กลับไปที่สารบัญ
พระบัญญัติประการที่แปด:
อย่าเป็นพยานเท็จใส่ร้ายเพื่อนมนุษย์ (อพย 20:16)
ท่านทั้งหลายยังได้ยินอีกว่ามีคำกล่าวแก่บรรพบุรุษของท่านว่า “อย่าสาบานเท็จ แต่จงทำตามคำที่ท่านปฏิญาณไว้ต่อองค์พระผู้เป็นเจ้า” แต่เราบอกท่านทั้งหลายว่า อย่าสาบานเลย… (มธ 5:33)
พระบัญญัติประการที่แปดห้ามบิดเบือนความจริงในความสัมพันธ์ของเรากับผู้อื่น (คำสอนพระศาสนจักรคาทอลิก #2464)
พระเยซูเจ้าทรงเป็น “หนทาง ความจริง และชีวิต” (ยน 14:6) และทรง “เปี่ยมด้วยพระหรรษทานและความจริง” (ยน 1:14) ข้อความนี้หมายความว่าอย่างไร? ประการแรก หมายความว่าพระองค์เองทรงเป็นการเปิดเผยอย่างครบถ้วนถึงทุกสิ่งที่เป็นความจริง พระองค์ทรงเป็นความจริงเอง และพระชนมชีพ การสิ้นพระชนม์ และการกลับคืนพระชนมชีพของพระองค์เปิดเผยความจริงที่ลึกซึ้งที่สุดเกี่ยวกับมนุษยชาติ พระเยซูเจ้าเองทรงเปิดเผยแก่เราว่าชีวิตมีความหมายอย่างไร ความรอดพ้นคืออะไร และพระเจ้าทรงเป็นผู้ใด พระองค์ทรงเป็นการเปิดเผยพระบิดาอย่างครบถ้วน (ยน 12:45) การรู้จักพระองค์คือการรู้จักความจริงเอง
คุณอาจถามว่า ทั้งหมดนี้หมายความว่าอย่างไร? พระเยซูเจ้าทรงเป็นองค์ความจริงและเป็นการเผยแสดงพระบิดาอย่างครบถ้วนได้อย่างไร? แม้อาจฟังดูราวกับว่านี่เป็นคำถามที่ตอบไม่ได้ แต่เพียงกล่าวว่า “พระธรรมล้ำลึก” นี้คือเป้าหมายทั้งหมดของบทนี้และของพระบัญญัติประการนี้ก็น่าจะเพียงพอแล้ว การเข้าใจความจริงคือเป้าหมายของเรา พระบัญญัติประการนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องการพูดความจริงและหลีกเลี่ยงการโกหกเท่านั้น แต่ยิ่งกว่านั้น ยังเป็นเรื่องการแสวงหาพระองค์ผู้ทรงเป็นองค์ความจริง และการเข้าสู่ความจริงในทุกวิถีทางด้วย
ในฐานะคริสตชน เราได้รับเรียกให้ดำเนินชีวิตในความจริง นั่นหมายความว่า เมื่อพระคริสตเยซูทรงดำรงอยู่ในเราและเราดำรงอยู่ในพระองค์ เราต้องพูดและกระทำให้สอดคล้องกับทุกสิ่งที่เป็นความจริง การค้นพบและดำเนินชีวิตตามความจริงคือสิ่งที่ทำให้ศักดิ์ศรีความเป็นบุคคลของเราบรรลุความสมบูรณ์
พระบัญญัติประการที่แปดเรียกเราให้เป็นคนของความจริง เราต้องดำเนินชีวิตด้วยความซื่อสัตย์และจริงใจ การดำเนินชีวิตอย่างซื่อตรงและยึดมั่นในความจริงอย่างแท้จริงเป็นสิ่งสำคัญยิ่งต่อความเป็นตัวเรา พระบัญญัติประการนี้ไม่เพียงเรียกเราให้หลีกเลี่ยงความเท็จเท่านั้น แต่ยังเรียกเราให้เข้าสู่ความจริงที่ลึกซึ้งที่สุดของชีวิตในแต่ละวัน โดยแสวงหาที่จะรู้จักและดำเนินชีวิตตามความจริงเหล่านี้อย่างครบถ้วน
เมื่อเราค่อย ๆ รู้จักและดำเนินชีวิตตามความจริง เราก็ได้รับเรียกให้เป็นพยานถึงความจริงนั้น เราได้รับเรียกให้เป็นพยานถึงความเชื่อของเราและถึงพระคริสตเจ้าเอง เราทำเช่นนี้ได้หลายวิธีผ่านวาจาและการกระทำของเรา การเป็นพยานด้วยความรักเป็นเครื่องหมายอันทรงพลังที่แสดงถึงความมุ่งมั่นของเราต่อความจริงอันครบถ้วนของพระวรสาร
รูปแบบหนึ่งของความรักที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือการเป็นมรณสักขี การเป็นมรณสักขีคือการเป็นพยานอย่างเปิดเผยถึงความรักต่อพระเจ้า เป็นการประกาศอย่างสูงสุดว่าบุคคลหนึ่งรักพระเจ้ามากยิ่งกว่าชีวิตของตนเอง และมุ่งมั่นยึดมั่นในความจริงอย่างครบถ้วน แม้การเป็นพยานนี้จะเรียกร้องให้เขาต้องเสียสละชีวิตก็ตาม ตลอดประวัติศาสตร์ พระศาสนจักรได้ยกย่องมรณสักขีมากมายให้ทุกคนได้เห็นเป็นแบบอย่าง โลหิตของบรรดามรณสักขีได้กลายเป็นเมล็ดพันธุ์แห่งความเชื่อสำหรับคนจำนวนมาก เพราะการเป็นพยานถึงความจริงด้วยการสละชีวิตของพวกเขา
ข้อสรุปสำคัญ: การละเมิดต่อความจริง
มีหลายวิธีที่เป็นการละเมิดพระบัญญัติประการนี้โดยตรง ต่อไปนี้คือบางวิธีที่เห็นได้ชัดที่สุดซึ่งระบุไว้ในหนังสือคำสอนพระศาสนจักรคาทอลิก
การโกหก: การโกหกเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ค่อนข้างตรงไปตรงมา หรือจริง ๆ แล้วไม่ใช่เช่นนั้น? การโกหกอย่างโจ่งแจ้งอาจเข้าใจได้ง่าย แต่ก็มีการโกหกบางรูปแบบที่ไม่ชัดเจนและไม่เห็นได้ง่ายเช่นนั้น การโกหกทำได้หลายวิธี ประการแรก การโกหกเกิดขึ้นเมื่อบุคคลหนึ่งจงใจและสมัครใจบิดเบือนข้อเท็จจริงต่อบุคคลหนึ่งหรือหลายคน การหลอกลวงโดยจงใจและสมัครใจนี้เป็นเรื่องหนักเมื่อสิ่งที่โกหกนั้นมีลักษณะร้ายแรงยิ่งขึ้น การบิดเบือนข้อเท็จจริงโดยตรงและโดยเจตนาไม่ว่าอย่างไรล้วนเป็นเรื่องหนัก
อย่างไรก็ตาม บางครั้งเราพูดถึง “การโกหกเล็กน้อย” เพื่อเรียกการโกหกที่ร้ายแรงน้อยกว่า แต่ก็ยังคงเป็นการโกหกอยู่ดี ตัวอย่างเช่น หากมีคนถามท่านว่าชอบอาหารที่เขาเพิ่งทำหรือไม่ แล้วท่านตอบว่า “อร่อยมาก” ทั้งที่ไม่เป็นเช่นนั้น ก็อาจถือได้ว่าเป็น “การโกหกเล็กน้อย” เราต้องระมัดระวังที่จะหลีกเลี่ยงแม้แต่การโกหกเล็กน้อย แต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าเรามีหน้าที่ต้องพูดความจริงที่ทำร้ายความรู้สึกของผู้อื่นเสมอไป
การโกหกยังอาจเกิดขึ้นได้ด้วยการละเว้นข้อเท็จจริง เราเรียกสิ่งนี้ว่า “การโกหกโดยละเว้นข้อเท็จจริง” บางครั้งการละเว้นข้อเท็จจริงบางประการอาจก่อความเสียหายยิ่งกว่าการบิดเบือนข้อเท็จจริงอย่างโจ่งแจ้งเสียอีก เพราะการโกหกรูปแบบนี้มีลักษณะมุ่งร้ายและหลอกลวง ตัวอย่างเช่น สมมุติว่าพนักงานขายรถคนหนึ่งกำลังพยายามขายรถมือสอง และบอกผู้ที่สนใจซื้อว่ามาตรวัดระยะทางแสดงตัวเลข 75,000 ไมล์ แต่เขาไม่ได้บอกว่าที่จริงแล้วมาตรวัดระยะทางนี้ถูกถอดมาจากรถอีกคันหนึ่งแล้วนำมาใส่ในรถคันนี้ เพราะรถที่กำลังขายนั้นวิ่งมาแล้วถึง 150,000 ไมล์ สิ่งที่เขาพูดเป็นความจริง นั่นคือ “มาตรวัดระยะทางแสดงตัวเลข 75,000 ไมล์” แต่เห็นได้ชัดว่านี่เป็นการหลอกลวงโดยไม่เปิดเผยว่ามาตรวัดระยะทางที่ใช้อยู่ในขณะนี้ไม่ใช่มาตรวัดระยะทางเดิมของรถคันนั้น
การให้การเท็จภายใต้คำสาบาน: การให้การเท็จภายใต้คำสาบานคือการกล่าวคำโกหกขณะอยู่ภายใต้คำสาบาน โดยทั่วไปมักเกิดขึ้นในศาลฝ่ายบ้านเมือง การให้การเท็จภายใต้คำสาบานเป็นเรื่องร้ายแรงเป็นพิเศษเมื่อคำโกหกนั้นก่อความเสียหายแก่ผู้อื่น ตัวอย่างเช่น หากการโกหกในการพิจารณาคดีทำให้บุคคลหนึ่งถูกตัดสินว่ามีความผิดทั้งที่ไม่ได้ทำผิด การให้การเท็จภายใต้คำสาบานนั้นก็ร้ายแรงอย่างยิ่ง ดังที่กล่าวไว้ข้างต้น การโกหกอาจเป็นการละเว้นไม่กล่าวถึงข้อเท็จจริงด้วย ดังนั้น หากบุคคลหนึ่งจงใจปกปิดข้อเท็จจริงในกระบวนพิจารณาคดีของบ้านเมืองหรือขณะอยู่ภายใต้คำสาบาน เขาก็ทำบาป แม้ในทางกฎหมาย การปกปิดข้อเท็จจริงที่สำคัญนั้นอาจไม่เข้าข่ายละเมิดกฎหมายบ้านเมืองว่าด้วยการให้การเท็จภายใต้คำสาบาน เขาก็ยังคงทำบาปเฉพาะพระพักตร์พระเจ้า เพราะไม่ได้เปิดเผยความจริงทั้งหมด
ชื่อเสียงที่ดีของผู้อื่น: พระศาสนจักรตระหนักเสมอมาถึงความสำคัญของชื่อเสียงที่ดี และความร้ายแรงของการทำลายชื่อเสียงที่ดีของผู้อื่น เราอาจทำลายชื่อเสียงที่ดีของผู้อื่นได้หลายวิธี ทั้งการโกหกโดยตรงด้วยเจตนาร้ายและการจงใจปกปิดข้อเท็จจริงสำคัญที่ควรกล่าว ล้วนเป็นบาปผิดต่อพระบัญญัติประการที่แปด นอกจากนี้ การเปิดเผย “ความจริง” ที่ไม่ควรเปิดเผยก็เป็นบาปด้วย
หนังสือคำสอนพระศาสนจักรคาทอลิก (#2477) ให้คำอธิบายที่ชัดเจนอย่างยิ่งเกี่ยวกับความผิดเหล่านี้ที่กระทบต่อชื่อเสียงที่ดีของบุคคล ซึ่งควรยกมาอ้างไว้ทั้งหมดดังนี้:
ความเคารพต่อชื่อเสียงของบุคคลห้ามท่าทีและวาจาทุกอย่างที่อาจก่อความเสียหายอย่างไม่เป็นธรรมแก่เขา (เทียบ CIC, can. 220) บุคคลย่อมมีความผิดดังนี้:
–มีความผิดฐานด่วนตัดสิน คือผู้ที่ถือเอาว่าเพื่อนมนุษย์มีความผิดทางศีลธรรมจริงโดยไม่มีมูลเหตุเพียงพอ แม้จะถือเช่นนั้นอยู่ในใจโดยไม่กล่าวออกมาก็ตาม;
–มีความผิดฐานนินทา คือผู้ที่เปิดเผยความผิดและข้อบกพร่องของผู้อื่นแก่ผู้ที่ยังไม่รู้ โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรตามความเป็นจริง; (เทียบ บสร 21:28)
–มีความผิดฐานใส่ร้าย คือผู้ที่ใช้ถ้อยคำอันขัดต่อความจริงทำลายชื่อเสียงของผู้อื่น และเปิดโอกาสให้เกิดการตัดสินเขาอย่างผิด ๆ
สังเกตว่ามีการระบุบาปผิดต่อความจริงไว้สามระดับ ประการแรกคือการตัดสินอย่างผลีผลาม เรื่องนี้บอกเราว่าเราไม่ควรด่วนสันนิษฐานไปในทางเลวร้ายที่สุด การตัดสินอย่างผลีผลามอาจเป็นสิ่งที่ไม่เคยพูดออกมาเลย แต่เพียงคิดอยู่ภายในใจ แม้เพียงเท่านี้ก็ทำความเสียหายแก่ผู้อื่นและขัดต่อความจริงแล้ว
ประการที่สองคือการนินทา หมายถึงการพูดเรื่องที่เป็นความจริงแก่ผู้ที่ไม่มีสิทธิ์รับรู้เรื่องนั้น ตัวอย่างเช่น การซุบซิบนินทาเป็นรูปแบบหนึ่งของการนินทา แม้สิ่งที่พูดจะเป็นความจริง ก็ยังเป็นบาปผิดต่อพระบัญญัติประการที่แปด เพราะเป็นความจริงที่ไม่ควรเปิดเผยแก่ผู้อื่น
ประการที่สาม การใส่ร้ายคือการกล่าวสิ่งที่เป็นเท็จและทำให้ผู้อื่นเสื่อมเสียชื่อเสียง นี่เป็นบาปที่ร้ายแรงที่สุดต่อชื่อเสียงที่ดีของผู้อื่น เมื่อชื่อเสียงที่ดีของผู้อื่นถูกทำลายด้วยวิธีใดวิธีหนึ่งที่กล่าวไว้ข้างต้น ก็จำเป็นต้องมีการชดใช้ความเสียหาย ประการแรก ต้องมีการกลับใจภายใน แต่เพียงเท่านั้นยังไม่เพียงพอ เท่าที่จะเป็นไปได้ ผู้ทำบาปต้องทำทุกสิ่งที่สมเหตุสมผลและสอดคล้องกับความรัก เพื่อฟื้นฟูชื่อเสียงที่ดีของบุคคลที่ตนได้ทำร้าย
การโอ้อวด: ในตอนแรก เราอาจไม่คิดว่าการโอ้อวดหรือการคุยโวเป็นบาป แต่แท้จริงแล้วเป็นบาป คล้ายกับการใส่ร้ายและการนินทา การโอ้อวดคือการเปิดเผยเรื่องจริงเกี่ยวกับตนเองในลักษณะที่ไม่ถูกต้องเหมาะสม หรือด้วยความหยิ่งทะนงและเพื่อความพอใจของตนเอง เป็นการเรียกร้องความสนใจ และขัดต่อความจริงอันลึกซึ้งที่สุดของความถ่อมตน ในทำนองเดียวกัน การประจบสอพลอผู้อื่นก็เป็นการหลอกลวงและเป็นบาปผิดต่อพระบัญญัติประการนี้
ฉันมีสิทธิที่จะรู้หรือไม่?
ในยุคสมัยของเรา เรามักคิดว่าตนมีสิทธิรู้แทบทุกเรื่องเกี่ยวกับทุกคน โดยเฉพาะสื่อสังคมออนไลน์ได้เปิดเผยชีวิตประจำวันของผู้คนมากมาย จนความเป็นส่วนตัวมักถูกมองว่าไม่สำคัญ ต่อไปนี้เป็นแนวทางบางประการเกี่ยวกับการเผยแพร่ข้อมูลและสิทธิในความเป็นส่วนตัว
สิทธิในความเป็นส่วนตัว: สิทธิในความเป็นส่วนตัวหมายความอย่างเรียบง่ายว่า ไม่ใช่ทุกคนจะมีสิทธิรู้ทุกเรื่องเกี่ยวกับตัวเราและชีวิตส่วนตัวของเรา แม้แต่บุคคลสาธารณะ เช่น นักการเมือง ก็สมควรได้รับการคุ้มครองให้ชีวิตส่วนตัวของตนยังคงเป็นเรื่องส่วนตัว
ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดประการหนึ่งในเรื่องนี้คือศีลอภัยบาป การรักษาความลับของการแก้บาปเป็นข้อผูกพันโดยเด็ดขาด หมายความว่าไม่มีเงื่อนไขใดที่อนุญาตให้พระสงฆ์ผู้ฟังแก้บาปเปิดเผยเนื้อหาการสารภาพบาปของบุคคลหนึ่งได้ เรื่องนี้ไม่ใช่เพียงกฎของพระศาสนจักรเกี่ยวกับศีลศักดิ์สิทธิ์เท่านั้น แต่ยังแสดงให้เห็นถึงสิทธิในความเป็นส่วนตัวที่พระเจ้าประทานให้ด้วย มีหลายเรื่องที่พระเจ้าเท่านั้นทรงมีสิทธิ์รับรู้ มีเรื่องอื่น ๆ ในชีวิตของเราที่ควรแจ้งให้สมาชิกครอบครัวและเพื่อนสนิทรับรู้ และมีเพียงบางส่วนของชีวิตส่วนตัวของเราเท่านั้นที่ทุกคนควรมีสิทธิ์รับรู้
เมื่อจำเป็นต้องเปิดเผยรายละเอียดในชีวิตส่วนตัวของเราเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ก็สามารถเปิดเผยข้อเท็จจริงเหล่านั้นได้ ตัวอย่างเช่น หากผู้ใดฆ่าคนโดยไม่มีใครรู้เห็น ก็จำเป็นต้องเปิดเผยการกระทำนั้นต่อสาธารณะเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
ความลับทางวิชาชีพ: มีสถานการณ์มากมายในบริบทของวิชาชีพที่บุคคลมีหน้าที่ต้องรักษาความลับ ในกรณีเหล่านี้ ความจริงไม่ใช่สิ่งที่จะนำไปเผยแพร่ต่อสาธารณะ ตัวอย่างเช่น แพทย์ต้องเก็บเวชระเบียนไว้เป็นความลับ หรือผู้ทำงานในภาครัฐอาจจำเป็นต้องเก็บข้อเท็จจริงภายในบางประการไว้เป็นความลับ เพื่อปกป้องชื่อเสียงอันดีของผู้อื่นหรือคุ้มครองประโยชน์ส่วนรวม เช่นเดียวกับตัวอย่างอื่น ๆ อีกมากมาย ไม่ใช่ทุกคนจะมีสิทธิรู้ทุกเรื่องเกี่ยวกับทุกคนหรือทุกสถานการณ์ การรักษาความลับในกรณีเหล่านี้เป็นข้อเรียกร้องของพระบัญญัติประการที่แปด
สื่อมวลชน: สื่อมวลชนมีหน้าที่รับใช้ประโยชน์ส่วนรวมด้วยการเผยแพร่ความจริง สื่อมวลชนมีพันธะที่จะต้องแจ้งให้สาธารณชนทราบถึงสิ่งที่ส่งเสริมประโยชน์และความดีของทุกคน อย่างไรก็ตาม การใช้สิทธิเผยแพร่ความจริงต่อสาธารณะต้องไม่ละเมิดสิทธิของแต่ละบุคคลและสิทธิในความเป็นส่วนตัวที่แต่ละคนมีอยู่โดยธรรมชาติ
นอกจากนี้ สื่อมวลชนมีหน้าที่เผยแพร่ความจริงทั้งหมด ไม่ใช่เพียงความจริงบางส่วน รูปแบบหนึ่งของการรายงานที่ผิดพลาดเรียกว่า “การให้รายละเอียดโดยตัดข้อเท็จจริงบางส่วนออก” นี่คือการ “โกหกด้วยการละเว้น” ข้อเท็จจริงบางประการ หรือการละเลยไม่แก้ไขความเข้าใจผิด เมื่อสื่อมวลชนไม่เสนอความจริงให้ครบถ้วน หรือไม่แก้ไขความเข้าใจผิด ผู้ที่ทำงานในสื่อมวลชนนั้นก็มีความผิดฐานละเมิดพระบัญญัติประการที่แปด
ขอบเขตสูงสุด: ศิลปะ ความงาม และการแสวงหาความจริง
ประเด็นสุดท้ายที่ควรพิจารณาเกี่ยวข้องกับการแสวงหาความจริง พระบัญญัติประการที่แปดไม่ได้ว่าด้วยการละเว้นจากการโกหกเท่านั้น แต่ยังว่าด้วยการแสวงหาความจริงในตัวเองด้วย
ความจริงที่เขียนด้วยตัว “T” ใหญ่ในภาษาอังกฤษนั้น ในที่สุดแล้วหมายถึงบุคคลผู้หนึ่ง คือพระบุคคลของพระเจ้า และพระบุคคลนั้นคือพระเยซูคริสตเจ้า รวมถึงทุกสิ่งที่พระองค์ทรงเปิดเผยแก่เรา การแสวงหาความจริงหมายความว่าเราแสวงหาพระเยซูเจ้าเอง ก่อนอื่นใด เราทำเช่นนี้ให้สำเร็จได้ด้วยการเลือกที่จะเข้าสู่พระวรสารและแสวงหาความจริงประการต่าง ๆ แห่งความเชื่อของเรา เราละเมิดพระบัญญัติประการนี้เมื่อเราเกียจคร้านในการทำให้ความเชื่อของเราลึกซึ้งยิ่งขึ้น เราปฏิบัติตามพระบัญญัติประการนี้เมื่อเราแสวงหาความจริงประการต่าง ๆ แห่งความเชื่อของเรา และเข้าสู่ความจริงเหล่านั้นอย่างสุดหัวใจ
ความจริงยังเผยแสดงอยู่ในความงามด้วย และเราค้นพบความงามได้หลายทาง เราพบความงามได้ในธรรมชาติ ในแต่ละบุคคล ในดนตรี ในศิลปะศักดิ์สิทธิ์ และอื่น ๆ ดังนั้น พระบัญญัติประการนี้จึงเรียกร้องให้เราแสวงหาความงามแท้ที่มีอยู่ในตัวเอง ไม่ขึ้นอยู่กับความคิดเห็นส่วนบุคคล
ตัวอย่างเช่น ศิลปะศักดิ์สิทธิ์เป็นภาพสะท้อนของความงามแท้ ดังนั้น เราจึงมีหน้าที่ส่งเสริมศิลปะศักดิ์สิทธิ์ในขอบเขตที่ศิลปะนั้นสะท้อนความงามแท้ ด้วยเหตุนี้ จึงควรยกย่องศิลปะแขนงต่าง ๆ ว่าเป็นส่วนสำคัญของสังคม และของการพัฒนาวัฒนธรรมและชีวิตมนุษย์อย่างเหมาะสม แต่ศิลปะก็อาจถูกนำไปใช้ในทางชั่วได้เช่นกัน โดยตัวของมันเอง ศิลปะเป็นสื่อที่เป็นกลางสำหรับการแสดงออกถึงตนเอง รวมทั้งเป็นสื่อสำหรับแสดงความเป็นจริงที่ดำรงอยู่โดยไม่ขึ้นกับความคิดเห็นส่วนบุคคล ตัวอย่างเช่น ศิลปะอาจแสดงถึงความไร้ระเบียบของความโกลาหลและความสับสน หรืออาจแสดงถึงความเป็นระเบียบของสวรรค์หรือความงามของธรรมชาติ ในฐานะคริสตชน เรามีหน้าที่ใช้ศิลปะเพื่อพระสิริรุ่งโรจน์ของพระเจ้าและเพื่อฟื้นฟูจิตใจมนุษย์ให้สดชื่น
ข้อพิจารณาในทางปฏิบัติ
ให้เราพิจารณาอีกครั้งถึงลักษณะต่าง ๆ ของการละเมิดพระบัญญัติประการที่แปดที่เป็นบาปหนัก เพื่อเราจะได้เห็นด้วยว่าการละเมิดพระบัญญัติประการนี้ในลักษณะใดเป็นบาปเบา
เรื่องร้ายแรง: การเผยแพร่ข้อมูลเท็จโดยตรงใด ๆ อาจถือเป็นเรื่องร้ายแรงได้ เมื่อก่อให้เกิดผลร้ายแรงตามมา เรื่องนี้อาจยากที่จะกำหนดให้แน่นอนชัดเจน ดังนั้น ในที่สุดจึงต้องพิจารณาตามสถานการณ์เฉพาะแต่ละกรณี
ขอยกตัวอย่างกรณีร้ายแรงกรณีหนึ่ง ซึ่งเราจะนำองค์ประกอบอีกสองประการของบาปหนักมาพิจารณาด้วย สมมติว่าบุคคลหนึ่งอยู่ในที่ทำงานและพบการทุจริตของผู้อื่น สมมติว่าการทุจริตนั้นคือการที่พนักงานอีกคนขโมยเงินของนายจ้าง ต่อมานายจ้างถามผู้ที่พบการทุจริตนั้นว่า เขาพบความผิดปกติใด ๆ หรือไม่ เนื่องจากพนักงานที่ขโมยเงินเป็นเพื่อนของเขา เขาจึงโกหกและบอกว่าบัญชีดูเรียบร้อยดี
การปกปิดการลักขโมยเช่นนี้เป็นการโกหกและเป็นบาป ผู้ที่พบการลักขโมยมีหน้าที่ต้องรายงานเรื่องนี้จริง ๆ และการปกปิดนั้นเป็นการละเมิดพระบัญญัติประการที่แปด ที่จริงแล้ว ย่อมกล่าวได้อย่างสมเหตุสมผลว่าการโกหกเพื่อปกปิดครั้งนี้เป็นเรื่องร้ายแรง
การรู้ตัวอย่างเต็มที่: หากบุคคลในตัวอย่างข้างต้นที่พบว่ามีการลักขโมย รู้แน่ชัดว่าเพื่อนของตนขโมยเงินไป เขาก็น่าจะมีความผิดโดยรู้ตัวอย่างเต็มที่ด้วยว่าการปกปิดเรื่องนี้เป็นการโกหก มีปัจจัยบรรเทาประเภทใดบ้างหรือไม่ ที่อาจลดความผิดส่วนบุคคลในการปกปิดเรื่องนี้ได้จริง? มีสองประการที่นึกถึงได้ ประการแรก หากบุคคลนั้นยังไม่แน่ใจอย่างเต็มที่ว่ามีการลักขโมยเกิดขึ้น เขาอาจไม่ได้มีความผิดอย่างเต็มที่ในการปกปิดเรื่องนี้ และดังนั้น หากเขาไม่เปิดเผยสิ่งที่ตนรู้ เขาก็อาจไม่ได้มีความผิดฐานโกหกอย่างเต็มที่ ประการที่สอง หากด้วยเหตุผลบางอย่าง บุคคลนั้นสรุปว่าการลักขโมยนี้ “ไม่ใช่เรื่องใหญ่โตอะไรนัก” เขาอาจไม่รู้อย่างเต็มที่ว่าตนมีหน้าที่ต้องรายงานเรื่องนี้ ตัวอย่างเช่น สมมติว่าการ “ลักขโมย” นี้เป็นสิ่งที่ทุกคนทำกัน และทุกคนก็รู้ว่าทุกคนทำเช่นนี้ เป็นไปได้ว่าสิ่งนี้อาจทำให้บุคคลนั้นสับสนมากพอที่จะสรุปว่าเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหญ่ และเขาไม่จำเป็นต้องรายงานเรื่องนี้
ในกรณีนี้ เช่นเดียวกับกรณีที่เกี่ยวข้องกับพระบัญญัติทุกข้อ ความสับสนของบุคคลที่ปกปิดความจริงไม่ใช่เหตุผลที่ทำให้การกระทำนั้นชอบธรรม แต่ความสับสนนั้นอาจมากพอที่จะลดความรับผิดส่วนบุคคลลงจนการกระทำนั้นไม่เป็นบาปหนักอีกต่อไป แต่เป็นเพียงบาปเบา สิ่งนี้ไม่ได้ทำให้การปกปิดความจริงหรือการโกหกกลายเป็นสิ่งถูกต้อง เพียงแต่ทำให้การกระทำของบุคคลนั้นมีความผิดร้ายแรงน้อยลงเท่านั้น
ความยินยอมอย่างเต็มที่ของเจตจำนง: ต่อจากตัวอย่างข้างต้น สมมติว่าลูกจ้างพบว่าเพื่อนของตนกำลังขโมย และไปเผชิญหน้ากับเขา เพื่อนผู้นั้นเล่าเรื่องน่าเวทนาทั้งน้ำตาว่าเหตุใดตนจึงขโมยเงิน และรู้สึกเสียใจอย่างยิ่ง เขาวิงวอนขอให้เพื่อนไม่บอกใคร โดยเห็นแก่ภรรยาและลูก ๆ ของเขา ผลก็คือ เพื่อนของเขาบิดเบือนข้อเท็จจริงและโกหกเพื่อไม่ให้เขาต้องเดือดร้อน
การกระทำเช่นนี้ไม่ชอบธรรม แต่สถานการณ์ที่สะเทือนอารมณ์และความกลัวต่ออนาคตของเพื่อน อาจมีผลลดความรับผิดทางศีลธรรมจากคำโกหกที่เขาพูด เขาควรทำสิ่งที่ถูกต้องและต้องหลีกเลี่ยงการพูดโกหก แต่สถานการณ์อาจเป็นเช่นที่ทำให้การกระทำนั้นเป็นเพียงบาปเบาแทนที่จะเป็นบาปหนัก
บาปเบา: ตัวอย่างข้างต้น เช่นเดียวกับตัวอย่างในบทก่อน ๆ แสดงให้เห็นความซับซ้อนของบาปและความผิดทางศีลธรรม พระเจ้าทรงเห็นทุกสิ่งและทรงเรียกเราให้ดำเนินชีวิตอย่างศักดิ์สิทธิ์ แม้ในยามที่ยากลำบาก อย่างไรก็ตาม พระเจ้ายังทรงเห็นปัจจัยมากมายที่มีส่วนทำให้เราตัดสินใจผิดพลาด และจะทรงพิพากษาโดยคำนึงถึงปัจจัยเหล่านั้นด้วย
บทสรุป
หวังว่าข้อไตร่ตรองในบทก่อน ๆ เหล่านี้จะช่วยให้เห็นภาพของชีวิตทางศีลธรรม ศีลธรรมเป็นสิ่งที่พระเจ้าทรงเปิดเผย และเป็นสิ่งที่เราต้องแสวงหาในแต่ละวัน บาปอาจเกิดขึ้นได้ทุกขณะ ดังนั้น เราจึงต้องพยายามเสริมสร้างคุณธรรมอยู่เสมอ เพื่อสร้างเครื่องป้องกันบาปที่เหมาะสม และสร้างนิสัยในการแสวงหาความศักดิ์สิทธิ์ของชีวิต
จงกลับไปอ่านบทใดก็ตามที่สะดุดใจท่านอีกครั้ง ไตร่ตรองบทนั้น นำเรื่องนั้นมาภาวนา และทูลขอพระหรรษทานจากพระเจ้าเพื่อดำเนินชีวิตที่ดีงามตามหลักศีลธรรม ศีลธรรมเป็นหนึ่งในกุญแจพื้นฐานสามประการสู่ความศักดิ์สิทธิ์และความสุข กุญแจประการแรกคือความเชื่อ (ดังที่อธิบายไว้ในหนังสือเล่มแรกของชุดนี้) กุญแจประการที่สองคือการนมัสการ (ดังที่อธิบายไว้ในหนังสือเล่มที่สองของชุดนี้) และกุญแจประการที่สามคือศีลธรรม การดำเนินชีวิตที่ดีงามตามหลักศีลธรรมเป็นผลจากชีวิตแห่งความเชื่อและการนมัสการของแต่ละคน จงให้ความเชื่อและการนมัสการของท่านเปลี่ยนแปลงท่านให้เป็นผู้ศักดิ์สิทธิ์และมีศีลธรรมเที่ยงตรง แล้วท่านจะสำนึกขอบคุณตลอดนิรันดรสำหรับผลดีที่เกิดขึ้นจากสิ่งนี้ในชีวิตของท่าน และในชีวิตของผู้ที่ท่านได้รับเรียกให้รักและรับใช้
มีจำหน่ายในรูปแบบอีบุ๊ก & หนังสือปกอ่อนด้วย
Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble
หนังสือเล่มอื่น ๆ ในชุดนี้: