ inú ìdẹwò.”
Bíborí Àwọn Ìdènà
Ọ̀pọ̀ ènìyàn ka ìtumọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì tí a ti ń lò fún ẹ̀bẹ̀ yìí sí ohun tí ó dà bí ẹni pé kò fi bẹ́ẹ̀ ṣe kedere. Ṣé Ọlọ́run máa ń mú wa wọ inú ìdẹwò? Rárá o. Ìtumọ̀ tààrà ọ̀rọ̀ Gíríìkì fún “Má ṣe mú wa wọ inú ìdẹwò” (kai mē eisenenkēs hēmas eis peirasmon) ni “Má ṣe mú wa wọ inú ìdẹwò” tàbí “wọ inú ìdánwò.” Ọ̀rọ̀-ìṣe náà, eisenenkēs, túmọ̀ sí “láti darí wọ inú” tàbí “láti gbé wọ inú,” peirasmon sì lè túmọ̀ sí ìpọ́njú, ìdánwò, tàbí ìdẹwò. Gẹ́gẹ́ bí Ìwé Ẹ̀kọ́ Ìgbàgbọ́ ṣe ṣàlàyé, “ọ̀rọ̀ Gíríìkì náà túmọ̀ sí ‘má ṣe jẹ́ kí a wọ inú ìdẹwò’ àti ‘má ṣe jẹ́ kí a juwọ́ sílẹ̀ fún ìdẹwò’” (CCC 2846). Èyí nìkan ni ẹ̀bẹ̀ nínú Àdúrà Olúwa tí a kò sọ ní ọ̀nà àṣẹ tí ó fi ìṣe hàn bí odindi kan (tí a sábà máa ń lò láti fi ẹ̀bẹ̀ kánjúkánjú àti ìpinnu hàn). Kàkà bẹ́ẹ̀, ó lo ọ̀nà ìsọ̀rọ̀ tí ó fi ìṣe hàn bí ohun tí ó lè ṣẹlẹ̀, tí ó sì ń wo ìṣe náà bí odindi kan, pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ìkọ̀ mē—tí ó túmọ̀ sí “kì í ṣe” tàbí “má ṣe”—ọ̀nà gbólóhùn Gíríìkì tí ó wọ́pọ̀ fún sísọ ẹ̀bẹ̀ pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ tàbí fún sísọ pé kí ohun kan má ṣẹlẹ̀ pẹ̀lú ọ̀wọ̀.
Ìwé Mímọ́ sọ ní kedere pé Ọlọ́run kì í fa ìdẹwò sí wa. Jákọ́bù Mímọ́ kọ̀wé pé:
“Alábùkún fún ni ẹni tí ó dúró ṣinṣin nínú ìdẹwò, nítorí nígbà tí ó bá ti yege nínú ìdánwò, yóò gba adé ìyè tí Ó ti ṣèlérí fún àwọn tí ó fẹ́ràn Rẹ̀. Kí ẹnikẹ́ni tí ó ń dojú kọ ìdẹwò má ṣe sọ pé, ‘Ọlọ́run ló ń dán mi wò sí ẹ̀ṣẹ̀’; nítorí a kò lè dán Ọlọ́run wò sí ibi, Òun tìkára Rẹ̀ kì í sì í dán ẹnikẹ́ni wò sí ẹ̀ṣẹ̀.
Kàkà bẹ́ẹ̀, a máa ń dán olúkúlùkù wò nígbà tí ìfẹ́-ọkàn tirẹ̀ bá fà á, tí ó sì tàn án jẹ. Lẹ́yìn náà, ìfẹ́-ọkàn a lóyún, a sì bí ẹ̀ṣẹ̀; nígbà tí ẹ̀ṣẹ̀ bá sì dàgbà tán, a bí ikú. Ẹ má ṣe jẹ́ kí a tàn yín jẹ, ẹ̀yin arákùnrin mi olùfẹ́: gbogbo ẹ̀bùn rere àti gbogbo ẹ̀bùn pípé ti òkè wá, wọ́n ń sọ̀ kalẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Baba àwọn ìmọ́lẹ̀, ẹni tí kò sí ìyípadà tàbí òjìji tí ìyípadà ń fà lọ́dọ̀ Rẹ̀.
Ó fẹ́ láti bí wa nípasẹ̀ ọ̀rọ̀ òtítọ́, kí a lè dà bí àkọ́so nínú àwọn ẹ̀dá Rẹ̀” (Jákọ́bù 1:12–18).
Nítorí náà, ẹ̀bẹ̀ yìí kì í fi ìbẹ̀rù hàn pé Ọlọ́run lè dán wa wò sí ẹ̀ṣẹ̀, bí kò ṣe ẹ̀bẹ̀ onírẹ̀lẹ̀ pé kí Ọlọ́run, nínú àbójútó Rẹ̀, dáàbò bò wá kí a má bàa fà wá sínú ìpọ́njú tàbí ìdánwò tí ó ju agbára wa lọ. Ó fi wá sí ìtọ́sọ́nà àti ààbò Rẹ̀, ó ń bẹ̀ Ẹ́ pé kí Ó má ṣe jẹ́ kí ìdẹwò borí wa, ṣùgbọ́n kí Ó fún wa lókun pẹ̀lú oore-ọ̀fẹ́ Rẹ̀, nítorí “gbogbo ẹ̀bùn pípé ti òkè wá, ó ń sọ̀ kalẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Baba àwọn ìmọ́lẹ̀.” Nígbà tí ìfẹ́-ọkàn tí kò tọ́ ń lóyún, tí ó sì ń bí ẹ̀ṣẹ̀, Baba wa ọ̀run ń fún gbogbo àwọn tí ó gbẹ́kẹ̀ lé E ní ọgbọ́n, agbára àti ìdáǹdè.
Àwọn Ìpọ́njú, Ìdẹwò àti Ìdánwò
Láti lóye ẹ̀bẹ̀ yìí ní kíkún sí i, ó ṣèrànwọ́ láti mọ ìyàtọ̀ láàárín àwọn ìpọ́njú láti òde àti àwọn ìdẹwò láti inú. Àwọn ìpọ́njú láti òde ni ìnira, ìjìyà àti wàhálà tí Ọlọ́run fàyè gba láti dé bá wa nínú ayé yìí—àìsàn, inúnibíni, òṣì, àdánù, àìṣèdájọ́ òdodo àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìpọ́njú wọ̀nyí ń dunni, wọn kì í ṣe ibi nípa ara wọn. Wọ́n ti ipò ìṣubú ayé wa nítorí Ẹ̀ṣẹ̀ Ìpilẹ̀ṣẹ̀ wá, Ọlọ́run sì fàyè gbà wọ́n nínú àbójútó Rẹ̀ kí a lè dàgbà nínú ìwà mímọ́, kí a sì túbọ̀ dà bí Kristi. Wọ́n ń dán ìgbàgbọ́ wa wò, wọ́n ń sọ ìfẹ́ wa di mímọ́, wọ́n sì ń tú wa sílẹ̀ kúrò nínú ìdè mọ́ àwọn ohun ayé. Ní ọ̀nà yìí, Ọlọ́run fàyè gbà wọ́n fún ire wa, àní nígbà tí wọ́n bá ti àwọn ipò búburú, èrò búburú tàbí ipò ìṣubú wa wá.
Àwọn ìpọ́njú láti òde lè mú kí a ní ìmọ̀lára ìninilára—ìwúwo nípa tẹ̀mí tí ó di ẹrù fún ọkàn. Ìninilára yìí, gẹ́gẹ́ bí ìpọ́njú náà fúnra rẹ̀, kì í ṣe ẹ̀ṣẹ̀, ṣùgbọ́n ó jẹ́ apá kan ìjìyà tí Ọlọ́run fàyè gbà. Nígbà tí a bá fara da àwọn ẹrù wọ̀nyí pẹ̀lú oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run, a ń dàgbà nínú ìwà rere, a sì ń túbọ̀ dà bí Kristi ní pípé, ẹni tí ó fara da ìpọ́njú tí ó tóbi jù gbogbo ìpọ́njú lọ.
Ṣùgbọ́n, nígbà tí a kò bá gbára lé oore-ọ̀fẹ́, tí a sì juwọ́ sílẹ̀ fún ìbẹ̀rù, ẹ̀san, tàbí ṣíṣe àánú ara wa dípò rẹ̀, a wà nínú ewu kí a ṣubú sínú èrò tí kò kúrò lọ́kàn—fífi ọkàn rọ̀ mọ́ ìjìyà náà fúnra rẹ̀ ní ọ̀nà tí kò tọ́. Irú ìjà inú yìí, tí ó sábà jẹ́ àdàpọ̀ ìbẹ̀rù, ìmọtara-ẹni-nìkan àti gbígbẹ́kẹ̀ lé ara ẹni, lè darí ọkàn sọ̀ kalẹ̀ sí ọ̀nà òkùnkùn àti ìrora. Nítorí náà, ẹ̀bẹ̀ yìí ń bẹ Ọlọ́run pé kí Ó pa wá mọ́ kúrò nínú irú rúdurùdu bẹ́ẹ̀ nípa tẹ̀mí. Ó jẹ́ àdúrà pé kí ìhùwàsí wa sí ìpọ́njú máa fìdí múlẹ̀ nínú oore-ọ̀fẹ́, dípò kí ẹ̀ṣẹ̀ àti àìlera yí i po—kí àwọn ìpọ́njú lè sọ ọkàn di mímọ́ dípò kí wọ́n sọ ọ́ di òkùnkùn.
Ohun tí ó tún lè mú kí ìrònú di bárakú ni àwọn ìdánwò láti inú ọkàn—ìtẹ̀sí sí ẹ̀ṣẹ̀ tí ó ń dìde nínú ọkàn, tí ayé, ara, tàbí èṣù sì máa ń ru sókè. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Ọlọ́run kì í fa ìdánwò láé, nígbà mìíràn Ó máa ń yọ̀ǹda rẹ̀ kí a lè dàgbà nínú ìwà rere, ìrẹ̀lẹ̀, àti gbígbẹ́kẹ̀ lé oore-ọ̀fẹ́ Rẹ̀ sí i.
Nínú ìgbésí ayé ẹ̀mí, àwọn ìpọ́njú àti ìdánwò jẹ́ àdánwò tí ó ń fún wa láǹfààní láti dàgbà nínú ìwà rere, nípa fífún wa lókun láti kọjú ìjà sí ẹ̀ṣẹ̀ àti láti dúró ṣinṣin nínú oore-ọ̀fẹ́. Nígbà tí a bá gbàdúrà pé, “Má sì fà wá sínú ìdánwò” tàbí “Má jẹ́ kí a juwọ́ sílẹ̀ fún ìdánwò,” a ń bẹ Baba pé kí Ó má jẹ́ kí àwọn àdánwò tí a ń dojú kọ—yálà àwọn ìpọ́njú àti ìdánwò láti òde tàbí láti inú ọkàn—di ohun tí yóò ba ìgbésí ayé ẹ̀mí wa jẹ́. A kò bẹ̀ pé kí a bọ́ lọ́wọ́ gbogbo ìjìyà, nítorí ìjìyà tí a so pọ̀ mọ́ Kristi ń mú ìràpadà wá. Kàkà bẹ́ẹ̀, a ń gbàdúrà pé kí àìlera tiwa má ṣe sọ ìjìyà wa di asán tàbí yí i sí ohun búburú, tí yóò sì yọrí sí ìrònú tí ó di bárakú, àìnírètí, ìṣọ̀tẹ̀, tàbí ẹ̀ṣẹ̀.
Àdánwò Gẹ́gẹ́ Bí Ọ̀nà Láti Di Mímọ́
Nígbà tí a bá dojú kọ àdánwò kan, a sábà máa ń gbàdúrà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé kí a mú un kúrò. Nígbà tí kò bá sì lọ, a lè máa ṣe kàyéfì ìdí tí èyí fi ń ṣẹlẹ̀ sí wa, kí a sì rẹ̀wẹ̀sì. Ní irú àwọn àkókò bẹ́ẹ̀, ó máa ń ràn wá lọ́wọ́ láti rántí pé Ọlọ́run, nínú ọgbọ́n Rẹ̀ tí kò lópin, mọ ohun tí ẹnì kọ̀ọ̀kan nílò láti di mímọ́. Ó mọ ohun tí yóò yọ̀ǹda àti ohun tí yóò dá dúró. Jákejado Ìwé Mímọ́, a rí i pé Ọlọ́run ń jẹ́ kí a dán àwọn ọmọ Rẹ̀ olùfẹ́ wò, láti mú ìgbẹ́kẹ̀lé wọn lágbára, láti mú ìwà rere wọn pọ̀ sí i, àti láti pèsè wọn sílẹ̀ fún ògo.
Gbé Ábúráhámù yẹ̀ wò. Ọlọ́run dán an wò nípa bíbéèrè pé kí ó fi ọmọ rẹ̀ kan ṣoṣo, Ísákì, rú ẹbọ. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àṣẹ yìí yóò ti gún ọkàn rẹ̀ lọ́gbẹ́, Ábúráhámù fi ìgboyà ṣègbọràn nínú ìgbàgbọ́, ó sì gbẹ́kẹ̀ lé e pé Ọlọ́run ṣì lè mú ìlérí Rẹ̀ ṣẹ. Ó ṣòro láti fojú inú wo bí ìgbẹ́kẹ̀lé tí Ábúráhámù ní nínú Ọlọ́run ní àkókò yẹn ti jinlẹ̀ tó. Ní ìparí, Ọlọ́run kò jẹ́ kí ẹbọ náà ṣẹlẹ̀; dípò bẹ́ẹ̀, Ó san èrè ìgbọràn Ábúráhámù, Ó sì kéde pé: “Nítorí nísinsìnyí mo mọ̀ pé o bẹ̀rù Ọlọ́run, níwọ̀n bí ìwọ kò ti fa ọmọ rẹ sẹ́yìn fún mi, ọmọ rẹ kan ṣoṣo” (Jẹ́nẹ́sísì 22:12). Àdánwò náà fi ìgbàgbọ́ Ábúráhámù hàn, ó sì sọ ọ́ di mímọ́, èyí sì mú kí ó di Baba wa nínú Ìgbàgbọ́.
Pétérù Mímọ́ kọ̀wé nípa ìwúlò àwọn àdánwò wa pé: “Nínú èyí ni ẹ̀yin ń yọ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé nísinsìnyí, fún ìgbà díẹ̀, ẹ lè ní láti jìyà nípasẹ̀ onírúurú àdánwò, kí ìgbàgbọ́ yín tí a ti fi hàn pé ó jẹ́ òótọ́—tí ó níye lórí ju wúrà tí ó lè ṣègbé lọ, bí a tilẹ̀ ń fi iná dán an wò—lè yọrí sí ìyìn, ògo, àti ọlá nígbà ìfarahàn Jésù Kristi” (1 Pétérù 1:6–7). Gẹ́gẹ́ bí iná ṣe ń wẹ wúrà mọ́, bẹ́ẹ̀ náà ni àwọn àdánwò ń wẹ ọkàn mọ́. Ìwẹ̀mọ́ yìí ń jẹ́ kí a lè túbọ̀ ṣe ojúṣe wa tí ó ga jù lọ ní kíkún: fífi ògo fún Ọlọ́run.
Fífi sùúrù fara da àdánwò jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà Ọlọ́run tí ó dà bí ohun tí ó tako ara rẹ̀—èyí tí ó fi èyí tó ga jù gbogbo wọn lọ hàn: Àgbélébùú. Àwọn ìpọ́njú àti ìdánwò tí Ọlọ́run yọ̀ǹda ń rẹ wa sílẹ̀ nípa fífi àìlera wa hàn, síbẹ̀ wọ́n ní agbára láti gbé wa ga nípa fífa wa sí gbígbẹ́kẹ̀ lé E jinlẹ̀ sí i. Nípasẹ̀ àdánwò, a rí bí gbígbẹ́kẹ̀ lé ara wa ṣe já sí asán, a sì kọ́ láti gbẹ́kẹ̀ lé agbára Ọlọ́run nìkan, èyí tí ó ń fún wa ní ìpín nínú Àjíǹde Kristi lẹ́yìn tí a bá so ara wa pọ̀ mọ́ Àgbélébùú Rẹ̀.
Nígbà tí a bá sọ pé, “Má sì fà wá sínú ìdánwò,” a ń wá oore-ọ̀fẹ́ ìfaradà kí a lè mú àwọn ẹ̀bẹ̀ márùn-ún tó ṣáájú ṣẹ lọ́nà pípé sí i. Nígbà tí oore-ọ̀fẹ́ bá kún ọkàn wa ní àárín ìpọ́njú, a lè dárí jì gẹ́gẹ́ bí a ti dárí jì wá, kí a gbẹ́kẹ̀ lé ìtọ́jú Ọlọ́run—ní pàtàkì bí Ó ṣe ń fi í fún wa nínú Eukaristi—kí a sì mú ara wa bá ìfẹ́ mímọ́ Rẹ̀ mu, àní nínú ìjìyà. Ní ọ̀nà yìí, àwọn àdánwò wa di ọ̀nà tí Ìjọba Rẹ̀ fi ń dé, tí ìjẹ́mímọ́ Rẹ̀ sì fi ń farahàn nínú wa àti nípasẹ̀ wa.
Àwòkọ́ṣe Wa àti Orísun Agbára Wa
Ìgbésí ayé Olúwa wa gẹ́gẹ́ bí ènìyàn ni orísun gbogbo oore-ọ̀fẹ́ àti àánú, ó sì tún jẹ́ àwòkọ́ṣe pípé wa fún ìjẹ́mímọ́. Baba kò retí ohunkóhun lọ́dọ̀ wa yàtọ̀ sí ohun tí Ó retí lọ́dọ̀ Ọmọ Rẹ̀. Jésù fi àpẹẹrẹ ìfaradà nínú ìpọ́njú àti ìdánwò hàn jálẹ̀ ìgbésí ayé Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ènìyàn. Ọ̀kan lára àwọn àpẹẹrẹ tí ó hàn kedere jù lọ wá ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́ Rẹ̀ ní gbangba, nígbà tí Ó fi tinútinú wọ aginjù láti gbààwẹ̀ àti láti gbàdúrà, àti kí èṣù dán An wò fún ogójì ọjọ́ àti ogójì òru.
“Nígbà náà ni Ẹ̀mí darí Jésù lọ sínú aginjù kí èṣù lè dán An wò. Ó gbààwẹ̀ fún ogójì ọjọ́ àti ogójì òru, lẹ́yìn náà ebi pa Á. Olùdánwò sún mọ́ Ọ, ó sì sọ fún Un pé, ‘Bí Ìwọ bá jẹ́ Ọmọ Ọlọ́run, pàṣẹ kí àwọn òkúta wọ̀nyí di búrẹ́dì’” (Mátíù 4:1–3).
Ohun àkọ́kọ́ tí a gbọ́dọ̀ kíyè sí nínú ẹsẹ Ìwé Mímọ́ yìí ni pé “Ẹ̀mí” ló darí Jésù lọ sínú aginjù, kì í ṣe èṣù. A kò fi ipá mú Un dojú kọ ìpọ́njú àti àwọn ìdánwò inú aginjù; Jésù fi òmìnira yàn wọ́n ní ìbámu pẹ̀lú ìfẹ́ Baba Rẹ̀ tí ó yọ̀ǹda wọn. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìfẹ́ Ọlọ́run kan ṣoṣo ló wà, àwọn onímọ̀ ẹ̀kọ́ nípa Ọlọ́run máa ń fi ìyàtọ̀ sí àárín ìfẹ́ Rẹ̀ tí Ó fi ń fẹ́ ohun kan ní tààràtà—èyí tí Ó fi ń fẹ́ ohun rere ní tààràtà—àti ìfẹ́ Rẹ̀ tí Ó fi ń yọ̀ǹda ohun kan, èyí tí Ó fi ń jẹ́ kí àwọn ohun búburú tàbí àdánwò kan ṣẹlẹ̀, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ète fúnra wọn, bí kò ṣe gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà sí rere tí ó tóbi jù bẹ́ẹ̀ lọ: kí a di mímọ́ àti kí Ó gba ògo.
Ìfẹ́ Ọlọ́run kan ṣoṣo kárí ohun gbogbo tí ó jẹ́ òtítọ́, tí ó dára, tí ó sì pé. Nígbà tí ohun tí ó dára fún wa bá gba pé kí a ṣẹ́gun àdánwò tàbí ìdẹwò, a ń pe èyí ní ìfẹ́ Ọlọ́run tí ó fi fàyè gba nǹkan láti ṣẹlẹ̀—èyí tí ó máa ń darí sí ohun tí ó dára jù lọ: kí Ìjọba Rẹ̀ dé, kí ògo Rẹ̀ sì gbilẹ̀.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́ Jésù ní gbangba, ìfẹ́ Baba tí ó fi fàyè gba nǹkan láti ṣẹlẹ̀ sún Jésù lọ sí aṣálẹ̀ láti ṣẹ́gun ìdẹwò—kì í ṣe nítorí pé Jésù wà nínú ewu láti dẹ́ṣẹ̀, ṣùgbọ́n nítorí pé Ó wá láti ra ẹ̀dá ènìyàn wa tí ẹ̀ṣẹ̀ ti bà jẹ́ padà nípa kíkojú gbogbo ìdẹwò àti ṣíṣẹ́gun wọn ní ìṣòtítọ́ pípé sí Baba.
Ogójì ọjọ́ tí Jésù fi gbààwẹ̀, tí Ó dojú kọ ìdẹwò àti àdánwò, bá ogójì ọdún tí Ísírẹ́lì fi rìn kiri nínú aṣálẹ̀ mu, ṣùgbọ́n ìyàtọ̀ ńlá wà láàárín wọn. Láìdàbí àwọn ọmọ Ísírẹ́lì, tí wọ́n kùn, tí wọ́n ṣiyèméjì, tí wọ́n sì ṣọ̀tẹ̀, Jésù dúró nínú ìgbọràn pípé. Ebi ń pa Á, síbẹ̀ Ó kọ ìdẹwò láti sọ òkúta di oúnjẹ. A pè É níjà láti dán ìtọ́jú Baba àti ìṣọ́ àwọn áńgẹ́lì wò, ṣùgbọ́n Ó kọ̀ láti dán Baba Rẹ̀ wò. A fi gbogbo ìjọba ayé lọ́ Ọ, síbẹ̀ Ó yan Ìjọba Ọ̀run. Nínú gbogbo àdánwò, kì í ṣe nípa agbára ni Ó fi ń ṣẹ́gun, bí kò ṣe nípa ìfẹ́, ìrẹ̀lẹ̀ àti ìgbọràn pípé sí Baba.
Ìṣẹ́gun Jésù nínú aṣálẹ̀ jẹ́ ìṣẹ́gun wa, bí a bá dúró ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú Rẹ̀. Kò yẹra fún ìdẹwò; Ó wọ inú rẹ̀, Ó sì fi ọ̀nà láti là á já hàn wá, Ó sì fún wa ní agbára Ọlọ́run Rẹ̀ láti ṣe bí Ó ti ṣe. Nígbà tí a bá dojú kọ ìdẹwò—yálà láti inú àìdọ́gba inú wa tàbí láti inú àdánwò láti òde—a gbọ́dọ̀ rántí pé Olúwa wa ti ṣáájú wa lọ. Ó mọ aṣálẹ̀. Ó ti rìn nínú rẹ̀, Ó ti gbààwẹ̀ nínú rẹ̀, Ó ti jìyà nínú rẹ̀, Ó sì ti sọ ọ́ di mímọ́. Nísinsìnyí, Ó ń bá wa rìn nínú aṣálẹ̀ tiwa, Ó ń fi oore-ọ̀fẹ́ Rẹ̀ fún wa lókun, Ó ń fi Ọ̀rọ̀ Rẹ̀ bọ́ wa, Ó sì ń fi àwọn áńgẹ́lì Rẹ̀ ṣọ́ wa.
Nígbà tí a bá gbàdúrà pé, “Má ṣe fà wá sínú ìdánwò,” a kò bẹ̀bẹ̀ pé kí a yẹra fún aṣálẹ̀ pátápátá. A ń béèrè fún agbára láti fara dà á dáradára, láti kọ àwọn irọ́ èṣù, àti láti jáde kúrò nínú rẹ̀ pẹ̀lú ìṣòtítọ́ àti ìrẹ̀lẹ̀ tí ó pọ̀ sí i, kí a sì túbọ̀ dàbí Kristi. Aṣálẹ̀ kì í ṣe ibi ìjákulẹ̀; ó jẹ́ ibi ìwẹ̀nùmọ́ àti ìṣẹ́gun nígbà tí a bá bá Jésù rìn nínú rẹ̀.
Bí a ṣe ń fara da aṣálẹ̀ ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú Olúwa wa ń mú àkọ́kọ́ nínú ìdènà ńlá méjì tí a ń dojú kọ kúrò, bí a ṣe ń tiraka láti mú iṣẹ́ àyànfúnni wa tí ó ga jù, tí ó sì lógo jù, ṣẹ: láti kígbe fún gbogbo ayérayé pé, “Mímọ́, Mímọ́, Mímọ́ ni Olúwa Ọlọ́run Olódùmarè.” Ìdènà kejì—ibi fúnra rẹ̀—ni a ó gbé yẹ̀ wò nínú ẹ̀bẹ̀ tí ó kàn, tí ó sì jẹ́ ìkẹyìn nínú Àdúrà Olúwa. Ní báyìí, a ń gbàdúrà pé kí Ọlọ́run fún wa ní agbára láti ṣẹ́gun gbogbo ìdẹwò àti àdánwò tí Ó bá fàyè gbà, ní mímọ̀ pé ìṣẹ́gun ń fún Un lógo, ó sì ń mú kí jíjẹ́ ọmọ Ìjọba Rẹ̀ dájú fún wa.
Ẹ̀bùn Ẹ̀mí Mímọ́: Òye
Àwọn Mímọ́ Ágústínì àti Tọ́másì Akúínásì so “Má ṣe fà wá sínú ìdánwò” pọ̀ mọ́ Ẹ̀bùn Òye, ọ̀kan nínú Ẹ̀bùn méje ti Ẹ̀mí Mímọ́. Ẹ̀bùn yìí láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run ń fún wa ní ìjìnlẹ̀ òye nípa ohun ẹ̀mí, ó sì ń jẹ́ kí a lè:
- Mọ ohun tí ìdẹwò jẹ́ ní tòótọ́.
- Ṣe ìyàtọ̀ láàárín ohun tí ó dára ní tòótọ́ àti ohun tí ó kàn dàbí ohun rere.
- Dá àwọn ẹ̀tàn ọgbọ́n àrékérekè ọ̀tá mọ̀.
A kò lè kọ ìdẹwò, kí a sì fara da àdánwò nípa ìsapá ènìyàn nìkan—a nílò ìmọ́lẹ̀ Ọlọ́run. Ẹ̀bùn Òye:
- Ń tan ìmọ́lẹ̀ sí ọkàn láti mọ ẹ̀ṣẹ̀ àti àbájáde rẹ̀.
- Ń fi Òtítọ́ Ọlọ́run fún ọkàn lókun kí a má bàa juwọ́ sílẹ̀ fún ìdẹwò.
- Ń darí agbára ìpinnu wa kúrò ní àwọn ipò tí ó lè mú wa dẹ́ṣẹ̀, níbi tí a ti lè lo àìlera wa lòdì sí wa.
Ìdẹwò sábà máa ń fi ìrísí ohun rere bo ẹ̀ṣẹ̀ mọ́lẹ̀. Láìsí Òye, a lè:
- Máa wá àwáwí láti fi ìwà ẹ̀ṣẹ̀ láre.
- Máa yọ̀ǹda fún ohun tí ó ń ba ìwà rere jẹ́.
- Kùnà láti lóye àbájáde ayérayé àwọn ìpinnu tí ó dàbí ẹni pé wọ́n kéré tàbí pé wọn kò dára bẹ́ẹ̀ ni wọn kò burú.
Pẹ̀lú Ẹ̀bùn Òye, ọkàn wa ń gba ìmọ́lẹ̀. A ń rí ìdẹwò gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó jẹ́ ní tòótọ́: ìkẹ́kùn tí ó ń wá ọ̀nà láti fà wá kúrò lọ́dọ̀ Ọlọ́run àti kúrò nínú ògo Rẹ̀.
Òye ṣe pàtàkì nínú àwọn ìjà ẹ̀mí wa ojoojúmọ́—ṣùgbọ́n pàápàá fún ìdúróṣinṣin títí dé òpin. Gẹ́gẹ́ bí Pọ́ọ̀lù Mímọ́ ti jẹ́rìí: “Mo ti díje dáradára; mo ti parí eré ìje náà; mo ti pa ìgbàgbọ́ mọ́. Láti ìsinsìnyí lọ, adé òdodo ń dúró dè mí…” (2 Tímótì 4:7–8)
Nígbà tí a bá gbàdúrà pé, “Má ṣe fà wá sínú ìdánwò,” a ń béèrè fún:
- Oore-ọ̀fẹ́ láti dúró ṣinṣin.
- Òye láti fi dá àwọn ìkẹ́kùn ọ̀tá mọ̀.
- Agbára láti sáré eré ìje náà pẹ̀lú ojú wa tí a tẹjú mọ́ Kristi.
Èyí tún ni oore-ọ̀fẹ́ tí a ń tọrọ nínú àdúrà Káàbọ̀ Màríà: “…nísinsìnyí àti ní wákàtí ikú wa.” Ní wákàtí ikú wa, a ó dojú kọ ìdẹwò tí ó lágbára púpọ̀—ṣùgbọ́n a ó tún fún wa ní oore-ọ̀fẹ́ tí kò láfiwé: oore-ọ̀fẹ́ ìdúróṣinṣin títí dé òpin, lábẹ́ ìtọ́sọ́nà Ẹ̀bùn Òye.
Ọ̀rọ̀ Ìbùkún Náà: “Alábùkún-fún Ni Àwọn Tí Ọkàn Wọn Mọ́”
Àwọn Mímọ́ Ágústínì àti Tọ́másì Akúínásì so ẹ̀bẹ̀ kẹfà nínú Àdúrà Olúwa pọ̀ mọ́ Ọ̀rọ̀ Ìbùkún kẹfà: “Alábùkún-fún ni àwọn tí ọkàn wọn mọ́, nítorí wọn yóò rí Ọlọ́run” (Mátíù 5:8). Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, a máa ń túmọ̀ “àwọn tí ọkàn wọn mọ́” sí “àwọn oníwà mímọ́ ní ọkàn,” èyí tí ó túmọ̀ sí fífi ọkàn sí Ọlọ́run nìkan, láì pín ọkàn sí ọ̀pọ̀ ìfẹ́-ọkàn mìíràn tí ó ń dán wa wò láti yí padà kúrò lọ́dọ̀ Ọlọ́run.
Ẹ̀bẹ̀ náà—“Má ṣe fà wá sínú ìdánwò”—bá ìwà mímọ́ ọkàn tí ọ̀rọ̀ ìbùkún náà ṣàpèjúwe mu pátápátá. Láti ní ọkàn mímọ́ túmọ̀ sí pé ọkàn wa kò pín nínú ìfọkànsìn wa sí Ọlọ́run: kí a fẹ́ Ẹ ju ohun gbogbo lọ, kí a sì kọ ohunkóhun tí yóò mú wa jìnnà sí I.
Àwọn tí ọkàn wọn mọ́ ni àwọn tí wọ́n tẹjú mọ́ Ọlọ́run nìkan. Ẹ̀gbin kò ṣókùnkùn sí ọkàn wọn, ìfẹ́ tí kò tọ́ kò pín ọkàn wọn, ẹ̀ṣẹ̀ tí wọ́n ń dá léraléra kò sì sọ ọkàn wọn di aláìlera. Kàkà bẹ́ẹ̀, wọ́n ń sapá láti pa ibi mímọ́ inú ọkàn wọn mọ́, wọ́n sì ń dáàbò bo ìfẹ́ àti èrò inú wọn kúrò lọ́wọ́ gbogbo ohun tí yóò ba ìrẹ́pọ̀ wọn pẹ̀lú Ọlọ́run jẹ́.
Ẹ̀bùn Òye ń mú kí ìwà mímọ́ yìí ṣeé ṣe nípa fífi ìmọ́lẹ̀ sí ọkàn láti dá ìdánwò mọ̀, láti rí pé ẹ̀tàn ni ohun tí ẹ̀ṣẹ̀ ń fi hàn, àti láti dúró ṣinṣin nínú yíyan ohun tí ń ṣamọ̀nà sí ìṣọ̀kan pẹ̀lú Ọlọ́run. Ó ń ràn wá lọ́wọ́ láti mọ ohun tí ó dára jù lọ fún wa—Ìjọba Ọ̀run àti ògo àìnípẹ̀kun ti Baba—àti láti sọ gbogbo ìfẹ́ inú wa tí kò ṣèrànwọ́ fún ète yẹn di mímọ́.
Èyí ni èrè tí ọ̀rọ̀ ìbùkún náà ṣèlérí: “Nítorí wọn yóò rí Ọlọ́run.” Láti ní ọkàn mímọ́ ni láti máa gbé ní ìfojúsọ́nà fún rírí Ọlọ́run ojúkojú nínú ayọ̀ ọ̀run, láti rí Ọlọ́run ní báyìí pàápàá nípasẹ̀ aṣọ ìbòjú ìgbàgbọ́, àti láti máa ṣàfẹ́rí ọjọ́ tí a ó gbé aṣọ ìbòjú náà kúrò, tí a ó sì rí I lójúkojú.
Mímú Àwọn Ìfẹ́ Ọkàn Wa Wà Ní Ìbámu
Ìdánwò máa ń pọ̀ sí i nínú ọkàn tí ó pín. Nígbà tí ìfẹ́ inú wa kò bá wà létòlétò tó tọ́, ó rọrùn fún wa láti kó sínú pańpẹ́ ọ̀tá. Nígbà tí ìfẹ́ inú wa bá wà létòlétò tó tọ́, ìdánwò a pàdánù agbára rẹ̀. Èyí ni ète ẹ̀bẹ̀ kẹfà: kí ìfẹ́ inú wa di mímọ́, kí ó bá ète Ọlọ́run mu, kí ó sì lágbára, kí a lè dúró gẹ́gẹ́ bí olóòótọ́ àní láàárín àdánwò.
Ṣé ọkàn rẹ pín, tí ìfẹ́ inú rẹ kò sì wà létòlétò tó tọ́?
- Ṣé mo ń ṣàfẹ́rí ìrọ̀rùn ju ìwà mímọ́ lọ?
- Ṣé mo ń wá ìtẹ́wọ́gbà àwọn ènìyàn ju òtítọ́ lọ?
- Ṣé mo ń lépa ìtẹ́lọ́rùn ojú ẹsẹ̀ ju èrè àìnípẹ̀kun lọ?
Mímú ìfẹ́ inú wa bá ète Ọlọ́run mu túmọ̀ sí sísapá láti ní ọkàn tí ó mọ́—ọkàn mímọ́—tí ó dojú kọ Ọlọ́run nìkan, ògo Rẹ̀, àti níní ìpín tiwa nínú ògo náà. Nígbà tí ìdánwò àti àdánwò bá dé, àwọn tí ọkàn wọn mọ́ máa ń rí wọn gẹ́gẹ́ bí àǹfààní tí ó kún fún oore-ọ̀fẹ́ láti di mímọ́, nípa síso ara wọn pọ̀ mọ́ Kristi àti jíjáwé olúborí pẹ̀lú Rẹ̀.
- Ṣé mo ń ṣàfẹ́rí ọkàn mímọ́ tí ó dojú kọ Ọlọ́run nìkan àti àwọn ọ̀nà láti dé ìṣọ̀kan pẹ̀lú Rẹ̀?
- Ṣé mo ń gbàdúrà pé kí Ẹ̀mí Mímọ́ fi Ẹ̀bùn Òye tan ìmọ́lẹ̀ sí mi lọ́kàn, kí n lè ṣe ìyàtọ̀ láàárín ohun tí ó dára ní tòótọ́ àti ẹ̀tàn ẹ̀ṣẹ̀?
- Ṣé mo mú ìfẹ́ mi dúró ṣinṣin lórí ìfẹ́ Ọlọ́run, tí mo sì ń kọ gbogbo ohun tí ó lòdì sí kíkọ́ Ìjọba Rẹ̀?
Ìjìyà àti ìpọ́njú jẹ́ apá kan ìgbésí ayé nínú ipò wa gẹ́gẹ́ bí ènìyàn tí ó ṣubú sínú ẹ̀ṣẹ̀. Kì í ṣe nítorí pé a ń bẹ̀rù àdánwò àti ìjìyà ni a fi ń gbàdúrà pé “Má ṣe fà wá sínú ìdánwò.” A ń gbà á nítorí pé a fi ìrẹ̀lẹ̀ jẹ́wọ́ àìlera wa àti àìní wa fún oore-ọ̀fẹ́. Ìjẹ́wọ́ pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ yìí ń yí òye wa nípa ìpọ́njú òde àti ti inú padà, ó ń ràn wá lọ́wọ́ láti rí wọn, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ìdènà tí a gbọ́dọ̀ sá fún, bí kò ṣe gẹ́gẹ́ bí àwọn ìgbésẹ̀ tí yóò mú wa sún mọ́ ìsọdimímọ́.
Àwọn àdánwò wo láti òde ló ń dán ọ wò jù lọ?
- Àìsàn?
- Inúnibíni?
- Òṣì?
- Àdánù?
- Àìṣèdájọ́ òdodo?
- Ohun mìíràn?
Pé ohun kan ń fa ìrora kò túmọ̀ sí pé a gbọ́dọ̀ mú un kúrò pátápátá. Ronú nípa Ìjìyà Kristi. Ìrora ti ara àti ti ọkàn Rẹ̀ le ju bí a ṣe lè rò lọ. Ó lè fi ẹ̀mí Rẹ̀ rúbọ ní ọ̀nà èyíkéyìí tí Ó bá yàn, ṣùgbọ́n Ó yan ọ̀nà tí ó ní ìrora jù lọ, kí Ó lè wọ inú àwọn àkókò ìrora wa tí ó burú jù lọ, kí Ó sì fi oore-ọ̀fẹ́ tí a nílò kún wọn láti yí wọn padà sí ohun tí ń fi ògo Ọlọ́run àti ayọ̀ wa hàn—ayọ̀ alábùkún.
Ẹ̀bẹ̀ yìí ń pè wá sí ìṣọ́ra àti ìfaradà nínú ète yìí. A ń mú ìfẹ́ inú wa bá ẹ̀bẹ̀ yìí mu nígbà tí a bá ń sapá láti máa gbé pẹ̀lú ìfiyèsí nípa tẹ̀mí, ní mímọ̀ pé ọ̀tá ń rìn káàkiri bí kìnnìún tí ń ké ramúramù (wo 1 Pétérù 5:8), àti pé àní àwọn èrò wa tí ó fẹsẹ̀ múlẹ̀ jù lọ nílò àtìlẹ́yìn àdúrà déédéé, oore-ọ̀fẹ́ àwọn Sakramenti, àti ìfẹ́ tí ó ní ìkóra-ẹni-níjàánu.
Ẹ̀ṣẹ̀ lè borí wa ní ìṣẹ́jú kan bí a kò bá ṣọ́ra. Ìṣọ́ra yìí sì gbọ́dọ̀ wà títí dé òpin, àní ní wákàtí ìkẹyìn wa—kí a parí eré ìje náà láti gba adé òdodo nínú Ìjọba Ọlọ́run.
Èyí máa ń rọrùn jù lọ nígbà tí fífi ìrètí àti ìfẹ́ inú fara da gbogbo àdánwò, àti bíborí gbogbo ìdánwò, bá di àṣà wa. Nígbà tí èyí bá ṣẹlẹ̀, a máa ń rí ayọ̀ nínú àwọn ẹbọ tí a ń rú, a máa ń rí ìníyelórí nínú àwọn àdánwò tí a ń fara dà, a sì máa ń ṣàwárí ọgbọ́n tí ó wà nínú kíkọ gbogbo ìwà òmùgọ̀ tí a ń dán wa wò láti tẹrí ba fún.
- Ṣé mo ń rí ayọ̀ nínú ẹbọ?
- Ṣé mo ń rí ìníyelórí fífi ìfẹ́ fara da gbogbo àdánwò?
- Ṣé mo ń rí ìwà òmùgọ̀ tí ó wà nínú ìdánwò, tí mo sì ń ṣàfẹ́rí láti kọ̀ ọ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ àti pẹ̀lú gbogbo ọkàn mi?
Ayọ̀ yìí, ìníyelórí yìí, àti ìfẹ́-ọkàn yìí ń mọ ìfẹ́ inú wa, wọ́n ń fún wa ní ìpín kì í ṣe nínú Ìjìyà Kristi nìkan, ṣùgbọ́n nínú ìfẹ́ jíjinlẹ̀ Rẹ̀ pẹ̀lú—ìtara àti ìpinnu Rẹ̀. Àdúrà yìí, tí ó kan gbogbo ẹ̀dá wa, ń sọ wá di olúborí ibi tí ó ní ìgboyà àti agbára, àwọn ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin tòótọ́ ti Baba tí ń bẹ ní Ọ̀run.
Gba ẹ̀bẹ̀ yìí fún ara rẹ àti fún gbogbo àwọn ènìyàn tí “wa” inú àdúrà yẹn kó sínú, fún gbogbo àwọn tí ó jẹ́ ẹ̀yà Ara Kristi ní ọ̀nà àdììtú, ìyẹn Ìjọ:
Olúwa, fún wa ní agbára láti ṣẹ́gun nínú gbogbo ìdánwò àtọ̀runwá tí O bá fàyè gbà.
Bí o ṣe ń gbàdúrà, máa fojú sọ́nà fún àkókò tí ìgbésí ayé inú rẹ yóò bá Ọlọ́run mu débi pé àní ìdẹwò pàápàá yóò di àǹfààní láti dàgbà nínú ìwà mímọ́. Gbàdúrà pé kí o lè nífẹ̀ẹ́ Ọlọ́run pẹ̀lú ìwà mímọ́, ìṣòtítọ́ àti ìfọkànsìn tọkàntọkàn tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́ tí ìfẹ́-ọkàn rẹ tí ó ga jù lọ yóò fi jẹ́ láti fi ògo fún Un—àti pé kí ohunkóhun má lè fà ọ́ kúrò lọ́dọ̀ Rẹ láé.
Ẹ Jẹ́ Kí A Gbàdúrà:
Baba wa, Ọlọ́run Mímọ́ Jù Lọ tí ó kún fún ògo, ṣamọ̀nà àwa ọmọ Rẹ láìléwu la gbogbo ìdẹwò, ìpọ́njú àti ìdánwò já, èyí tí Ìwọ, nínú ọgbọ́n Rẹ àti ìfẹ́ Rẹ pípé, fàyè gbà fún ìsọdimímọ́ wa. Fún wa ní òye tó ṣe kedere nípa gbogbo ìdánwò àti ìdẹwò, kí a lè mọ ìfẹ́ Rẹ, èyí tí ó ń tú gbogbo ẹ̀tàn síta. Gba wa lọ́wọ́ àwọn èrò tí ń ni wá lára, kí O sì fún wa ní agbára nínú àìlera wa. Dáàbò bò wá lọ́wọ́ gbogbo ohun tí ó lè borí wa, kí O sì fún wa ní agbára Ọmọ Rẹ tí í ṣe Ọlọ́run, kí a lè fi ayọ̀ àti gbogbo ọkàn wa fara da gbogbo ìdánwò tí a bá dojú kọ nísinsìnyí àti títí dé òpin, nígbà tí gbogbo ìdánwò yóò dópin.
Ìwé Aláwọ̀ Rọ̀ – Ìwé Ẹ̀rọ Kindle – Audible – Google Play – Apple Books – àti àwọn mìíràn!