मराठी

जीवनातील निर्णय आणि संकल्प

पवित्र तासाचा क्रम

पाठ: जीवनातील एखादा मोठा निर्णय देवाच्या इच्छेनुसार घेण्याचा प्रयत्न करताना अनेकदा या आध्यात्मिक साधना या ग्रंथानुसार, आध्यात्मिक मार्गदर्शकाच्या पूर्ण मार्गदर्शनाखाली ३० दिवसांचे आध्यात्मिक शिबिर केले जाते. म्हणूनच दुसऱ्या आठवड्याच्या शेवटी संत इग्नेशियस साधकाला तो निर्णय घेण्याचे आमंत्रण देतात. आपल्या जीवनपाचारणाविषयी आयुष्यभरासाठी एखादा गंभीर निर्णय घेऊ इच्छिणाऱ्यांनी आध्यात्मिक मार्गदर्शकाची मदत अवश्य घ्यावी. मात्र, जीवनातील इतर एखाद्या निर्णयाबाबत देवाची इच्छा ओळखण्यासाठीही हे चिंतन फार उपयुक्त ठरते.

आपल्या जीवनपाचारणाशी अधिक पूर्णपणे एकनिष्ठ राहून कसे जगावे, प्रार्थनेचे जीवन कसे घडवावे, पैशांचे व्यवहार कसे सांभाळावेत, एखाद्या नात्यात कसे वागावे किंवा सध्या जीवनात भेडसावणारा दुसरा एखादा प्रश्न कसा सोडवावा, यांविषयीचे निर्णय जीवनातील महत्त्वाचे निर्णय असू शकतात. आयुष्यभर देव तुम्हाला अधिक दृढ निश्चय करण्यास, अधिक पूर्णपणे स्वतःला त्याच्या हाती सोपवण्यास आणि अधिक समर्पणाने सेवा करण्यास बोलावेल. आत्ता तो तुम्हाला काय करण्यास बोलावत आहे? हाच या चिंतनाचा केंद्रबिंदू असावा.

तुम्ही अजून वाचले नसेल, तर पहिल्या भागातील “देवाची इच्छा ओळखणे” हे अकरावे प्रकरण वाचणे या चिंतनाच्या तयारीसाठी उपयुक्त ठरेल.

चिंतन: देवाची इच्छा ओळखण्याचे तीन मार्ग संत इग्नेशियस सांगतात:

  1. देवाने संत पौल आणि संत मत्तय यांना इतक्या स्पष्टपणे बोलावले की त्यांच्या मनात कोणतीही शंका उरली नाही. त्यांनी मोठ्या उदारतेने प्रतिसाद दिला. देव तुमच्याशी अशा प्रकारे बोलला आहे का? तुम्हाला एखादे असे आमंत्रण मिळाले आहे का, जे देवाकडूनच आले आहे याची तुम्हाला खात्री आहे? या प्रश्नावर चिंतन करा.
  2. पहिल्या मार्गाने चिंतन केल्यावर काहीच ठामपणे स्पष्ट झाले नाही, तर गेल्या काही आठवड्यांत किंवा महिन्यांत अनुभवलेल्या आध्यात्मिक सांत्वनाच्या आणि खिन्नतेच्या विविध क्षणांचा विचार करण्यासाठी वेळ द्या. तुमच्या अंतःकरणातील आध्यात्मिक हालचालींमधून देव तुमच्याशी कसा बोलत आला आहे? अलीकडे प्रार्थनेतून त्याच्या इच्छेविषयी तुम्हाला काय स्पष्ट झाले आहे? पाचव्या व सहाव्या प्रकरणांत (आत्मिक प्रेरणांचा विवेक) शिकवल्याप्रमाणे, आध्यात्मिक सांत्वन आणि खिन्नता यांच्या अनुभवांकडे विशेष लक्ष द्या.
  3. गेल्या काही आठवड्यांत किंवा महिन्यांत अनुभवलेल्या आध्यात्मिक सांत्वनावर आणि खिन्नतेवर चिंतन केल्यानंतरही कोणता संकल्प करावा हे स्पष्ट होत नसेल, तर तिसरा मार्ग तुमच्यासाठी सर्वांत योग्य आहे असे समजा. हा मार्ग पुढे चिंतनाच्या स्वरूपात दिला आहे. (पहिल्या दोन मार्गांपैकी एखाद्या मार्गाने देव आत्ता तुमच्याकडून काय इच्छितो हे तुम्हाला समजले असेल, तर थेट “निर्णय घेणे” या पुढील विभागाकडे जा.) 
  • तुमच्या जीवनाच्या अंतिम उद्देशावर चिंतन करा. ज्यामुळे देवाचा सर्वाधिक गौरव होईल आणि अशा रीतीने तुमच्या आत्म्याचे तारण होईल, तेच निवडा. या क्षणी तुमच्यासाठी ती निवड कोणती असू शकेल, याचा शांतपणे विचार करत ही प्रार्थना म्हणा: हे प्रभू, माझ्या जीवनात आत्ता मी असे काय करू शकतो, ज्यामुळे तुझा सर्वाधिक गौरव होईल? मी तुझा आणखी गौरव कसा करू?
  • हाच प्रश्न घेऊन दुसरी एखादी व्यक्ती आत्ता तुमच्याकडे आली, तर तुम्ही तिला काय सल्ला द्याल, याचा विचार करा. तोच निःपक्षपाती सल्ला स्वतःला देण्याचा प्रयत्न करा.
  • तुमच्या मृत्यूच्या दिवसाचाही विचार करा. त्या दिवशी मागे वळून पाहताना, ‘आयुष्यात या टप्प्यावर मी काय करायला हवे होते?’ या प्रश्नाचे तुमचे उत्तर काय असेल?
  • न्यायाच्या दिवसाचाही विचार करा, जेव्हा तुम्ही आपल्या प्रभूसमोर उभे राहाल. तो न्याय आणखी गौरवशाली ठरावा म्हणून तुम्ही आज कोणती निवड करू शकता?

निर्णय घेणे: देवाचा अधिक गौरव व्हावा म्हणून तुमच्या जीवनात कोणती सुधारणा करता येईल, याचा प्रार्थनापूर्वक विचार केल्यानंतर संकल्प करण्याची वेळ येते. संकल्प कसा करायचा हे तुम्ही ठरवा, पण तो प्रार्थनापूर्वक आणि तो पाळण्याच्या दृढ निश्चयाने करा. प्रथम, योग्य संकल्प करता यावा म्हणून प्रार्थना करा. मग तुम्हाला योग्य वाटेल अशा प्रकारे तो संकल्प आपल्या प्रभूला अर्पण करा. त्यासाठी स्वतःच्या शब्दांत प्रार्थना करा किंवा त्या हेतूसाठी एखादी लघु जपमाळ, रोझरी, विनवणीमाला इत्यादी म्हणा. किंवा तुमचा संकल्प लिहून काढा. संकल्प केल्यानंतर येत्या काही आठवड्यांत प्रार्थनेत तो वारंवार आठवा.

मुख्य छायाचित्र: तुमिसू यांचे, पिक्साबे वरून

प्रायश्चित्तकाळातील ध्यानांची प्रस्तावना

  1. जीवनातील निर्णय आणि संकल्प
  2. झावळ्यांचा रविवार
  3. पवित्र गुरुवारापूर्वीच्या घडामोडी
  4. शेवटचे भोजन
  5. बागेत येशूची व्याकुळता
  6. येशूला अटक करून अन्नाससमोर आणले जाते
  7. येशूला कैफाससमोर आणले जाते
  8. येशूला पिलातासमोर आणले जाते
  9. येशूला हेरोदासमोर आणले जाते
  10. पिलातासमोर दुसरी सुनावणी
  11. येशू आपला क्रूस वाहतो आणि त्याला क्रूसावर खिळले जाते
  12. येशू क्रूसावरून बोलतो
  13. येशू क्रूसावर प्राण सोडतो
  14. आईच्या कुशीत येशूचे पार्थिव शरीर
  15. येशूला कबरीत ठेवले जाते
  16. पवित्र शनिवार

अनुक्रमणिका