Polski

Rozdział 7 — Kościół

Powrót do spisu treści

„Kościół” jest ludem, który Bóg gromadzi na całym świecie. Istnieje on we wspólnotach lokalnych i urzeczywistnia się jako zgromadzenie liturgiczne, przede wszystkim eucharystyczne. Kościół żyje Słowem i Ciałem Chrystusa, sam stając się w ten sposób Jego Ciałem (KKK nr 752).

Czy Jezus naprawdę od nas odszedł? Czy rzeczywiście wstąpił do nieba ze swoim ciałem? Tak i nie. Tak, wstąpił do nieba i zasiada po prawicy Ojca. Ale nie — nie opuścił nas. Dziś jest w pełni żywy w Kościele. Kościół jest Jego Ciałem i jest żywą obecnością Chrystusa. Aby to zrozumieć, potrzeba nieco refleksji na modlitwie.

Gdy Jezus wstąpił do nieba, obiecał zesłać Parakleta, Ducha Świętego. Gdy Duch Święty zstąpił, narodził się Kościół. A ponieważ Duch Święty nieustannie zstępuje, Kościół trwa. Jako członkowie Kościoła stajemy się de facto członkami Ciała Chrystusa. Jesteśmy Jego rękami i stopami, Jego ustami i sercem. Stajemy się żywą obecnością Chrystusa. Ważne jest, aby właściwie to rozumieć. Po pierwsze, nie powinniśmy myśleć, że w jakiś sposób „jestem Chrystusem” dzięki własnym dobrym uczynkom. Nie, chodzi nam o to, że Chrystus postanowił żyć w nas na tyle, na ile Go do siebie dopuszczamy. A gdy Go do siebie dopuszczamy, to On żyje w nas! Bycie członkiem Ciała Jezusa Chrystusa jest przede wszystkim Jego działaniem w naszym życiu. Powinno to budzić w nas wdzięczność, pokorę i pełen czci zachwyt.


Kilka wstępnych rozróżnień

Zanim zaczniemy zgłębiać rozumienie Kościoła, musimy dokonać kilku wstępnych rozróżnień. Musimy odróżnić słowo „Katolicki” (pisane wielką literą K) od słowa „katolicki” (pisanego małą literą k). Powinniśmy też rozróżnić „Kościół katolicki” i „Kościół Chrystusowy”. Proszę, zachowaj tu cierpliwość. Początkowo może się to wydawać zawiłe, ale warto podjąć ten wysiłek. Oto te rozróżnienia:

Kościół Chrystusowy: To najszersze określenie Kościoła. Odnosi się do Kościoła w całej jego pełni, tak jak widzi go Bóg. Obejmuje każdą osobę na ziemi, w czyśćcu i w niebie, która jest zjednoczona z Chrystusem. Odnosi się do wszystkich zjednoczonych z Chrystusem indywidualnie, a także do wszystkich zorganizowanych grup ludzi (Kościołów i wspólnot chrześcijańskich), które choćby w minimalnym stopniu są zjednoczone z Chrystusem i albo znajdują się na drodze do zbawienia, albo już je osiągnęły. Mógłby obejmować nawet osoby, które bez własnej winy nie znają Chrystusa w sposób wyraźny, a jednak podążają za Jego głosem w swoim sumieniu. Jest to zatem spojrzenie całościowe. To pełny obraz Kościoła i właśnie o nim mówimy we wszystkich omawianych tu symbolach i obrazach Kościoła.

Kościół katolicki: Chodzi tu o słowo „Katolicki” pisane wielką literą „K”. Mamy przez to na myśli Kościół rzymskokatolicki, któremu przewodzi papież w Rzymie. W Kościele katolickim trwa pełnia Kościoła Chrystusowego. Innymi słowy, wszystko jest tutaj! Nauczanie, łaska, świadectwo wiary, działalność misyjna i tak dalej. Jest on najbardziej widzialnym i najpełniejszym znakiem Kościoła Chrystusowego, jaki istnieje na ziemi. Nie oznacza to, że inni chrześcijanie nie mogą być członkami Ciała Chrystusa, ponieważ mogą nimi być. Jednak tylko Kościół katolicki zawiera pełnię wylania łaski i prawdy. Mówiąc potocznie, Kościół katolicki to „naprawdę to!”

katolicki: Chodzi tu o słowo „katolicki” pisane małą literą „k”. Odnosi się ono do jednego szczególnego aspektu Kościoła Chrystusowego — jego powszechności! Przyjrzymy się temu w dalszej części tego rozdziału, gdy będziemy mówić o czterech przymiotach Kościoła.


Symbole Kościoła

Jednym ze sposobów, w jakie Pismo Święte uczy nas wielu prawd naszej wiary, jest posługiwanie się symbolicznymi obrazami. Takie obrazy odnoszą się również do Kościoła. Oto kilka obrazów biblijnych, które pomagają nam lepiej zrozumieć Kościół:

Lud Boży: Ten obraz pokazuje, że należymy do Boga. Ma On do nas pewne „prawo własności”. Pokazuje również, że Kościół jest wybrany spośród ludzi, którzy odrzucili Boga i nie są Jego ludem. Oznacza to, że lud Boży tworzą ci, którzy odpowiedzieli na wezwanie do powrotu do Niego i wyjścia z grona zagubionych. Jako lud Boży jesteśmy wezwani do udziału w potrójnej misji Chrystusa: Kapłana, Proroka i Króla. (1) Kapłan: Składamy nasze życie w ofierze Ojcu. (2) Prorok: Nieustannie głosimy wszędzie Ewangelię słowem i czynem. (3) Król: Kierujemy własnymi duszami, naszymi rodzinami i całym społeczeństwem zgodnie z wolą Bożą.

Ciało Chrystusa: Chrystus jest naszą Głową, a my jesteśmy Jego Ciałem. Jako członkowie uczestniczymy w samym Jego życiu i Osobie, lecz On nadal pozostaje naszą Głową. Jako członkowie Jego Ciała jesteśmy z Nim ściśle zjednoczeni. Nie jesteśmy jedynie Jego naśladowcami, a On nie jest jedynie naszym przykładem — uczestniczymy bowiem w Jego życiu, a On jest naszą Głową.

Owczarnia: Zagroda dla owiec. My jesteśmy Trzodą, a Kościół jest całą owczarnią. Chrystus jest Pasterzem.

Pole uprawne: Kościół jest prawdziwie żyzną ziemią, która przynosi obfitość dobrych owoców. Jest naprawdę urodzajną glebą.

Boża budowla: Chrystus jest kamieniem węgielnym, na którym zbudowany jest Kościół, będący mieszkaniem Boga i Jego ludu.

Oblubienica Chrystusa: Jesteśmy zaślubieni Chrystusowi, zjednoczeni z Nim w jedno.

Świątynia Ducha Świętego: Ludzka dusza i ciało są nierozłączne.  Ich jedność stanowi osobę ludzką.  Podobnie Ciało Chrystusa i Duch Święty są ze sobą ściśle zjednoczeni, tak jak dusza i ciało.  Stanowią jedno i działają jako jedno.  Tak więc Duch Święty, zamieszkujący w Ciele Chrystusa, jest Kościołem.  Jednym z przejawów obecności Ducha Świętego w Kościele są liczne, żywe w nim charyzmaty.  Charyzmat to szczególny dar udzielony poszczególnym członkom Ciała Chrystusa, aby służył budowaniu Kościoła.  Istnieją liczne charyzmaty, takie jak umiejętność dobrego zarządzania, prorockie nauczanie, niezwykłe współczucie dla ubogich i wiele innych.  Są też pewne wyjątkowe charyzmaty, takie jak dar uzdrawiania oraz inne dary czynienia cudów. 

Nasza Matka: Rodzimy się do nowego życia przez tę nową matkę — Kościół.  W tej roli widzimy także naszą Najświętszą Matkę, czemu przyjrzymy się bliżej w dalszej części tego rozdziału.  Na razie jednak widzimy w Niej obraz Kościoła, ponieważ wszyscy, którzy rodzą się na nowo w łasce, rodzą się na nowo z Niej w Jej Synu Jezusie.  Jest Ona Matką Syna Bożego; dlatego jest Matką tych, którzy są członkami Ciała Jej Syna.


Nieco perspektywy historycznej

Dlaczego Bóg stworzył wszechświat?  Odpowiedź jest prosta.  Uczynił to dla Kościoła.  Kościół był w zamyśle Ojca od wieczności, a wszystko, co On stworzył, miało zapewnić Kościołowi miejsce istnienia.  Lud Boży, Ciało Chrystusa, Owczarnia i inne obrazy Kościoła — wszystko to istnieje w tym wspaniałym wszechświecie stworzonym przez Boga.  I to dla tego Kościoła stworzył On wszystko.

Na początku dziejów nasi pierwsi rodzice zgrzeszyli i zerwali swoją więź z Bogiem.  Utracili komunię z Nim.  Lecz właśnie w tej chwili Bóg Ojciec zaczął nas przygotowywać do ponownego zgromadzenia przy Nim w Kościele, Ciele Jego Syna.  Pragnął spojrzeć na nas i znów zobaczyć swoich synów i córki.  Tym właśnie jest Kościół!  

Powoli, z biegiem czasu, Bóg zaczął przygotowywać i gromadzić sobie lud.  Zaczął gromadzić przy sobie lud, który miał Go miłować w wolności i na nowo zjednoczyć się z Nim w Jego Synu przez działanie Ducha Świętego.  Czynił to, zawierając przymierze z Noem, Abrahamem, a następnie ze wszystkimi patriarchami i prorokami.  Stopniowo Bóg zaczął ustanawiać nowy porządek i nową więź z ludźmi, których stworzył.  I stopniowo dawał początek temu, co miało stać się Kościołem.

Gdy Syn przyjął ciało i stał się jednym z nas, możliwość zjednoczenia z Bogiem zaczęła się w pełni urzeczywistniać.  Jego śmierć zniszczyła następnie samą śmierć, a Jego zmartwychwstanie umożliwiło wszystkim, którzy mają udział w Jego ludzkiej naturze, również powstanie z martwych wraz z Nim.  Umieramy dla grzechu i powstajemy do życia w łasce.  To dokonujące się w naszym codziennym życiu działanie jednoczy nas z Chrystusem, czyniąc nas w ten sposób członkami Kościoła.

Jezus ustanawia swoje Królestwo, a Królestwo to osiągnie pełnię w przyszłości, gdy On powróci w całej chwale, niszcząc na wieczność wszelki grzech i śmierć.  Jednak Jego Królestwo i panowanie są już dziś ustanowione w Kościele, gdy oddajemy Mu swoje życie i pozwalamy Mu nami kierować.  Przez ten akt stajemy się członkami tego nowego Królestwa, które nazywa się Kościołem.


Tajemnica Kościoła

Kościół jest zarazem materialny i duchowy.  Jest ludzki i Boski.  To Chrystus i Jego lud żyjący razem w jedności, jako jedno.  Jest to wielka tajemnica.  Ale jest to również chwalebna rzeczywistość.  Święty Bernard z Clairvaux ujmuje to tak:

O pokoro! O wzniosłości! Zarazem przybytek z cedru i sanktuarium Boga; ziemskie mieszkanie i niebiański pałac; dom z gliny i królewska komnata; ciało śmierci i świątynia światła; a wreszcie zarówno przedmiot pogardy dla pysznych, jak i oblubienica Chrystusa! Czarna jest, lecz piękna, o córki jerozolimskie, bo choć trud i ból długiego wygnania mogły zmienić jej barwę, to jednak przyozdobiło ją piękno nieba (św. Bernard z Clairvaux, In Cant. Sermo 27:14: PL 183:920D). (KKK #771) 

Kościół postrzegany jest także jako sakrament Boga.  Mówiąc o „sakramencie”, nie mamy na myśli jedynie siedmiu sakramentów.  Widzimy raczej Kościół jako „sakrament” przez analogię.  Być może w pewnym sensie moglibyśmy nazwać Kościół ósmym sakramentem, przynajmniej w znaczeniu analogicznym.  Sakrament jest rzeczywistością materialną, znakiem obejmującym czynności i materię, który sprawia prawdziwą obecność Chrystusa w świecie.  Jest sposobem jednoczenia nieba i ziemi.  Otóż Kościół jest tą samą rzeczywistością.  Przez materialne aspekty Kościoła przekazywane są aspekty Boskie.  Za pośrednictwem papieża i biskupów Ewangelia jest przekazywana w sposób definitywny w każdym czasie i w każdej epoce.  Przez sakramenty udzielane jest życie łaski.  Za pośrednictwem misjonarzy Ewangelia jest głoszona wszystkim narodom. A przez świętość każdego bez wyjątku członka objawia się Bóg!

Kościół jako sakrament oznacza więc, że niebo przychodzi na ziemię w sposób rzeczywisty i pełen mocy.  Bóg na różne sposoby mieszka w swoim ludzie, w liturgii i w hierarchii Kościoła.  To właśnie te zaślubiny Boga z nami tworzą Jego Kościół!


Przymioty Kościoła

Tradycyjnie mówimy o „czterech przymiotach Kościoła” jako o czterech jego wyjątkowych i fundamentalnych cechach.  Te cztery przymioty wyrażają istotę tego, czym jest Kościół, a gdy rozważamy sposób, w jaki Bóg go zamierzył, pozwalają nam również lepiej poznać samego Boga.  Te cztery przymioty to: jeden, święty, powszechny i apostolski.

Jeden: Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że istnieją niezliczone religie, a nawet niezliczone wyznania chrześcijańskie.  Przyglądając się historii chrześcijaństwa, możemy dostrzec liczne konflikty, które doprowadziły do rozłamów i powstania nowych kościołów.  Nie ma jednak nowego Kościoła, są tylko nowe kościoły.  Chodzi mi o to, że istnieje tylko jedno Ciało Chrystusa, istnieje tylko jeden Kościół, a tym jednym Kościołem jest Kościół Jezusa Chrystusa.  Wierzymy i wyznajemy, że ten jeden Kościół Chrystusa znajduje się w swojej pełni w Kościele katolickim.  Jak czytamy w słowach Soboru Watykańskiego II przytoczonych w Katechizmie:

„Jedynie bowiem przez katolicki Kościół Chrystusowy, który jest powszechną pomocą do zbawienia, można osiągnąć pełnię środków zbawienia. Wierzymy, że nasz Pan powierzył wszystkie dobra Nowego Przymierza wyłącznie kolegium apostolskiemu, któremu przewodzi Piotr, aby ustanowić na ziemi jedno Ciało Chrystusa, w które powinni zostać w pełni włączeni wszyscy należący w jakikolwiek sposób do Ludu Bożego” (UR 3 § 5). (KKK #816) 

Kluczowa jest więc tutaj umiejętność rozróżnienia między „Kościołem” a „Kościołem katolickim”.  Mówimy, że Kościół katolicki jest narzędziem, przez które odnajdujemy pełnię Kościoła i zbawienia.  Jednak Kościół Chrystusa jest obecny także poza widzialnymi strukturami Kościoła katolickiego, choć w mniejszym stopniu.  Co ciekawe, nadal powiedzielibyśmy jednak, że w pewnym sensie każdy, kto jest członkiem Chrystusa, jest też w bardzo rzeczywisty sposób członkiem Jego jednego Kościoła katolickiego…tylko o tym nie wie!

Kluczową zasadą, która tu działa, jest jedność.  Chrystus jest jeden i Jego Ciało jest jedno.  Ta jedność urzeczywistnia się przede wszystkim przez miłość i wiarę.  Powstaje dlatego, że jesteśmy zjednoczeni w miłości i wierze z Chrystusem, naszą Głową.  Niemniej jednak w Kościele istnieje również niezwykła różnorodność.  Różnorodność NIE jest brakiem jedności.  Przeciwnie, różnorodność może wręcz pomagać w budowaniu prawdziwej jedności.  Różnorodność odnosi się do rozmaitych kultur, języków, tradycji i form wyrażania wiary.  Dlatego konkretny sposób oddawania czci Bogu w Afryce może wyglądać zupełnie inaczej niż w Europie, Indonezji, Meksyku czy Stanach Zjednoczonych.  Sposób, w jaki oddajemy cześć Bogu dzisiaj, może wyglądać inaczej niż sposób, w jaki czynili to chrześcijanie 500 lat temu.  Choć formy wyrazu mogą być odmienne i różnorodne, wiara i miłość pozostają te same.  I właśnie dlatego różnorodność kulturowych form wyrazu i tym podobnych rzeczy rzeczywiście pomaga budować prawdziwą jedność na głębszym poziomie miłości i wiary.  Innymi słowy, ponieważ różnimy się na bardziej powierzchownych poziomach, nasza jedność musi urzeczywistniać się na poziomie głębszym.  A tym głębszym poziomem jest wiara i miłość.  To jest prawdziwa jedność!

Przypomina to trochę męża i żonę albo dwoje najlepszych przyjaciół, których łączy bardzo niewiele wspólnych zainteresowań.  Jedno lubi sport, drugie — rękodzieło.  Jedno lubi czytać, drugie — wychodzić z domu.  Najprawdopodobniej nie odnajdą jedności w swoich codziennych zainteresowaniach.  Ale to może być dobre.  Może być dobre dlatego, że zmusi ich do szukania jedności na głębszym i znacznie ważniejszym poziomie.  Będą musieli odnaleźć jedność na poziomie wzajemnej miłości i troski, a nie tylko zamiłowania do wspólnych zainteresowań.  Tak samo jest z różnorodnymi formami wyrażania naszej wiary.  Umożliwia to Kościołowi jedność w tym, co istotne, a nie w samych formach wyrazu, i do takiej jedności go zaprasza.

Co ciekawe, nawet grzech i podziały skłaniają tych, którzy są w Kościele, do jedności.  Grzech na przykład zmusza nas do szukania wzajemnego miłosierdzia i pojednania.  Daje nam możliwość przebaczania (co jest aktem miłosierdzia) i proszenia o przebaczenie.  Wszystko może więc potencjalnie służyć dobru i jedności Kościoła w Jezusie Chrystusie!

Tak więc wszystko, co początkowo może wydawać się przyczyną braku jedności (różnorodność kulturowa, grzech, niezgoda, podział), ostatecznie zmusza nas do szukania jedności na jeszcze głębszym poziomie łaski, miłosierdzia i wiary.  To rzecz zasadnicza, ponieważ jeśli chcemy być członkami Ciała Chrystusa, to chcemy również być zjednoczeni z każdym innym jego członkiem.  A to pragnienie i zaangażowanie pozwolą nam otworzyć się na Chrystusa, który sprawia tę jedność w swoim jednym Kościele!

Święty: Jeśli Kościół jest Oblubienicą Chrystusa, Ciałem Chrystusa i Świątynią Ducha Świętego, to z konieczności jest nie tylko zjednoczony w jedno, lecz także święty.  Nie można być tak ściśle zjednoczonym z Chrystusem, a zarazem pozbawionym świętości.  W istocie im bardziej grzeszymy, tym mniej jesteśmy członkami Kościoła.  Jeśli więc mamy stać się w pełni żywymi członkami Kościoła, każdy z nas musi stać się święty.  Musimy zostać świętymi!

Sercem świętości jest miłość.  Dlatego w takiej mierze, w jakiej każdy z nas wzrasta w miłości, wzrastamy również w świętości.  Katechizm przytacza słowa św. Teresy z Lisieux opisujące, jak doszła do tego odkrycia:

Jeśli Kościół był ciałem złożonym z różnych członków, nie mogło mu zabraknąć najszlachetniejszego z nich wszystkich; musiał mieć Serce, i to Serce PŁONĄCE MIŁOŚCIĄ. I zrozumiałam, że tylko ta miłość była prawdziwą siłą napędową, która pozwalała działać pozostałym członkom Kościoła; gdyby przestała działać, Apostołowie zapomnieliby głosić Ewangelię, a Męczennicy odmówiliby przelania swojej krwi. MIŁOŚĆ JEST W ISTOCIE POWOŁANIEM, KTÓRE OBEJMUJE WSZYSTKIE INNE; JEST OSOBNYM WSZECHŚWIATEM, OBEJMUJĄCYM CAŁY CZAS I CAŁĄ PRZESTRZEŃ — JEST WIECZNA! (KKK #826) 

Historia, którą św. Teresa od Dzieciątka Jezus opowiada w swojej autobiografii duchowej, jest niezwykle poruszająca.  Dzieli się w niej pragnieniem wypełniania tak wielu różnych misji w Kościele.  Tęskniła za tym, by zostać misjonarką, rozważała, jak by to było być kapłanem, i nieustannie szukała swojego miejsca w Kościele, w Ciele Chrystusa.  Pewnego dnia doznała olśnienia.  Odkryła, że jej misją jest być sercem Chrystusa, sercem Kościoła.  A będąc sercem, miała być miłością.  Będąc zaś miłością, miała być wszystkim.  

Oto świętość!  I właśnie to odkrycie, że można być miłością i żyć miłością, sprawia, że Kościół jest prawdziwie święty!

Nasza Najświętsza Matka jest najdoskonalszym wzorem świętości w Kościele, ponieważ jest doskonale wypełniona miłością.  Dlatego jest doskonale święta.  

Katolicki: Kościół jest także „katolicki”, co oznacza, że jest powszechny.  Mówimy tutaj o słowie „katolicki” pisanym małą literą „k”.  Przez „powszechny” rozumiemy dwie rzeczy:

1) Kościół jest przede wszystkim zupełny.  W Kościele jest pełnia zbawienia, ponieważ w Kościele jest Jezus Chrystus.  Jest więc powszechny, pełny i zupełny, ponieważ Kościół jest Ciałem Chrystusa.   

2) Kościół jest także powszechny w tym sensie, że jest otwarty na wszystkich ludzi i został posłany, by wprowadzić wszystkich do swojej owczarni.  Mamy misję ewangelizowania i zapraszania każdego do owczarni Chrystusa.  Nie musisz urodzić się w Kościele; musisz natomiast narodzić się na nowo w Chrystusie, a to jest dostępne dla wszystkich. 

A co z tymi wszystkimi, którzy nie są katolikami?  Albo z tymi, którzy nie są chrześcijanami?  Co z muzułmanami, żydami, a nawet ateistami?  Czy jest dla nich jakaś nadzieja?

Zacznijmy od ateisty.  Jeden z dokumentów Soboru Watykańskiego II wyjaśnia to w ten sposób:

Ci, którzy bez własnej winy nie znają Ewangelii Chrystusa ani Jego Kościoła, lecz mimo to szczerym sercem szukają Boga i pod wpływem łaski starają się w swoich czynach pełnić Jego wolę, poznawaną przez nakazy sumienia — również mogą osiągnąć wieczne zbawienie (LG 16; por. DS 3866–3872). (KKK #847) 

W związku z tym trzeba również wyjaśnić, że taka osoba — ktoś, kto „bez własnej winy” nie dochodzi do poznania wyraźnie objawionych prawd Bożych, czyli wszystkiego, co zostało objawione w Piśmie Świętym i przez Urząd Nauczycielski Kościoła — rzeczywiście może mimo to zostać zbawiona.  Jak?  Podążając za Bogiem w swoim sumieniu.  Pokazuje nam to, że zbawienie jest przede wszystkim czymś, co zostaje nam ofiarowane wewnętrznie.  A gdy ktoś nigdy nie miał możliwości odkrycia zbawienia za pośrednictwem tego, co zewnętrzne, Bóg nadal może przemawiać do niego w jego wnętrzu.  Jeśli słucha, jest członkiem Kościoła i może zostać zbawiony.

Klasycznym przykładem jest osoba urodzona i wychowana na bezludnej wyspie.  Nigdy nie słyszała o Jezusie, Piśmie Świętym ani nawet o Bogu.  Mimo to rozpoznawała w swoim sumieniu cichy i łagodny, ale wyraźny głos: „czyń to” i „unikaj tamtego”.  Jeśli go słucha, odpowiada na łaskę.  Jeśli nie, odrzuca zbawienie.  A jeśli odpowiada, jest w bardzo realnym sensie anonimowym chrześcijaninem, niezależnie od tego, czy zdaje sobie z tego sprawę, czy nie!  Jeśli więc ateista jest ateistą „bez własnej winy”, może zostać zbawiony.  Jeśli jednak jest ateistą z powodu zatwardziałości serca i odmowy słuchania nawet głosu Boga w swoim sumieniu, wówczas nie zostanie zbawiony.

To samo dotyczy wszystkich religii świata.  Nie odrzucamy niczego, co w innych religiach jest prawdziwe.  Na przykład, gdyby ktoś powiedział: „Moja religia uczy, że powinniśmy kochać wszystkich ludzi”, odpowiedzielibyśmy: „Wspaniale!”.  Przez sam fakt przyjęcia tej prawdy — prawdy, która jest prawdziwa nie dlatego, że naucza jej inna religia, lecz po prostu dlatego, że jest prawdziwa — odpowiada na łaskę i częściowo przynależy do jednego Kościoła Chrystusowego!

Ale obowiązuje ich ta sama zasada, co ateistę.  Jeśli pozostają przy swojej religii i nie odkrywają w sposób wyraźny chrześcijańskich prawd o zbawieniu, ponieważ są uparci lub zamknięci na poznanie, wówczas mamy problem.  Jeśli jednak „bez własnej winy” nie odkrywają tych prawd, a szukają jedynie prawd Bożych, które tak się składa, że są obecne również w ich religii, to oni także są na drodze do zbawienia i w pewnym stopniu są członkami Kościoła.

Tak samo jest z chrześcijanami niebędącymi katolikami.  Znają Jezusa Chrystusa.  Mają Pismo Święte.  Modlą się i oddają cześć Bogu w Trójcy Jedynemu.  Nie pojmują jednak pewnych aspektów pełni wiary.  Oni również są członkami jednego Kościoła Chrystusowego w takim stopniu, w jakim są zjednoczeni z prawdami wiary.  Choć nie mają pełni wiary objawionej przez Chrystusa za pośrednictwem Kościoła katolickiego, są mimo to członkami Kościoła Chrystusowego, dopóki autentycznie podążają za Nim w swoim sumieniu i nie odrzucają tej pełni wiary z własnej winy.  

Prawdę mówiąc, sam fakt, że ktoś jest katolikiem, również nie oznacza, że jest on koniecznie pełnym członkiem Kościoła Chrystusowego.  Nie wystarczy być katolikiem z nazwy.  Trzeba nim być w praktyce.  Katolicy mają niezwykły dar, największy z darów: pełnię wiary przekazaną w sposób wyraźny, a także środki do otrzymania tej łaski w sakramentach.  Ale z samego faktu, że mamy ten dar, nie wynika jeszcze, że z niego korzystamy!

Na koniec trzeba powiedzieć, że ci, którym powierzono Ewangelię, a zwłaszcza katolicy, którym powierzono pełnię wiary, są wezwani do głoszenia wprost orędzia naszej wiary, aby doprowadzić wszystkich do Kościoła Chrystusowego, a nawet do samego Kościoła katolickiego.  Jesteśmy wezwani, by być misjonarzami w domu, w pracy, za granicą, w przestrzeni publicznej i wszędzie.  Musimy zrozumieć, że dzielenie się Dobrą Nowiną ze wszystkimi jest naszym obowiązkiem i przywilejem!

Ostatecznie wszyscy są mile widziani i wszyscy są wezwani, by dojść do pełni wiary w Chrystusa i żyć nią nie tylko w swoim sumieniu, lecz także w sposób jawny, głosząc całą prawdę wiary.  To misja nas wszystkich, która ukazuje prawdziwe znaczenie słowa „katolicki”.

Apostolski: Jezus przez trzy lata nauczał, dokonywał cudów i gromadził uczniów.  Wśród tych uczniów było dwunastu szczególnych ludzi zwanych Apostołami.  Jezus powołał ich, aby spędzali z Nim więcej czasu, dogłębnie poznawali Jego naukę, a następnie wyruszyli aż na krańce ziemi, by głosić Ewangelię.  W Ewangelii według św. Jana 20:21 Jezus mówi do swoich Apostołów po zmartwychwstaniu:

Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja teraz was posyłam.  A gdy to powiedział, tchnął na nich i rzekł: „Weźmijcie Ducha Świętego…” 

Tak rozpoczyna się apostolska misja Kościoła.  Jezus został posłany, aby nieść wszystkim Dobrą Nowinę.  Teraz zaś powierzał tę właśnie swoją misję Apostołom.  Odtąd to na nich spoczywała odpowiedzialność za jej wypełnianie jako szczególnych członków Kościoła, działających w samej Osobie Chrystusa-Głowy.  

„Sukcesja apostolska” to termin, którego często używamy, aby wyjaśnić, że tych dwunastu Apostołów następnie wyruszyło, głosiło Ewangelię i przekazywało tę wyjątkową misję bycia Chrystusem-Głową kolejnym Apostołom.  Trwa to do dziś w osobach naszych biskupów.  Każdy żyjący dziś biskup mógłby, ściśle rzecz biorąc, prześledzić linię swoich święceń aż do Apostołów i do tej jednej chwili, w której Jezus obdarzył Apostołów swoją łaską, tchnąc na nich Ducha Świętego.  Także kapłani uczestniczą w tej misji w szczególny sposób, ponieważ są powołani do współpracy z biskupem w jego posłudze.

Aby być apostolskim, Kościół musi także dążyć do głoszenia Ewangelii wszystkim narodom.  Może to oznaczać rodziców uczących swoje dzieci, jak się modlić i jak wzrastać w świętości.  Może to oznaczać zadanie wnoszenia Ewangelii w środowisko pracy i w życie społeczne.  Może to oznaczać pracę misjonarzy, którzy wyjeżdżają za granicę, by dzielić się Ewangelią z tymi, którzy nie znają Chrystusa.  Apostolat jest uczestnictwem w jednej misji Chrystusa.  W misji, do której posłał Go Ojciec.  I jest to misja, którą On z kolei przekazał Kościołowi.  Wszyscy w niej uczestniczymy, więc zabierzmy się do pracy!


Hierarchia i papież

Zauważ przede wszystkim, że powyżej jest mowa o „hierarchii”, a nie o „wyższoarchii”.  Innymi słowy, hierarchia nie stoi „wyżej” od innych.  Ma ona po prostu w Kościele wyjątkowe i bardzo święte powołanie.  Jest to jednak przede wszystkim powołanie do służby. 

„Hierarchia” oznacza „rządy kapłańskie”.  Hieros = kapłan, a archia = rządy.  Oznacza to więc po prostu, że Kościół został ustanowiony tak, aby był kierowany — a właściwiej mówiąc, otaczany pasterską opieką — przez kapłanów, przez tych, którzy przyjęli święcenia, przez tych, którym udzielono tego szczególnego „tchnienia Ducha Świętego”.

Hierarchię tworzą przede wszystkim papież i biskupi.  Także kapłani uczestniczą w tej roli na swój szczególny sposób, sprawując pasterską opiekę nad poszczególnymi Kościołami i ludźmi.  Powołanie hierarchiczne polega na szczególnym udziale w misji pasterzowania, nauczania i uświęcania ludu Bożego.  Wypełnianie go jest zwłaszcza rolą papieża.  Zanim przyjrzymy się potrójnej misji Kościoła — pasterzowaniu, nauczaniu i uświęcaniu — spójrzmy najpierw na wyjątkową rolę papieża i pochodzenie jego urzędu.

Papież jest następcą świętego Piotra.  Jezus udzielił świętemu Piotrowi szczególnej władzy, kiedy wezwał go do wyznania wiary.  Jezus zapytał Piotra, za kogo Go uważa, a Piotr odpowiedział:

Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego. (Mt 16:16)

Wtedy Jezus odpowiedział Piotrowi:

Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony. Albowiem nie objawiły ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie.  Otóż i Ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr, i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą.  I tobie dam klucze królestwa niebieskiego.  Cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie; a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie. (Mt 16:17–19)   

Czy Jezus po prostu prawił Piotrowi komplementy, próbując podbudować jego ego?  Czy jedynie dziękował Piotrowi za uznanie tego, kim On naprawdę jest?  A może czynił coś więcej?  Czy składał Piotrowi obietnicę, która miała się pewnego dnia wypełnić?  Z pewnością chodziło o to ostatnie.  Jezus mówił Piotrowi, że stanie się on skalnym fundamentem Kościoła i że będzie mu dana szczególna duchowa władza kluczy nieba.  To zdumiewające!  Jakże niezwykły był to dar!

Jezus mówi: „Cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie…”  To niemały dar.  Powinniśmy też traktować te słowa jako dosłowne zobowiązanie Jezusa wobec Piotra.  Kiedy więc Jezus rzeczywiście założył swój Kościół, kiedy po swoim zmartwychwstaniu „tchnął” na Apostołów, obdarzył także Piotra tym obiecanym darem najwyższej władzy w swoim Kościele — władzą wiązania i rozwiązywania.

Jestem pewien, że początkowo Piotr nie rozumiał w pełni tego wyjątkowego daru.  Być może w pierwszych latach istnienia Kościoła Duch Święty przypominał pozostałym Apostołom, że Jezus wypowiedział te słowa.  Być może również Piotrowi, w jego pokorze, Duch Święty przypominał, że Jezus to powiedział.  I nie powinno być wątpliwości, że z biegiem czasu Piotr zaczął przyjmować ten wyjątkowy dar najwyższej władzy i uznawać go za własny.  Pierwszy wyraźny przejaw sprawowania tej władzy widzimy w Dz 15, podczas Soboru Jerozolimskiego, gdy doszło do sporu o obrzezanie.  Po długiej dyskusji Piotr wstał i przemówił z autorytetem.  Następnie inni poszli za jego głosem i widzimy, że kwestia, nad którą debatowali, została wyjaśniona i rozstrzygnięta. 

Od tego czasu Apostołowie kontynuowali swoją pracę nauczania, pasterzowania i uświęcania.  Piotr udał się w końcu do Rzymu, aby głosić Ewangelię i zostać tam pierwszym biskupem.  To właśnie w Rzymie umarł i to każdy następca Apostoła Piotra w Rzymie przejmował ten wyjątkowy dar najwyższej władzy w Kościele.  Z pewnością Jezus nie zamierzał, aby ten dar najwyższej władzy trwał jedynie tak długo, jak długo żył Piotr.  Dlatego widzimy, że władza ta jest przekazywana wszystkim jego następcom, którzy są biskupami Rzymu.  I dlatego nazywamy nasz Kościół Kościołem rzymskokatolickim.  Co ciekawe, gdyby Piotr udał się na Maltę, do Jerozolimy lub do Azji, najprawdopodobniej mielibyśmy dziś zamiast tego maltański, jerozolimski lub azjatycki Kościół katolicki.  Kościół jest więc rzymski przede wszystkim dlatego, że właśnie tam udał się Piotr; dlatego właśnie tam znajduje się najwyższa władza.

Na przestrzeni wieków coraz lepiej rozumieliśmy ten wyjątkowy dar najwyższej władzy i coraz jaśniej go określaliśmy.  Oznacza on, że święty Piotr i wszyscy jego następcy posiadają pełną i bezpośrednią władzę ostatecznego nauczania w sprawach wiary i moralności oraz rządzenia, czyli pasterzowania, zgodnie z zamysłem i wolą Chrystusa.  Jeśli więc papież mówi, że coś jest prawdą w dziedzinie wiary lub moralności, to, mówiąc wprost, jest to prawdą.  A jeśli podejmuje decyzję dotyczącą zarządzania Kościołem, to po prostu Bóg chce, aby tak właśnie uczyniono.  To takie proste.

Ten dar najwyższej władzy w odniesieniu do nauczania w sprawach wiary i moralności nazywamy „nieomylnością”.  Korzysta się z niego na różne sposoby.  Najdonioślejszym sposobem korzystania z niego jest sytuacja, w której papież przemawia „ex cathedra”, czyli „z katedry”.  Symbolicznie oznacza to przemawianie z Katedry Piotrowej.  W takim przypadku naucza on tego, co nazywamy „dogmatem” wiary.  Każdy dogmat jest prawdziwy i pewny, a my jesteśmy zobowiązani przyjąć go z wiarą.  Na przykład w 1950 roku papież wypowiedział się „ex cathedra” o Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny.  Na mocy tego ogłoszenia jesteśmy zobowiązani w sumieniu w to wierzyć.  Maryja rzeczywiście została wzięta z ciałem i duszą do nieba po zakończeniu swojego ziemskiego życia.  I kropka!

Oczywiście ta władza nie dotyczy spraw, które nie mają nic wspólnego z wiarą i moralnością.  Jeśli więc papież mówi, że wierzy w zwycięstwo Argentyny w następnych mistrzostwach świata, to jedynie ma taką nadzieję, a ja nie radziłbym ci stawiać na nią wszystkich swoich pieniędzy.  Nie ma on szczególnej łaski do nauczania o sprawach tego rodzaju.  Ale czyż nie byłoby miło, gdyby ją miał!


Potrójny urząd głoszenia, uświęcania i pasterzowania

Jak już wspomniano, hierarchia uczestniczy w potrójnej odpowiedzialności.  Powierzono jej odpowiedzialność za głoszenie, pasterzowanie i uświęcanie.  Każda z tych odpowiedzialności ma swoją zapowiedź w Starym Testamencie i ostatecznie wypełnia się w Jezusie.  Każda też wypełnia się w Jezusie na dwa sposoby.  Jezus staje się wielkim Nauczycielem, a zarazem Prawdą, której naucza, staje się wielkim Pasterzem, a zarazem Owczarnią dla owiec (czyli dla nas!), prowadząc nas do siebie, i staje się wielkim Uświęcicielem (Tym, który uwalnia nas od grzechu i nas odkupuje), a zarazem środkiem, przez który zostajemy uświęceni (przez Jego ofiarę na krzyżu).  Duchowni uczestniczą w tej potrójnej misji Jezusa i kontynuują Jego rzeczywiste dzieło.  Przyjrzyjmy się każdej z tych odpowiedzialności.

Głoszenie: W Starym Testamencie widzieliśmy, że Bóg zaczął nas nauczać przez Prawo dane Mojżeszowi, a także przez posługę wielkich proroków.  Głosili oni słowo Boże i zaczęli kłaść fundament pod przyjście Mesjasza, który miał nas nauczyć całej Prawdy.  W istocie sam Jezus jest ukazany jako pełnia samej Prawdy.  

Jezus przez całe swoje życie dawał ostateczną wykładnię Prawa i Proroków.  To po części właśnie oburzało przywódców religijnych Jego czasów.  Jezus nauczał jak ten, który ma władzę.  A była to władza, której ówcześni przywódcy religijni nie potrafili przyjąć z powodu swojej pychy.  W sposób ostateczny interpretował starotestamentowe Prawo i Proroków oraz dawał jeszcze głębszy wgląd w objawione prawdy nieba.  Mówił o zbawieniu, nowym życiu, swoim Ojcu i o tak wielu innych sprawach!  Określił siebie jako „drogę i prawdę, i życie”.  Powiedział też: „Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie” (J 14:6).  

Ta władza nauczania Prawdy — nauczania, że On jest wypełnieniem całej Prawdy i że jest samą Prawdą — została następnie przekazana Apostołom, którzy przekazali ją prezbiterom (kapłanom) pomagającym im w posłudze.  W pewnym stopniu została ona przekazana nawet diakonom.  Wszyscy duchowni uczestniczą w zdolności nauczania z autorytetem, co jest fascynującym darem!  

Oto jeden ze sposobów, by zrozumieć ten dar.  Załóżmy, że osoba świecka naucza pewnej prawdy Ewangelii.  A następnie załóżmy, że wyświęcony szafarz naucza dokładnie tej samej prawdy.  Czy jest jakaś różnica?  Tak.  Różnica polega na tym, że choć treść nauczania jest taka sama, wyświęcony szafarz naucza ze szczególnym autorytetem.  To w pewnym sensie nadaje nauczaniu większą wagę.  Ale działa to również w drugą stronę.  Załóżmy, że osoba świecka naucza czegoś błędnego w kwestiach wiary.  A następnie załóżmy, że wyświęcony szafarz naucza tego samego błędu.  Czy jest jakaś różnica?  Ponownie odpowiedź brzmi: tak.  Różnica polega na tym, że gdy wyświęcony szafarz naucza błędu, jest to nie tylko błąd, lecz także — ze względu na jego święcenia i świętą władzę — pewne świętokradztwo.  Jest to więc albo podwójna łaska, gdy chodzi o Prawdę, albo podwójny cios, gdy chodzi o błąd.  

Nauczanie z autorytetem przybiera formę katechezy, indywidualnego poradnictwa oraz dokonuje się podczas sprawowania liturgii.  Głoszenie słowa w samej liturgii jest najwyższą formą przepowiadania i nauczania i może przynieść najobfitsze owoce (lub szkody, jeśli przekazywana nauka jest błędna).

Uświęcać: Uświęcać znaczy czynić świętym.  Oznacza to, że grzechy człowieka zostają odpuszczone i następuje prawdziwe pojednanie.  W Starym Testamencie widać to szczególnie w różnych składanych wówczas ofiarach ze zwierząt.  Kapłani Boga, od Abrahama po wszystkich kapłanów lewickich postępujących zgodnie z Prawem, składali Bogu ofiary.  Te ofiary ze zwierząt (baranków, kozłów, gołębi itd.) nie mogły rzeczywiście zgładzić grzechów.  Były raczej sposobem zapowiadania tego, co miało nadejść.  Były znakami jedynego i doskonałego Baranka Bożego, który miał przyjść i złożyć samego siebie jako doskonałą i jedyną ofiarę, która zgładziła wszelki grzech.  Jezus staje się więc zarówno doskonałym i ostatecznym Arcykapłanem, jak i doskonałym i ostatecznym Barankiem Ofiarnym.  To przez Jego ofiarę, ofiarę z samego siebie, grzechy zostają zgładzone.  

Jezus ustanowił dar Najświętszej Eucharystii jako nieustanny udział w tej jednej Ofierze z samego siebie, w której jest zarazem Kapłanem i Żertwą — Tym, który składa Ofiarę, i Tym, który jest składany w Ofierze.  Jego Krzyż staje się ołtarzem, a Jego śmierć jest zadośćuczynieniem za wszelki grzech.  

Składając tę jedną Ofiarę z samego siebie podczas wieczerzy paschalnej (Ostatniej Wieczerzy), utrwalił na zawsze tę jedną Ofiarę dla wszystkich ludzi po wszystkie przyszłe czasy.  Podczas owej wieczerzy paschalnej powiedział swoim Apostołom: „To czyńcie na moją pamiątkę”.  Ta „pamiątka” nie była jedynie poleceniem, by Jego Apostołowie opowiadali Jego historię i czynili to, co On czynił, aby pomóc ludziom pamiętać o tym, czego dokonał.  Sens tej „pamiątki” polega raczej na tym, że gdy rzeczywiście będą „to czynić”, będą zapraszać wszystkich obecnych do rzeczywistego udziału w tej jednej i wiecznej wieczerzy paschalnej!  Dlatego za każdym razem, gdy Apostołowie mieli „to czynić”, mieli uobecniać tę jedną Ofiarę Jezusa — w sposób rzeczywisty, choć ukryty — tym, którzy w niej uczestniczą.  Z czasem zaczęto to rozumieć jako sakrament.  Sakrament jest powtarzaniem określonych znaków i czynności, które rzeczywiście sprawia to, co oznacza (zob. Katechizm #1155).  Innymi słowy, sprawowanie Eucharystii rzeczywiście czyni nas obecnymi na Ostatniej Wieczerzy i pozwala nam uczestniczyć w owocach tej jednej i jedynej wiecznej Ofiary Chrystusa, Arcykapłana i Żertwy!  To tak, jakbyśmy za każdym razem, gdy uczestniczymy w liturgii, wchodzili do wehikułu czasu i byli przenoszeni do tej niezwykłej chwili łaski.

Kiedy Jezus dał swoim Apostołom polecenie: „To czyńcie na moją pamiątkę”, nakazywał im uświęcać (czynić świętym) swój lud, niosąc mu wielki Dar uświęcenia i świętości.  Nakazywał im nieść wszystkim Jego kapłańską Ofiarę.  Apostołowie z kolei przekazali tę łaskę i ten nakaz wszystkim, którzy mieli po nich pełnić posługę biskupów, a każdy biskup przekazuje tę władzę kapłanom, którzy posługują wraz z nim.

Ta władza uświęcania jest w szczególny sposób udzielana jedynie kapłanom i biskupom, a ujawnia się przede wszystkim w Eucharystii.  Widać ją jednak również w każdym sprawowanym sakramencie, ponieważ każdy sakrament czerpie swoją moc z jednej Ofiary Chrystusa, Arcykapłana i Żertwy.  Diakoni uczestniczą w tej funkcji o tyle, o ile udzielają sakramentów takich jak chrzest, który przynosi łaskę.  Jednak władza działania w Osobie Chrystusa podczas Mszy świętej przysługuje wyłącznie urzędowi kapłana i biskupa.

Pasterzować: Od początku dziejów Bóg zaczął powoływać pewnych przywódców, którzy mieli być obrazami jedynego i wiecznego Pasterza.  Od Noego, Abrahama i Mojżesza po wielkich królów, takich jak Dawid, Bóg powoływał przywódców, którzy mieli być zapowiedziami Jego samego, mającego przyjść jako prawdziwy i doskonały Pasterz.  Jezus oczywiście staje się tym jedynym Pasterzem.

Pasterzować to prowadzić i rządzić na mocy duchowego autorytetu.  Ostatecznie nie jest to jedynie ziemskie sprawowanie rządów, lecz przede wszystkim duchowe sprawowanie rządów w duchowym i wiecznym Królestwie.  To sprawowanie rządów nad naszymi duszami, naszym społeczeństwem, Kościołem, a ostatecznie — nad światem przyszłym!  Królestwo Niebieskie, obiecane Królestwo Nowych Niebios i Nowej Ziemi, jest ostatecznym miejscem sprawowania tych rządów.  

Jezus przekazał jednak tę władzę działania w Jego imieniu i z Jego autorytetem Apostołom, którzy z kolei przekazali ją swoim następcom, a ci przekazują ją swoim kapłanom.  Diakoni nie uczestniczą w ścisłym sensie w funkcji rządzenia.  Są natomiast powołani przede wszystkim do posługi służby.  

Wyświęceni szafarze, którzy uczestniczą w tej posłudze pasterskiej, podejmują przede wszystkim odpowiedzialność za prowadzenie dusz.  Oznacza to, że Bóg działa przez tych kapłanów i biskupów w taki sposób, iż poszczególni ludzie są przez nich prowadzeni do Boga.  Ponadto niektórzy kapłani zostają wybrani do sprawowania tej władzy pasterskiej nad wspólnotą, stając się proboszczami konkretnej parafii.  Są też kapłani pomocniczy (wikariusze), którzy wspierają tych proboszczów.  

Biskupom powierza się pasterską troskę o całe diecezje (skupiające różne lokalne parafie).  Są oni prawdziwymi pasterzami tych wspólnot i w wypełnianiu swojego zadania korzystają z pomocy proboszczów.


Świeccy

Nie tylko wyświęcony szafarz uczestniczy w potrójnej misji Jezusa: głoszenia, uświęcania i pasterskiego prowadzenia.  Świeccy również uczestniczą w niej na swój własny sposób.  Mówiąc o „świeckich”, mamy na myśli wszystkich, którzy nie są biskupami, kapłanami ani diakonami.  Ten udział świeckich w potrójnej misji Chrystusa nazywamy „królewskim kapłaństwem”.  Określenie to pochodzi z Pierwszego Listu św. Piotra 2:9: „Wy zaś jesteście wybranym plemieniem, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem na własność…”  

Podstawowym zadaniem wiernych jest wnoszenie Ewangelii w życie publiczne.  To oni znajdują się na pierwszej linii obecności Kościoła w świecie.  Dlatego wychodzenie do świata i przemienianie go nie jest przede wszystkim zadaniem biskupów i kapłanów.  Wyświęceni szafarze czynią to zwłaszcza wewnątrz Kościoła.  Świeccy natomiast czynią to przede wszystkim w świecie.  Katechizm przytacza następujące słowa Soboru Watykańskiego II:

„Z racji swego szczególnego powołania świeccy mają szukać królestwa Bożego, zajmując się sprawami doczesnymi i kierując nimi zgodnie z wolą Bożą…. Do nich należy w sposób szczególny tak rozświetlać i porządkować wszystkie sprawy doczesne, z którymi są ściśle związani, aby zawsze dokonywały się i rozwijały zgodnie z Chrystusem oraz służyły chwale Stworzyciela i Odkupiciela” (LG 31 § 2). (KKK #898) 

Jak to czynią?  W jaki sposób uczestniczą w tej potrójnej misji Chrystusa?  Przyjrzyjmy się ich szczególnemu udziałowi:

Głosić: Na mocy chrztu i umocnieni bierzmowaniem świeccy są powołani do niesienia Ewangelii aż po krańce ziemi.  Są szczególnie wezwani do przemieniania społeczeństwa przez wnoszenie prawd Ewangelii i prawa naturalnego wszędzie tam, dokąd się udają.  Mają prawo i obowiązek nieść wszędzie prawdy o godności człowieka, a także prawdy o zbawieniu.  Muszą również starać się wnosić Ewangelię i prawdy naturalne we wszelkie prawodawstwo, we wszystkie obszary życia społecznego, w rozrywkę i we wszystko inne, co wpływa na ludzkość.  Ponadto rodzice podejmują szczególną odpowiedzialność za uczenie swoich dzieci prawd wiary i prawd o godności człowieka.  

Uświęcać:  Na rodzicach spoczywa szczególna odpowiedzialność za to, by ich dzieci spotkały Chrystusa Jezusa, zostały ochrzczone, były wychowywane w praktykowaniu wiary i w miarę dorastania oraz dojrzewania nieustannie wchodziły na drogę coraz głębszego nawrócenia.  Każdy człowiek jest też przede wszystkim odpowiedzialny za własną duszę.  Odpowiedzialność ta obejmuje poszukiwanie prawd Bożych, przestrzeganie prawa moralnego i dążenie do osobistego uświęcenia (świętości).  

Pełnić posługę pasterską: Rodzice wypełniają również tę rolę we wspomniany wyżej sposób, ponieważ mają prowadzić swoje dzieci do wiary.  Są także powołani do ustanawiania dobrego ładu w swoim domu, czyniąc go prawdziwie chrześcijańskim środowiskiem, które sprzyja nawróceniu całej rodziny.  Chrześcijanie muszą również angażować się w życie społeczne i polityczne, wiedząc, że Bóg jest najwyższym Prawodawcą i że Jego prawa, zwłaszcza naturalne prawa dotyczące godności człowieka, poznawalne samym ludzkim rozumem, są ustanowione w prawie cywilnym każdej wspólnoty.  W szczególny sposób powierzono im zadanie dopilnowania, aby prawa depczące godność człowieka zostały uchylone.


Życie konsekrowane

Wśród wielu sposobów, na jakie świeccy są powołani do realizowania swojego powołania, jest droga życia konsekrowanego.  Niektórzy są wezwani do naśladowania Chrystusa poprzez „bardziej zażyły” sposób życia, w którym poświęcają się wyłącznie Bogu.  Większość świeckich jest powołana do kochania Boga przede wszystkim przez miłość do swoich rodzin.  Życie konsekrowane jest powołaniem do kochania Boga w sposób bardziej bezpośredni poprzez rady ewangeliczne.  Najbardziej rozpowszechnionymi radami ewangelicznymi są ubóstwo, czystość i posłuszeństwo.  Radami tymi żyje się w zakonach, w życiu pustelniczym, jako dziewice konsekrowane, w instytutach świeckich oraz w stowarzyszeniach życia apostolskiego.  

Życie zakonne: Jest to życie osób powołanych do czystości, ubóstwa i posłuszeństwa w określonej wspólnocie, która wspólnie realizuje konkretny charyzmat w Kościele.  Na przykład franciszkanie są zakonem poświęcającym się przede wszystkim głoszeniu słowa Bożego, nauczaniu i służbie ubogim.  Dominikanie są powołani do studiowania i głoszenia słowa Bożego.  Misjonarki Miłości (zgromadzenie założone przez św. Matkę Teresę) służą przede wszystkim najuboższym z ubogich.  Wszystkie te wspólnoty kierują się określonymi regułami życia i zgodnie z nimi żyją razem w harmonii, pod kierownictwem przełożonych, wypełniając misję i charyzmat swojej wspólnoty.

Życie pustelnicze: Są to wspólnoty mężczyzn lub kobiet powołanych do życia radami ewangelicznymi, a zarazem do życia pustelniczego.  Jest to życie poświęcone w szczególny sposób milczeniu, samotności, modlitwie i studium.  Podejmują oni wspólnie takie życie, wspierając się wzajemnie w tym świętym powołaniu.

Dziewice konsekrowane: Jest to życie związane ze szczególnym powołaniem do bezżenności pod kierownictwem biskupa diecezjalnego.  Dziewica konsekrowana to kobieta, która pod kierownictwem biskupa składa określone śluby i żyje nimi indywidualnie dla dobra Kościoła.

Instytuty świeckie i stowarzyszenia życia apostolskiego: Są to szczególne formy życia konsekrowanego, przeżywanego zgodnie z własnymi konstytucjami i misją dla dobra społeczeństwa.  Życie konsekrowane jest wspaniałym darem dla Kościoła.  Osoby powołane do tego życia są misjonarzami Ewangelii na swój własny, niepowtarzalny sposób.  Niektóre czynnie głoszą Ewangelię i nauczają, inne służą potrzebującym, spełniając uczynki miłosierdzia względem duszy i ciała, a jeszcze inne są powołane do życia modlitwy.  Wszystkie jednak w taki czy inny sposób są misjonarzami Ewangelii.  I wszystkie są dla całego Kościoła znakiem tego, co jest w życiu naprawdę ważne — całkowitego oddania Bogu we wszystkim.  

Życie konsekrowane w Kościele przeszło trudny okres tuż po Soborze Watykańskim II.  Jednak Bóg stopniowo reorganizuje tę formę życia i nadaje jej nową strukturę; dlatego możemy z wielką nadzieją patrzeć w przyszłość!

Dalej: Rozdział 8: Rzeczy chwalebne i ostateczne!

Powrót do spisu treści


Dostępne również jako e-book & w miękkiej oprawie

Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble

Udostępnij tę stronę: