मराठी

पुनरुत्थानकाळाचा पाचवा आठवडा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अनुक्रमणिका

व्याकूळ अंतःकरण

इस्टरचा पाचवा रविवार (वर्ष अ)

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “तुमचे अंतःकरण व्याकूळ होऊ देऊ नका. देवावर तुमचा विश्वास आहे; माझ्यावरही विश्वास ठेवा. माझ्या पित्याच्या घरात राहण्यासाठी अनेक जागा आहेत. तसे नसते, तर तुमच्यासाठी जागा तयार करायला मी जात आहे, असे मी तुम्हाला सांगितले असते का?” योहान 14:1–2

शेवटच्या भोजनाच्या वेळी येशूने प्रेषितांना दिलासा आणि धीर देणारे हे शब्द सांगितले. यहूदा येशूचा विश्वासघात करण्यासाठी निघून गेला होता आणि कोंबडा आरवण्यापूर्वी पेत्र तीनदा येशूला नाकारेल, असे येशूने इतरांसमोर पेत्राला नुकतेच सांगितले होते. त्यानंतर लगेचच येशू हे शब्द बोलला. या घटनांमुळे बाराही प्रेषितांचा (आता उरलेल्या अकरांचा), विशेषतः पेत्राचा, धीर खचला असावा. हे जाणून येशू म्हणतो, “तुमचे अंतःकरण व्याकूळ होऊ देऊ नका…”

आपण लवकरच येशूविरुद्ध एक गंभीर पाप करणार आहोत, असे पेत्राला सांगण्यात आले होते. पुढे आपल्याला सांगितल्याप्रमाणे, ही पापे केल्याबरोबर पेत्र बाहेर गेला आणि दुःखाने ढसाढसा रडला. रडताना कदाचित त्याला येशूचे शब्द आठवले असतील: “तुमचे अंतःकरण व्याकूळ होऊ देऊ नका…”

पाप करण्याचा मोह झाला की आपण खचून जाऊ शकतो. पण त्यातून काही चांगलेही घडू शकते. आपल्याला होणाऱ्या मोहांची जर आपल्याला खंतच वाटत नसेल, तर आपल्या ठायी देवाविषयी प्रेम कमी आहे. आणि त्या मोहांना बळी पडूनही आपल्याला दुःख वाटत नसेल, तर ते आणखी वाईट. मात्र आपल्या पापांमुळे आलेली निराशा टिकून राहता कामा नये; तिचे रूपांतर तिच्या विरुद्ध असलेल्या आशा या सद्गुणात झाले पाहिजे. वर दिलेले येशूचे वचन आपण ऐकून समजून घेतले, तरच पापाच्या अनुभवातून आशा जन्म घेईल.

येशू शिष्यांना केवळ ‘अस्वस्थ होऊ नका’ असे सांगत नाही, तर त्यांनी अस्वस्थ का होऊ नये, हेही सांगतो. त्यांच्या हातून चुका झाल्या असल्या तरी तो स्वर्गात त्यांच्यासाठी जागा तयार करील आणि आपल्या पित्याच्या घरातील त्या जागी त्यांना घेऊन जाण्यासाठी पुन्हा येईल, असे वचन तो त्यांना देतो. त्या वचनावर विश्वास ठेवल्याने पेत्र व इतर प्रेषित आपल्या चुकांमुळे आलेली सुरुवातीची निराशा दूर करू शकतील आणि स्वर्गाची आशा बाळगून पुन्हा देवाकडे वळू शकतील.

स्वतःच्या पापामुळे तुम्ही खचून जाता का? ज्या पापाशी तुम्हाला वारंवार झुंज द्यावी लागते, ते प्रथम आठवा. विशेषतः सवयीच्या पापामुळे एकतर दुःख, पश्चात्ताप आणि आशा निर्माण होते, किंवा माणूस असा खचून जातो की शेवटी तो सर्व आशा सोडून देतो आणि सद्गुणांची वाटही सोडतो. संत पेत्राप्रमाणे आपणही आपल्या पापांबद्दल अंतःकरणापासून अश्रू ढाळण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. आपली पापे आणि आशा सोडून देण्याचा मोह यांतूनच पुन्हा आशा, धैर्य आणि दृढनिश्चय मिळवण्याची प्रेरणा आपण घेतली पाहिजे. ‘तुमची अंतःकरणे अस्वस्थ होऊ देऊ नका…’ हे येशूचे शब्द आपण नेहमी ऐकत राहिलो, तरच हे शक्य होईल. त्याची करुणा आणि कोमलता आपण अनुभवली पाहिजे. एक दिवस आपण सर्व पापांवर मात करू आणि पित्याच्या घरात आपले स्वागत होईल, हा भरवसा त्याच्या प्रेमाने आपल्या अंतःकरणात भरू द्यावा.

ज्या पापाशी तुम्हाला वारंवार झुंज द्यावी लागते, त्यावर आज चिंतन करा. असे करताना विचार करा: तुम्ही खचून जाता तेव्हा आशा सोडून देता, की तुमच्यात आशा जागी होते? स्वतःच्या बळावर पापावर मात करण्याच्या क्षमतेतून आशा येत नाही. ती आपल्या प्रभूच्या करुणेतून आणि तो तुमचा उद्धार करील या त्याच्या वचनातून येते. तुमचे अंतःकरण अस्वस्थ असेल, तर ती चांगली गोष्ट आहे. ती आशेची सुरुवात आहे. येशूला तुमच्या अस्वस्थ अंतःकरणाला उभारी देऊ द्या आणि तुमची नजर स्वर्गाकडे वळवू द्या.

हे परम करुणामय प्रभू, मी पापी असूनही तू माझ्याशी कोमलतेने बोलतोस आणि स्वर्गाची आशा मी सदैव बाळगावी म्हणून मला पश्चात्ताप करण्यास बोलावतोस. माझ्या पापांबद्दल मला खरे आणि पवित्र दुःख दे. मला नेहमी पुन्हा तुझ्याकडे वळण्यास मदत कर, म्हणजे एक दिवस तू मला पित्याच्या घरातील परिपूर्ण जीवनात नेशील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


छाटणीसाठी तयार होणे

इस्टरचा पाचवा रविवार (वर्ष ब)

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “मी खरा द्राक्षवेल आहे आणि माझा पिता द्राक्षवेल लावणारा माळी आहे. माझ्यातील जी फांदी फळ देत नाही, ती तो काढून टाकतो; आणि जी फांदी फळ देते, ती अधिक फळ द्यावी म्हणून तो तिची छाटणी करतो. मी तुम्हाला सांगितलेल्या वचनामुळे तुमची छाटणी आधीच झाली आहे.” योहान 15:1–3

द्राक्षवेलीची चांगली वाढ व्हावी आणि तिला केवळ अधिक फळेच नव्हे, तर उत्तम दर्जाची फळे यावीत, यासाठी छाटणी महत्त्वाची असते. छाटणी केली नाही तर कालांतराने द्राक्षवेलीला कमी फळे येतात आणि त्यांचा दर्जाही खालावतो. योग्य छाटणीमुळे वेलीतील पोषक द्रव्ये सर्वाधिक फळे देणाऱ्या नव्या कळ्यांपर्यंत पोहोचतात.

वरील शिकवणीत येशू द्राक्षवेलीच्या छाटणीचे उदाहरण देऊन समजावतो की श्रद्धेचे फळ देवावरील आणि शेजाऱ्यावरील प्रेमात दिसले पाहिजे. प्रथम, येशू म्हणतो की तोच ‘खरा द्राक्षवेल’ आहे. कृपेच्या नव्या जीवनासाठी आपल्याला जे आध्यात्मिक पोषण लागते, त्याचा तोच एकमेव स्रोत आहे. स्वर्गाकडे आणि तारणाकडे नेणारा तोच एकमेव मार्ग आहे. आपल्या प्रभूला ओळखणे आणि त्याच्याशी घट्ट जोडलेले राहणे म्हणजे श्रद्धा. दुसरे म्हणजे, आपला प्रभू सांगतो की फळ न देणारी प्रत्येक फांदी तो काढून टाकतो. याचा अर्थ, प्रेमाचे चांगले फळ नसलेली श्रद्धा मृत आहे; ती फळ न देणाऱ्या वेलीच्या फांदीसारखी आहे. तिसरे म्हणजे, एखादी फांदी चांगले फळ देते असे येशूला दिसले, तर तो तिला तशीच सोडत नाही. उलट, ‘तिला अधिक फळ यावे’ म्हणून तो प्रेमाने आणि काळजीपूर्वक तिची छाटणी करतो.

ही शिकवण आपल्या जीवनात आचरणात आणण्यासाठी, प्रथम आपल्या श्रद्धेकडे द्राक्षवेलीला घट्ट जोडलेल्या फांदीसारखे पाहा. देवाने आपल्या पवित्र वचनाद्वारे जे काही सांगितले आहे, त्या सर्वांवर तुमचा विश्वास आहे का? आपल्या श्रद्धेच्या बाबतीत नियमितपणे विवेकपरीक्षण करणे उपयुक्त ठरते. श्रद्धा ही आध्यात्मिक जीवनाची पहिली पायरी असल्यामुळे, देवाने प्रकट केलेल्या सत्यात ती दृढपणे रुजलेली राहिली पाहिजे. म्हणून पवित्र शास्त्र आणि ख्रिस्तसभेची धर्मशिक्षणपर शिकवण यांतून प्रकट होणाऱ्या देवाच्या वचनाचा आपण नियमित अभ्यास केला पाहिजे आणि त्या शिकवणीला पूर्ण मनाने संमती दिली पाहिजे.

यानंतर, पवित्र शास्त्र आणि चर्च यांच्याद्वारे देवाने जे काही सांगितले आहे त्यावर आपली श्रद्धा दृढपणे व्यक्त केल्यावर, आपल्या ठायी असलेल्या प्रेमाचे परीक्षण करा. तुमच्या श्रद्धेतून घडणाऱ्या प्रेमाच्या ठोस कृती तुमच्या जीवनात दिसतात का? म्हणजेच, अनेक गोष्टींवर आपले ‘प्रेम’ असू शकते, पण ते निव्वळ भावनेपुरते असू शकते. खरे प्रेम मात्र आपल्या भावनांवर नव्हे, तर श्रद्धेवर आधारलेले असते. प्रेम हे श्रद्धेचे फळ आहे. तुमच्या जीवनातील प्रेमाच्या कोणत्या कृती तुम्हाला दाखवता येतील? निःस्वार्थपणे आणि त्यागपूर्वक कोणते कार्य करण्यास देव तुम्हाला बोलावत आहे, असे तुम्हाला जाणवले आहे? ते तुम्ही केले आहे का?

शेवटी, तुमच्यातील प्रेम कोणकोणत्या प्रकारे जिवंत आहे हे तुम्हाला उमगेल, तेव्हा लक्षात ठेवा की देव नेमकी तिथेच छाटणी करील. छाटणी वेदनादायक असू शकते. त्यासाठी त्याग करावा लागेल, कसोटीच्या प्रसंगी धीर धरावा लागेल, स्वार्थावर मात करावी लागेल आणि मन नसतानाही काही गोष्टी कराव्या लागतील. खरे तर, तुमच्या हेतूंची छाटणी करून ते अधिक शुद्ध करण्यासाठी देव कधीकधी प्रेमाची कृत्येसुद्धा तुम्हाला अप्रिय वाटू देतो. त्यामुळे तुमचे हेतू भावनेपेक्षा श्रद्धेवर अधिक आधारलेले होतात. आणि हे तुमच्या भल्याचे आहे.

येशूने दिलेल्या या पवित्र प्रतिमेवर आज चिंतन करा. निसर्गातून घेतलेला हा धडा आपल्याला दाखवतो की कृपेचे अलौकिक जीवन कसे कार्य करते. देव तुमची जी छाटणी करू इच्छितो, तिला घाबरून मागे हटू नका. दुःख प्रेमाने स्वीकारा, अन्यायाला क्षमेने उत्तर द्या, मन नसतानाही दया दाखवा आणि जे सेवेस पात्र वाटत नाहीत त्यांचीही निःस्वार्थपणे सेवा करण्याचा प्रयत्न करा. असे केल्याने तुमची छाटणी होईल आणि तुमच्याद्वारे देव आपले राज्य वैभवाने उभारू शकेल.

हे परम गौरवशाली द्राक्षवेली येशू, माझ्या जीवनाला पोषण देणारा एकमेव स्रोत तूच आहेस. सर्व चांगल्या गोष्टी तुझ्याकडून येतात. तुझ्यावर आणि तू प्रकट केलेल्या सर्व गोष्टींवर दृढ श्रद्धा ठेवण्यास मला मदत कर. या श्रद्धेला पालवी फुटू दे आणि तिला भरपूर चांगली फळे येऊ दे, जेणेकरून तुझे राज्य वैभवाने उभे राहील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


शाश्वत गौरव

इस्टरचा पाचवा रविवार (वर्ष क)

पुढे यहूदा त्यांच्यातून निघून गेल्यावर येशू म्हणाला, “आता मानवपुत्राचा गौरव झाला आहे आणि त्याच्यामध्ये देवाचा गौरव झाला आहे. जर त्याच्यामध्ये देवाचा गौरव झाला असेल, तर देवही स्वतःमध्ये त्याचा गौरव करील, आणि तो त्याचा गौरव लगेचच करील.” योहान 13:31–32

इथे आणि आता आपण जगत असलेले जीवन एवढेच आपल्याला लाभणार असेल, तर मृत्यू हा आपला सर्वांत मोठा शत्रू आहे असे मानणे साहजिक आहे. पण आपल्याला माहीत आहे की, शाश्वत जीवनाच्या तुलनेत हे जीवन म्हणजे महासागरातील वाळूचा एक कण आहे. म्हणूनच, मृत्यू म्हणजे आपली वाट पाहत असलेल्या वैभवात प्रवेश करणे, असे आपण पाहिले पाहिजे. एखाद्या प्रिय व्यक्तीचा मृत्यू पचवणे नक्कीच कठीण असते. स्वतःच्या मृत्यूला सामोरे जातानाही, पुढे काय आहे हे माहीत नसल्यामुळे अनेक प्रकारे भीतीला बळी पडण्याचा मोह आपल्याला होऊ शकतो. पण देवाच्या पुत्राने स्वतः मृत्यूला सामोरे जाण्याचे निवडले, तर आपणही मृत्यूकडे वेगळ्या दृष्टीने पाहण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.

आजच्या शुभवर्तमानातील उतारा येशूच्या निकट आलेल्या मृत्यूविषयी त्याच्या गौरवाचा क्षण म्हणून बोलतो. “आता मानवपुत्राचा गौरव झाला आहे आणि त्याच्यामध्ये देवाचा गौरव झाला आहे.” यहूदा येशूचा विश्वासघात करण्यासाठी शेवटच्या भोजनातून उठून गेला, त्यानंतर लगेचच येशूने हे शब्द उच्चारले. लौकिक दृष्टीने पाहता, आपलाच विश्वासघात आणि आपला क्रूर मृत्यू हा देवाचा गौरव होण्याचा क्षण आहे, असे क्वचितच कुणाला वाटेल. पण स्वर्गाच्या आणि शाश्वततेच्या दृष्टीने पाहता, येशू आपल्या मृत्यूद्वारे पित्याचा जितका गौरव करू शकला, तितका अन्य कोणत्याही प्रकारे करू शकला नसता. आपण देवाच्या दृष्टीने विचार करू लागतो, तेव्हाच हे आपल्याला उमगते.

पुनरुत्थानकाळाचा उत्सव साजरा करत असताना, आपण ख्रिस्ताच्या दुःखापलीकडे पाहतो आणि त्या दुःखाचे फळ पाहतो. मृत्यूचा पराभव झाला आहे आणि येशू आता आपल्या गौरवशाली, पुनरुत्थित देहाने स्वर्गात सदैव जिवंत राहील, हे आपल्याला दिसते. त्याच्या हातांवर, पायांवर आणि कुशीवर जखमांच्या खुणा सदैव राहतील आणि त्या खुणांमुळे पित्याचा सदैव गौरव होईल. ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानामुळे सर्व काही बदलते, अगदी मृत्यूही. म्हणूनच, देवाच्या दृष्टीने विचार करण्याचा आणि तो जसे पाहतो तसे आपले मानवी जीवन पाहण्याचा आपण सतत प्रयत्न केला पाहिजे.

या जीवनात तुम्ही कशासाठी जगता? तुमची ध्येये आणि महत्त्वाकांक्षा कोणत्या आहेत? तात्काळ मिळणारे सुख, भौतिक संपत्ती, स्वार्थी उद्दिष्टे आणि क्षणभंगुर महत्त्वाकांक्षा यांवर आपले लक्ष प्रमाणापेक्षा जास्त आहे असे तुम्हाला जाणवले, तर येशूच्या गौरवातून मिळणाऱ्या धड्यावर चिंतन करण्याची हीच वेळ आहे. स्वतःच्या मृत्यूकडे पित्याचा गौरव करण्याची संधी म्हणून पाहून आणि त्याला सामोरे जाऊन येशूने आपल्यालाही तसे करणे शक्य केले. एखादी प्रिय व्यक्ती आपल्यातून निघून गेल्यावर दुःख होणे नेहमीच स्वाभाविक असते. तरीही, स्वर्गाची आणि शाश्वत गौरवाची आशा हीच आपल्या जीवनातील प्रत्येक गोष्टीकडे पाहण्याची दृष्टी बनली पाहिजे.

आपल्या जीवनाकडे पाहताना देवाने आपल्याला दिलेला क्रूस ओळखणे अत्यावश्यक आहे. कारण आपला क्रूस हे या शाश्वत गौरवाचे प्रवेशद्वार आहे. प्रत्येकाचा क्रूस वेगळा असतो. क्रूस म्हणजे केवळ आपले दुःख नव्हे; तर त्यागाने जगण्याचे आपल्याला मिळालेले पाचारण आहे. हेच प्रेम आहे. इतरांसाठी आपले जीवन अर्पण करावे, अशी ही हाक आहे. इतरांची सेवा करावी, आपल्याविरुद्ध झालेल्या प्रत्येक चुकीची क्षमा करावी, प्रत्येक पाप्यावर प्रेम करावे आणि गरजूंबद्दल दया व करुणा दाखवावी. आणि हे सर्व देवाच्या परिपूर्ण इच्छेला प्रतिसाद म्हणून करावे. आपल्या जीवनातील क्रूस म्हणजे अगदी निर्मळ अंतःकरणाने प्रेम करण्याच्या संधी आहेत. येशूने स्वतःच्या क्रूसाकडे याच दृष्टीने पाहिले, आणि आपणही आपल्या क्रूसाकडे याच दृष्टीने पाहिले पाहिजे.

आज मृत्यूवर चिंतन करा; पण प्रेमापोटी स्वतःचे त्यागपूर्वक दान करण्याची हाक म्हणून त्याकडे पाहण्याचा प्रयत्न करा. गौरवशाली मृत्यूची तयारी करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे इथे आणि आत्ताच देवाच्या प्रेमात जगणे. ज्या प्रमाणात तुम्ही असे जगाल, त्या प्रमाणात ख्रिस्ताला दिलेल्या गौरवात तुम्ही सहभागी व्हाल आणि त्यातून देवाचा गौरव होईल.

हे माझ्या प्रेमळ प्रभू, तू मृत्यूलाच असे परिपूर्ण साधन बनवलेस की त्याद्वारे तू आपल्या पित्याचा गौरव केलास आणि तुझाही गौरव झाला. मला तुझ्या मनातील भाव समजून घेण्यास मदत कर, म्हणजे तू माझ्या जीवनाकडे जसा पाहतोस तसे मला त्याकडे पाहता येईल आणि ज्या शाश्वत गौरवासाठी मला पाचारण केले आहे, त्यासाठी मला जगता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


देवाने प्रकट केलेल्या गोष्टींचे स्मरण

पास्काच्या पाचव्या आठवड्यातील सोमवार

“मी तुमच्याबरोबर असतानाच हे तुम्हाला सांगितले आहे. पिता माझ्या नावाने ज्याला पाठवील तो साहाय्यकर्ता, म्हणजेच पवित्र आत्मा, तुम्हाला सर्व काही शिकवील आणि मी तुम्हाला सांगितलेल्या प्रत्येक गोष्टीची आठवण करून देईल.” योहान 14:25–26

कधी कधी देवाने आपल्याला जे काही सांगितले आहे ते आपण विसरून जातो. उदाहरणार्थ, देव आपल्या जीवनात उपस्थित आहे याचा आपल्याला एखादा स्पष्ट अनुभव येतो: प्रार्थनेतून एखादे आध्यात्मिक सत्य प्रकर्षाने उमगते, प्रवचनातून देवाची वाणी ऐकू आली अशी मनोमन खात्री पटते, समेटाच्या संस्कारातून जीवन बदलून टाकणारे स्वातंत्र्य अनुभवायला मिळते, किंवा पवित्र शास्त्र वाचताना एखादी गोष्ट निःसंदिग्धपणे स्पष्ट होते. देव जेव्हा आपल्याशी बोलतो आणि आपले सत्य, बळ, क्षमा व इतर सर्व प्रकारची कृपा आपल्याला देतो, तेव्हा त्याचा सहवास जाणवून आपल्या आत्म्याला दिलासा मिळतो. पण संकट आले की ज्या क्षणी हे सर्व इतके स्पष्टपणे जाणवले होते, ते क्षण आपण सहज विसरून जातो.

येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्याच्या तीन वर्षांत शिष्यांना कितीतरी अनुभव आले असतील, ज्यांतून येशू कोण आहे हे त्यांना अधिक स्पष्टपणे उमगले असेल. त्याच्या प्रवचनांतून जाणवलेल्या आध्यात्मिक अधिकाराने ते थक्क झाले. त्यांनी असंख्य चमत्कार पाहिले, पापी लोकांना मुक्त होताना पाहिले, येशूचे गौरवमय रूपांतर पाहिले आणि आपला प्रभू पित्याशी प्रार्थनेत किती तल्लीन होत असे, हेही पाहिले. देवाचे सामर्थ्य कार्य करीत असल्याचा अनुभव जेव्हा जेव्हा त्यांना आला, तेव्हा तेव्हा येशू हाच मशीहा, देवाचा पुत्र आणि जगाचा तारणारा आहे, ही त्यांची खात्री अधिक दृढ झाली असेल. पण आपल्यावरील या शिष्यांची श्रद्धा लवकरच डळमळेल, हेही येशूला माहीत होते. आपल्याला अटक होताना, मारहाण होताना आणि ठार मारले जाताना ते भीतीने दुरून पाहतील आणि पूर्वी अनुभवलेले सर्व काही विसरू लागतील, हे त्याला माहीत होते. भीतीमुळे मनाचा गोंधळ होऊ शकतो, आणि आपले शिष्य लवकरच या सापळ्यात अडकतील, हे येशूला माहीत होते. म्हणूनच येशूने आपल्या शिष्यांना वरील शब्द सांगितले. पवित्र आत्मा लवकरच त्यांच्यावर येईल, त्यांना सर्व काही शिकवील आणि आपण त्यांना सांगितलेल्या प्रत्येक गोष्टीची आठवण करून देईल, असे अभिवचन त्याने त्यांना दिले.

देवाकडून आजवर शिकलेला प्रत्येक धडा आपल्या जीवनात सदैव अग्रस्थानी राहिला, तर किती छान होईल! भीतीने आपले मन गोंधळून टाकू नये आणि देवाने निरनिराळ्या प्रकारे आपल्याला जे काही सांगितले आहे त्याचा विसर पडू नये, याची आपण नेहमी काळजी घेतली, तर किती छान होईल! शिष्यांना स्मरण राहावे यासाठी पवित्र आत्म्याच्या मदतीची गरज भासेल, हे जसे येशूला माहीत होते, तसेच आपल्यालाही पवित्र आत्म्याच्या त्याच मदतीची गरज आहे, हे त्याला माहीत आहे. म्हणून वर शिष्यांना उद्देशून बोललेले शब्द आपल्यालाही उद्देशून आहेत. “पिता माझ्या नावाने ज्याला पाठवील तो साहाय्यकर्ता, म्हणजेच पवित्र आत्मा, तुम्हाला सर्व काही शिकवील आणि मी तुम्हाला सांगितलेल्या प्रत्येक गोष्टीची आठवण करून देईल.”

श्रद्धेचे कोणते धडे तुम्ही पूर्वी शिकलात, ज्यांची तुम्हाला आता पुन्हा आठवण होण्याची गरज आहे? जेव्हा जेव्हा आपल्याला त्या धड्यांची गरज भासते, तेव्हा तेव्हा त्यांची आठवण करून देणे हे पवित्र आत्म्याचे कार्य आहे. म्हणून पेन्टेकॉस्टचा गौरवशाली महोत्सव जवळ येत असताना, पवित्र आत्म्याची प्रार्थना करण्याची ही योग्य वेळ आहे. देवाने अनेक प्रकारे स्वतःला आपल्याला प्रकट केले आहे; त्या सर्व मार्गांचे स्मरण राहावे, हे वरदान आपण पवित्र आत्म्याकडे मागूया. पिता, पुत्र आणि पवित्र आत्मा परिपूर्ण एकवाक्यतेने कार्य करतात; तरीही आपल्या जीवनात प्रत्येकाचे कार्य वेगळे आहे. आपण ख्रिस्त येशूच्या व्यक्तिमत्त्वाशी पूर्णपणे अनुरूप व्हावे, ही पित्याची इच्छा आहे. ती आपल्या जीवनात पूर्ण होत जावी म्हणून दिवसेंदिवस आपल्याला त्या दिशेने नेणे हे पवित्र आत्म्याचे विशेष कार्य आहे.

आपल्या प्रभूने त्याच्या शिष्यांना आणि आपल्याला दिलेल्या या सामर्थ्यशाली वचनावर आज चिंतन करा. पवित्र आत्म्याला प्रार्थना करा. तुमच्या जीवनात तो सतत देत असलेले मार्गदर्शन स्वीकारण्यास तयार राहा आणि भीतीमुळे तुमच्या मनात कधीही गोंधळ होऊ देऊ नका. त्याऐवजी, देवाला तुमच्या मनातला सगळा गोंधळ दूर करू द्या आणि आयुष्यभर तो तुमच्याशी जे काही बोलला आहे, त्या सर्वाची आठवण तुम्हाला करून देऊ द्या.

हे परम गौरवशाली प्रभू येशू, तू जे काही प्रकट केलेस, त्या सर्वाची आम्हाला आठवण करून देण्यासाठी पवित्र आत्म्याला आमच्याकडे पाठवले जाईल, असे वचन तू शिष्यांना आणि तुझ्या सर्व लोकांना दिलेस. हे पवित्र आत्म्या, कृपा करून माझ्यावर सदैव येत राहा, मला शिकव आणि मार्गदर्शन कर. मला मिळालेले अनेक धडे कधीही विसरू न दे, म्हणजे भीतीमुळे माझ्या मनात कधीही गोंधळ होऊ देणार नाही. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


ख्रिस्ताची शांती

पुनरुत्थानकाळातील पाचव्या आठवड्याचा मंगळवार

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “मी तुम्हाला शांती देऊन जातो; माझी शांती मी तुम्हाला देतो. जग जशी देते, तशी मी तुम्हाला देत नाही.” योहान 14:27

मग येशू तुम्हाला देतो ती शांती आणि जग देते ती वरवरची शांती यांत काय फरक आहे? आपल्या सर्वांनाच जीवनात शांती हवी असते. अंतःशांतीची ओढ आपल्या स्वभावातच आहे. तरीही अनेक जण असे निर्णय घेतात की ज्यांमुळे त्यांच्या मनात अस्वस्थता, इतकेच नव्हे तर गोंधळही निर्माण होतो. खरे समाधान कशात आहे याविषयीच्या चुकीच्या समजुतीतूनच अनेकदा असे निर्णय घेतले जातात.

उदाहरणार्थ, अमली पदार्थांच्या किंवा मद्याच्या व्यसनाला खतपाणी घालणाऱ्या अनेकांनी आनंद मिळेल या चुकीच्या समजुतीतूनच सुरुवात केलेली असते. त्यांच्या सेवनाने क्षणभर दिलासा मिळतो आणि आपल्याला बरे वाटते. पण वस्तुस्थिती पाहिली तर हे अगदी स्पष्ट होते की अशा कृतींमधून मिळणाऱ्या तात्पुरत्या ‘शांती’मुळे शेवटी ते ज्या आनंदाच्या शोधात आहेत तोच गमावून बसतात. आणि अशा निवडींचे व्यसनात रूपांतर झाले की ती व्यक्ती अनेकदा अशा दुष्टचक्रात अडकते, ज्यात तिची अवस्था अधिकाधिक बिघडत जाते.

जीवनात समाधान आणि परिपूर्णता मिळवण्यासाठी लोक आणखी असंख्य मार्ग शोधतात. पैशाच्या मागे लागणे, स्वैर लैंगिक संबंध ठेवणे, लबाडी करणे, स्वार्थीपणे वागणे, राग व्यक्त करणे, फसवणूक करणे अशा गोष्टींमागे काहीतरी समाधान मिळवण्याचा हेतू असतो. अशा भुलवणाऱ्या कृतींचे खरे स्वरूप आणि त्यांची फळे ओळखणे, हे आपले रोजचे ध्येय असले पाहिजे. ‘जग’ आपल्याला ज्या अनेक मार्गांनी शांती देऊ करते, त्यांपैकी हे काही मार्ग आहेत, हे स्पष्ट आहे.

जीवनातील खऱ्या आनंदाचा विचार केला, तर खरी अंतःशांती ही देणगी आपण योग्य मार्गावर आहोत आणि योग्य निर्णय घेत आहोत याची सर्वांत स्पष्ट चिन्हांपैकी एक आहे. रोज देवाच्या इच्छेनुसार वागण्याचे आपण निवडतो, तेव्हा ती निवड कठीण असू शकते आणि सुरुवातीला मोठा त्याग करावा लागू शकतो. प्रेम करणे कठीण असू शकते. देवाच्या नैतिक नियमाशी विश्वासू राहणे आव्हानात्मक असू शकते. पाप करण्यास नकार देणेही कठीण असते. पण दररोज, दिवसभर देवाच्या इच्छेनुसार वागण्याची निवड केल्याने आपल्यामध्ये ख्रिस्ताची शांती फुलू लागते. ही देणगी आपल्याला दिलासा आणि आधार देते.

खरी शांती आपल्याला बळ देते. ती आपले अंतःकरण प्रामाणिक आणि एकसंध बनवते. तिच्यामुळे विचार स्पष्ट होतात आणि आपल्या धारणांबद्दल खात्री वाटते. देवाची शांती अधिक शांतीकडे नेते. तिच्यामुळे प्रेमाने आणि विचारपूर्वक कृती करण्याची निवड आपण करतो. शांती आपल्याला देवाच्या इच्छेकडे नेते आणि देवाची इच्छा आपल्याला शांतीकडे नेते. हे चक्र जसजसे चालू राहते, तसतसा त्याचा परिणाम कितीतरी पटींनी वाढतो. जीवनात आनंदाकडे नेणारी वाट ओळखण्याचा हा सर्वांत स्पष्ट मार्गांपैकी एक आहे.

आज चिंतन करा: तुमच्या अंतःकरणात खरोखर शांती आहे का? तुमच्या आत्म्यात देवाची शांत, सामर्थ्यवान आणि आधार देणारी उपस्थिती तुम्हाला जाणवते का? तुमच्या रोजच्या निवडींमुळे तुमचे अंतःकरण अधिक प्रामाणिक आणि तुमचे विचार अधिक स्पष्ट होत आहेत का? जीवनात अत्यंत कठीण प्रसंग आले तरी तुमच्या मनात आनंद आणि शांतपणा असतो का? या शांतीचा शोध घ्या. कारण तिचा शोध घेताना तुम्ही त्या परम चांगल्या देवाचाच शोध घ्याल, जो तुमच्या अंतःकरणात ही गौरवशाली देणगी फुलवतो.

हे खऱ्या शांतीच्या प्रभू, माझ्या जीवनातील सर्व इच्छांची पूर्ण तृप्ती होण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे तू आणि तुझी पवित्र इच्छा. माझ्या चुकीच्या निवडींमुळे जीवनात विस्कळीतपणा आणि गोंधळ निर्माण होतो, तेव्हा पूर्ण मनाने तुझ्याकडे वळायला मला मदत कर. ज्या ज्या फसव्या गोष्टींशी मी झगडत आहे, त्यांचे खरे स्वरूप मला दाखव. केवळ तुझाच आणि तुझ्या शांतीचाच शोध घेण्यासाठी मला आवश्यक ते बळ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


ख्रिस्ताशी दृढपणे जोडलेले

पुनरुत्थानकाळातील पाचव्या आठवड्याचा बुधवार

“मी द्राक्षवेल आहे, तुम्ही फांद्या आहात. जो माझ्यामध्ये राहतो आणि ज्याच्यामध्ये मी राहतो, त्याला पुष्कळ फळ येते, कारण माझ्याशिवाय तुम्ही काहीही करू शकत नाही.” योहान 15:5

या उताऱ्यात सर्वप्रथम लक्षात घेण्यासारखी अद्भुत गोष्ट अगदी साधी आहे: तुमच्या जीवनात चांगले फळ यावे, अशी देवाची इच्छा आहे. तुमच्याद्वारे तो आपली कृपा आणि दया जगापर्यंत पोहोचवू इच्छितो. द्राक्षवेल स्वतः एकटी फळ देत नाही; तिच्या फांद्यांवरच फळ येते. म्हणून ही शिकवण तिच्या सरळ अर्थाने घेतली, तर देव असे सांगत आहे की त्याने आपली कृपा आणि दया तुमच्या जीवनात आणण्याचे आणि तुमच्याद्वारे ती जगापर्यंत पोहोचवण्याचे ठरवले आहे.

आपणा सर्वांना सोपवलेले हे पवित्र कार्य अधिक स्पष्ट करण्यासाठी येशू एक अतिशय गहन विधान करतो. तो म्हणतो, “माझ्याशिवाय तुम्ही काहीही करू शकत नाही.” आपल्या प्रभूच्या या वचनावर विचार करताना ‘काहीही’ या शब्दाचा अर्थ काय आहे, यावर चिंतन करणे उपयुक्त ठरेल. संत ऑगस्टिन सांगतात की येशूने “तुम्ही काहीही करू शकत नाही” असे म्हणून या गोष्टीवर भर दिला: आपण स्वतःच्या बळावर, केवळ आपल्या प्रयत्नांनी, अगदी थोडेसुद्धा चांगले फळ देऊ शकत नाही. हे म्हणजे सफरचंदाच्या झाडाची एखादी छोटी फांदी तोडून तिच्यावर सफरचंद येण्याची आशा करण्यासारखे आहे.

देवाला जे फळ उत्पन्न करायचे आहे, ते तुमच्या जिवात्म्यातही पवित्र आत्म्याच्या फळांच्या रूपाने उमलते. प्रेम, आनंद, शांती, संयम, दयाळूपणा, चांगुलपणा, विश्वासूपणा, सौम्यता आणि आत्मसंयम ही ती फळे आहेत (पाहा: गलतीकरांस 5:22–23). देवाच्या या प्रत्येक देणगीमुळे आपल्या जगात तुमच्यामध्ये स्वतः देवाची प्रतिमा अधिक पूर्णपणे प्रतिबिंबित होईल. थोडा वेळ काढून पवित्र आत्म्याच्या या प्रत्येक फळावर विचार करा. यांपैकी प्रत्येक फळ मिळावे असे वाटणे स्वाभाविक आहे. ही फळे मिळावीत अशी तुमची इच्छा जितकी वाढेल, तितकीच तुमच्या जीवनात पवित्र आत्मा असावा अशी तुमची ओढ वाढेल.

वर उद्धृत केलेल्या शुभवर्तमानातील उताऱ्याचे दोन्ही भाग विचारात घेतले, तर हेही स्पष्ट होते की आपण स्वतःला देवापासून वेगळे केले, तर पवित्र आत्म्याच्या फळांपैकी एकही फळ आपल्याला अनुभवता येणार नाही. आपल्या देवाशी आपले नाते दृढ नसेल, तर आपल्यात प्रेम, आनंद, संयम, दयाळूपणा यांपैकी काहीही राहणार नाही. आपले जीवन त्या द्राक्षवेलीशी, म्हणजे स्वतः ख्रिस्ताशी, दृढपणे जोडलेले नसेल, तर यापैकी काहीही शक्य नाही. म्हणून ही चांगली फळे मिळवण्याची मनापासून इच्छा आणि ती गमावण्याचे पवित्र भय, या दोन्ही भावना जोपासणे उपयुक्त आहे.

येशूने आपल्यासमोर ठेवलेल्या द्राक्षवेल आणि तिच्या फांद्या या सुंदर, अर्थपूर्ण प्रतिमेवर आज मनन करा. डोळ्यांसमोर एक द्राक्षवेल आणा आणि तुम्ही त्या वेलीला घट्ट जोडलेले आहात अशी कल्पना करा. प्रार्थनेत शांतपणे या प्रतिमेवर मनन करा आणि देवाला तुमच्याशी बोलू द्या. तुमच्यामध्ये आणि तुमच्याद्वारे महान कार्ये करण्याची त्याची इच्छा आहे. तुम्ही केवळ संपूर्ण अंतःकरणाने त्याला धरून राहिलात, तर तुम्हाला भरपूर चांगली फळे येतील.

हे येशू, माझ्या द्राक्षवेली, तू सर्व चांगुलपणाचा उगम आहेस आणि तुझ्याशिवाय मी काहीही करू शकत नाही. माझ्या जीवनात मला तुझी किती गरज आहे, याचे भान मला सदैव राहू दे आणि तुझ्याशी नेहमी घट्ट जोडून राहायला मला मदत कर. माझ्या जीवनात आणि माझ्याद्वारे जगातही विपुल चांगले फळ येऊ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आज्ञापालनाचे चांगले फळ

पुनरुत्थानकाळातील पाचव्या आठवड्याचा गुरुवार

“जर तुम्ही माझ्या आज्ञा पाळल्या, तर तुम्ही माझ्या प्रेमात राहाल; जसे मी माझ्या पित्याच्या आज्ञा पाळल्या आहेत आणि त्याच्या प्रेमात राहतो.” योहान 15:10

वरील वचन उच्चारल्यानंतर येशू पुढे म्हणाला, “माझा आनंद तुमच्यामध्ये असावा आणि तुमचा आनंद परिपूर्ण व्हावा, म्हणून मी तुम्हाला हे सांगितले आहे.” ही दोन्ही वचने एकत्र वाचली, तर येशूच्या आज्ञांचे पवित्र भावनेने पालन करण्याविषयी त्याने दिलेली शिकवण अधिक स्पष्टपणे समजते.

सर्वप्रथम, येशू आपल्या आज्ञा पाळणे किती आवश्यक आहे, याविषयी सांगतो. हे विधान एकटेच विचारात घेतले, तर काहींना ते ओझे लादणारे, हुकूमशाहीचे, जाचक आणि बंधने घालणारे वाटू शकते. पण ते खरोखर तसे आहे का? पुढे वाचल्यावर याचे उत्तर स्पष्ट होते.

येशू पुढे शिकवतो की त्याच्या आज्ञा पाळल्याने आपण “त्याच्या प्रेमात राहतो.” तो हेही स्पष्ट करतो की जे करण्याची त्याची स्वतःची तयारी नव्हती, असे काहीही तो आपल्याला करायला सांगत नाही. त्याने पित्याच्या इच्छेचे पालन केले आणि पित्याच्या सर्व आज्ञा पूर्णपणे पाळल्या. म्हणून, त्याची आज्ञा ऐकताना आपण हे लक्षात ठेवावे की ती त्याने स्वतः स्वेच्छेने स्वीकारलेल्या आणि आचरणात आणलेल्या आज्ञापालनातून येते. देहधारी देवपुत्र म्हणून येशूने आपल्या मानवी स्वभावात पित्याच्या आज्ञांचे परिपूर्ण पालन केले. त्यामुळे तो पित्याच्या प्रेमाने पूर्णपणे भरलेला राहिला. पण एवढेच नाही. येशूच्या परिपूर्ण आज्ञापालनाचे अनुकरण केल्याने आपलाही आनंद “परिपूर्ण” होतो.

आपल्या प्रभूची शिकवण लक्षात घेता, देवाच्या इच्छेचे पवित्र आज्ञापालन करण्याकडे तुम्ही कसे पाहता? उदाहरणार्थ, दहा आज्ञांपैकी प्रत्येक आज्ञेचा विचार करा. त्यांचे निष्ठेने आणि सातत्याने पालन करणे तुम्हाला कठीण जाते का? त्यांचे खरे स्वरूप समजून घेण्याऐवजी, तुम्हाला त्या लादलेल्या जाचक बंधनांसारख्या वाटतात का? दहा आज्ञा आणि देवाच्या इच्छेतून येणारे इतर सर्व निर्देश नीट समजून घेतले, तर आपल्या जीवनात ज्याची नेमकी गरज आहे आणि त्याहूनही अधिक, ज्याची आपल्याला मनापासून ओढ आहे, तेच त्यांत आपल्याला सापडते. आपल्याला अंतःकरणात गोंधळ नको, तर सुव्यवस्था हवी. आपल्याला ठिसूळपणा नको, तर चारित्र्याची अखंडता हवी. आपल्याला दुःख नको, तर आनंद हवा. आणि देवाला गमावण्याऐवजी त्याच्या प्रेमाशी एकरूप व्हावे, असे आपल्याला वाटते. ज्या जीवनाची आपल्याला इतकी खोल ओढ आहे, त्याकडे जाण्याचा मार्ग म्हणजे प्रत्येक बाबतीत देवाच्या इच्छेनुसार त्याच्या आज्ञा पाळणे.

पवित्र आज्ञापालनाचा विचार करताच तुमच्या अंतःकरणात कोणती प्रतिक्रिया उमटते, यावर आज मनन करा. येशूची ही शिकवण स्वीकारण्यात तुम्हाला कोणत्याही प्रकारचा विरोध जाणवत असेल, तर तुम्हाला वाटते त्याहून अधिक गरज या शिकवणीची आहे, हे ओळखण्याची ती एक चांगली खूण आहे. सत्याच्या प्रकाशात आज्ञापालनाकडे पाहण्याचा प्रयत्न करा. तुमच्या आत्म्याला खोलवर आज्ञापालनाची आणि त्यातून अंतःकरणात निर्माण होणाऱ्या सुव्यवस्थेची ओढ आहे, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न करा. विशेषतः, कोणत्या बाबतीत आज्ञा पाळणे तुम्हाला कठीण जाते हे तपासा, आणि आपल्या प्रभूची प्रत्येक आज्ञा विचलित न होता पाळण्याचा दृढ निश्चय पुन्हा करा.

हे माझ्या आज्ञाधारक प्रभू, तू स्वर्गातील तुझ्या पित्याची इच्छा पूर्णपणे पाळलीस. या आज्ञापालनामुळे तू तुझ्या मानवी स्वभावात पित्याच्या प्रेमाचा आणि आनंदाचा पूर्ण अनुभव घेतलास. एवढेच नव्हे, तर पवित्र जीवन कसे जगावे याचा परिपूर्ण आदर्शही तू आमच्यासमोर ठेवलास. माझ्या जीवनात कोणत्या बाबतीत मला अधिक आज्ञाधारक होण्याची गरज आहे, हे मला पाहू दे, म्हणजे मलाही तुझ्या आणि पित्याच्या पवित्र जीवनात सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


खरी मैत्री

पुनरुत्थानकाळातील पाचव्या आठवड्याचा शुक्रवार

“मी तुम्हाला जे करण्याची आज्ञा देतो ते तुम्ही केले, तर तुम्ही माझे मित्र आहात. यापुढे मी तुम्हाला दास म्हणत नाही, कारण आपला धनी काय करतो हे दासाला माहीत नसते. मी तुम्हाला मित्र म्हटले आहे, कारण माझ्या पित्याकडून मी जे काही ऐकले, ते सर्व मी तुम्हाला सांगितले आहे.” योहान 15:14–15

येशूने मैत्रीची केलेली व्याख्या काहींना प्रथमदर्शनी विचित्र वाटू शकते. तो म्हणतो की तो आपल्याला जे करायला सांगतो ते आपण केले, तरच आपण त्याचे मित्र आहोत. तुमच्या एखाद्या जिवलग मित्राला तुम्ही असे सांगितले, तर काय होईल याची कल्पना करा. बहुधा तो हसेल आणि हा मूर्खपणा आहे असे म्हणून ते बोलणे उडवून लावेल. मग खरी मैत्री नेहमी आज्ञापालनावरच आधारलेली असते का?

तुमची मैत्री मिळवण्यासाठी तुमच्या मित्रांनी तुमचे म्हणणे ऐकले पाहिजे, ही अपेक्षा कोणत्याही खऱ्या मैत्रीचा पाया असू शकत नाही, हे उघड आहे. केवळ येशूच तुमच्याशी असलेली मैत्री त्याच्या पवित्र इच्छेच्या पालनावर आधारू शकतो. का? कारण तो तुम्हाला नेमके काय करायला सांगतो, यातच त्याचे उत्तर आहे.

येशू हा निखळ सत्य आहे. प्रेम परिपूर्ण व्हावे, हीच त्याची इच्छा आहे. म्हणून, तो जे करण्याची आज्ञा देतो ते केले तरच तुम्ही त्याचे मित्र आहात, असे सांगून येशू शिकवतो की मैत्रीचा पाया सत्य आहे. प्रेम, चांगुलपणा, दयाळूपणा, निःस्वार्थ त्याग आणि स्वतःला दुसऱ्यासाठी देणे यांवर मैत्री उभी असते. ही सर्व सत्ये आचरणात आणण्याची आज्ञा येशू आपल्याला देतो. थोडक्यात, त्याच्याशी जी मैत्री असावी अशी आपली इच्छा आहे, तिच्याकडे नेणारा एकमेव मार्ग त्याच्या इच्छेनुसार जगणे हाच आहे, असे येशू आपल्याला सांगतो.

इतरांशी तुमच्या मैत्रीचा विचार करता, प्रत्येक खरी मैत्री देवाला मित्रांकडून जे अपेक्षित आहे त्यावरच आधारलेली असू शकते. त्या अर्थाने, तुमच्या मैत्रीत देवाची इच्छा पाळली जावी असा तुम्ही “आग्रह” धरू शकता. याचा अर्थ, सत्याच्या पायावरच मैत्री जोडण्याची तुमची तयारी आहे. तसेच, निःस्वार्थपणा, त्याग आणि स्वतःला देण्याची वृत्ती ज्यांत दिसून येते, अशा दयेवर, करुणेवर, प्रामाणिकपणावर आणि प्रेमावर आधारलेले नातेच तुम्ही स्वीकारता.

मैत्रीचा अर्थ तुम्हाला कसा समजतो, यावर आज चिंतन करा. प्रथम देवाशी असलेल्या तुमच्या मैत्रीचा विचार करा आणि मग इतरांशी असलेल्या तुमच्या मैत्रीचाही विचार करा. आपल्या प्रभूने आज्ञा दिल्याप्रमाणे तुम्ही त्याच्यावर प्रेम करता का? इतरांशी असलेल्या मैत्रीचा विचार करताना, प्रत्येक मैत्रीत तुम्ही देवाच्या इच्छेचे पालन करता की नाही, हे तपासा. खऱ्या प्रेमाच्या मागण्यांनुसार तुम्ही देवावर आणि इतरांवर प्रेम करू शकलात, तर तुमच्या मैत्रीतून तुम्हाला चिरंतन, गाढ समाधान लाभेल.

हे माझ्या दैवी प्रभू, केवळ शुद्ध आणि पवित्र प्रेमाच्या मागण्यांवर आधारलेल्या तुझ्या मैत्रीसाठी तू मला बोलावतोस. प्रेमाच्या या आज्ञेबद्दल मी तुझे आभार मानतो आणि तुझे आमंत्रण स्वीकारतो. हे प्रभू, प्रेमाच्या सत्यांनुसार तुझ्याशी असलेली माझी मैत्री अधिकाधिक दृढ करण्यास मला मदत कर. माझ्या सर्व मैत्रींचा आधार केवळ या पवित्र प्रेमाच्या आज्ञाच असू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


जगाचा द्वेष

पास्काच्या पाचव्या आठवड्यातील शनिवार

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “जर जग तुमचा द्वेष करत असेल, तर लक्षात ठेवा की तुमच्याआधी त्याने माझा द्वेष केला. तुम्ही जगाचे असता, तर जगाने तुम्हाला आपले समजून तुमच्यावर प्रेम केले असते. पण तुम्ही जगाचे नाही, आणि मी तुम्हाला जगातून निवडले आहे; म्हणून जग तुमचा द्वेष करते.” योहान 15:18–19

“जग तुमचा द्वेष करते,” हा विचार आपल्याला अंतर्मुख करतो. म्हणजेच, जर आपला प्रभू ज्यांना या जगातून बाहेर घेऊन गेला आहे, त्यांच्यापैकी तुम्ही असाल, तर येशू म्हणतो की जग तुमचा द्वेष करेल.

आपला द्वेष व्हावा असे कोणालाही वाटत नाही. दुसऱ्याचा संताप, छळ, हल्ले किंवा उपहास सहन करावा, असेही कोणाला वाटत नाही. द्वेष कुरूप आणि वेदनादायक असतो; तो सहन करणे कठीण असते. पण हा द्वेषाच्या स्वभावाचाच एक भाग आहे. द्वेष हा केवळ छळाचा प्रकार नाही; तो दुसऱ्याला आपल्या मर्जीप्रमाणे वागवण्याचेही एक साधन आहे. द्वेष करणारी व्यक्ती दुसऱ्यावर हल्ला करून त्याला दुखावू पाहते आणि त्याच्यावर दबाव आणून त्याला बदलायला व आपल्या मर्जीप्रमाणे वागायला लावू पाहते. देवाला स्थान न देणारे आणि ख्रिस्ताच्या शिकवणीला न मानणारे हे “जग” तुम्हाला आपल्या बाजूला ओढून देवापासून दूर नेऊ पाहते. येशू ही शिकवण देतो, त्यामागचा एक हेतू आपल्याला तयार करणे हा आहे: जेव्हा आपल्याला जगाचा द्वेष सोसावा लागेल, तेव्हा त्याचा आपल्यावर परिणाम होऊ नये आणि त्याच्या दबावाला बळी पडून आपण येशूपासून दूर जाऊ नये. म्हणून या शिकवणीतून आपल्या प्रभूची अपार दया प्रकट होते.

येशूने आपल्या आत्म्याच्या तीन शत्रूंचा उल्लेख केला, हे लक्षात ठेवा: देह, सैतान आणि जग. शुभवर्तमानाच्या या उताऱ्यात “जगाचे असणे” म्हणजे जगात खोलवर रुजलेल्या असंख्य असत्यांचा आपल्यावर वाईट परिणाम होऊ देणे. धर्माला स्थान न देणारी प्रसारमाध्यमे, लोकप्रिय संस्कृती, पूर्वग्रहदूषित मते, सामाजिक दबाव, सुखाची खोटी चित्रे आणि अशाच इतर गोष्टी सतत आपली दिशाभूल करून आपल्याला आपल्याकडे ओढू पाहतात. पैसा, आपले बाह्यरूप, आपल्या कर्तृत्वाला मिळणारी मान्यता आणि अशा इतर अनेक गोष्टींत खरे समाधान मिळते, असे मानण्याचा मोह आपल्याला वारंवार होतो. जग आपल्याला सांगते की आपली मते आजच्या काळातील धर्मनिरपेक्ष मूल्यांशी जुळलीच पाहिजेत. ती जुळली नाहीत, तर आपण इतरांना दोष देणारे, संकुचित विचारांचे अतिरेकी आहोत, असे ठरवले जाते आणि आपल्याला दूर ठेवावे, आपल्यावर “बहिष्कार” घालावा किंवा आपला आवाज दाबावा, असे म्हटले जाते.

जगाकडून येणारे हे मोह आणि दबाव खरे आहेत. म्हणूनच येशूचे शब्द आपल्याला मुक्त करतात. आपण आपली श्रद्धा सर्वांना दिसेल अशा रीतीने उघडपणे जगतो, तेव्हा लोक आपल्याला आपल्या मर्जीप्रमाणे वागवण्याचा आणि फसवण्याचा प्रयत्न करतात. येशूचे शब्द आपल्याला अशा प्रयत्नांच्या प्रभावातून मुक्त करतात. आपण अशा रीतीने आपली श्रद्धा जगलो, तर जग आपला द्वेष करेल. पण हे आधीच माहीत असल्याने, तसे घडते तेव्हा आपल्या अंतःकरणात शांती राहते.

येशूच्या या सामर्थ्यशाली आणि दिलासा देणाऱ्या शब्दांवर आज चिंतन करा. जगाकडून तुम्हाला कोणत्याही प्रकारचा द्वेष अनुभवावा लागत नसेल, तर ही काळजी करण्यासारखी आणि आत्मपरीक्षण करण्यासारखी गोष्ट आहे. आणि जर तुम्हाला काही प्रकारचा द्वेष सोसावा लागत असेल, तर लक्षात ठेवा की आपल्या प्रभूने तुम्हाला यासाठी तयार केले आहे. तो द्वेष आनंदाने सहन करण्यासाठी तो तुम्हाला आपले सामर्थ्य आणि धैर्य देतो. शेवटी, आपल्या प्रभूला काय वाटते, एवढेच महत्त्वाचे आहे; बाकी कशालाही महत्त्व नाही. जगाचा द्वेष तुम्हाला कोणत्याही रूपात सहन करावा लागत असेल, तर लक्षात ठेवा की त्यामुळे तुम्ही स्वतः ख्रिस्तासारखे अधिक होता.

हे माझ्या प्रभू, जगाच्या खोट्या मूल्यांच्या आहारी गेलेल्या अनेकांचा द्वेष आणि उपहास तू सहन केलास. माझी प्रार्थना आहे की तुझ्या प्रेममय आणि दयामय जीवनात मला सहभागी होता यावे, आणि जेव्हा मलाही जगाचा द्वेष सहन करावा लागतो तेव्हा तुझ्या सामर्थ्यातही मला वाटा मिळावा. मी स्वतःला तुला अर्पण करतो आणि प्रार्थना करतो की तू मला सतत जगातून बाहेर काढून तुझ्या अधिक जवळ आणावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अ‍ॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल