Bumalik sa Talaan ng mga Nilalaman
Ang Muling Pagkabuhay ni Hesus ang pinakatampok na katotohanan ng ating pananampalataya kay Kristo, isang pananampalatayang pinaniwalaan at isinabuhay bilang pangunahing katotohanan ng unang pamayanang Kristiyano; ipinasa ng Tradisyon bilang saligan; pinagtibay ng mga kasulatan ng Bagong Tipan; at ipinangaral bilang mahalagang bahagi ng misteryo Paskwal kasama ng krus. (CCC #638)
Kung wala ang Muling Pagkabuhay ni Hesus, mawawala ang lahat ng pag-asa, at walang kabuluhan ang Kanyang kamatayan. Dahil sa Muling Pagkabuhay, maaari tayong makibahagi sa Kanyang bagong buhay, at sinundan ito ng Pag-akyat ni Hesus sa Langit at ng pagsusugo Niya sa Espiritu Santo. Tingnan natin ang ilan sa mahahalagang katotohanan tungkol sa Muling Pagkabuhay upang maunawaan kung ano ang kahulugan nito.
Isang Tunay na Pangyayari sa Kasaysayan
May tiyak na araw at oras nang muling mabuhay si Hesus mula sa mga patay. Nangyari ito sa kasaysayan at nasaksihan ng marami. Si Maria Magdalena at ang iba pang mga Maria ang unang nakakita sa Kanya. Di-nagtagal pagkatapos nito, nakita Siya ng ilan sa mga Apostol. May mga nag-alinlangan, tulad ni Tomas. Ang iba naman ay nakakita at agad na sumampalataya. Ang proseso ng pagsampalataya sa Muling Pagkabuhay ni Hesus ay nakasalalay sa pananampalataya. Ang pananampalataya ay tunay na nagmumula sa pagkakita at pagkarinig. Nagmumula ito sa pagkarinig sa mga salaysay na buhay si Hesus at, para sa ilan, sa aktuwal na pagkakita rito. Sa huli, ang pagsampalataya sa Muling Pagkabuhay ay nangailangan ng kaloob ng pananampalatayang dulot ng inspirasyon ng Diyos. At ang kaloob na ito ng pananampalataya ay nagbunga ng kaalaman sa katotohanan nito. Sa madaling salita, matapos makarinig o makakita, kailangang maging bukas ang tao sa kaloob ng Espiritu Santo na nangungusap sa kanyang kaluluwa at naghahayag ng katotohanan ng muling pagkabuhay ni Hesus. Kaya bagaman ang Muling Pagkabuhay ay isang tunay na pangyayari sa kasaysayan, ito ay wastong naunawaan at pinaniwalaan lamang sa pamamagitan ng isang kaloob ng Diyos na nangungusap sa kaluluwa ng tao.
Muling Pagkabuhay o Pagbabalik sa Buhay?
Gumawa si Hesus ng maraming himala sa Kanyang buhay sa lupa, kabilang ang kamangha-manghang pagbabalik sa buhay ng ilang taong namatay na. Halimbawa, ibinangon Niya mula sa mga patay ang anak na babae ni Jairo (Mk 5) at ibinalik din sa buhay ang Kanyang kaibigang si Lazaro (Jn 11). Ano ang ginawa ni Hesus sa dalawang pagkakataong ito, at paano ito naiiba sa Kanyang Muling Pagkabuhay?
Sa dalawang pagkakataong ito, may isang taong namatay. Nilapitan sila ni Hesus pagkatapos nilang mamatay, nag-utos Siya, at sila ay nagbalik sa buhay. Katulad pa rin sila ng dati bago sila namatay, nakilala sila ng lahat, at naipagpatuloy nila ang kanilang buhay. Naiiba ito sa nangyari kay Hesus sa Kanyang Muling Pagkabuhay. Hindi basta nagbalik sa buhay si Hesus. Hindi Niya basta ipinagpatuloy ang buhay na dati Niyang ipinamumuhay. Hindi, si Hesus ay muling nabuhay. Nagkaroon Siya ng bagong paraan ng pamumuhay. Mayroon na Siyang katawang nabago at muling nabuhay. Ang dati Niyang katawan ang muling nabuhay, ngunit ito ay naiiba na. Sa pamamagitan ng bagong katawang ito na muling nabuhay, binuksan ni Hesus para sa buong sangkatauhan ang posibilidad ng isang bagong pag-iral. Pisikal ang bagong katawang ito ngunit maaari ring magpakita at maglaho, gaya ng isinalaysay. Marami sa mga nakakakilala sa Kanya ang hindi agad nakakilala sa Kanya sa bagong kalagayang ito ng muling pagkabuhay. Naiiba na Siya. Maaari Siyang kumain ngunit maaari ring biglang magpakita sa loob kahit nakasara ang mga pinto. Taglay Niya ang mga sugat ng pagpapako sa krus ngunit hindi Siya sugatan. Nagsalita Siya at nakinig ang mga tao nang nag-aalab ang kanilang mga puso.
Mahalagang maunawaan ang mahalagang puntong ito tungkol sa Muling Pagkabuhay. Taglay na ngayon ni Jesus ang isang bagong uri ng pisikal na pag-iral. Ito ay isang pag-iral na nilalayong makabahagi ang lahat balang araw, pagdating ng Huling Paghuhukom at ng muling pagkabuhay ng lahat ng patay. Muling bubuhayin ang lahat ng ating katawan, at ang mga matuwid ay makikibahagi sa bagong anyong ito ng pamumuhay. Ano ang bagong kalagayang ito? Ito ang kalagayang niluwalhati. Ito ay buhay na may bagong katawang niluwalhati. Taglay pa rin ni Jesus ang katawang niluwalhating ito sa Langit, at ang katawang ito ang nasa harapan ng Ama. Kaya hindi lamang muling binuhay si Jesus upang bumalik sa Kanyang dating kalagayan; Siya ay binago tungo sa bagong pisikal na pag-iral na itinalaga tayong lahat na makabahagi!
Isang Gawa ng Santisima Trinidad
May kapangyarihan si Jesus na muling buhayin ang Kanyang sarili, ngunit hindi lamang Niya ito sariling pagkilos. Ito ay pagkilos ng buong Santisima Trinidad. Ito ang kalooban ng Ama at isinagawa sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Espiritu Santo. Ngunit, gaya sa lahat ng Kanilang mga gawa, kumilos ang buong Santisima Trinidad bilang iisa. Nagkaisa Sila sa Kanilang iisang banal na kalooban para sa isang banal na layunin.
Mahalaga ring bigyang-diin na pinag-iisa ng Muling Pagkabuhay ang sangkatauhan mismo at ang Santisima Trinidad sa isang bagong paraan. Dinadala nito ang bagong kalagayang ito ng tao na muling nabuhay at niluwalhati tungo sa buhay ng Diyos. Ang bagong kalikasan ng tao na muling nabuhay at niluwalhati ay ganap nang kaisa ni Kristo, at Siya ay kaisa ng Ama at ng Espiritu, na naghahayag ng pagkakaisa ng sangkatauhan at ng buong Santisima Trinidad.
Itinuturo nito ang hantungan at layunin ng buong sangkatauhan. May pag-asa na tayo ngayon na ang ating sariling buhay ay makabahagi sa bagong kalagayang ito ng kaluwalhatian ng Muling Pagkabuhay at pakikipagkaisa sa Santisima Trinidad. Inaasam natin ito at dito tayo umaasa. At ang pag-asa ay hindi lamang isang bagay na hinahangad natin. Ang tunay na Kristiyanong pag-asa ay isang birtud na nakasalig sa isang banal na katotohanang inihayag sa atin. Mayroon tayong tunay na pananampalataya sa Muling Pagkabuhay, at ang kaloob na ito ng pananampalataya ay nagbubunga rin ng pag-asang makamit ang ating inaasahan. Ito ay isang pag-asa at pagnanais na lubos na maaaring matupad, sapagkat ang pag-asang ito ay itinatanim sa atin ng Diyos at ng katotohanan ng Muling Pagkabuhay.
Sinasabi sa atin ng Muling Pagkabuhay ni Kristo na ang buong sangkatauhan ay itinalaga na ngayon, sa pamamagitan ng plano ng Diyos at ng makasaysayang gawang ito ng Muling Pagkabuhay, na makabahagi sa isang bagong maluwalhating kalagayan ng buhay na higit pa sa orihinal na layunin ng Diyos sa Halamanan ng Eden. Tinatawag na tayo ngayon na makibahagi sa mismong buhay ng Diyos, na kaisa Niya sa isang bago at maluwalhating pag-iral. Dapat tayong mapuspos nito ng pananabik, pagkamangha, at banal na pagpipitagan!
Nahawi ang Talukbong—Ang Pag-akyat sa Langit
Kahit matapos muling mabuhay si Jesus mula sa mga patay taglay ang Kanyang katawang muling nabuhay at niluwalhati, hindi pa ganap ang lahat. Ganito ang sinasabi ng Katesismo:
Ang natatalukbungang katangian ng kaluwalhatian ng Muling Nabuhay sa panahong ito ay ipinahihiwatig sa kanyang mahiwagang mga salita kay Maria Magdalena: “Hindi pa ako umaakyat sa Ama; ngunit pumunta ka sa aking mga kapatid at sabihin mo sa kanila, Aakyat ako sa aking Ama at inyong Ama, sa aking Diyos at inyong Diyos” (Jn 20:17) Ipinahihiwatig nito ang pagkakaiba sa pagpapamalas ng kaluwalhatian ng Kristong muling nabuhay at ng Kristong itinaas sa kanan ng Ama, isang pagbabagong minarkahan ng makasaysayan at transendenteng pangyayari ng Pag-akyat sa Langit. (CCC #660)
Ang ibig sabihin nito ay hindi makikita ng mga mata ng tao ang kabuuan ng kaluwalhatian ni Jesus, ang kaluwalhatian ng Kanyang kalagayang muling nabuhay at niluwalhati, hangga’t hindi rin tayo pumapasok sa mga kaluwalhatian ng Langit. Kaya nagpakita si Jesus sa iba’t ibang alagad sa paraang natatalukbungan. Nakatago sa kanila ang kabuuan ng Kanyang kaluwalhatian.
Balikan ang tagpo ng Pagbabagong-anyo (Mt 17). Isa rin itong paghahayag ng katotohanang ito. Sa sandaling iyon, bahagya lamang na hinawi ni Jesus ang tabing ng Kanyang kaluwalhatian, at lubhang namangha ang mga Apostol anupat nagpatirapa sila. Ngayon, isipin ang Jesus ding ito, na nasa isang higit pang niluwalhating kalagayan bilang tao, na lubusang nahawi ang tabing sa Langit! Hindi ito kayang abutin ng ating guniguni. Kaya sa ngayon, ang pinakamabuti nating magagawa ay kilalaning hindi natin kayang lubos na maunawaan ang kaluwalhatian ng niluwalhating kalagayan ni Cristo sa Langit.
Ngunit iyon ang tinatamasa Niya ngayon mismo. Apatnapung araw matapos ang Muling Pagkabuhay, umakyat si Jesus sa Langit upang lumuklok sa kanan ng Ama magpakailanman. Doon lamang lubusang nahawi magpakailanman ang tabing ng Kanyang kaluwalhatian. Kaya kapag ipinahahayag natin ang pananampalataya sa Kanyang Muling Pagkabuhay at Pag-akyat sa Langit, ipinahahayag din natin ang pananampalataya sa partikular na aspetong ito. At dapat itong magbigay sa atin ng malaking pag-asa at pananabik na makatagpo Siya roon.
Dapat din nating tandaan na umakyat si Jesus sa pamamagitan ng Kanyang sariling kapangyarihan. Naiiba ito sa ipinahahayag natin tungkol kay Maria, na Kanyang ina. Sinasabi nating siya ay “iniakyat” sa Langit, katawan at kaluluwa. Ang pagkakaiba ay dinala si Maria sa Langit sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Diyos. Si Jesus, bilang Diyos, ay umakyat sa Kanyang sariling awtoridad at sa pamamagitan ng Kanyang sariling kapangyarihan. Siyempre, tulad ng bawat iba pang gawa ni Cristo, isinagawa ito sa ganap na pakikiisa sa Ama at sa Espiritu Santo. Kumilos Sila bilang iisa, ngunit kumilos din Sila nang bukod-bukod. Bawat Isa ay malayang pumili at kumilos, ngunit kumilos nang may pagkakaisa na siyang dahilan kung bakit Sila ay iisa. Oo, mahirap itong maunawaan, ngunit kailangan lamang nating sikaping maunawaan ang katotohanang ito sa abot ng ating makakaya. Lubos itong mauunawaan sa Langit.
Sa Kanan ng Ama
Nang umakyat si Jesus, kinailangan Niyang magtungo sa isang dako. Umakyat Siya sa isang “lugar” yamang taglay na Niya noon ang isang katawang-tao na niluwalhati. Ang ideyang ito ng isang “lugar” ay mahirap unawain at lubhang mahiwaga. Nasaan ang Langit? Nasaan ang pisikal na kinaroroonan nito? Nasa labas ba ito ng Uniberso? Nasa loob ba ito ng Uniberso? Ang payak na sagot ay hindi talaga natin alam. Maraming teologo ang nagpalagay tungkol dito, ngunit hindi ko susubukang magbigay ng sagot. Sapat nang ihain ang tanong at hayaan itong manatiling isang hiwagang kailangan pang maunawaan.
Ngunit maaari rin nating sabihin na ang “lugar” na ito na inakyatan ni Jesus ay ang kanan ng Ama. Ang Ama ay hindi pisikal, ngunit naroon si Jesus, katawan at kaluluwa. Ang pagiging nasa kanan ng Ama ay natatanging tumutukoy sa katotohanang si Jesus ang Mesiyas at Hari. Nakaupo Siya sa “tronong” iyon upang pamahalaan ang buong sangnilikha. At maghahari Siya mula sa dakong iyon magpakailanman. Muli, ang mahalaga rito ay maunawaan na ang larawan ng pagiging nasa kanan ng Ama ay isang larawang natatanging ibinigay upang ihayag sa atin ang walang-katulad na kapangyarihan ni Jesus bilang Hari ngayon at magpakailanman.
Ang Kanyang Pagbabalik sa Kaluwalhatian…at Biyaya
Sinasabi natin ito tuwing Linggo, “Siya ay muling darating upang hukuman ang mga buhay at mga patay…” Ngunit ano ang ibig sabihin nito? Paano at kailan Siya babalik? Upang maunawaan ito nang wasto, dapat nating tingnan ang tatlong pagdating ni Cristo.
Ang unang pagdating ay ang lahat ng napag-usapan natin hanggang ngayon. Ito ang Kanyang Pagkakatawang-tao. Dumating Siya sa isang tiyak na sandali sa kasaysayan, isinilang, nabuhay, namatay at muling nabuhay. Naganap nang lubos ang pagdating na ito nang umakyat Siya sa Langit.
May ikalawang pagdating na palagi nating pinag-uusapan ngunit hindi natin laging tinatawag na isang “pagdating.” Ito ang yugto ng kasaysayan ng kaligtasan na kinaroroonan natin ngayon. Ito ang pagdating ni Jesus sa atin araw-araw sa pamamagitan ng biyaya. Ito ang Kanyang presensya sa mga Sakramento. Ito ang Kanyang patuloy na presensya sa Simbahan. Ito ang Kanyang pakikipag-ugnayan sa atin at ang tulong na ibinibigay Niya sa atin sa pamamagitan ng ating buhay-panalangin. At ito ay isang tunay na pagdating!
Ang bahagi ng Katekismo tungkol sa mga Sakramento at Panalangin ay naglalahad ng buong saklaw ng pagdating na ito sa pamamagitan ng biyaya. Kaya sa ngayon, sapat nang banggitin at tukuyin ito bilang isang tunay na pagdating ni Kristo. Mahalaga ito sapagkat nang umakyat si Jesus sa Langit, hindi Niya tayo pinabayaan. Hindi Siya basta umalis at nagsabi na babalik Siya, na dapat tayong magpakabuti habang wala Siya, at na inaasam Niyang makita tayong muli balang araw. Hindi, sinabi Niyang lagi natin Siyang makakasama hanggang sa katapusan ng panahon. Ibig sabihin, makakasama natin Siya hanggang sa huling pagdating na tatalakayin natin sa susunod. Ngunit mahalagang maunawaan natin ang pagdating na ito sa pamamagitan ng biyaya.
Nang maupo Siya sa kanan ng Ama, isinugo Niya ang Espiritu Santo at nagsimula ang Simbahan. Tatalakayin din ang Simbahan sa Kabanata 7, ngunit mahalagang banggitin ngayon na ang Simbahan ay isang tunay na pagdating ni Kristo dito at ngayon. Si Jesus, ang Hari at Mesiyas, ang aktibong namamahala sa atin at gumagabay sa ating buhay sa pamamagitan ng ating buhay-panalangin, ng mga Sakramento, at ng herarkiya. Si Jesus ang nangungusap sa atin sa pamamagitan ng mga Santo, ng Banal na Kasulatan, at ng isa’t isa. Siya ay buhay at kumikilos sa ating daigdig dito at ngayon, at itinatatag Niya ang Kanyang Kaharian dito at ngayon. Tatalakayin pa natin ito mamaya. Sa ngayon, tingnan natin ang Kanyang huli at maluwalhating pagdating.
Panahon ng Paghuhukom
Ang ikatlo at huling pagdating ay ang pagbabalik ni Jesus sa Lupa sa karingalan at kaluwalhatian. Ito ang magiging “wakas ng daigdig ayon sa pagkakakilala natin dito.” Ito ang magiging panahon ng pagtatatag ng Kanyang permanenteng Kaharian. Maraming masasabi tungkol sa sandaling ito sa kasaysayan, at talagang lubhang kawili-wili itong pagnilayan.
Bago ka magpatuloy sa pagbabasa, buksan ang Katekismo ng Simbahang Katolika (o tingnan ito online) at basahin ang mga talata #671–677.
Aba! Napakaganda nito! Para ka halos nagbabasa ng isang lubhang kapana-panabik na nobelang misteryo sa genre ng science fiction na nagaganap sa hinaharap. Ang kaibahan lamang ay totoo ang lahat ng ito, maluwalhati ang lahat ng ito, at higit ang lahat ng ito sa anumang hiwagang kaya nating maunawaan hangga’t hindi pa ito aktuwal na nagaganap. At magaganap ito sa isang tiyak na sandali sa hinaharap!
Kaya ano ang ibig sabihin ng lahat ng ito? Nangangahulugan itong babalik si Jesus sa buo Niyang karingalan at kaluwalhatian. Pisikal Siyang babalik sa Lupa balang araw, maningning at maluwalhati. Makikita natin Siya, at magwawakas ang daigdig ayon sa pagkakakilala natin dito ngayon. Sa sandaling iyon, itatatag ng Diyos ang Kanyang permanenteng Kaharian, at magkakaisa ang Langit at Lupa. Ito ay magiging “isang bagong Langit at isang bagong Lupa” (Rv 21:1). Lilipas ang dating Langit at Lupa at maitatatag ang bagong kaayusan.
Ngunit hindi lamang iyan! Sa sandaling iyon, muling mabubuhay ang lahat ng patay. Tama, muling mabubuhay ang lahat ng taong namatay kailanman. Nangangahulugan itong ang bawat taong “inihimlay” sa isang sementeryo o sa ibang lugar ay muling bubuhayin, bibigyan ng bagong katawang maluwalhati, at ang katawang iyon ay muling makakaisa ng kanyang kaluluwa.
Isinasaad din ng Katekismo:
Kapag dumating Siya sa katapusan ng panahon upang hukuman ang mga buhay at mga patay, ihahayag ng maluwalhating Kristo ang lihim na saloobin ng mga puso at gagantihan Niya ang bawat tao ayon sa kanyang mga gawa at ayon sa kanyang pagtanggap o pagtanggi sa biyaya. (#682)
Kamangha-mangha ang kaisipang ito—at medyo nakakatakot din! Nangangahulugan itong malalantad ang lahat ng nakatago. Maaari itong maging mabuti o masama, depende sa kung ano ang nakatago. Dapat tayong mapuspos ng kaunting banal na pagkatakot sa kaisipang ito, at gayundin ng banal na kagalakan. Ang banal na pagkatakot ay talagang isang kaloob ng Diyos upang tulungan tayong alisin ang anumang lihim at nakatagong kasalanang mayroon tayo ngayon o pinaglabanan natin noon. Yamang malalantad din naman ang lahat balang araw, mabuti pang harapin na natin ito ngayon upang mawala na ang ating kasalanan. Kung gagawin natin ito, maging ang ating kasalanan ay nagiging kabutihang-asal at biyaya. At sa wakas ng panahon, ang biyaya at kabutihang-asal na iyon ang mahahayag. Ang pagkakahayag na ito ng ating kabutihang-asal ay magiging sanhi ng banal na kagalakan hindi lamang para sa atin kundi para rin sa iba na makakakita nito.
Kung gayon, hahatulan tayo batay sa kung ano ang nasa ating budhi. Hindi na lamang panlabas ang magiging batayan. Hindi na natin magagawang magpakitang-tao at magkunwaring iba kaysa sa kung sino talaga tayo. Lalabas ang buong katotohanan at mahahayag ito upang makita ng lahat, alinsunod sa plano ng Diyos.
Isa pang dapat tandaan ay sa Huling Paghuhukom, maging ang mga nasa Impiyerno ay muling mabubuhay. Bakit? Sapagkat bilang mga tao, nilayon tayong makaisa ng ating katawan magpakailanman. Sa ating diwa, tayo ay katawan at kaluluwa. Kaya maging ang mga patay ay muling tatanggap ng kanilang katawan. Ngunit nakalulungkot na magdurusa sila magpakailanman, hindi lamang sa espiritu kundi pati sa katawan. Hindi natin alam kung ano talaga ang magiging anyo nito. Ngunit magiging tunay itong pagdurusa ng pagkawalay. Pagkawalay sa Diyos, at pagkawala ng kakayahan ng katawan at kaluluwa na makibahagi sa buhay kasama ng Diyos. Maaaring tila malupit at hindi makatarungan ito, ngunit dapat nating ipaalala sa ating sarili na ang Diyos ay ganap na makatarungan at ganap na mapagmahal, at anuman ang maging anyo ng walang-hanggang pagkawalay at walang-hanggang pagdurusang ito, ito ay tama at makatarungan.
Ano ang magiging anyo ng bagong buhay na ito para sa mga makikibahagi sa muling pagkabuhay tungo sa bagong buhay? Ito ay magiging buhay kasama ng Diyos, sa katawan at sa espiritu, at buhay rin kasama ng isa’t isa. Inilalarawan ng Aklat ng Pahayag sa pamamagitan ng mga sagisag ang bagong buhay na ito bilang isang lungsod kung saan ang Diyos ay nasa trono sa gitna ng lungsod. Nagmumula sa Kanya ang liwanag, kaya hindi na kailangan ang araw o ang buwan. Ginto ang mga lansangan. Puno ng mga mamahaling bato ang mga pintuang-bayan. At marami pang iba. Hindi dapat unawain nang literal ang pananalitang ito na gumagamit ng mga sagisag; sa halip, dapat itong tingnan bilang mga larawang tumutulong sa atin na maunawaan ang kagandahan, karilagan, at kadakilaan ng buhay na naghihintay sa atin. Ito ang bagong Langit at bagong Lupa. Sabik na sabik na ako!
Muli Rin Bang Mabubuhay ang mga Katawang Na-cremate?
Kaugnay nito, kapansin-pansin ang ating mga kaugalian sa mga sementeryo. Una, gaya ng nabanggit ko, sinasabi nating ang isang tao ay “inihimlay.” Nagmumula ang pananalitang ito sa paniniwalang pansamantala lamang ang kamatayan. Ang bawat katawan ay nasa “pagtulog ng kamatayan” at naghihintay sa panghuling muling pagkabuhay. Sa mga sementeryong Katoliko, mayroon pa nga tayong kaugaliang ilibing ang isang tao nang nakaharap sa Silangan. Ito ay dahil sinasabing sa “Silangan” magmumula si Jesus sa Kanyang pagbabalik. Marahil ay sagisag lamang ito. Talagang wala tayong paraan upang malaman, sa literal na diwa, kung paano magaganap ang Ikalawang Pagparitong ito. Ngunit bilang pagpapahayag ng pananampalataya, kinikilala natin ang pagbabalik na ito mula sa Silangan sa pamamagitan ng paglilibing sa ating mga mahal sa buhay sa paraang kapag sila ay muling nabuhay, nakaharap sila sa Silangan.
Maaaring may mga nagtataka tungkol sa mga na-cremate o namatay sa sunog o sa ibang paraang nagdulot ng pagkawasak ng katawan. Madali itong sagutin. Kung kayang likhain ng Diyos ang Sansinukob mula sa wala, tiyak na kaya Niyang muling tipunin ang anumang labi ng katawan, saanman naroon o anuman ang anyo ng mga labing ito. Ngunit may mahalagang usapin itong ibinabangon na dapat talakayin tungkol sa kremasyon.
Sa ngayon, lalong nagiging karaniwan ang kremasyon. Pinahihintulutan ng Simbahan ang kremasyon ngunit nagtatakda ito ng ilang tiyak na alituntunin. Layunin ng mga alituntuning ito na pangalagaan ang ating pananampalataya sa muling pagkabuhay ng katawan. Ang mahalaga ay ito: hangga’t ang layunin ng kremasyon ay hindi sa anumang paraan salungat sa pananampalataya sa muling pagkabuhay ng katawan, pinahihintulutan ito. Sa madaling salita, ang ginagawa natin sa ating mga labi pagkamatay, o sa mga labi ng ating mga mahal sa buhay, ay nagpapahayag ng ating pinaniniwalaan. Kaya dapat na malinaw na sumasalamin sa ating mga paniniwala ang ating ginagawa. Magbibigay ako ng isang halimbawa upang ilarawan ito. Kung may isang taong magpapakrema at nais na isaboy ang kanyang abo sa Wrigley Field dahil masugid siyang tagahanga ng Cubs at nais niyang laging makasama ang Cubs, magiging suliranin ito sa usapin ng pananampalataya. Bakit? Sapagkat ang pagsasaboy ng abo sa gayong paraan ay hindi nagiging dahilan upang maging kaisa ng Cubs ang isang tao. Bukod dito, ang paggawa ng ganito ay nagwawalang-bahala sa katotohanang ang kanyang mga labi ay dapat ilagak nang may pag-asa at pananampalataya sa kanyang muling pagkabuhay sa hinaharap.
Ngunit may ilang praktikal na dahilan para sa kremasyon na ginagawa itong katanggap-tanggap kung minsan. Maaari itong maging mas mura at, dahil dito, kailangang isaalang-alang ng ilang pamilya dahil sa mataas na gastusin sa libing; maaari nitong bigyang-daan ang mag-asawa na mailibing nang magkasama sa iisang libingan; maaari rin nitong gawing mas madali para sa pamilya ang pagdadala ng mga labi ng kanilang mahal sa buhay sa ibang bahagi ng bansa kung saan ito tuluyang ililibing (gaya ng sa kanyang bayang sinilangan). Sa mga ganitong pagkakataon, ang dahilan ng kremasyon ay higit na praktikal kaysa may kinalaman sa pananampalataya.
Isang huling mahalagang puntong dapat banggitin ay na dapat ilibing ang mga labi ng taong sumailalim sa kremasyon. Bahagi ito ng kabuuang ritwal ng Simbahang Katolika at sumasalamin sa mismong kamatayan, paglilibing at muling pagkabuhay ni Hesus. Kaya ang paglilibing ay isa ring usapin ng pananampalataya.
Susunod: Kabanata 6 – Ang Espiritu Santo
Bumalik sa Talaan ng mga Nilalaman
Mayroon din sa eBook & Paperback
Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble

