Padà sí Àtòjọ Àwọn Àkóónú
Òfin Kẹjọ:
Ìwọ kò gbọdọ̀ jẹ́rìí èké sí aládùúgbò rẹ. (Ẹkísódù 20:16)
Ẹ tún ti gbọ́ pé a sọ fún àwọn baba ńlá yín pé, “Má ṣe búra èké, ṣùgbọ́n mú gbogbo ẹ̀jẹ́ tí o jẹ́ fún Olúwa ṣẹ.” Ṣùgbọ́n èmi wí fún yín pé, ẹ má ṣe búra rárá… (Mátíù 5:33)
Òfin kẹjọ kọ̀ fún wa láti yí òtítọ́ po nínú ìbáṣepọ̀ wa pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn. (CCC #2464)
Jésù ni “ọ̀nà àti òtítọ́ àti ìyè” (Jòhánù 14:6), Ó sì “kún fún oore-ọ̀fẹ́ àti òtítọ́” (Jòhánù 1:14). Kí ni èyí túmọ̀ sí? Lákọ̀ọ́kọ́, ó túmọ̀ sí pé Òun fúnra Rẹ̀ ni ìṣípayá kíkún ti gbogbo ohun tí í ṣe òtítọ́. Òun ni Òtítọ́ fúnra rẹ̀, ìgbésí ayé Rẹ̀, ikú Rẹ̀ àti àjíǹde Rẹ̀ sì fi àwọn òtítọ́ tó jinlẹ̀ jù lọ nípa ẹ̀dá ènìyàn hàn. Jésù fúnra Rẹ̀ ń fi ohun tí ìgbésí ayé dá lé lórí, ohun tí ìgbàlà jẹ́ àti ẹni tí Ọlọ́run jẹ́ hàn wá. Òun ni ìṣípayá kíkún ti Baba (Jòhánù 12:45). Mímọ̀ Ọ́n ni mímọ Òtítọ́ fúnra rẹ̀.
Ó ṣeé ṣe kí o béèrè pé, kí ni gbogbo èyí túmọ̀ sí? Báwo ni Jésù ṣe jẹ́ Òtítọ́ àti ìfihàn kíkún ti Baba? Bí ó tilẹ̀ lè dà bí ẹni pé ìbéèrè tí kò ṣeé dáhùn ni èyí, ó tó láti sọ pé “àṣírí ìgbàgbọ́” yìí ni gbogbo ohun tí orí yìí àti Òfin yìí ń tọ́ka sí. Láti lóye Òtítọ́ ni àfojúsùn wa. Òfin yìí kò dá lórí sísọ òtítọ́ àti yíyẹra fún irọ́ nìkan; ó tún dá, ju gbogbo rẹ̀ lọ, lórí wíwá Ẹni tí í ṣe Òtítọ́ fúnra rẹ̀ àti wíwọ inú Òtítọ́ ní gbogbo ọ̀nà.
Gẹ́gẹ́ bí Kristẹni, a pè wá láti máa gbé nínú Òtítọ́. Èyí túmọ̀ sí pé, bí Kristi Jésù ṣe ń gbé inú wa tí àwa sì ń gbé inú Rẹ̀, a gbọ́dọ̀ máa sọ̀rọ̀ kí a sì máa ṣe ohun gbogbo ní ìbámu pẹ̀lú gbogbo ohun tí ó jẹ́ òtítọ́. Wíwá òtítọ́ rí àti gbígbé ní ìbámu pẹ̀lú rẹ̀ ni ó ń mú iyì wa gẹ́gẹ́ bí ènìyàn ṣẹ.
Òfin Kẹjọ ń pè wá láti jẹ́ ènìyàn Òtítọ́. A ní láti máa gbé ìgbésí ayé òtítọ́ àti inú mímọ́. Gbígbé ìgbésí ayé ìwà títọ́ àti òtítọ́ láìṣàgàbàgebè ṣe pàtàkì sí ẹni tí a jẹ́. Òfin yìí kò kàn pè wá láti yàgò fún èké nìkan; ó tún ń pè wá láti máa wọ inú àwọn òtítọ́ ìgbésí ayé tó jinlẹ̀ jù lọ lójoojúmọ́, kí a máa wá bí a ó ṣe mọ àwọn òtítọ́ wọ̀nyí, kí a sì gbé ní ìbámu pẹ̀lú wọn ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́.
Bí a ṣe ń mọ òtítọ́ tí a sì ń gbé ní ìbámu pẹ̀lú rẹ̀, a pè wá láti jẹ́rìí sí Òtítọ́ náà; a pè wá láti jẹ́rìí sí ìgbàgbọ́ wa àti sí Kristi fúnra Rẹ̀. A ń ṣe èyí ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà nípasẹ̀ ọ̀rọ̀ àti ìṣe wa. Ẹ̀rí tí a ń fi ìfẹ́ hàn jẹ́ àmì alágbára pé a ti fi ara wa fún òtítọ́ kíkún ti Ìhìnrere.
Ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà títóbi jù lọ tí a fi ń fi ìfẹ́ hàn ni jíjẹ́rìíkú. Jíjẹ́rìíkú jẹ́ jíjẹ́rìí sí ìfẹ́ Ọlọ́run ní gbangba. Ó jẹ́ ẹ̀rí tí ó ga jù lọ pé ènìyàn fẹ́ràn Ọlọ́run ju ìyè ara rẹ̀ lọ, ó sì ti fi ara rẹ̀ fún Òtítọ́ ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ rẹ̀, kódà bí ẹ̀rí yìí bá gba pé kí ó fi ẹ̀mí rẹ̀ rúbọ. Láti ìgbà pípẹ́ sẹ́yìn jálẹ̀ ìtàn, Ìjọ ti gbé ọ̀pọ̀ ajẹ́rìíkú kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ fún gbogbo ènìyàn láti rí. Ẹ̀jẹ̀ àwọn ajẹ́rìíkú ti di irúgbìn ìgbàgbọ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ nítorí ẹ̀rí gíga jù lọ tí wọ́n jẹ́ sí Òtítọ́.
Kókó Ọ̀rọ̀: Àwọn Ìwà Tó Lòdì sí Òtítọ́
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà ni a lè gbà rú Òfin yìí ní tààrà. Ní ìsàlẹ̀ yìí ni díẹ̀ lára àwọn ọ̀nà tí ó hàn gbangba jù lọ tí Kátíkísímù mẹ́nu kàn.
Irọ́ pípa: Irọ́ pípa rọrùn láti lóye, àbí kò rí bẹ́ẹ̀? Irọ́ gbangba lè rọrùn láti dá mọ̀, ṣùgbọ́n àwọn irú irọ́ kan wà tí kò ṣe kedere tàbí tí kò hàn gbangba tó bẹ́ẹ̀. Ọ̀nà oríṣiríṣi ni ènìyàn lè gbà pa irọ́. Lákọ̀ọ́kọ́, ènìyàn pa irọ́ nígbà tí ó bá mọ̀ọ́mọ̀ yí òtítọ́ padà fún ẹnìkan tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, pẹ̀lú ìfẹ́ inú rẹ̀. Ẹ̀tàn tí ènìyàn mọ̀ọ́mọ̀ ṣe pẹ̀lú ìfẹ́ inú rẹ̀ yìí burú gidigidi nígbà tí ohun tí ó ń parọ́ nípa rẹ̀ bá jẹ́ ọ̀rọ̀ tí ó ṣe pàtàkì jù. Yíyí òtítọ́ èyíkéyìí padà ní tààrà àti ní ìmọ̀ọ́mọ̀ jẹ́ ọ̀ràn tí ó burú gidigidi.
Síbẹ̀, nígbà míì a máa ń sọ̀rọ̀ nípa “àwọn irọ́ kéékèèké” láti tọ́ka sí àwọn irọ́ tí kò burú tó àwọn mìíràn, ṣùgbọ́n tí wọ́n ṣì jẹ́ irọ́. Fún àpẹẹrẹ, bí ẹnìkan bá béèrè lọ́wọ́ rẹ bóyá o fẹ́ràn oúnjẹ tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ sè, tí o sì sọ pé ó “dára gan-an” bí kò tilẹ̀ rí bẹ́ẹ̀, a lè ka èyí sí “irọ́ kékeré.” A gbọdọ̀ ṣọ́ra láti yàgò fún àwọn irọ́ kéékèèké pàápàá. Síbẹ̀, bí a ti sọ bẹ́ẹ̀, èyí kò túmọ̀ sí pé a ní ojúṣe láìsí àní-àní láti sọ àwọn òtítọ́ tó ń dun àwọn ẹlòmíràn nínú fún wọn.
A tún lè parọ́ nípa fífi àwọn ohun tó ṣẹlẹ̀ kan pamọ́. A ń pe èyí ní “irọ́ nípa fífi òtítọ́ pamọ́.” Fífi àwọn òtítọ́ kan pamọ́ lè fa ìpalára tó pọ̀ ju yíyí òtítọ́ po pátápátá lọ nígbà míì, nítorí ète búburú àti ẹ̀tàn tó wà nínú irú irọ́ yìí. Fún àpẹẹrẹ, ká sọ pé olùtajà ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan ń gbìyànjú láti ta ọkọ̀ tí a ti lò, ó sì sọ fún ẹni tó fẹ́ rà á pé ẹ̀rọ ìwọ̀n àpapọ̀ ìjìnnà tí ọkọ̀ ti rìn ń fi 75,000 máìlì hàn. Ṣùgbọ́n kò sọ pé inú ọkọ̀ mìíràn ni wọ́n ti mú ẹ̀rọ ìwọ̀n náà wá, tí wọ́n sì fi sínú èyí, nítorí pé ọkọ̀ tí ó ń tà ti rin 150,000 máìlì ní tòótọ́. Ohun tí ó sọ jẹ́ òtítọ́: “ẹ̀rọ ìwọ̀n àpapọ̀ ìjìnnà tí ọkọ̀ ti rìn ń fi 75,000 máìlì hàn.” Ṣùgbọ́n ó hàn gbangba pé ẹ̀tàn ni, nítorí kò jẹ́ kí a mọ̀ pé ẹ̀rọ ìwọ̀n tó wà nínú ọkọ̀ náà nísinsìnyí kì í ṣe èyí tó wà nínú rẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀.
Ìbúra èké: Ìbúra èké ni irọ́ tí a pa lábẹ́ ìbúra, ní ilé ẹjọ́ ìjọba ní ọ̀pọ̀ ìgbà. Ìbúra èké burú ní pàtàkì nígbà tí irọ́ náà bá ṣe ẹlòmíràn ní ìpalára. Fún àpẹẹrẹ, bí irọ́ pípa nígbà ìgbẹ́jọ́ bá fa kí a dá ẹnìkan lẹ́bi ẹ̀sùn tí kò ṣẹ̀, ìbúra èké náà burú gidigidi. Gẹ́gẹ́ bí a ti sọ lókè, dídákẹ́ àwọn òtítọ́ kan mọ́ tún lè jẹ́ irọ́ pípa. Nítorí náà, bí ẹnìkan bá mọ̀ọ́mọ̀ fi àwọn òtítọ́ pamọ́ nígbà ìgbẹ́jọ́ ní ilé ẹjọ́ ìjọba tàbí nígbà tí ó wà lábẹ́ ìbúra, ó dẹ́ṣẹ̀. Kódà bí fífi àwọn òtítọ́ pàtàkì pamọ́ kò bá lòdì sí ohun tí òfin ìjọba sọ ní pàtó nípa ìbúra èké, ẹni náà ṣì dẹ́ṣẹ̀ níwájú Ọlọ́run nítorí pé kò sọ gbogbo òtítọ́.
Orúkọ Rere Àwọn Ẹlòmíràn: Ìjọ ti máa ń mọ ìjẹ́pàtàkì orúkọ rere àti bí bíbá orúkọ rere ẹlòmíràn jẹ́ ṣe burú tó. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà ni a lè gbà ba orúkọ rere ẹlòmíràn jẹ́. Irọ́ pípa ní tààrà pẹ̀lú ète ibi, àti mímọ̀ọ́mọ̀ fi àwọn òtítọ́ pàtàkì tí ó yẹ kí a sọ pamọ́, gbogbo wọn wà lára àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí ó lòdì sí Òfin Kẹjọ. Ẹ̀ṣẹ̀ tún ni láti tú àwọn “òtítọ́” tí kò yẹ kí a tú síta.
Ìwé Kátíkísímù (#2477) ṣe àlàyé tí ó ṣe kedere gan-an nípa àwọn ẹ̀ṣẹ̀ wọ̀nyí tí ó ba orúkọ rere ènìyàn jẹ́, ó sì yẹ kí a fa gbogbo ọ̀rọ̀ rẹ̀ yọ:
Ọ̀wọ̀ fún orúkọ rere àwọn ènìyàn kò fàyè gba ìwà àti ọ̀rọ̀ èyíkéyìí tí ó lè ṣe wọ́n ní ìpalára láìtọ́ (Wo CIC, can. 220). Ẹni tí ó bá ṣe àwọn nǹkan wọ̀nyí jẹ̀bi:
–ó jẹ̀bi ìdájọ́ kánjú bí ó bá gbà pé aládùúgbò rẹ̀ ti ṣe ohun tí ó lòdì sí ìwà rere, láìsí ẹ̀rí tí ó tó, kódà bí kò tilẹ̀ sọ ọ́ jáde;
–ó jẹ̀bi títú àṣìṣe ẹlòmíràn síta bí ó bá sọ àwọn àṣìṣe àti ìkùnà ẹlòmíràn fún àwọn tí kò mọ̀ wọ́n tẹ́lẹ̀, láìsí ìdí tí ó tọ́ ní ti gidi; (Wo Sírákì 21:28)
–ó jẹ̀bi ìbanijẹ́ èké bí ó bá fi àwọn ọ̀rọ̀ tí ó lòdì sí òtítọ́ ba orúkọ rere àwọn ẹlòmíràn jẹ́, tí ó sì mú kí àwọn ènìyàn dá wọn lẹ́jọ́ èké.
Ṣàkíyèsí pé a ti tọ́ka sí ìpele mẹ́ta ti ẹ̀ṣẹ̀ lòdì sí òtítọ́. Àkọ́kọ́ ni ìdájọ́ láìronú jinlẹ̀. Èyí fi hàn pé a kò gbọdọ̀ kàn rò pé ohun tí ó burú jù lọ ni ẹlòmíràn ṣe. Ìdájọ́ láìronú jinlẹ̀ lè jẹ́ ohun tí a kò sọ lẹ́nu rárá, ṣùgbọ́n tí a kàn rò nínú ọkàn. Èyí pàápàá ń ṣe ẹlòmíràn ní ìpalára, ó sì lòdì sí òtítọ́.
Èkejì tí a tọ́ka sí ni sísọ àléébù ẹlòmíràn di mímọ̀. Èyí ni sísọ ohun tí ó jẹ́ òtítọ́ fún àwọn tí kò ní ẹ̀tọ́ láti gbọ́ ọ. Òfófó, fún àpẹẹrẹ, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí a fi ń sọ àléébù ẹlòmíràn di mímọ̀. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ohun tí a sọ jẹ́ òtítọ́, ó ṣì jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ lòdì sí Òfin Kẹjọ, nítorí pé ó jẹ́ òtítọ́ tí kò yẹ kí a sọ fún ẹlòmíràn.
Ẹ̀kẹta, ìbanijẹ́ èké ni sísọ ohun tí kì í ṣe òtítọ́, tí ó sì ń ba orúkọ ẹlòmíràn jẹ́. Èyí ni ẹ̀ṣẹ̀ tí ó burú jù lọ sí orúkọ rere ẹlòmíràn. Nígbà tí a bá ba orúkọ rere ẹlòmíràn jẹ́ ní ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí a mẹ́nu kàn lókè, a gbọ́dọ̀ ṣe àtúnṣe ìpalára náà. Lákọ̀ọ́kọ́, a gbọ́dọ̀ ronúpìwàdà láti inú ọkàn, ṣùgbọ́n ìyẹn kò tó. Bí ó ti ṣeé ṣe tó, ẹlẹ́ṣẹ̀ náà gbọ́dọ̀ ṣe gbogbo ohun tí ó bọ́gbọ́n mu, tí ó sì bá ìfẹ́ mu, láti dá orúkọ rere ẹni tí ó ṣe ní ìpalára padà.
Ìfọ́nnu: Ní àkọ́kọ́, a lè má ka ìfọ́nnu, tàbí ṣíṣògo, sí ẹ̀ṣẹ̀—ṣùgbọ́n ẹ̀ṣẹ̀ ni. Bí ó ṣe rí pẹ̀lú ìbanijẹ́ èké àti títú àṣìṣe ẹlòmíràn síta, ìfọ́nnu ni sísọ àwọn ohun tí ó jẹ́ òtítọ́ nípa ara rẹ ní ọ̀nà tí kò tọ́, tàbí ní ọ̀nà tí ó kún fún ìgbéraga àti ìtẹ́lọ́rùn ara ẹni. Ó jẹ́ ìṣe wíwá àfiyèsí àwọn ènìyàn sí ara ẹni, ó sì lòdì sí àwọn òtítọ́ ìrẹ̀lẹ̀ tí ó jinlẹ̀ jù lọ. Bákan náà, sísọ ọ̀rọ̀ ìpọ́nlé láti tan ẹlòmíràn jẹ jẹ́ ẹ̀tàn àti ẹ̀ṣẹ̀ sí Òfin yìí.
Ǹjẹ́ Mo Ní Ẹ̀tọ́ Láti Mọ̀?
Ní àkókò wa yìí, a sábà máa ń rò pé a ní ẹ̀tọ́ láti mọ ohun gbogbo nípa gbogbo ènìyàn. Àwọn ìkànnì àjọlò, ní pàtàkì, ti ṣí ìgbésí ayé ojoojúmọ́ ọ̀pọ̀ ènìyàn síta débi pé a sábà máa ń wo àṣírí ìgbésí ayé ẹni bí ohun tí kò ṣe pàtàkì. Àwọn ìtọ́nisọ́nà kan nípa títan ìsọfúnni kálẹ̀ àti ẹ̀tọ́ sí àṣírí ìgbésí ayé ẹni wà nísàlẹ̀ yìí.
Ẹ̀tọ́ sí Àṣírí Ìgbésí Ayé Ẹni: Ẹ̀tọ́ sí àṣírí ìgbésí ayé ẹni túmọ̀ sí pé kì í ṣe gbogbo ènìyàn ló ní ẹ̀tọ́ láti mọ ohun gbogbo nípa wa àti ìgbésí ayé àdáni wa. Àní àwọn tí gbogbo ènìyàn mọ̀, bí àwọn olóṣèlú, pàápàá yẹ kí a pa àṣírí ìgbésí ayé àdáni wọn mọ́.
Ọ̀kan lára àwọn àpẹẹrẹ tí ó ṣe kedere jù lọ nípa èyí ni Sakramenti Ìjẹ́wọ́. Ojúṣe láti pa àṣírí ìjẹ́wọ́ mọ́ kò ní àyọkúrò kankan. Èyí túmọ̀ sí pé kò sí ipò kankan tí àlùfáà tí ó ń gbọ́ ìjẹ́wọ́ lè fi ohun tí ẹnì kan jẹ́wọ́ hàn. Èyí kì í ṣe òfin Ìjọ nípa Sakramenti nìkan; ó tún ń fi ẹ̀tọ́ sí ìpamọ́ ìgbésí ayé ẹni tí Ọlọ́run fi fún wa hàn. Ọ̀pọ̀ nǹkan wà tí Ọlọ́run nìkan ní ẹ̀tọ́ láti mọ̀. Àwọn nǹkan mìíràn tún wà nínú ìgbésí ayé wa tí ó yẹ kí a jẹ́ kí àwọn mọ̀lẹ́bí àti ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ mọ̀. Àwọn apá kan ṣoṣo sì ni ó wà nínú ìgbésí ayé wa àdáni tí ó yẹ kí gbogbo ènìyàn ní ẹ̀tọ́ láti mọ̀.
Nígbà tí ó bá pọndandan láti mọ kúlẹ̀kúlẹ̀ ìgbésí ayé àdáni wa fún ire gbogbo ènìyàn, ó bófin mu láti sọ àwọn òtítọ́ wọ̀nyí fún àwọn ẹlòmíràn. Fún àpẹẹrẹ, bí ẹnìkan bá pa ènìyàn ní ìkọ̀kọ̀, a gbọ́dọ̀ sọ ìṣe yìí di mímọ̀ fún gbogbo ènìyàn nítorí ire gbogbo ènìyàn.
Àṣírí Iṣẹ́ Àmúṣẹ́: Ọ̀pọ̀ ipò ló wà nínú iṣẹ́ àmúṣẹ́ níbi tí ó ti jẹ́ ojúṣe àwọn ènìyàn láti pa àṣírí mọ́. Ní irú ipò bẹ́ẹ̀, òtítọ́ náà kì í ṣe ohun tí a ó máa tàn kálẹ̀ fún gbogbo ènìyàn. Fún àpẹẹrẹ, dókítà gbọ́dọ̀ pa àṣírí àkọsílẹ̀ ìlera àwọn aláìsàn mọ́. Tàbí ó lè pọndandan kí àwọn tí ó wà nínú ìjọba pa àwọn òtítọ́ kan nípa ohun tí ń ṣẹlẹ̀ nínú ìjọba mọ́ ní àṣírí, láti dáàbò bo orúkọ rere àwọn ẹlòmíràn tàbí láti dáàbò bo ire gbogbo ènìyàn. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nínú ọ̀pọ̀ àpẹẹrẹ mìíràn, kì í ṣe gbogbo ènìyàn ló ní ẹ̀tọ́ láti mọ ohun gbogbo nípa gbogbo ènìyàn tàbí nípa gbogbo ipò. Pípa àṣírí mọ́ ní irú àwọn ipò wọ̀nyí jẹ́ ohun tí Òfin Kẹjọ béèrè.
Àwọn Ilé Iṣẹ́ Ìròyìn: Àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́ fún ire gbogbo ènìyàn nípa títan òtítọ́ kálẹ̀. Ojúṣe wọn ni láti sọ àwọn ohun tí ó wúlò, tí ó sì jẹ́ fún ire gbogbo ènìyàn, di mímọ̀ fún gbogbo ènìyàn. Síbẹ̀, wọ́n gbọ́dọ̀ lo ẹ̀tọ́ wọn láti sọ òtítọ́ ní gbangba ní ọ̀nà tí kì yóò fi tẹ ẹ̀tọ́ ẹnìkọ̀ọ̀kan àti ẹ̀tọ́ àdánidá rẹ̀ sí àṣírí ìgbésí ayé rẹ̀ lójú.
Síwájú sí i, ojúṣe àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn ni láti tan gbogbo òtítọ́ kálẹ̀, kì í ṣe apá kan òtítọ́ nìkan. Ọ̀nà tí kò tọ́ kan tí a fi ń ròyìn ni a ń pè ní “sísọ àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ kan nígbà tí a mọ̀ọ́mọ̀ fi àwọn mìíràn sílẹ̀.” Èyí jẹ́ “irọ́ pípa nípa fífi àwọn òtítọ́ kan sílẹ̀ láìsọ,” tàbí àìtún èrò tí kò tọ́ ṣe nítorí àìbìkítà. Nígbà tí àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn bá kùnà láti sọ gbogbo òtítọ́, tàbí láti tún èrò tí kò tọ́ ṣe, nígbà náà àwọn tí ó wà nínú iṣẹ́ ìròyìn jẹ̀bi rírú Òfin Kẹjọ.
Ààlà Òkè: Iṣẹ́ Ọnà, Ẹwà àti Wíwá Òtítọ́
Ohun ìkẹyìn tí a ó gbé yẹ̀ wò ní í ṣe pẹ̀lú wíwá òtítọ́. Òfin Kẹjọ kì í ṣe nípa yíyẹra fún irọ́ pípa nìkan; ó tún jẹ́ nípa wíwá Òtítọ́ fúnra rẹ̀.
Òtítọ́ tí a kọ pẹ̀lú “Ò” ńlá jẹ́, ní ìtumọ̀ rẹ̀ tó jinlẹ̀ jù lọ, Ẹni kan, Ẹni tí í ṣe Ọlọ́run. Ẹni náà sì ni Jésù Kristi àti gbogbo ohun tí Ó ti ṣí payá fún wa. Wíwá Òtítọ́ túmọ̀ sí pé a ń wá Jésù fúnra Rẹ̀. Lákọ̀ọ́kọ́ àti ju gbogbo rẹ̀ lọ, a ń ṣe èyí nípa yíyan láti fi Ìhìnrere ṣe ìgbésí ayé wa àti láti wá ọ̀pọ̀ òtítọ́ inú ìgbàgbọ́ wa. A ń rú Òfin yìí nígbà tí a bá ń ṣe ọ̀lẹ nínú mímú ìgbàgbọ́ wa jinlẹ̀ sí i. A ń pa Òfin yìí mọ́ nígbà tí a bá ń wá ọ̀pọ̀ òtítọ́ inú ìgbàgbọ́ wa, tí a sì ń fi gbogbo ọkàn wa gbà wọ́n, tí a sì ń gbé ní ìbámu pẹ̀lú wọn.
A tún ń rí òtítọ́ tí a ṣí payá nínú ẹwà. Ọ̀pọ̀ ọ̀nà sì ni a ń gbà rí ẹwà. A ń rí ẹwà nínú ìṣẹ̀dá, nínú ẹnìkọ̀ọ̀kan, nínú orin, nínú iṣẹ́ ọnà mímọ́, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Nítorí náà, Òfin yìí ń pè wá láti wá ẹwà tòótọ́ tí kì í sinmi lórí èrò ẹni.
Iṣẹ́ ọnà mímọ́, fún àpẹẹrẹ, ń fi ẹwà tòótọ́ hàn. Nítorí náà, ojúṣe wa ni láti gbé iṣẹ́ ọnà mímọ́ lárugẹ níwọ̀n ìgbà tí ó bá ń fi ẹwà tòótọ́ hàn. Nítorí náà, a gbọ́dọ̀ ka àwọn iṣẹ́ ọnà sí apá pàtàkì nínú àwùjọ àti nínú ìdàgbàsókè tó péye ti àṣà àti ìgbésí ayé ènìyàn. Ṣùgbọ́n a tún lè lo àwọn iṣẹ́ ọnà fún ibi. Iṣẹ́ ọnà, ní ara rẹ̀, jẹ́ ọ̀nà tí kò dára tàbí burú fún fífi ohun tí ó wà nínú ẹni hàn, àti fún fífi àwọn ohun tí ó wà ní tòótọ́ hàn. Fún àpẹẹrẹ, iṣẹ́ ọnà lè fi àìsí ètò àti ìdàrúdàpọ̀ hàn, tàbí ó lè fi ètò Ọ̀run tàbí ẹwà ìṣẹ̀dá hàn. Gẹ́gẹ́ bí Kristẹni, ojúṣe wa ni láti lo iṣẹ́ ọnà fún ògo Ọlọ́run àti fún ìtura ẹ̀mí ènìyàn.
Àwọn Ohun Tó Yẹ Ká Gbé Yẹ̀ Wò Nínú Ìṣe
Lẹ́ẹ̀kan sí i, ẹ jẹ́ kí a wo àwọn ọ̀nà tí a fi ń rú Òfin Kẹjọ dé ipò ẹ̀ṣẹ̀ aṣekúpani, kí a lè rí àwọn ọ̀nà tí a fi ń rú Òfin yìí dé ipò ẹ̀ṣẹ̀ kékeré pẹ̀lú.
Ọ̀ràn Tó Le Gan-an: Títan ìsọfúnni èké èyíkéyìí kálẹ̀ ní tààrà lè jẹ́ ọ̀ràn tó le gan-an nígbà tí ó bá mú àbájáde tó burú gidigidi wá. Ó lè ṣòro láti ṣàlàyé èyí lọ́nà tí ó ṣe kedere pátápátá; nítorí náà, àwọn àyíká ipò kọ̀ọ̀kan ni yóò pinnu rẹ̀ ní ìkẹyìn.
Ẹ jẹ́ kí a fúnni ní àpẹẹrẹ kan tí ó burú gidigidi, èyí tí a ó tún fi àwọn ohun méjì yòókù tí ń sọ ẹ̀ṣẹ̀ di ẹ̀ṣẹ̀ aṣekúpani yẹ̀ wò. Ká sọ pé ẹnìkan wà níbi iṣẹ́, ó sì ṣàwárí ìwà ẹ̀tàn ẹlòmíràn. Ká sọ pé ìwà ẹ̀tàn náà ni pé òṣìṣẹ́ mìíràn ti jí owó lọ́wọ́ agbanisíṣẹ́. Agbanisíṣẹ́ wá béèrè lọ́wọ́ ẹni tí ó ṣàwárí ìṣe náà bóyá ó ti rí ohunkóhun tí kò bára mu nínú àkọsílẹ̀ ìṣúná. Nítorí pé òṣìṣẹ́ tí ó jí owó náà jẹ́ ọ̀rẹ́ rẹ̀, ẹni náà parọ́, ó sì sọ pé àwọn ìwé àkọsílẹ̀ ìṣúná wà létòlétò.
Ìṣe bíbo olè jíjà yìí mọ́lẹ̀ jẹ́ irọ́ pípa, ó sì jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀. Ojúṣe ẹni tí ó ṣàwárí olè jíjà náà ni láti fi tó ẹni tó yẹ létí, bíbo ọ̀ràn náà mọ́lẹ̀ sì jẹ́ rírú Òfin Kẹjọ. Ní tòótọ́, ó tọ́ láti sọ pé irọ́ tí a pa láti bo ọ̀ràn náà mọ́lẹ̀ jẹ́ ọ̀ràn tó le gan-an.
Ìmọ̀ Kíkún: Bí ẹni tí a mẹ́nu kàn lókè, tí ó ṣàwárí olè jíjà náà, bá mọ̀ dájú pé ọ̀rẹ́ òun ló jí owó náà, ó ṣeé ṣe gan-an kí ó tún ní ẹ̀bi nítorí pé ó mọ̀ ní kíkún pé pípa ọ̀ràn náà mọ́ jẹ́ irọ́ pípa. Àwọn ohun wo, bí irú wọn bá wà, ló lè dín ẹ̀bi ẹni náà kù ní ti pípa ọ̀ràn náà mọ́? Ohun méjì wá sí ọkàn: Àkọ́kọ́, bí ẹni náà kò bá dá a lójú ní kíkún pé olè jíjà náà ṣẹlẹ̀, ó lè má ní ẹ̀bi kíkún fún pípa ọ̀ràn náà mọ́; nítorí náà, ó lè má ní ẹ̀bi kíkún fún irọ́ pípa bí kò bá sọ ohun tí ó mọ̀ jáde. Èkejì, bí ẹni náà bá pinnu fún ìdí kan pé olè jíjà náà “kì í ṣe ọ̀ràn tó ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀,” ó lè má mọ̀ ní kíkún pé ojúṣe òun ni láti fi tó àwọn tí ó yẹ létí. Fún àpẹẹrẹ, ká sọ pé “olè jíjà” náà jẹ́ ohun tí gbogbo ènìyàn ń ṣe, tí gbogbo ènìyàn sì mọ̀ pé gbogbo ènìyàn ń ṣe é. Ó ṣeé ṣe kí èyí da ẹni náà lójú rú débi tí yóò fi pinnu pé ọ̀ràn náà kò ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀, àti pé kò pọn dandan fún òun láti fi tó àwọn tí ó yẹ létí.
Nínú ọ̀ràn yìí, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí fún gbogbo àwọn Òfin Ọlọ́run, ìdàrúdàpọ̀ tí ó wà lọ́kàn ẹni tí ó ń fi òtítọ́ pamọ́ kì í ṣe àwíjàre, ṣùgbọ́n ìdàrúdàpọ̀ náà lè tó láti dín ẹrù ẹ̀bi ẹni náà kù débi tí kò fi ní jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ aṣekúpani mọ́, bí kò ṣe ẹ̀ṣẹ̀ kékeré nìkan. Èyí kò sọ fífi òtítọ́ pamọ́ tàbí irọ́ pípa di ohun tí ó tọ́; ó kàn dín bí ìṣe ẹni náà ṣe burú tó kù ni.
Ìfọwọ́sí Pípé ti Ìfẹ́-inú: Láti tẹ̀ síwájú pẹ̀lú àpẹẹrẹ òkè, ká sọ pé òṣìṣẹ́ náà rí i pé ọ̀rẹ́ òun ń jalè, ó sì bi í léèrè nípa rẹ̀ lójúkojú. Ọ̀rẹ́ náà fi omijé sọ ìtàn tó ń fa ìyọ́nú nípa ìdí tí ó fi jí owó, ó sì kábàámọ̀ gidigidi. Ó bẹ ọ̀rẹ́ rẹ̀ pé kí ó má ṣe sọ ọ́ fún ẹnikẹ́ni, nítorí aya àti àwọn ọmọ òun. Nítorí èyí, ọ̀rẹ́ rẹ̀ yí òtítọ́ po, ó sì parọ́ kí ọ̀rẹ́ rẹ̀ má bàa kó sínú wàhálà.
Kò sí àwíjàre fún èyí, ṣùgbọ́n ipò ìmọ̀lára rẹ̀ àti ìbẹ̀rù fún ọjọ́ ọ̀la ọ̀rẹ́ rẹ̀ lè dín ẹrù ẹ̀bi irọ́ tí ó pa náà kù. Ó yẹ kí ó ṣe ohun tí ó tọ́, ó sì gbọ́dọ̀ yẹra fún irọ́ pípa, ṣùgbọ́n ipò náà lè jẹ́ èyí tí yóò mú kí ó jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ kékeré nìkan dípò ẹ̀ṣẹ̀ aṣekúpani.
Ẹ̀ṣẹ̀ Kékeré: Àpẹẹrẹ òkè, gẹ́gẹ́ bí àwọn àpẹẹrẹ tí ó wà ní àwọn orí ìṣáájú, fi hàn pé ọ̀ràn ẹ̀ṣẹ̀ àti ẹ̀bi tí ìṣe wa ń mú wá kò rọrùn láti tú yẹ́bẹ́ yẹ́bẹ́. Ọlọ́run rí ohun gbogbo, Ó sì ń pè wá sí ìgbé ayé mímọ́ kódà nígbà tí ó bá ṣòro. Síbẹ̀, Ọlọ́run tún rí ọ̀pọ̀ ohun tí ó ń mú kí a ṣàṣìṣe nínú ìdájọ́ wa, yóò sì ṣe ìdájọ́ ní ìbámu pẹ̀lú wọn.
Ìparí
A ní ìrètí pé àwọn àṣàrò wọ̀nyí nínú àwọn orí tó ṣáájú ti ràn yín lọ́wọ́ láti lóye ìgbé ayé ìwà rere. Ìwà rere jẹ́ ohun tí Ọlọ́run ti fi hàn wá, a sì gbọ́dọ̀ máa wá a lójoojúmọ́. Ẹ̀ṣẹ̀ lè dé ní ìṣẹ́jú èyíkéyìí. Nítorí náà, a gbọ́dọ̀ máa sapá nígbà gbogbo láti mú àwọn ìwà rere dàgbà nínú wa, kí a lè ní ààbò tó yẹ lòdì sí ẹ̀ṣẹ̀, kí wíwá ìgbé ayé mímọ́ sì di àṣà wa.
Tún ka orí èyíkéyìí tí ó fà ọ́ lọ́kàn mọ́ra. Ronú jinlẹ̀ lórí rẹ̀, gbàdúrà nípa rẹ̀, kí o sì béèrè fún oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run láti gbé ìgbé ayé ìwà rere. Ìwà rere jẹ́ ọ̀kan nínú kọ́kọ́rọ́ ìpìlẹ̀ mẹ́ta sí ìwà mímọ́ àti ayọ̀. Kọ́kọ́rọ́ àkọ́kọ́ ni ìgbàgbọ́ (gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàlàyé nínú ìwé àkọ́kọ́ nínú àkójọpọ̀ ìwé yìí), kọ́kọ́rọ́ kejì ni ìjọ́sìn (gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàlàyé nínú ìwé kejì nínú àkójọpọ̀ ìwé yìí), kọ́kọ́rọ́ kẹta sì ni ìwà rere. Gbígbé ìgbé ayé ìwà rere jẹ́ èso ìgbé ayé ìgbàgbọ́ àti ìjọ́sìn ẹni. Jẹ́ kí ìgbàgbọ́ àti ìjọ́sìn rẹ sọ ọ́ di ẹni mímọ́ tí ìwà rẹ̀ sì dúró ṣinṣin, ìwọ yóò sì máa dúpẹ́ títí láé fún àwọn èso rere tí èyí ń so nínú ìgbé ayé rẹ àti nínú ìgbé ayé àwọn tí a pè ọ́ láti nífẹ̀ẹ́ sí àti láti sìn.
Ó tún wà ní ìwé ẹ̀rọ ayélujára & ìwé aláwọ̀ rírọ̀
Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble
Àwọn ìwé mìíràn nínú àkójọpọ̀ yìí: