Unsa ang Espiritu Santo?
Unsa ang Espiritu Santo? Maayo kana nga pangutana. Sayon rang hunahunaon nga ang Espiritu Santo usa ka gamhanang puwersa gikan sa Diyos. O usa ka misteryosong bahin sa kinabuhi sa Diyos. Makalibog kini alang sa daghan. Busa unsa man ang Espiritu Santo? Ang hustong pangutana dili โunsaโ kondili โKinsa.โ โKinsa ang Espiritu Santoโ mao ang hustong pangutana kay ang Espiritu Santo usa ka Persona. Usa ka diosnong Persona. Katumbas sa Amahan ug sa Anak sa dignidad ug kahalangdon. Ang Espiritu Santo usa sa mga Persona sa Balaang Trinidad. Ingon nga usa ka Persona, mahimo kitang makigrelasyon sa Espiritu Santo. Mahimo nato Siyang mailhan ug higugmaon sama sa atong pag-ila ug paghigugma sa Amahan ug sa Anak. Ug ang Espiritu nahigugma kanato sama sa Iyang paghigugma sa Amahan ug sa Anak. Ang pagka-Persona nagpasabot nga adunay katakos sa paghigugma ug panaghiusa. Ang Espiritu Santo adunay salabutan ug kabubut-on ug pinaagi niining mga kinaiya gawasnon Siyang nakaila ug nahigugma ingon nga Diyos.
Sa sinugdanan sa panahon, hinayhinay kitang gipaila sa kamatuoran sa Diyos Amahan. Ang Dakong AKO MAO. Gipadayag kanato pinaagi sa mga propeta ug mga patriarka nga adunay usa ka Diyos ug usa lamang. Apan sa paglabay sa panahon, gipaila usab kanato ang Mesiyas nga mao ang Anak sa Diyos. Samtang nakaila kita niining Anak, diha sa persona ni Jesus, nasabtan nato nga Siya usab ang AKO MAO. Siya usab Diyos. Unya gisugdan sa Anak ang pagpadayag kanato nga Iyang ipadala ang Iyang Tigpanalipod, ang Espiritu Santo. Ug nasabtan nato nga kining Espiritu Santo Diyos usab, AKO MAO usab. Nalibog ba kamo? Dili kita angay malibog. Kini ang paagi sa Diyos sa hinayhinay nga pagpadayag sa tibuok kamatuoran kon Kinsa Siya sa paglabay sa panahon. Siya Usa, apan Siya usab Tulo. Usa ka Diyos, tulo ka diosnong Persona.
Sa pinulongan sa pilosopiya, nagaingon kita nga ang Espiritu Santo โkonsubstansiyalโ sa Amahan ug sa Anak, ug uban sa Amahan ug sa Anak gisimba ug gihimaya. Ang pagka-โkonsubstansiyalโ nagpasabot nga ang Diyos Espiritu Santo adunay samang diosnong substansiya o samang diosnong kinaiya sa Amahan ug sa Anak. Ang โConโ nagpasabot og โuban,โ ug ang โsubstantialโ nagpasabot og โsubstansiya.โ Sa makausa pa, kini mga termino sa pilosopiya nga gigamit sa atong Simbahan aron maningkamot nga mapadayag sa pinulongan, bisan dili hingpit, ang mga relasyon tali niining tulo ka diosnong Persona. Ug Sila lamang ang tulo ka Persona nga nag-ambit niining usa ka diosnong kinaiya. Nagpasabot usab kini nga Sila naglihok sa hingpit nga panaghiusa. Usa ra ang Ilang kabubut-on ug dungan Silang naglihok sa pagtuman niining kabubut-on. Pareho Silang adunay gahom ingon nga Diyos ug naglihok ingon nga usa ka Diyos.
Ang pagbaton sa samang substansiya nagpasabot nga ang matag Persona sa Trinidad nag-ambit sa tanang samang hiyas niining kinaiya. Ug unsa man kining diosnong mga hiyas nga Ilang tagsatagsang giambitan? Sila makagagahom sa tanan, nahibalo sa tanan, ug mahigugmaon sa tanan. Sila ang kahingpitan! Ug kining hingpit nga pag-ambit niining mga hiyas naghiusa Kanila ug nakapahimo Kanila sa paglihok isip usa.
Nakat-onan usab nato nga ang Espiritu Santo nakigsulti na kanato pinaagi sa mga propeta. Kini nagpasabot nga ang Espiritu Santo wala lamang magpakita human mikayab si Jesus sa Langit. Ang Espiritu Santo wala lamang magsugod sa paglihok niadtong panahona. Hinunoa, ang Espiritu Santo naglihok na uban sa Amahan ug sa Anak sukad sa walay sinugdanang eternidad. Apan human lamang sa pagkayab ni Jesus nga nakabaton kita og mas bug-os nga pagsabot niining Persona sa Trinidad. Ang mga buhat sa Espiritu Santo mas bug-os nga gipadayag kanato human niining panahona, nga nagtabang kanato sa pagsabot Kaniya isip usa ka diosnong Persona.
Apan importante usab nga ipunting nga ang panahon nga atong gipuy-an karon, ang panahon human sa kinabuhi, kamatayon, pagkabanhaw ug pagkayab sa Anak, mao sa pinasahing paagi ang panahon sa Espiritu Santo! Kini ang panahon nga ang Espiritu Santo ilabinang naglihok sa atong kalibotan ug sa Simbahan. Ang Amahan ilabinang makita ug gipadayag diha sa paglalang sa kalibotan, ang Anak ilabinang makita ug gipadayag diha sa pagtubos sa kalibotan human kini mahulog gikan sa pagka-inosente, ug ang Espiritu Santo karon tin-aw nga makita ug gipadayag ingon nga naglihok sa atong kinabuhi ug sa Simbahan, nga nagbalaan (naghimong balaan) sa tanan nga nagsunod kang Jesus ug sa tanan nga nangita sa kabubut-on sa Amahan.
Ang Espiritu Santo mao ang gihatag kanato sa bunyag. Nianang higayona, gihimo kitang mga sinagop nga anak sa Amahan, gihiusa kita diha kang Jesus nga Anak, ug gipuno kita sa Espiritu Santo aron ikinabuhi ang atong bag-ong Kristohanong tawag isip mga anak sa Diyos diha kang Kristo Jesus. Daghan gayod kaayog gipasabot kana. Busa atong susihon pag-ayo ang paglihok sa Espiritu Santo.
Asa Nato Mahimamat ang Espiritu Santo?
Katungdanan sa Espiritu Santo ang pagpasilaob sa sulod nato sa grasya nga atong gikinahanglan aron mailhan si Jesu-Kristo isip atong Ginoo ug Manluluwas ug mailhan ang Amahan isip atong Amahan. Ang Espiritu Santo maoy naghulma kanato sa atong pagkakinsa isip mga Kristohanon.
Ang Espiritu Santo aduna usab talagsaong katungdanan sa paghatag ug kinabuhi sa Simbahan sa atong panahon karon. Ang โSimbahanโ dinhi nagpasabot sa tanan nga buhi diha kang Kristo. Ang tanan nga adunay grasya sa ilang kinabuhi. Ang tanan nga nagsunod sa kabubut-on sa Amahan ug nagkinabuhi sumala sa ilang Kristohanong dignidad isip mga anak sa Diyos. Gipahinabo kini sa Espiritu Santo sa hingpit ug maayong pagkahan-ay nga paagi.
Sa atong pagsusi sa mga buhat sa Espiritu Santo, makita nato ang nagkalainlaing paagi sa Iyang paglihok kaniadto ug sa padayon Niyang paglihok sa atong kinabuhi ug sa kinabuhi sa Simbahan. Ang Katekismo #688 naglatid niining mga paagi sama niini. Mailhan nato ang Espiritu Santo…
โdiha sa Balaang Kasulatan nga Iyang gidasig;
โdiha sa Tradisyon, diin ang mga Amahan sa Simbahan kanunayng mga saksi nga tukma sa matag panahon;
โdiha sa Magisteryo sa Simbahan, nga Iyang gitabangan;
โdiha sa sakramental nga liturhiya, pinaagi sa mga pulong ug simbolo niini, diin ang Espiritu Santo nagdala kanato ngadto sa pakighiusa kang Kristo;
โdiha sa pag-ampo, diin Siya nangamuyo alang kanato;
โdiha sa mga karisma ug mga ministeryo nga pinaagi niini gipalig-on ang Simbahan;
โdiha sa mga timaan sa apostolikanhon ug misyonerong kinabuhi;
โdiha sa pagpamatuod sa mga santos nga pinaagi kanila Iyang gipadayag ang Iyang pagkabalaan ug gipadayon ang buhat sa kaluwasan.
Atong susihon ang matag usa niini aron mas masabtan nato ang mga buhat sa Espiritu Santo.
โDiha sa Balaang Kasulatan nga Iyang gidasig;
Ang tawhanong tagsulat sa matag basahon sa Kasulatan, ingon sa gipasabot sa Kapitulo 1, usa ka tinuod nga tagsulat sa Balaang Kasulatan. Pinaagi nianang tawhana, nasulat ang matag piho nga basahon sa Kasulatan. Makita diha ang talagsaong personalidad ug mga kasinatian sa tawhanong tagsulat. Apan dili lamang ang tawhanong tagsulat ang nagsulat sa basahon o sulat. Nagpahayag usab kita sa atong pagtuo nga ang tawhanong tagsulat misulat ubos sa paggiya ug inspirasyon sa Espiritu Santo! Ang Espiritu mao ang naggiya sa matag pulong, nga nagpadayag sa Iyang buot ipasulat. Kini usa ka hiniusang buhat ug 100% nga buhat sa matag usa kanila. Kini nagpakita sa gahom sa Espiritu Santo sa paglihok dinhi kanato ug sa paggamit kanato isip mga instrumento. Oo, milihok Siya sa talagsaon kaayo ug gamhanang paagi sa dihang gidasig Niya ang tawhanong mga tagsulat sa Kasulatan sa ilang pagsulat. Dili na kini buhaton pag-usab sa Espiritu Santo, nga magdasig sa pagsulat ug dugang pang Kasulatan. Apan ang kamatuoran nga ang tawhanong tagsulat gidasig ug gigamit isip gamhanan kaayong instrumento angayng magpaila kanato dili lamang sa daghang butang mahitungod niining talagsaong gasa sa Bibliya, kondili usab sa daghang butang mahitungod sa kamatuoran nga ang Espiritu Santo buot mogamit kanatong mga tawo alang sa diosnong buhat. Buot Niyang dasigon ang matag usa kanato alang sa usa ka gamhanang buhat nga kanato lamang Niya gihatag. Dili sa samang paagi nga gidasig Niya kaniadto ang pagsulat sa mga basahon sa Bibliya, apan sa pagkatinuod sa gamhanang mga paagi gihapon. Kon masabtan kini sa hustong paagi, angay kitang mapuno sa balaang kahingangha ug magpaabot uban sa dakong paglaom sa gituyo sa Dios alang kanato samtang nagpadayon kita niining atong pagpanaw isip mga peregrino dinhi sa yuta!
โDiha sa Tradisyon, nga ang mga Amahan sa Simbahan mao ang mga saksi nga angay sa tanang panahon;
โDiha sa Magisteryo sa Simbahan, nga Iyang gitabangan;
Gitukod ni Jesus ang Simbahan ug gihatag ang Espiritu ngadto sa mga Apostoles nga maoy Iyang unang mga obispo, ug si Pedro mao ang unang papa. Kining paghatag sa Espiritu Santo makita sa John 20:22. Nianang bersikuloha, ang nabanhaw nga si Jesus nagpakita sa mga Apostoles diha sa lawak sa taas nga sirado ang mga pultahan. Human Siya magpakita kanila, ang Kasulatan nag-ingon nga โGiginhawa Niya sila ug miingon kanila โdawata ninyo ang Espiritu Santoโฆโโ Ilabi na pinaagi niining buhata nga kining mga Apostoles gihatagan sa ilang gikinahanglan aron sugdan ang ilang ministeryo ug, sa usa ka bahin, aron sugdan ang pagtukod sa atong gitawag nga โBalaang Tradisyon.โ Hisgotan pa nato kini sa ulahi, apan sa pagkakaron igo nang isulti nga ang โBalaang Tradisyonโ dili lamang ang pagtukod sa nagkalainlaing kultural o tawhanong mga tradisyon. Kon maghisgot kita sa โmga tradisyonโ nga gamay ang โtโ, naghisgot lamang kita sa tawhanong mga kostumbre ug mga buhat nga napalig-on sa paglabay sa panahon. Apan kon maghisgot kita sa โTradisyonโ nga dako ang โT,โ naghisgot kita sa buhat sa Espiritu Santo sa pagpadayon sa pagtudlo ug paggiya kanato pinaagi sa mga manununod sa mga Apostoles sa matag adlaw ug kapanahonan. Ang Tradisyon mao ang pulong nga gigamit sa pagtumong sa buhat sa Espiritu Santo sa pagtudlo sa matag kapanahonan. Ug importante kini! Ngano man? Tungod kay si Jesus wala maghatag kanato ug basahon sa balaod nga adunay 500 ka tomo nga motubag sa matag pangutana nga motungha bahin sa pagtuo ug moralidad. Dili, hinuon gihatag Niya kanato ang Espiritu Santo ug, sa labing piho nga paagi, gihatag Niya ang talagsaong gasa sa Espiritu Santo ngadto sa mga Apostoles ug sa ilang mga manununod aron tudloan kita ug giyahan ngadto sa tanang kamatuoran sa matag adlaw ug kapanahonan kon motungha ang mga pangutana. Kini mao ang Tradisyon, ug kini tinuod gayod nga usa ka gasa nga padayong gihatag!
โDiha sa sakramental nga liturhiya, pinaagi sa mga pulong ug mga simbolo niini, diin ang Espiritu Santo nagdala kanato ngadto sa pakighiusa kang Kristo;
Ang Sakramental nga Liturhiya mao ang labing gamhanang paagi diin ang Dios ania kanato dinhi mismo, karon dayon. Ang Liturhiya usa ka buhat sa Balaang Espiritu diin ang tibuok Trinidad anaa. Sa Liturhiya, mogamit kita og mga pulong ug simbolo diin ang Dios moanhi ug magpadayag. Dili nato Siya makita sa atong mga mata, apan anaa Siya. Anaa Siya sa Iyang kahingpitan, natabonan sa liturhikanhong buhat mismo. Daghan pa ang isulti bahin niini sa Ikaduhang Libro niining seryeha: My Catholic Worship! Apan sa pagkakaron, igo na kining mubo nga pasiuna.
Lakip sa labing halangdon niining mga buhata mao ang Labing Balaang Eukaristiya. Sa Eukaristiya, adunay panaghiusa sa Langit ug Yuta. Ang Dios moanhi aron makigkita kanato, mokunsad nganhi kanato, ug kita makasugat Kaniya. Mahitabo kini pinaagi sa buhat sa Balaang Espiritu nga buhi sulod sa Simbahan. Makaingon ka nga kini usa ka hiniusang buhat sa Simbahan ug sa Balaang Espiritu, ug kining ilang hiniusang kalihokan nagpatungha sa tinuod gayod nga presensiya ni Kristo nga atong Ginoo.
Sa โhiniusang buhat,โ ang akong gipasabot mao nga ang Simbahan, pinaagi sa persona sa pari, mosulti ug molihok ginamit ang gitakdang mga pulong, materya ug mga lihok (pananglitan, ang pagtuy-od sa mga kamot ibabaw sa pan ug bino samtang gilitok ang mga pulong sa pagkonsagrar). Kini nga buhat mao usab ang naggarantiya sa paglihok sa Balaang Espiritu aron ang Manluluwas sa kalibotan maanaa sa tinuod ug sakramental nga paagi.
Ang Dios anaa usab kanato sa tanang liturhikanhong buhat, apan labaw sa tanan, ang Balaang Eukaristiya mao ang atong giila nga kinatumyan sa Iyang presensiya!
โSa pag-ampo, diin Siya mangamuyo alang kanato;
Dili gani kita mahibalo unsaon pag-ampo sa atong kaugalingon lamang. Ang pagdangop sa Dios, pagtugyan sa atong kaugalingon ngadto Kaniya, pagpangita Kaniya ug pagpaminaw Kaniya nagkinahanglan sa paglihok sa Balaang Espiritu diha kanato. Oo, nagkinahanglan kita sa tabang sa Dios aron makaampo ngadto sa Dios. Makapainteres kini nga kamatuoran.
Nganong ingon man niini? Tungod kay ang tinuod nga pag-ampo kinahanglan nga tubag sa Dios. Ang akong gipasabot mao nga mahimo kitang โmolitok og mga pag-ampoโ kon gusto nato, ug maayo kini. Mahimo kitang mopasiugda og โmga pag-ampo.โ Apan adunay kalainan tali sa โtinuod nga pag-ampoโ ug sa โmga pag-ampo nga gilitok.โ Ang tinuod nga pag-ampo mahitabo kon ang Dios, pinaagi sa buhat sa Balaang Espiritu, mosulti kanato ug modani kanato pinaagi sa usa ka tawag sa atong kinasuloran. Ang Dios nga Balaang Espiritu mao ang unang molihok pinaagi sa usa ka pagdapit. Ug kita, sa atong bahin, motubag. Motubag kita sa Dios nga nagtawag ug nagsulti, ug niini magsugod ang proseso sa pag-ampo. Ang pag-ampo mao ang pagpakigsulti sa Dios, ug ang kinatas-ang matang sa pagpakigsulti nga gitawag kitang makabaton uban sa Dios diha sa pag-ampo mao ang pagtugyan sa kaugalingon ug paghigugma. Niining halangdong matang sa pag-ampo atong madiskobrehan nga ang Dios naglihok sa atong kinabuhi ug nag-usab kanato. Ug kini usa ka buhat sa Balaang Espiritu. Ang Balaang Espiritu โmangamuyo alang kanatoโ pinaagi sa Iyang paglihok diha kanato, nga nag-usab kanato aron mahimo kitang sakop ni Kristo mismo, aron ikapresentar kita ngadto sa Amahan sa Langit. Ang maong pagpangamuyo mao ang atong pagkausab diha kang Kristo.
โSa mga karisma ug mga ministeryo nga pinaagi niini gitukod ang Simbahan;
โsa mga timaan sa apostolikanhon ug misyonaryong kinabuhi;
โsa pagpamatuod sa mga santos nga pinaagi kanila Iyang gipadayag ang Iyang pagkabalaan ug gipadayon ang buhat sa kaluwasan.
Ang Balaang Espiritu buhi usab kaayo diha sa mga kalihokan sa Simbahan. Ang Balaang Espiritu mao ang naghatag og mga karisma. Ang karisma usa ka espirituhanong gasa nga gihatag ngadto sa usa ka tawo alang sa kaayohan sa Simbahan. Kini usa ka matang sa espirituhanong kinaiya o abilidad sa pagtanyag og usa ka pag-alagad ngadto sa Simbahan. Ang mga karisma mahimong katingalahon sama sa pagpanagna o pag-ayo sa mga masakiton, o mahimong kasagaran lamang (apan gikinahanglan) sama sa katakos sa pag-organisar sa mga kalihokan sulod sa Simbahan sa usa ka sulondong paagi. Ang labing mahinungdanon sa usa ka karisma mao nga kini alang sa kaayohan sa Simbahan ug sa pagpakaylap sa Ebanghelyo.
Ang mga karisma labi nang gikinahanglan alang sa apostolikanhon ug misyonerong kalihokan sa Simbahan. Isip mga sakop sa Simbahan, gitawag kita sa pag-ebanghelyo pinaagi sa pagpakaylap sa Ebanghelyo sa tanang dapit. Aron mahimo kini sa epektibong paagi ug subay sa plano sa Diyos, gikinahanglan nato ang Iyang grasya ug paglihok sa atong kinabuhi. Gikinahanglan nato ang talagsaong mga karisma (mga gasa) aron matuman kining katungdanan. Buluhaton sa Espiritu Santo ang pagtugyan niining mga gasaha.
Ang mga santos mao ang dagkong mga saksi sa Diyos. Ang kahayag ug kaayo sa Diyos nagdan-ag kanila ug pinaagi kanila aron makita sa tanan. Ang Espiritu Santo ilabina ang naghimo niining dagkong mga santos nga masanag nga mga panig-ingnan sa gugma sa Diyos aron makita sa tanan.
Mga Larawan sa Espiritu Santo
Sa daghang paagi gipadayag kanato ang Espiritu Santo sa paglabay sa mga kapanahonan. Daghang mga larawan sa Espiritu Santo ang gigamit sa Balaang Kasulatan. Ang matag usa niining mga larawana nagpadayag sa usa ka talagsaong kinaiya sa Espiritu Santo. Ania ang pipila niining mga larawana:
Gininhawa: Ang labing maayong hubad sa pulong nga โEspirituโ mao ang โRuahโ o gininhawa, hangin o huyop sa hangin. Ang Espiritu Santo mao ang โBalaang Gininhawa sa Diyos.โ Kini nga larawan makita sa nagkalainlaing bahin sa Balaang Kasulatan. Pananglitan, ang John 20:22 nag-ingon nga si Jesus โmiginhawa kanila ug miingon kanila, โdawata ninyo ang Espiritu Santo.โโ Ang gininhawa sa Diyos o hangin sa Diyos makita sa daghang bahin sa Balaang Kasulatan, sumala sa atong makita sa sunod nga seksiyon.
Tubig: Ang tubig nagsimbolo sa Espiritu Santo tungod kay kini ibubo ug makahinlo. Gibubo kini sa bunyag, ug unya ang Espiritu Santo gibubo usab pinaagi nianang buhata. Ang tubig nagsimbolo usab sa pagkamatay sa sala. Makita kini sa sugilanon ni Noe ug sa lunop, ingon man sa sugilanon sa Dagat nga Pula sa dihang gilaglag sa tubig ang kasundalohan sa Ehipto.
Pagdihog: Ang simbolo sa pagdihog og lana nagpasabot usab sa pagbubo sa Espiritu Santo. Makita nato kini sa pipila ka mga sakramento (Bunyag, Kumpirmasyon, Pagdihog sa mga Masakiton, ug Balaang Orden). Gidihogan usab og lana ang mga propeta aron simbolohan ang pagbubo sa Espiritu Santo kanila alang sa ilang ministeryo.
Kalayo: Ang kalayo nag-usab sa bisan unsang matandog niini. Nagsimbolo kini sa gahom, kusog ug pagbag-o. Ang โmga dila nga daw kalayoโ mao ang mikunsad sa mga Apostoles sa Pentecostes.
Panganod ug kahayag: Makita nato kining mga larawana sa Daang Tugon ug Bag-ong Tugon. Si Jesus nausab ang dagway diha sa kahayag. Si Maria gilandongan sa Espiritu Santo. Usa ka haligi nga panganod sa adlaw ug usa ka haligi nga kalayo sa gabii ang nagtultol sa mga Israelita latas sa kamingawan. Ang panganod nagtabon ug nagtabil sa presensiya sa Espiritu, ug ang kahayag gamay lamang nga bahin sa kahayag sa Espiritu Santo nga nagdan-ag.
Selyo: Ang pagbutang sa timaan o selyo sa Diyos usa ka buhat sa Espiritu Santo. Pananglitan, nagaingon kita nga diha sa Kumpirmasyon adunay usa ka dili mapapas nga timaan, usa ka espirituhanong timaan, usa ka selyo, nga gipatik sa kalag sa tawo. Kini usa ka timaan sa Diyos ug usa ka timailhan sa presensiya sa Espiritu Santo.
Kamot: Ang pagpandong sa mga kamot usa ka timailhan sa pagbubo sa Espiritu Santo. Makita kini sa Bunyag, Kumpirmasyon, Ordinasyon ug Pagdihog sa mga Masakiton. Mahinumdoman usab nato nga gipandong ni Jesus ang Iyang mga kamot sa mga masakiton aron ayohon sila.
Tudlo: Pinaagi sa โtudloโ sa Diyos gibuhat ni Jesus ang daghang dagkong buhat. Nagpakita kini sa paglihok sa Espiritu Santo diha sa ministeryo ni Jesus. Ang tudlo sa Diyos mao ang mihatag sa Napulo ka Sugo. Ug pinaagi sa tudlo sa Diyos ang Espiritu Santo nagpadayon sa paglihok sa atong panahon karon.
Salampati: Tingali mao kini ang labing kasagarang simbolo sa Espiritu Santo. Ang salampati kauban ni Noe didto sa arka, ug ang salampati mikunsad kang Jesus sa Iyang bunyag. Ang puti simbolo sa kaputli, ug ang mga pako niini naghatag niini og katulin ug kaabtik sa pagkunsad gikan sa Langit.
Ang Paglihok sa Espiritu Santo sa Kasaysayan sa Kaluwasan
Ang Espiritu Santo naglungtad na sa wala pa ang sinugdanan sa panahon ug nagpadayag na sa Iyang kaugalingon sa tibuok kasaysayan sa atong Uniberso. Atong tan-awon ang nagkalainlaing paagi sa paglihok sa Espiritu Santo:
Paglalang: Ang Espiritu mihuyop ibabaw sa katubigan sa sinugdanan sa Paglalang ug mao ang tinubdan sa kinabuhi. Kon pamalandongan nimo kini pag-ayo, imong makita nga lisod hatagan ug kahulogan ang โkinabuhi.โ Unsa gayod ang naghatag ug kinabuhi? Unsa ang nagpatunhay sa kinabuhi? Sa mga tanom, mga mananap o mga tawo man, walay siyentipikong pagkadiskobre nga makapadayag sa tinuod nga tinubdan sa kinabuhi mismo. Daghan ang mahimong isulti bahin sa buhing mga binuhat ug sa ilang paglihok gikan sa panglantaw sa siyensiya. Apan ngano nga naglihok sila, lahi na kana nga pangutana. Ug ang tubag mao ang Espiritu Santo nga naghatag ug kinabuhi ug nagpatunhay sa tanang kinabuhi.
Saad, mga Teopaniya, ug ang Balaod: Ang Dios misulti kang Moises, kang Josue ug sa dagkong mga propeta sa nagkalainlaing paagi. Kining mga pagpadayag sa presensiya sa Dios gitawag ug mga teopaniya. Ang balaod, nga gihatag pinaagi kang Moises, usa usab ka pagpadayag sa kahusay ug paggiya sa Dios. Kining tanan nagtudlo sa saad sa Dios sa umaabot Niyang gasa sa kaluwasan. Ang teopaniya usa ka pagpadayag sa Dios, pinaagi sa paglihok sa Espiritu Santo, nga nagtudlo sa saad sa Dios nga sa kataposan matuman pinaagi sa Espiritu Santo.
Gingharian: Ang mga gingharian sa Daang Tugon nagtudlo usab sa saad sa usa ka walay kataposang Gingharian nga tukoron ni Kristo ug dumalahon sa Espiritu Santo. Kining mga gingharian sa Daang Tugon nangapukan sa dihang ang mga tawo napakyas sa pagkinabuhi sumala sa balaod nga gipadayag sa Espiritu. Busa, ang ilang kawalay katakos sa pagtuman sa balaod usa ka timaan nga nagkinahanglan pa sila ug labaw pa niini. Gikinahanglan nila ang kahingpitan sa pagbubo sa Espiritu Santo. Kini balikbalik nga nagtudlo sa panginahanglan ug usa ka Mesiyas. Kanang Mesiyas moabot ug, sa kataposan, mohatag sa Espiritu Santo.
San Juan Bautista: Si Juan โnapuno sa Espiritu Santoโ sukad pa sa tagoangkan sa iyang inahan. Siya ang labing bantogan sa mga propeta nga misulti uban sa pagdihog sa Espiritu sa Dios. Pinaagi sa kamot ni Juan gibunyagan si Jesus, ug human niini ang Espiritu Santo mikunsad sa makita nga dagway.
Ang Atong Mahal nga Inahan: Giandam sa Espiritu Santo si Maria pinaagi sa usa ka talagsaong grasya nga nagpanalipod kaniya gikan sa sala (sumala sa gipatin-aw sa Kapitulo 3). Kini nga grasya gihatag pinaagi sa usa ka talagsaong paglihok sa Espiritu Santo, nga nagpahinungod kaniya sa mga merito sa kamatayon ug Pagkabanhaw sa iyang Anak sa mismong takna sa pagpanamkon kaniya. Unya, gikan pa sa iyang pagkabata, nagkinabuhi siya nga puno sa Espiritu Santo. Sa Anunsiyasyon, gipanamkon ni Maria ang iyang Manluluwas, ug ang Manluluwas sa tibuok kalibotan, โpinaagi sa gahom sa Espiritu Santo.โ
Jesus: Si Jesus mao ang โDinihogan.โ Siya puno sa Espiritu Santo ug usa uban sa Espiritu Santo. Sa Iyang bunyag, ang Espiritu mikunsad diha Kaniya sa kahingpitan. Dili kini nagpasabot nga ang Espiritu Santo wala pa mag-uban Kaniya sa hingpit. Hinuon, kini usa ka pagpadayag sa Espiritu nga uban na kang Jesus, aron ipakita kining kamatuorana. Gisaad ni Jesus sa Iyang mga tinun-an ang Iyang Manlalaban, ang Espiritu Santo. Sa kataposan, sa Iyang kamatayon, Siya โmitugyan sa Iyang Espiritu.โ Ug human sa Iyang Pagkabanhaw, Iyang gihuyop ang Espiritu ngadto sa mga Apostoles ug gisaad nga ipadala ang Iyang Espiritu ngadto sa tanan samtang nangandam Siya sa pagsaka sa Langit.
Pentekostes: Ang Pentekostes mao ang labing tin-aw nga pagpadayag sa Espiritu Santo. Samtang nagkatigom ang mga tinun-an sa lawak sa itaas, may mga dila nga morag kalayo nga mikunsad kanila, ug napuno sila sa Espiritu Santo. Nakadawat sila ug nagkalainlaing mga karisma ug gihatagan ug bag-ong kusog ug kaisog sa pagsangyaw sa Ebanghelyo.
Simbahan: Sa Pentekostes natawo ang Simbahan. Atong makita nga buhi ang Espiritu Santo sa nagkalainlaing paagi diha sa Simbahan karon. Sumala sa gilatid sa sayo pa niining Kapitulo, ang Espiritu Santo mao ang nagtudlo pinaagi sa mga obispo, nagbalaan kanato pinaagi sa pag-ampo ug sa mga sakramento, ug nagpakaylap sa Maayong Balita pinaagi sa mga buhat apostoliko sa Simbahan.
Busa ang Espiritu Santo buhi gayod ug aktibo sa kasaysayan sa atong kalibotan ug padayon nga aktibo sa kinabuhi sa Simbahan. Kini nagdala kanato ngadto sa sunod nga kapitulo mahitungod sa Simbahan mismo!
Sunod: Kapitulo 7 – Ang Simbahan: Ang Buhi nga Lawas ni Kristo!
Anaa Usab sa eBook & Paperback
Amazon.comย โย Google Playย โย iTunesย โย Barnes and Noble

