Vậy Chúa Giêsu Kitô là ai? Người là ai mà lại là Chúa và là Thiên Chúa của chúng ta? Người là ai mà lại là Đấng Cứu Độ và Đấng Cứu Chuộc chúng ta? Người là ai mà lại là Thiên Chúa bởi Thiên Chúa và là Con Một? Người là ai mà lại là Đấng đồng bản thể với Chúa Cha? Chúa Giêsu mang nhiều tước hiệu. Người hằng hữu. Người là Thiên Chúa. Nhưng Người cũng là con người. Và sự thật này đặt trước chúng ta một mầu nhiệm cao cả. Sự thật ấy cũng cho chúng ta thấy tình yêu khôn dò của Thiên Chúa dành cho chúng ta. Vậy chúng ta hãy chiêm ngắm Đấng vừa là Thiên Chúa vừa là con người này, và cố gắng hiểu Người là ai cũng như Người đã làm gì cho nhân loại. Sự thật về căn tính của Chúa Giêsu sẽ khiến chúng ta sửng sốt trong niềm kinh ngạc thánh thiện. Sự thật ấy sẽ khơi lên trong chúng ta lòng yêu mến Người nồng cháy và niềm tri ân thôi thúc chúng ta hiến dâng cuộc đời mình cho Người. Quả thật, cuộc đời Người là câu chuyện vĩ đại nhất từng được kể!
Tuyên xưng đức tin vào một Ngôi Vị
Tôi tin kính một Chúa Giêsu Kitô…
Khi tuyên xưng đức tin vào Đức Kitô, chúng ta tuyên xưng đức tin vào một ngôi vị. Điều này phần nào giống như nói với ai đó: “Tôi tin bạn! Tôi biết bạn có thể làm được việc này hay việc kia. Tôi biết lòng tốt của bạn và tin rằng lòng tốt ấy có thể tỏa sáng, v.v.” Tin vào một người là khẳng định rằng người ấy có tiềm năng làm điều tốt. Chúng ta nhận thấy, nhìn nhận và tuyên xưng điều đó là thật. Tuy nhiên, dù cách hiểu này chạm đến cốt lõi lời tuyên xưng đức tin của chúng ta vào Đức Kitô, chúng ta vẫn cần bổ sung một vài điểm phân biệt quan trọng để tránh hiểu sai.
Trước hết, tin vào Đức Kitô không hẳn là một ân huệ chúng ta dành cho Người, cho bằng là một ân huệ Người ban cho chúng ta. Lời tuyên xưng của chúng ta nảy sinh vì mặc khải công khai về việc “Người là ai” cũng trở nên thiết thân và sống động đối với mỗi người. Thiên Chúa mặc khải cho chúng ta trong lương tâm sự thật về chính Ngôi Vị của Người, và chúng ta đón nhận mặc khải ấy là chân thật. Vì thế, đức tin mang tính cá vị này là một hồng ân và là sự nhận biết chân lý.
Thứ hai, hành vi đức tin của chúng ta cũng là một hành vi yêu mến. Tuyên xưng sự thật về Thiên Chúa là ai nơi Ngôi Vị Chúa Giêsu Kitô cũng chính là yêu mến Người. Khi thực sự biết Người và tin vào Người, chúng ta được thôi thúc yêu mến Người và cộng tác trọn vẹn vào kế hoạch cứu chuộc của Người. Chúng ta không thể vừa hiểu biết Người cách trọn vẹn, lại vừa không yêu mến Người. Thiếu lòng yêu mến cũng hàm ý thiếu sự hiểu biết. Hai điều này luôn đi đôi với nhau.
Thứ ba, việc biết và yêu mến Người làm thay đổi chúng ta, chứ không làm thay đổi Người. Thiên Chúa bất biến và không hề thay đổi. Nhưng chúng ta luôn thay đổi tùy theo việc chúng ta bị cuốn sâu hơn vào Chân Lý hay vào sai lầm. Càng nhận biết Đức Kitô, chúng ta càng được Chân Lý biến đổi và càng trở nên con người trọn vẹn hơn, càng trở nên đúng với con người mà chúng ta được dựng nên để trở thành. Ngược lại, càng thiếu hiểu biết về Đức Kitô, chúng ta càng trở nên ít nhân bản hơn, càng ít sống đúng với con người thật của mình. Vì thế, câu thường được trích dẫn từ Gioan 8:32: “…sự thật sẽ giải phóng anh em” được áp dụng ở đây. Nhận biết Đức Kitô, Đấng là Chân Lý, là Chúa, là Chúa Con, giải phóng chúng ta để chúng ta sống đúng với con người mình. Vậy chúng ta hãy tìm hiểu Người là ai.
Chúng ta hãy dành ít phút tìm hiểu những khía cạnh chuyên môn hơn về việc Chúa Giêsu là ai, danh Người có nghĩa gì và các tước hiệu của Người có ý nghĩa gì.
Trong tiếng Hípri, Giêsu có nghĩa là: “Thiên Chúa cứu độ.” (GLHTCG #430)
Cụm từ này không chỉ cho chúng ta biết Chúa Giêsu là ai — Người là Thiên Chúa — mà còn cho biết sứ mạng của Người là gì — là cứu độ! Khi dân thời Cựu Ước ngày càng tiến triển trong việc hiểu biết chính mình và sự can dự của Thiên Chúa vào cuộc sống của họ, họ dần dần hiểu sâu sắc hơn về thực tại tội lỗi. Tin mừng là cùng với việc hiểu rõ hơn về thực tại tội lỗi, họ ngày càng ý thức hơn rằng mình cần một Đấng Cứu Độ. Chúa Giêsu trở nên Đấng Cứu Độ đã được hứa ban ấy. Và chính danh Giêsu giờ đây là danh thánh thiêng, đầy quyền năng và được kêu cầu trong lời cầu nguyện. Chỉ cần kêu cầu danh Chúa Giêsu cũng đã là cầu nguyện. Có quyền năng nơi danh Chúa Giêsu! Một ngày kia, mọi người sẽ quỳ gối khi danh này được công bố!
Từ “Kitô” xuất phát từ bản dịch Hy Lạp của từ Mêsia trong tiếng Hípri, có nghĩa là “được xức dầu.” (GLHTCG #436)
Cũng như một vị vua hay một ngôn sứ được xức dầu để thi hành sứ mạng, Đức Kitô cũng vậy. Người được Chúa Cha xức dầu bằng Chúa Thánh Thần. Ngay trong việc Người được xức dầu, chúng ta thấy trọn vẹn hoạt động của Ba Ngôi.
Chỉ trong mầu nhiệm Vượt Qua, người tín hữu mới có thể hiểu tước hiệu “Con Thiên Chúa” theo ý nghĩa trọn vẹn của tước hiệu ấy. (GLHTCG #444)
Tước hiệu “Con” của Chúa Giêsu được nhiều người nhắc đến nhiều lần trong các sách Tin Mừng. Tước hiệu này đôi khi cũng được sử dụng trong Cựu Ước. Tước hiệu ấy nói lên rằng Người hằng hữu, hiện hữu trước cả vũ trụ, và luôn ở trong mối tương quan độc nhất vô nhị này với Chúa Cha. Tước hiệu ấy cũng mặc khải sự thân mật giữa Chúa Cha và Chúa Con. Chúa Giêsu là “Con Yêu Dấu”. Mối tương quan trong Ba Ngôi là một mối tương quan sâu xa và mang tính ngôi vị. Đó là một mối tương quan mặc khải sự gắn bó gia đình.
Người còn được gọi là Người Con “Duy Nhất Được Sinh Ra”. Điều này hàm ý rằng Người là Đấng duy nhất có bản tính như thế. Không có ai khác giống như Người. Quả thật, tất cả chúng ta đều là con cái Thiên Chúa, nhưng chúng ta được gọi là “nghĩa tử” của Thiên Chúa. Chúa Giêsu là Đấng duy nhất “được sinh ra” bởi Chúa Cha. Điều này một lần nữa cho thấy mối tương quan độc nhất của Người với Chúa Cha, và cho thấy rằng chính Người, và chỉ một mình Người, thông phần vào chính bản tính của Chúa Cha. Người là Thiên Chúa. Người là Ánh Sáng bởi Ánh Sáng. Người là Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật. Người được sinh ra mà không phải được tạo thành. Nói cách khác, Người là Đấng độc nhất vô nhị và có một mối tương quan hết sức đặc biệt, độc nhất với Chúa Cha. Mối tương quan ấy phải luôn được tôn vinh, thờ phượng, nhìn nhận và xác định là độc nhất vô nhị. Kinh Tin Kính còn tuyên xưng Người “đồng bản thể” với Chúa Cha. Đây là một thuật ngữ triết học, một lần nữa khẳng định rằng Người cũng là Thiên Chúa. Người có cùng một “bản thể” thần linh với Chúa Cha.
Tân Ước dùng tước hiệu “Chúa” theo ý nghĩa trọn vẹn này cho cả Chúa Cha lẫn—đây là điều mới mẻ—Chúa Giêsu; nhờ đó, Người được nhìn nhận là chính Thiên Chúa (x. 1 Cr 2:8). (GLHTCG #446)
Tước hiệu “Chúa” thường được dùng cho Chúa Giêsu. Đây là một tước hiệu diễn tả lòng tôn kính sâu xa. Nhưng tước hiệu này cũng được dùng cho Chúa Cha. Vì “Chúa” được dùng cho cả Chúa Giêsu lẫn Chúa Cha, nên tước hiệu ấy chỉ về thần tính của Chúa Giêsu, cũng như Chúa Cha có thần tính.
Nhờ Người, Muôn Vật Được Tạo Thành (Gioan 1:3)
Câu này có ý nghĩa khá đơn giản, nhưng đồng thời cũng rất sâu xa và nhiệm mầu. Trước hết, câu này cho thấy Ba Ngôi hành động trong sự hiệp nhất. Mọi điều Chúa Cha thực hiện đều được thực hiện trong sự hiệp nhất với Chúa Con. Các Ngài hành động như một. Ý muốn của các Ngài là một. Tuy nhiên, các Ngài vẫn phân biệt về Ngôi Vị. Nhưng điểm then chốt ở đây là sự hiệp nhất trong hành động của các Ngài. Thế giới thụ tạo là công trình của Thiên Chúa Cha, nhờ Chúa Con, bởi quyền năng Chúa Thánh Thần. Điều này đơn giản, nhưng cũng nhiệm mầu. Điều đó dẫn chúng ta đến điểm thứ hai.
Chúng ta không thể hiểu thấu và lĩnh hội trọn vẹn hành vi sáng tạo. Điều ấy vượt quá khả năng của chúng ta. Đó là một hành vi vinh hiển, có thật, một hành vi của Thiên Chúa, nhưng đồng thời cũng nhiệm mầu. Mầu nhiệm không hẳn là điều chúng ta không thể lý giải. Đúng hơn, trong ngôn ngữ Kitô giáo, mầu nhiệm là điều chúng ta được mời gọi không ngừng đi vào ngày một sâu hơn. Hành vi sáng tạo cũng vậy. Thiên Chúa, với quyền năng toàn năng của Người, đã có thể tạo dựng muôn loài. Anh chị em hãy suy ngẫm chân lý đức tin đơn sơ này, và khi suy ngẫm, hãy để chân lý ấy thấm sâu hơn vào lòng mình.
Một trong những mầu nhiệm cao cả nhất của Thiên Chúa là việc Nhập Thể. Nhập Thể là việc Thiên Chúa mặc lấy bản tính của chúng ta. Người mặc lấy chính bản tính mà Người đã tạo dựng. Vậy giờ đây, chúng ta hãy tìm hiểu mầu nhiệm Người “từ trời xuống thế”.
Thiên Chúa Làm Người—Vì Sao Người Đã Làm Như Vậy
Vì loài người chúng ta và để cứu độ chúng ta, Người đã từ trời xuống thế…
Tại sao Thiên Chúa đã trở thành một con người? Chúng ta đã quá quen với câu chuyện này đến nỗi có thể bỏ qua câu hỏi quan trọng ấy. Và nếu bỏ qua câu hỏi, chúng ta cũng có thể bỏ lỡ câu trả lời. Chẳng lẽ Người không thể cứu chúng ta bằng một cách khác sao? Người có thật sự phải được sinh ra bởi Đức Trinh Nữ Maria không? Người có phải trở thành một trẻ thơ không? Một trẻ thơ nghèo khó? Được nuôi dưỡng như bao trẻ thơ khác? Tập đi và tập nói? Lớn lên và trưởng thành? Người có thật sự phải trở nên một người trong chúng ta, chia sẻ mọi khía cạnh trong cuộc sống của chúng ta không?
Câu trả lời đúng là vừa “có” vừa “không”. “Không” theo nghĩa Thiên Chúa có thể làm bất cứ điều gì Người muốn. Người đã có thể chọn một con đường cứu chuộc khác. Nhưng Người đã không làm như vậy. Vì thế, chúng ta thậm chí không nên đặt câu hỏi liệu Người có thể chọn cứu chuộc chúng ta bằng một cách khác hay không. Thực tại là thực tại, và mọi sự vốn như thế. Chỉ vậy thôi.
Câu trả lời cũng là “có”. Đúng vậy, Thiên Chúa đã phải trở nên một người trong chúng ta, đơn giản vì đó là thánh ý của Người và mọi sự vốn như thế. Vì vậy, chúng ta nên đón nhận sự thật này như một sự thật, và thay vì quá chú tâm tìm hiểu “tại sao”, chúng ta nên tìm hiểu những hệ quả của việc Người làm người.
Thiên Chúa Làm Người—Điều Người Đã Thực Hiện
Vậy việc Thiên Chúa làm người đem lại những hệ quả nào? Điều này tác động đến chúng ta và đem lại điều gì cho chúng ta? Cuộc sống của chúng ta chịu ảnh hưởng thế nào bởi hành vi ấy? Đây là những câu hỏi có ý nghĩa hết sức sâu xa.
Trước hết, chúng ta có thể nói rằng việc Thiên Chúa làm người—mầu nhiệm Nhập Thể—hòa giải chúng ta với Chúa Cha. Nói cách khác, đã có một vấn đề. Một điều gì đó đã bị đổ vỡ. Chúng ta đã không sống trong bình an và hòa hợp với Chúa Cha. Và điều này cần phải được hàn gắn. Vì thế, khi Chúa Giêsu mặc lấy bản tính nhân loại của chúng ta, một sự tái hợp nào đó với Thiên Chúa đã đột nhiên diễn ra. Chúa Giêsu là Thiên Chúa và cũng là con người. Vì Người là Thiên Chúa, nên Người hoàn toàn hiệp nhất với Chúa Cha. Và nhân tính của Người đã hoàn toàn kết hợp với thần tính của Người. Do đó, hệ quả là chính nhân loại, nghĩa là chính bản tính nhân loại, đã có thể được tái hợp với Chúa Cha. Giờ đây, anh chị em hãy chậm rãi đọc lại đoạn văn ấy để chắc chắn mình đã theo kịp ý nghĩa của nó. Điều này đòi hỏi thêm một chút tập trung.
Điều này cũng có nghĩa là chúng ta, trong bản tính nhân loại của mình, có thể trải nghiệm tất cả những gì Chúa Giêsu đã trải nghiệm trong bản tính nhân loại của Người. Và một trong những trải nghiệm ấy là tình yêu của Chúa Cha. Vì thế, giờ đây chúng ta có thể lại cảm nghiệm tình yêu này, nhờ nhịp cầu đã được thiết lập giữa Thiên Chúa và nhân loại nơi chính Ngôi Vị của Chúa Giêsu. Sự hiệp nhất này có khả năng trở nên trọn vẹn đến mức chúng ta có thể thực sự thông phần vào thần tính của Thiên Chúa. Nói như vậy thật nhiệm mầu, nhưng đó là sự thật. Chúng ta không thực sự trở thành thần linh, nhưng chúng ta thông phần vào sự sống thần linh của Thiên Chúa.
Chúa Giêsu cũng là mẫu gương hoàn hảo của chúng ta. Không, Người không chỉ là một mẫu gương cho chúng ta noi theo; Người còn hơn thế rất nhiều. Nhưng dù sao, Người vẫn là một mẫu gương. Người là gương mẫu cho chúng ta về sự thánh thiện và hiệp nhất với Chúa Cha. Chúng ta nhìn lên Người để biết phải sống thế nào và hiểu mình được mời gọi sống ra sao trong tư cách là con người. Người là con người hoàn hảo và vì thế, là mẫu gương hoàn hảo.
100/100—Trọn vẹn là Thiên Chúa và trọn vẹn là con người
Chúa Giêsu không phải một phần là Thiên Chúa và một phần là con người. Người không giống một vị thần Hy Lạp có mẹ là người phàm và cha là thần linh. Trái lại, Người mang lấy cả hai bản tính một cách trọn vẹn 100%. Khái niệm này tương tự với cách hiểu đã trình bày ở trên: Kinh Thánh được Thiên Chúa linh hứng 100% và cũng là công trình của tác giả nhân loại 100%. Điều này cũng tương tự với cách hiểu rằng con người là một thể thống nhất trọn vẹn gồm xác và hồn.
Chúa Giêsu luôn là Thiên Chúa. Thiên Chúa Ngôi Con đã hiện hữu từ đời đời. Người không được tạo dựng vào thời điểm Người trở thành con người. Tuy nhiên, linh hồn chúng ta thì được tạo dựng vào thời điểm ấy. Chúng ta không hiện hữu từ đời đời. Chúng ta có thể tồn tại mãi mãi, theo nghĩa từ nay chúng ta sẽ luôn hiện hữu. Nhưng chúng ta không hiện hữu từ đời đời, vì chúng ta có một khởi đầu xác định. Chúa Giêsu thì khác. Người là Thiên Chúa từ đời đời và, vì là Thiên Chúa, Người không có khởi đầu. Nhưng vào một thời điểm trong lịch sử nhân loại, Người đã mang lấy bản tính mới này, tức là bản tính nhân loại. Người là Đấng duy nhất từng làm điều này, và đó là điều chúng ta gọi là mầu nhiệm Nhập Thể.
Trong bài suy niệm trước đây về linh hồn con người, chúng ta đã xem xét sự thật triết học rằng thân xác và linh hồn kết hợp với nhau nơi ngôi vị của mỗi người chúng ta. Mỗi người chúng ta là một ngôi vị gồm thân xác và linh hồn. Chúa Giêsu cũng có một thân xác nhân loại và một linh hồn nhân loại. Người là một Ngôi Vị thần linh duy nhất, là Con Hằng Hữu của Thiên Chúa, Đấng đã mặc lấy trọn vẹn bản tính nhân loại mà vẫn không ngừng là Thiên Chúa. Người không phải là hai ngôi vị, nhưng là một Ngôi Vị duy nhất với hai bản tính: thiên tính và nhân tính. Hai bản tính này kết hợp hoàn hảo nơi Người mà không pha trộn hay lẫn lộn. Một lần nữa, ngôn ngữ này diễn tả một mầu nhiệm, nhưng điều đó không nên ngăn cản chúng ta sử dụng ngôn ngữ ấy.
Trong thân xác và linh hồn ấy, chúng ta chiêm ngắm một mầu nhiệm khác. Chúa Giêsu có hai ý chí—một ý chí nhân loại và một ý chí thần linh. Tuy nhiên, đồng thời cũng phải nói rằng, một cách mầu nhiệm, hai ý chí ấy hiệp nhất nên một. Hai ý chí ấy không đối nghịch hay chống lại nhau. Cả hai hiệp nhất nơi Người và cùng hành động như một. Và cách thể hiện tột đỉnh sự hiệp nhất ý chí ấy cho thế giới thấy chính là việc Người tự do đón nhận và sẵn lòng chấp nhận thánh ý Chúa Cha để ôm lấy Thập Giá.
Sau cùng, chúng ta cần chỉ ra rằng trái tim Chúa Giêsu thực sự là trái tim nhân loại và thực sự là trái tim thần linh. Đây là một thực tại KỲ DIỆU để suy niệm. Điều đó có nghĩa là một con người có khả năng yêu thương như Thiên Chúa. Một con người yêu thương bằng chính tình yêu của Thiên Chúa. Trái tim Thiên Chúa đang sống trong bản tính nhân loại. Một lần nữa, thật đáng kinh ngạc! Điều này thật phi thường và có ý nghĩa vô cùng lớn lao đối với mọi người. Nó cho chúng ta thấy khả năng yêu thương mà giờ đây chúng ta có được. Đó là một khả năng vô hạn, và tất cả chúng ta đều được mời gọi thông phần vào khả năng ấy!
Giờ đây, chúng ta hướng về Đức Mẹ và suy niệm về Mẹ cùng vai trò của Mẹ trong công trình cứu độ.
Kế hoạch hoàn hảo của Thiên Chúa
…và bởi phép Chúa Thánh Thần, Người đã nhập thể trong lòng Trinh Nữ Maria, và đã làm người.
Chính Chúa Thánh Thần đã rợp bóng trên Đức Trinh Nữ Maria, mời gọi Mẹ cộng tác vào việc Nhập Thể. Nhập Thể là thời điểm trong lịch sử khi Thiên Chúa, Ngôi Con hằng hữu, mang lấy xác phàm trong lòng Đức Maria. Điều này không diễn ra qua hành vi vợ chồng, nhưng nhờ Chúa Thánh Thần rợp bóng. Đây là khởi đầu của “thời gian viên mãn”, vì giờ đây Thiên Chúa kết hợp với nhân loại một cách mới mẻ và sâu xa.
Đức Maria đã được tuyển chọn cho sứ mạng này từ muôn thuở. Từ đời đời, Thiên Chúa đã muốn thực hiện việc này nơi Mẹ và qua Mẹ. Nhưng Mẹ phải là người tự nguyện cộng tác. Bà Evà đã nói “không” với Thiên Chúa bằng sự bất tuân của mình, và vì thế, nhân loại đã phải chịu những hậu quả. Đức Maria đã mở đường cho nhân loại bước vào mối tương quan mới này với Thiên Chúa bằng lời “xin vâng” của Mẹ. Nhờ sự tự do chọn vâng phục của Mẹ, Đấng Cứu Độ đã đến.
Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội
Thiên Chúa đã chuẩn bị Đức Mẹ cho điều này bằng một ân sủng đặc biệt. Chúng ta gọi đó là “ân sủng đi trước”. Mẹ đã được gìn giữ khỏi những hậu quả của tội nguyên tổ ngay từ giây phút được thụ thai. Chúng ta gọi điều này là “Vô Nhiễm Nguyên Tội”. Trong việc gìn giữ ấy, Thiên Chúa đã áp dụng quyền năng cứu chuộc của Đức Kitô, Con của Mẹ, một cách hồi tố. Thiên Chúa đã thực hiện điều này như thế nào? Chúng ta không biết chắc. Nhưng Người đã làm điều đó; và vì Người là Thiên Chúa, hiển nhiên Người biết mình đang làm gì và làm điều ấy như thế nào. Thiên Chúa vượt trên thời gian, nên Người có thể hành động bên ngoài thời gian—và đó là điều Người đã làm. Người đã lấy quyền năng cứu độ từ cuộc đời, cái chết và sự phục sinh của Con Người mà thông ban cho Đức Trinh Nữ ngay từ giây phút Mẹ được thụ thai. Như thế, Con của Mẹ là Đấng Cứu Độ của Mẹ, và Người đã cứu Mẹ ngay cả trước khi Người được sinh ra. Thật là một mầu nhiệm đức tin tuyệt vời để suy niệm!
Ân sủng Vô Nhiễm Nguyên Tội này chắc chắn đã có những tác động lớn lao nơi Đức Maria. Nhưng điều quan trọng cần lưu ý là việc Mẹ được gìn giữ ngay từ giây phút được thụ thai không làm cho Mẹ kém là người hơn. Trái lại, theo một nghĩa nào đó, điều ấy khiến Mẹ sống nhân tính trọn vẹn hơn. Nói cách khác, người ta thường nói rằng “làm người thì phải phạm tội”. Nhưng điều đó không đúng. Nói cho chính xác, tội lỗi không phải là điều thuộc về bản chất con người chúng ta. Thực ra, điều ngược lại mới đúng. Phạm tội thực sự là hành động trái với nhân tính và phẩm giá của chúng ta. Vì thế, ngoài Con của Mẹ, Đức Maria là người duy nhất luôn hành động phù hợp với phẩm giá con người của mình. Và sự cộng tác hoàn hảo của Mẹ với kế hoạch vĩnh cửu của Thiên Chúa trong mầu nhiệm Nhập Thể là mẫu gương hoàn hảo cho thực tại ấy. Mẹ không bị buộc phải luôn hành động trong sự vâng phục và yêu thương, nhưng Mẹ đã làm như vậy theo ý chí tự do của chính mình. Lời “xin vâng” hoàn hảo của Mẹ là một mẫu gương cho cách Mẹ luôn sống trong suốt cuộc đời. Trong lời “xin vâng” ấy, Mẹ đã thưa: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói” (Lc 1:38).
Mẹ Thiên Chúa
Đức Maria được tôn xưng bằng nhiều tước hiệu, và trong số đó, tước hiệu thánh thiêng nhất là “Mẹ Thiên Chúa”. Mẹ được tôn xưng như thế vì Mẹ đã cưu mang Người Con vĩnh cửu làm con của mình. Mẹ là Đấng cưu mang Thiên Chúa. Thật ra, tước hiệu này nói về Chúa Giêsu cũng nhiều như nói về Đức Maria. Chúa Giêsu là Thiên Chúa thật và là người thật. Vì nơi chính Người không có sự phân chia, nên Đức Maria là mẹ của Ngôi Vị này. Và Ngôi Vị này vừa là Thiên Chúa vừa là con người. Vì thế, nếu ai nói rằng Đức Maria chỉ là mẹ phần xác của Chúa Con, thì điều đó thật lạ lùng và không chính xác. Một người mẹ là mẹ của một ngôi vị, chứ không phải của một bản tính. Con của Mẹ là một Ngôi Vị, và Ngôi Vị này là Thiên Chúa. Vì vậy, kết luận hợp lý và dứt khoát là Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa.
Người Mẹ Đồng Trinh
Kinh Thánh nói rất rõ rằng Đức Maria đã thụ thai Chúa Giêsu mà vẫn đồng trinh—nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần. Ngoài ra, Giáo Hội luôn nhất quán dạy rằng Mẹ trọn đời đồng trinh. Mẹ không có người con nào khác và chưa bao giờ có quan hệ vợ chồng với Thánh Giuse. Đôi khi điều này gây bối rối vì trong Kinh Thánh có những chỗ nhắc đến anh chị em của Chúa Giêsu. Nhưng cách nói này thường được dùng để chỉ anh chị em họ. Vì thế, điều này không nên khiến chúng ta bối rối nếu chúng ta hiểu cách dùng ngôn ngữ thời ấy. Thật ra, đây vẫn là một lối nói phổ biến trong các nền văn hóa khác ngày nay. Chẳng hạn, người dân ở nhiều quốc gia châu Phi thường gọi những người cùng làng là anh chị em của mình khi họ gặp nhau bên ngoài ngôi làng ấy.
Trong kế hoạch của Thiên Chúa, Đức Maria chỉ có một Người Con vì nhiều lý do. Đặc biệt là vì tất cả chúng ta đều được mời gọi trở nên anh chị em của Đức Kitô nhờ được nhận làm nghĩa tử trong đời sống thiêng liêng. Vì thế, nếu Chúa Giêsu có anh chị em ruột, điều đó hẳn đã làm suy giảm tình huynh đệ thiêng liêng của Người với họ. Điều đó hẳn đã khiến mối tương quan của họ với Chúa Giêsu trở nên khác biệt. Nhưng Thiên Chúa mong muốn có mối tương quan thiêng liêng sâu xa hơn này với hết mọi người. Đức Maria là người duy nhất có quan hệ huyết thống với Chúa Giêsu; vì thế, Mẹ có một mối dây liên kết đặc biệt với Người mà không ai khác có được. Nhưng điều đó phải là như thế nếu Thiên Chúa trở nên người thật.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là ngay cả mối dây liên kết sâu xa nhất của Đức Maria với Chúa Giêsu cũng không phát xuất từ quan hệ huyết thống thể lý của Mẹ. Trước hết và trên hết, mối dây ấy phát xuất từ thiên chức làm mẹ thiêng liêng của Mẹ. Mẹ kết hợp với Con mình chủ yếu nhờ đức tin và sự vâng phục hoàn hảo của Mẹ. Chính mối dây liên kết này vượt trên mối dây tự nhiên.
Kết Quả Sau Cùng
Đức Maria hóa giải tội lỗi của Evà và nhờ đó trở thành người Mẹ mới của mọi sinh linh. Mẹ là Evà mới trong trật tự ân sủng. Vì thế, Mẹ trở thành mẹ thiêng liêng của chúng ta trong mức độ chúng ta kết hợp với Con của Mẹ. Khi nên một với Chúa Giêsu, chúng ta đón nhận chính Mẹ của Người làm Mẹ trong gia đình nhân loại mới này. Và sự vâng phục hoàn hảo của Chúa Giêsu làm cho Người trở thành Ađam mới, người Cha mới của mọi sinh linh. Vì thế, chúng ta không chỉ là anh chị em thiêng liêng của Chúa Giêsu, mà Người còn là cha của chúng ta trong trật tự ân sủng. Và chỉ trong Người, chúng ta mới có thể gọi Chúa Cha duy nhất trên trời là “Cha chúng con”.
Giờ đây, sau khi đã suy niệm về Chúa Giêsu là Thiên Chúa và về việc Người nhập thể làm người, chúng ta hãy tìm hiểu cuộc thương khó và cái chết của Người.
Tiếp theo: Chương 4 – Thiên Chúa Chịu Chết
Cũng có bản sách điện tử & sách bìa mềm
Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble
