मराठी

चौथा दिवस: कोरडेपणा

राखेच्या बुधवारानंतरचा शनिवार

आज आपण वाळवंटातील कोरडेपणाचे चिंतन करूया. वाळवंट आपल्याला प्रतीकात्मक रीतीने एक धडा शिकवते: प्रार्थना आणि उपवास केल्याने आपल्याला हवाहवासा वाटणारा भावनिक दिलाशाचा ‘पाऊस’ नेहमीच पडतो असे नाही. प्रार्थना आणि उपवास यांतून मनाला नेहमीच भरपूर दिलासा आणि भावनिक समाधान मिळाले असते, तर या साधना लगेच अंगीकारणे सोपे झाले असते. पण त्यांमुळे आपले अंतःकरण नेहमीच भावनिक दिलाशाने भरून गेले असते, तर आपण केवळ त्या दिलाशाचा आनंद घेण्यासाठीच प्रार्थना आणि उपवास करण्याची सवय लावून घेतली असती. अशा सुखद भावना कधीकधी देणाऱ्या देवाचा शोध घेण्याऐवजी, त्या भावनांच्याच सतत मागे लागण्याचा मोठा मोह आपल्याला झाला असता.

अनेकदा प्रार्थना आणि उपवासाच्या आध्यात्मिक जीवनाच्या अगदी सुरुवातीलाच देव आपले अंतःकरण अशा आध्यात्मिक दिलाशाने भरून टाकतो. एखादे बाळ चालायला शिकत असते, तेव्हा आई त्याचे कौतुक करते आणि त्याला प्रत्येक पावलागणिक धीर देते. आईकडून असे मायेचे प्रोत्साहन मिळाल्याने बाळाला प्रत्येक नवे पाऊल टाकण्यात आनंद वाटतो. पण एकदा बाळ चालायला शिकले की आई त्याच्या प्रत्येक पावलाचे कौतुक करणे थांबवते.

त्याचप्रमाणे, प्रार्थना आणि उपवासाचे जीवन उत्साहाने स्वीकारण्याच्या दिशेने तुम्ही पहिले पाऊल टाकता, तेव्हा देव अनेकदा तुमच्या अंतःकरणात भरपूर प्रोत्साहन देतो. पण पहिली पावले टाकण्याचा उद्देश जसा सततच्या प्रोत्साहनाशिवाय चालायला शिकणे हा असतो, तसाच प्रार्थना आणि प्रायश्चित्त मनापासून अंगीकारण्याचा उद्देशही आहे: अंतःकरणात कोरडेपणा जाणवत असतानाही टिकून राहील अशी त्यागमय जीवनाची सवय लावून घेणे.

तुम्हाला खरोखरच आपल्या प्रभूचे अनुकरण करायचे असेल, तर प्रथम प्रार्थना आणि उपवासाची सवय लावून घ्या आणि अशा रीतीने त्याच्यामागे वाळवंटात जा. मग भावनिक किंवा आध्यात्मिक समाधानासारखा काही लाभ लगेच जाणवला नाही, तरी ही नवी सवय सोडू नका. वाळवंटात उपवास करा आणि प्रार्थना करा. कोरडेपणा जाणवला तर घाबरू नका. उलट, तो कृतज्ञतेचे कारण ठरू द्या. जणू देव तुम्हाला म्हणत आहे, “तू चालायला शिकला आहेस. आता माझी पवित्र इच्छा पूर्ण करण्यासाठी, कोरडेपणाच्या काळातही ही नवी आध्यात्मिक सवय चिकाटीने जप.”

आज वाळवंटातील कोरडेपणाचे चिंतन करा. तुमच्याही अंतःकरणात नक्कीच येणाऱ्या अनुभवाचे ते एक प्रतीक आहे. त्या वाळवंटाकडे धाव घ्या. पवित्र आत्म्याला तुम्हाला तिकडे नेऊ द्या आणि तुमचे मार्गदर्शन करू द्या. अशा रीतीने तुम्ही धैर्याने आणि चिकाटीने प्रार्थना व उपवासाच्या या नव्या सवयी आचरणात आणू लागाल आणि देवाने तुम्हाला सोपवलेले कार्य अधिक चांगल्या रीतीने पार पाडू शकाल.

हे माझ्या प्रभू, कोरडेपणाच्या काळातही मला नेमके कशाची गरज आहे हे तुला ठाऊक आहे. दिलाशातून मिळणाऱ्या मायेच्या प्रोत्साहनाची मला कधी गरज आहे, हे तुला ठाऊक आहे. तसेच माझ्या आध्यात्मिक साधनेतील कोरडेपणा मला कधी अधिक बळकट करील आणि तुझ्यामागे चालण्याचा माझा निर्धार अधिक दृढ करील, हेही तुला ठाऊक आहे. प्रार्थना आणि उपवास या आध्यात्मिक साधनांत धैर्य आणि चिकाटी राखण्याची कृपा मला दे, जेणेकरून माझे जीवन अधिकाधिक तुझ्यासारखे होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

हेही पाहा: चौथे चिंतन – क्रुसाच्या पायाशी ४० दिवस

अनुक्रमणिका

प्रायश्चित्तकाळासाठी आणखी साहित्य