मराठी

सर्वसाधारण काळातील आठवडा आठवा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अनुक्रमणिका

चिंतेतून मुक्ती

सामान्य काळातील आठवा रविवार (वर्ष अ)

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “कोणीही दोन धन्यांची सेवा करू शकत नाही. तो एकाचा द्वेष करील आणि दुसऱ्यावर प्रेम करील; किंवा तो एकाशी निष्ठावान राहील आणि दुसऱ्याला तुच्छ लेखील. तुम्ही देवाची आणि धनाची सेवा करू शकत नाही.” मत्तय 6:24

येशू या सुरुवातीच्या विधानानंतर लोकांना अगदी प्रेमाने सांगतो की त्यांनी जीवनात काळजी करू नये, चिंतेत पडू नये, हे लक्षात घेणे उपयुक्त ठरेल. आजच्या शुभवर्तमानाच्या उर्वरित भागात तो सलग चार वेळा काळजी आणि चिंता यांविषयी थेट बोलतो. वर दिलेल्या त्याच्या सुरुवातीच्या वचनातून तो पैशावर अवाजवी भरवसा ठेवणाऱ्यांवर टीका करत आहे, असे वाटू शकते. पण पुढच्या उताऱ्यावरून हे स्पष्ट होते की त्याच्यापेक्षा पैशावर अधिक भरवसा ठेवल्याने जे जड ओझे आपल्यावर येते, त्यातून आपल्याला मुक्त करणे हीच येशूची मुख्य काळजी आहे.

शेवटी तुमचा खरा भरवसा कशावर आहे? जीवनात निरनिराळ्या भौतिक गरजा आणि वाढता खर्च यांना तोंड देताना, स्वतःच्या आणि कुटुंबाच्या गरजा कशा भागवायच्या, या काळजीने अनेक जण अस्वस्थ होतात. ज्यांच्याकडे गरजेपेक्षा जास्त, किंबहुना मुबलक आहे, त्यांच्या चिंता अनेकदा वेगळे रूप घेतात. आपल्याकडे जे आहे ते गमावण्याची भीती किंवा आणखी मिळवण्याची इच्छा, अशा रूपांत त्यांची चिंता बहुतेकदा दिसून येते. जीवनात जितके अधिक मिळवता येईल, तितके अधिक समाधान आणि सुख लाभेल, असे त्यांना वाटते. भौतिक संपत्ती या जगात काही प्रमाणात स्थैर्य देऊ शकते, पण सर्व बाबतींत देवाच्या कल्याणकारी व्यवस्थेवर पूर्ण भरवसा ठेवल्याने मिळणाऱ्या स्थैर्याची आणि मनःशांतीची सर तिला कधीच येऊ शकत नाही.

देवाच्या कल्याणकारी व्यवस्थेवर विसंबून राहणे एका साध्या कारणामुळे फार कठीण असते: त्यासाठी भरवसा ठेवावा लागतो. पैशाच्या बाबतीत आणि जीवनातल्या इतर सर्व बाबतींत आपण नेहमीच जबाबदारीने वागले पाहिजे. तरीही, आपण करू शकणारी सर्वांत जबाबदारीची गोष्ट म्हणजे आपला संपूर्ण भरवसा देवावर ठेवणे. भरवसा ठेवणे म्हणजे शेवटी स्वतःपेक्षा देवावर अधिक विसंबून राहणे. असा निर्णय घेणे हे अत्यंत शहाणपणाचे आहे. तो निर्णय न घेणे हा मूर्खपणा आहे.

देवाच्या कल्याणकारी व्यवस्थेवर तुमचा भरवसा आहे का? असा भरवसा ठेवणे तुम्हाला कठीण जात असेल, तर आजचे संपूर्ण शुभवर्तमान वाचा. येशू काय सांगतो हे तर ऐकाच, पण तो कोणत्या स्वरात सांगतो, याकडेही लक्ष द्या. भरवसा गमावणे सोपे असते, पण त्यामुळे मनावर जड ओझे येते. उलट, भरवसा ठेवणे सुरुवातीला कठीण वाटले, तरी त्यातून मनःशांती आणि स्वातंत्र्य मिळते. आपण हे साधे सत्य मानले पाहिजे: देव विश्वास ठेवण्यास योग्य आहे, आणि त्याच्या सांभाळावर पूर्णपणे विसंबून राहण्याचा निर्णय तुम्ही घेतला, तर तो तुमच्या प्रत्येक गरजेची विश्वासूपणे काळजी घेईल. तो तुम्हाला सुज्ञपणे मार्ग दाखवेल आणि ज्या प्रकारे तुम्ही स्वतःच्या बळावर आपल्या गरजा कधीच भागवू शकणार नाही, त्या प्रकारे तो त्या भागवेल. त्याचा सांभाळ केवळ भौतिक गोष्टींपुरता मर्यादित राहणार नाही; तो तुमच्या त्याहून कितीतरी महत्त्वाच्या आध्यात्मिक, मानसिक, भावनिक आणि नातेसंबंधांतील गरजांपर्यंतही पोहोचेल.

आज यावर चिंतन करा: जीवनात तुम्हाला ज्या ज्या गोष्टींची काळजी वाटते, त्या प्रत्येक बाबतीत तुम्हाला देवावर भरवसा ठेवता येईल असे वाटते का? हा अतिशय महत्त्वाचा प्रश्न आहे; त्यावर विचार करा. देवाच्या प्रेमळ सांभाळावर पूर्ण भरवसा ठेवण्याचा निर्णय घेता येईल, अशी सुज्ञता मिळावी म्हणून प्रयत्न करा. मग तुम्हाला दिसून येईल की जीवनात तुम्हाला जे काही आवश्यक आहे, आणि त्याहूनही कितीतरी अधिक, ते देव आपल्या चांगुलपणाने आणि उदारतेने तुम्हाला भरभरून देतो.

हे सर्वांचा सांभाळ करणाऱ्या देवा, सर्व बाबतींत माझा पूर्ण भरवसा ठेवण्यास तू आणि केवळ तूच योग्य आहेस. मला सुज्ञतेच्या आध्यात्मिक देणगीने भर, म्हणजे मनावर असलेली प्रत्येक चिंता आणि काळजी तुझ्या हाती सोपवावी, हे मला स्पष्टपणे उमगेल. कृपा करून मला या ओझ्यांतून मुक्त कर आणि तुझ्यावर भरवसा ठेवल्याने लाभणाऱ्या शांतीने मला भरून टाक. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


कृपेसाठी उपवास

सामान्य काळातील आठवा रविवार (वर्ष ब)

योहानाचे शिष्य आणि परुश्यांचे शिष्य उपवास करीत असत. लोक येशूकडे आले आणि त्यांनी आक्षेप घेतला: “योहानाचे शिष्य आणि परुश्यांचे शिष्य उपवास करतात, पण तुझे शिष्य उपवास का करीत नाहीत?” मार्क 2:18

जुन्या कराराच्या काळातील उपवासाचा उद्देश नव्या कराराच्या काळातील उपवासाच्या उद्देशापेक्षा वेगळा होता. जुना करार नव्या करारापेक्षा जितका वेगळा आहे, तितकेच उपवासाचे हे उद्देशही वेगळे होते. जुन्या करारात देव मोशेच्या नियमशास्त्राद्वारे आणि संदेष्ट्यांच्या शिकवणीद्वारे आपल्या लोकांचे शासन करत असे. नैतिक आचरण मुख्यतः नियमांच्या बाह्य पालनावर आधारलेले होते. म्हणून जुन्या कराराच्या काळात उपवास करण्याचा उद्देश नियमशास्त्राशी आणि संदेष्ट्यांच्या शिकवणीशी पुन्हा निष्ठावान होणे हा होता.

मग मशीहा आला. तो मानवी रूपात प्रकट झाला आणि दिवसेंदिवस आपल्या शिष्यांसोबत राहिला. येशू त्यांच्यासोबत वावरत होता आणि त्यांना कृपेचे नवे दान देऊ लागला होता. त्यामुळे जुन्या कराराच्या काळात लोक ज्या प्रकारे उपवास करत असत, तसा उपवास करण्याची त्याच्या शिष्यांना गरज नव्हती. कृपेचा नवा नियम आला होता. आपला प्रभू त्यांच्यासोबत होता तोवर तो उपवासाचा नव्हे, तर आनंदाचा काळ होता, कारण वर त्यांच्यासोबत होता.

“पण असे दिवस येतील की वराला त्यांच्यापासून दूर नेले जाईल; तेव्हा त्या दिवशी ते उपवास करतील.” येशू हा वर होता आणि शिष्य लग्नाचे पाहुणे होते. येशूने सांगितले की लवकरच अशी वेळ येईल, जेव्हा तो स्वर्गात जाईल आणि केवळ कृपेद्वारे त्यांच्यासोबत उपस्थित राहील. ती वेळ आल्यावर, त्याचे अनुयायी त्याच्यापासून दूर जातील आणि त्याने दिलेले कृपेचे नवे दान त्यांच्या जीवनातून नाहीसे होईल, तेव्हा त्यांना उपवास करावा लागेल—पण एका नव्या उद्देशाने. कृपेचा हा नवा नियम त्यांच्या जीवनात पुन्हा प्रस्थापित होणे, हा तो नवा उद्देश होता.

“अजून न आकसलेल्या कापडाचे ठिगळ जुन्या अंगरख्याला कोणी लावत नाही,” आणि “नवा द्राक्षारस जुन्या कातडी पिशव्यांत कोणी ओतत नाही.” येशूने दिलेली कृपा पुन्हा अंतःकरणात प्राप्त होणे, हा नव्या करारातील उपवासाचा उद्देश असायला हवा होता. “अजून न आकसलेले कापड” आणि “नवा द्राक्षारस” ही आपल्या प्रभूने आपल्या मृत्यूने आणि पुनरुत्थानाने मिळवून दिलेल्या कृपेची प्रतीके आहेत. म्हणून स्वतःच्या पापामुळे ती कृपा गमावली, तर ती पुन्हा मिळवण्याच्या साधनांपैकी एक साधन म्हणजे या नव्या प्रकारचा उपवास.

आज उपवासाच्या आणि आत्मसंयमाच्या या नव्या पद्धतीचे महत्त्व चिंतनात घ्या. या साधनेमुळे आपला तारणारा तुम्हाला देत असलेली कृपा आणि दया स्वीकारण्यास तुमचे अंतःकरण अधिक खुले होते. विशेषतः, ज्या पापांशी तुमचा संघर्ष चालू आहे आणि जी तुम्हाला देवाच्या कृपेपासून वंचित करतात, त्यांवर चिंतन करा. आपल्या पूर्वीच्या पापांची किंमत चुकवण्यासाठी उपवासाचे ओझे आपल्याला वाहावे लागत नाही. ती किंमत ख्रिस्ताच्या क्रूसावरील बलिदानाने चुकवली आहे. उलट, देवाची कृपा स्वीकारण्यास आड येणाऱ्या पापांच्या अपायकारक आसक्तीतून आपल्या आत्म्याला मुक्त करण्याचे साधन म्हणजे उपवास. ते स्वातंत्र्य मिळवण्याचा प्रयत्न करा आणि त्यासाठी आवश्यक असलेली आत्मसंयमाची प्रत्येक कृती स्वीकारा.

हे कृपेच्या प्रभू, सर्व काही नवे करण्यासाठी आणि तुझ्या कृपेच्या नव्या नियमाने आमचे रूपांतर करण्यासाठी तू आलास. माझ्या जीवनात मला पाप दिसते तेव्हा माझ्या देहाला आणि वासनांना आवर घालण्यासाठी आवश्यक असलेले शहाणपण आणि धैर्य मला दे. त्यामुळे मी या ओझ्यांतून मुक्त होईन आणि तू मला जे काही देऊ इच्छितोस, ते स्वीकारण्यास माझे अंतःकरण अधिक खुले होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पूर्णपणे प्रशिक्षित

सामान्य काळातील आठवा रविवार (वर्ष क)

येशूने आपल्या शिष्यांना एक दाखला सांगितला, “एक आंधळा दुसऱ्या आंधळ्याला वाट दाखवू शकेल काय? ते दोघेही खड्ड्यात पडणार नाहीत काय? कोणताही शिष्य आपल्या गुरूपेक्षा श्रेष्ठ नसतो; पण शिक्षण पूर्ण झाल्यावर प्रत्येक शिष्य आपल्या गुरूसारखा होईल.” लूक 6:39–40

तुमचे ‘शिक्षण पूर्ण झाले’ आहे का? शिक्षण पूर्ण होणे म्हणजे काय? ज्यांचे शिक्षण पूर्ण झाले आहे ते आपल्या गुरूसारखे होतील, हे येशू स्पष्ट करतो. अर्थात, आपण आपल्या प्रभूसारखे झाले पाहिजे, कारण तोच आपला एकमेव गुरू आहे. मग तुम्ही सर्व बाबतींत त्याच्यासारखे आहात का?

ख्रिस्ती जीवनाचे शिक्षण पूर्ण होणे आणि एखाद्या व्यवसायाचे प्रशिक्षण पूर्ण होणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. उदाहरणार्थ, डॉक्टर होण्यासाठी आवश्यक ते सर्व शिकून वैद्यकीय ज्ञान प्रत्यक्ष कामात वापरता आले की प्रशिक्षण पूर्ण होते. अशा रीतीने ती व्यक्तीही तिला शिकवणाऱ्या डॉक्टरांप्रमाणे डॉक्टर होते. पण ख्रिस्ती जीवनात प्रावीण्य मिळवणे म्हणजे श्रद्धेच्या अनेक शिकवणी आत्मसात करून मग आपल्या कौशल्याच्या आणि नैसर्गिक गुणांच्या बळावर त्या आचरणात आणणे नव्हे. ख्रिस्ती व्यक्तीचे शिक्षण पूर्ण होण्यासाठी दैवी वैद्याने त्या व्यक्तीला पूर्णपणे आपलेसे करणे, तिच्या अंतर्यामी राहणे आणि तिच्याद्वारे कार्य करणे आवश्यक आहे. म्हणून ख्रिस्ती जीवनाचे शिक्षण म्हणजे देवाला आपल्याशी एकरूप होऊ देण्याचा सराव, जेणेकरून आपल्या अंतर्यामी आणि आपल्याद्वारे कार्य करणारा देव स्वतःच असेल.

या ‘शिक्षणाचा’ पहिला उद्देश आपल्याला आध्यात्मिक अंधत्वातून मुक्त करणे हा आहे. आपण ख्रिस्ताला पाहिले पाहिजे आणि त्याची ओळख करून घेतली पाहिजे. इथेही देवाविषयीची निरनिराळी सत्ये केवळ बुद्धीने समजून घेणे पुरेसे नाही. जो स्वतः सत्य आहे, त्यालाच ओळखायचे आहे. ख्रिस्त येशू या व्यक्तीला आपण पाहिले पाहिजे आणि ओळखले पाहिजे. हीच खरी दृष्टी आहे. मात्र, आपण आपल्या आत्म्याची दृष्टी तारणाऱ्यावरून हटवली, तर अंधत्व पुन्हा येऊ शकते.

पण ख्रिस्ताला पाहणे एवढेच पुरेसे नाही. पाहिल्यानंतर कृती करणेही आवश्यक आहे. म्हणूनच आजच्या शुभवर्तमानात आपला प्रभू पुढे सांगतो की, “प्रत्येक झाड त्याच्या फळावरून ओळखले जाते” आणि “चांगला मनुष्य आपल्या अंतःकरणात साठवलेल्या चांगुलपणातून चांगले तेच घडवतो.” आपल्या आत्म्यात खुद्द ख्रिस्ताचे दर्शन घेतल्याने तुमच्यात तो “चांगुलपणाचा साठा” निर्माण होईल आणि त्यामुळे तुमची वाटचाल “पूर्णपणे प्रशिक्षित” होण्याकडे होईल. तेव्हाच तुम्हाला चांगले फळ देता येईल, कारण तुमच्यामध्ये आणि तुमच्याद्वारे चांगले फळ देणारा ख्रिस्त स्वतः असेल.

तर मग आपल्या मूळ प्रश्नाकडे पुन्हा वळूया: “तुम्ही पूर्णपणे प्रशिक्षित आहात का?” तुम्ही दररोज खुद्द येशूवर आपली नजर स्थिर ठेवता का? आणि तसे करत असाल, तर तुम्ही त्याला तुमच्या जीवनात आणि तुमच्याद्वारे इतरांच्या जीवनात कार्य करू देता का? या प्रश्नांना तुम्ही खात्रीने “हो” म्हणू शकत नसाल, तर तुमच्या आध्यात्मिक जीवनात तुम्हाला जाणवते त्यापेक्षा अधिक अंधत्व असू शकते.

ख्रिस्ताचे पूर्णपणे प्रशिक्षित सैनिक बनण्याच्या तुमच्या ध्येयावर आज मनन करा. देवाला तुम्हाला आपल्या कार्यासाठी उपयोगात आणायचे आहे, तुमच्यामध्ये वास करायचा आहे आणि तुमच्याद्वारे कार्य करायचे आहे. तुम्ही सर्व बाबतींत त्याच्यासारखे व्हावे, अशी त्याची इच्छा आहे. तुम्ही ज्या अंधत्वाशी झगडत आहात ते मान्य करून, त्याच्याकडे नजर वळवून आणि त्याला तुमच्याशी एकरूप होऊ दिल्यानेच हे शक्य आहे. तुमच्यामध्ये वास करणाऱ्या त्याच्याकडे वळून सुरुवात करा. त्याचा शोध घ्या, त्याला भेटण्याची आस बाळगा आणि त्याच्यावर प्रेम करा. तुम्ही तुमची नजर त्याच्यावर स्थिर ठेवलीत, तर तो बाकी सर्व गोष्टींची काळजी घेईल आणि तुम्हाला पूर्ण प्रशिक्षण देऊन फलदायी जीवनाकडे नेईल.

हे माझ्या दैवी गुरू, हे सर्वांच्या प्रभू, मी तुझ्याकडे वळतो आणि माझी नजर तुझ्यावर स्थिर ठेवण्याचा प्रयत्न करतो. मी तुझ्याकडे पाहत असताना माझे अंधत्व आणि संभ्रम दूर कर. त्यांच्या जागी मला सुबुद्धी दे, म्हणजे मी तुला सदैव माझ्यामध्ये वास करू देईन आणि माझ्याद्वारे कार्य करू देईन, जेणेकरून विपुल चांगले फळ येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


परिपूर्णतेचा मार्ग

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा सोमवार

येशू प्रवासाला निघत असताना एक मनुष्य धावत त्याच्याकडे आला, त्याच्यासमोर गुडघे टेकून त्याने विचारले, “उत्तम गुरू, सार्वकालिक जीवनाचा वारसा मिळवण्यासाठी मी काय केले पाहिजे?” येशूने त्याला उत्तर दिले, “तू मला उत्तम का म्हणतोस? एकट्या देवाशिवाय कोणीही उत्तम नाही. तुला आज्ञा माहीत आहेत…” मार्क 10:17–19

येशू निरनिराळ्या लोकांशी निरनिराळ्या प्रकारे बोलतो. त्याला सापळ्यात अडकवायला आलेल्या गर्विष्ठ आणि उद्धट लोकांना त्याने फटकारले. पश्चात्ताप करून अश्रू ढाळत आलेल्या पापी व्यक्तीशी तो अतिशय सौम्यपणे आणि ममतेने वागला. ज्यांना कुतूहल होते, पण ज्यांची श्रद्धा कमी होती, त्यांच्याशी तो दाखल्यांतून आणि लाक्षणिक भाषेत बोलला. आणि जे मन मोकळे ठेवून प्रामाणिकपणे सत्याचा शोध घेत त्याच्याकडे आले, त्यांच्याशी तो स्पष्टपणे, प्रेमाने आणि थेट बोलला.

आजच्या शुभवर्तमानात आपल्याला श्रीमंत तरुणाची परिचित कथा ऐकायला मिळते. हा तरुण येशूकडे कसा आला ते लक्षात घ्या. सर्वप्रथम, तो येशूकडे “धावत आला.” यावरून आपल्या प्रभूशी बोलण्याची त्याला किती उत्कंठा होती हे दिसते. त्याने येशूसमोर गुडघेही टेकले; यातून त्याची नम्रता आणि आदर दिसून येतात. मग त्याने येशूला एक थेट आणि महत्त्वाचा प्रश्न विचारला. त्याने येशूला कुणाला बरे करण्याची विनंती केली नाही. त्याला चमत्कार पाहायचा नव्हता किंवा स्वतःसाठी काही मागायचे नव्हते. उलट, आपण सर्वांनी दररोज येशूला जो प्रश्न विचारायला हवा, तोच या तरुणाने विचारला: “उत्तम गुरू, सार्वकालिक जीवनाचा वारसा मिळवण्यासाठी मी काय केले पाहिजे?” तुम्ही या प्रश्नावर विचार करता आणि तो आपल्या प्रभूला विचारता का?

कथा पुढे सरकत असताना येशू दोन उत्तरे देतो. प्रथम, तो त्या तरुणाच्या प्रश्नाला मूलभूत उत्तर देतो. देवावर प्रेम करून व त्याच्या इच्छेचे पालन करून गंभीर पापापासून दूर राहिल्याने सार्वकालिक जीवन मिळते. पण तो तरुण आणखी विचारतो, तेव्हा येशू त्याला अधिक सखोल उत्तर देतो. हे दुसरे उत्तर त्या तरुणाविषयीच्या गाढ प्रेमातून आले होते, कारण त्यातून येशूने त्याला परिपूर्णतेची गुरुकिल्ली दिली: “तुझ्यात एका गोष्टीची उणीव आहे. जा, तुझ्याजवळ जे आहे ते विकून गरिबांना दे, म्हणजे तुला स्वर्गात संपत्ती मिळेल; मग ये आणि माझ्यामागे चल.”

पवित्र जीवनासाठी आवश्यक असलेले मूलभूत नियम पाळत अनेक लोक आयुष्य जगतात. देवाच्या कृपेच्या अवस्थेत राहण्यासाठी ते गंभीर पाप टाळतात. हे चांगलेच आहे. पण येशूला यापेक्षा कितीतरी अधिक हवे आहे: आपण परिपूर्ण व्हावे, अशी त्याची इच्छा आहे. आपण प्रामाणिकपणे परिपूर्णतेचा शोध घेतो, तेव्हा येशू त्या श्रीमंत तरुणाला जसे उत्तर देतो, तसेच तो आपल्यालाही देईल. परिपूर्णतेसाठी आपल्या अपायकारक आसक्तींपासून अत्यंत सखोल शुद्धीकरण होणे आवश्यक आहे. बहुतेक लोकांच्या अनेक आसक्ती त्यांच्या परिपूर्णतेच्या मार्गात अडथळा आणतात. त्या आसक्ती मरणकारक पापे नसतीलही, पण ती लघुपापे किंवा आध्यात्मिक उणिवा आहेत. म्हणून हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे: तुम्हाला परिपूर्णता हवी असेल आणि ती कशी मिळवायची हे तुम्ही आपल्या प्रभूसमोर नम्र होऊन प्रामाणिकपणे विचारलेत, तर तो तुम्हाला प्रेमाने आमंत्रण देईल की, तुम्ही देवाला आणि तुमच्या जीवनाविषयीच्या त्याच्या पवित्र इच्छेला धरून राहावे आणि इतर सर्व गोष्टींची आसक्ती सोडावी. तुमच्या प्रत्यक्ष जीवनात याचा काय अर्थ होतो, हे प्रार्थनापूर्वक विवेक करून ओळखले पाहिजे.

या श्रीमंत तरुणाने येशूला नम्रपणे जे प्रश्न विचारले, ते तुम्हालाही त्याच्यासोबत विचारता येतील का, यावर आज चिंतन करा. परिपूर्ण कसे व्हावे, हे तुम्हाला जाणून घ्यायचे आहे का? तसे असेल, तर येशूच्या उत्तरानुसार वागण्यास तुम्ही तयार आहात का? देवाच्या इच्छेप्रमाणे वागण्यात जे काही आड येते, ते सर्व सोडून देण्यास तुम्ही तयार आहात का, जेणेकरून तुम्हाला देवाचे अनुसरण करता येईल आणि त्याची परिपूर्ण इच्छा पूर्ण करता येईल? या प्रश्नाचा सखोल विचार करा आणि येशूचे उत्तर पूर्ण मनाने स्वीकारण्याचा निश्चय करा. मग ज्या गोष्टींना खरे महत्त्व आहे, त्यांत तुम्ही कल्पनाही करू शकणार नाही इतके श्रीमंत व्हाल.

माझ्या उदार प्रभू, तू मला परिपूर्णतेसाठी बोलावतोस. तुझ्यावर परिपूर्ण प्रेम करण्यात आणि तुझ्या इच्छेचा पूर्ण मनाने स्वीकार करण्यात जे काही आड येते, त्यापासून दूर होण्यास तू मला बोलावतोस. दररोज मनापासून तुझ्याकडे वळण्यास आणि प्रत्येक बाबतीत केवळ तुझी संपूर्ण इच्छा काय आहे हे जाणून घेण्यास मला मदत कर. मी असे करत असताना, ज्या परिपूर्ण जीवनासाठी तू मला बोलावतोस, ते जगण्यापासून मला रोखणाऱ्या सर्व गोष्टींपासून मला मुक्त कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


देणग्यांची देवाणघेवाण

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा मंगळवार

येशू म्हणाला, “आमेन, मी तुम्हांला सांगतो: माझ्यासाठी आणि शुभवर्तमानासाठी ज्याने घर, भाऊ, बहिणी, आई, वडील, मुले किंवा शेतजमीन सोडली आहे, अशा प्रत्येकाला शंभरपट अधिक मिळेल…” मार्क 10:29–30

येशूचे वरील उद्गार हे पेत्राच्या बोलण्याला दिलेले उत्तर आहे. पेत्र त्याला म्हणाला होता, “आम्ही सर्व काही सोडून तुझ्यामागे आलो आहोत.” असे वाटते की पेत्र जणू स्वतःची पाठ थोपटून घेत होता. येशूच्या मागे जाण्यासाठी त्याने आणि इतर शिष्यांनी किती मोठा त्याग केला, हे त्याला अधोरेखित करायचे होते. आणि हे खरेच होते: त्यांनी आपल्या पूर्वीच्या जीवनातले सर्व काही सोडले होते. येशूच्या हाकेला प्रतिसाद देताना त्यांनी घर, आपापले व्यवसाय, नाती आणि त्यांच्या स्थिरावलेल्या दैनंदिन जीवनाचा भाग असलेली प्रत्येक गोष्ट मागे सोडली. त्यांनी खरोखरच स्वतःला पूर्णपणे वाहून घेतले होते.

पेत्राचे हे बोलणे ऐकून येशू अपेक्षेप्रमाणे उत्तर देत नाही. तो पेत्राला असे म्हणत नाही, “हो, पेत्रा, तुम्ही सर्व काही सोडले आहे. ही फार कौतुकास्पद गोष्ट आहे. शाब्बास, आणि तुमचे आभार!” उलट, पेत्राने आणि इतर शिष्यांनी केलेला त्याग सार्थ ठरेल, हे येशू त्याला लगेच समजावून सांगतो. येशूच्या मागे जाण्याच्या त्यांच्या अढळ निश्चयाचे फळ म्हणून त्यांना त्यांच्या कल्पनेपलीकडच्या देणग्या मिळतील. म्हणजेच, त्यांनी केलेल्या प्रत्येक त्यागाच्या तुलनेत येशू त्यांना देणार असलेल्या देणग्या कितीतरी पटींनी मोठ्या असतील, असे तो सांगत होता.

येशू पेत्राच्या आत्मत्यागाला कमी लेखत नव्हता; उलट, तो त्याला धीर देत होता. आपल्या मागे येण्याचा जो निर्णय पेत्राने आणि इतर शिष्यांनी घेतला होता, त्याबद्दल त्यांनी पूर्ण विश्वास बाळगावा, असे प्रोत्साहन येशू त्यांना देत होता. त्यांच्या त्यागाचे फळ त्यांना शंभरपट मिळणार होते. ही खरोखरच एक चांगली गुंतवणूक आहे.

देव आपल्याकडून फारच जास्त मागतो, असे कधीकधी आपल्यापैकी कोणालाही वाटू शकते. देव आपल्याकडून पुष्कळ मागतो, हे खरे आहे. तो आपल्याकडून सर्व काही मागतो. आपण आपले संपूर्ण जीवन त्याला अर्पण करावे, अशी त्याची मागणी आहे. सर्व स्वार्थ सोडून आपण कोणताही अपवाद न ठेवता त्याच्या पवित्र इच्छेला स्वतःला वाहून घ्यावे, अशी तो आपल्याला हाक देतो. पण हे आत्मसमर्पण केल्याने आपल्याला कोणते फळ मिळेल, हे जर आपल्याला समजले, तर त्या फळाच्या तुलनेत आपण केलेले त्याग अगदीच लहान वाटतील.

प्रेषित संत पेत्राचे हे शब्द तुम्ही म्हणू शकता का, यावर आज चिंतन करा: “प्रभू, तुझ्यामागे येण्यासाठी मी सर्व काही सोडले आहे.” तुम्ही तुमचे जीवन ख्रिस्त येशूला खरोखरच पूर्णपणे अर्पण केले आहे का? आपल्या प्रभूसाठी ज्यांचा ‘त्याग’ करण्याची तुमची इच्छा नाही, अशा काही गोष्टी तुम्ही अजूनही स्वतःकडे राखून ठेवल्या आहेत का? पेत्राच्या त्या शब्दांवर मनन करा आणि तुमच्या जीवनातील कोणत्या गोष्टी अजून येशूच्या हाती सोपवायच्या आहेत, हे स्वतःला पाहू द्या. असे करताना, आपल्या प्रभूने ज्या फळाचे वचन दिले आहे, त्यापासून अशी प्रेरणा घ्या की तुम्ही खरोखरच काहीही स्वतःसाठी राखून ठेवणार नाही आणि त्याच्या पवित्र इच्छेनुसार चालण्यासाठी सर्व काही सोडाल.

माझ्या उदार प्रभू, तू माझ्याकडून सर्व काही मागतोस. तुझ्या परिपूर्ण इच्छेनुसार जगण्यासाठी सर्व काही सोडून द्यायला तू मला सांगतोस. तुझ्या हाकेला प्रतिसाद देण्यासाठी आणि किती किंमत मोजावी लागेल याचा हिशेब न करता तुझ्यासाठी त्यागमय जीवन जगण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. प्रिय प्रभू, तुझ्या उदारतेचे वर्णन शब्दांत करता येत नाही. तुझे अनुसरण केल्याने विपुल चांगली फळे येतील, असा मला विश्वास आहे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पवित्र सेवेतले मोठेपण

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा बुधवार

मग जब्दीचे पुत्र याकोब आणि योहान येशूकडे आले आणि त्याला म्हणाले, “गुरुजी, आम्ही तुमच्याकडे जे काही मागू, ते तुम्ही आमच्यासाठी करावे, अशी आमची इच्छा आहे.” त्याने विचारले, “मी तुमच्यासाठी काय करावे, अशी तुमची इच्छा आहे?” त्यांनी त्याला उत्तर दिले, “तुमच्या गौरवात आमच्यापैकी एकाला तुमच्या उजवीकडे आणि दुसऱ्याला तुमच्या डावीकडे बसू द्या.” मार्क 10:35–37

याकोब आणि योहान यांना त्या वेळी बरेच धाडस आले होते. येशूचा चांगुलपणा त्यांच्या चांगलाच परिचयाचा झाला होता, हे कदाचित त्यांच्या धाडसाचे एक कारण असावे. त्याच्यासारखा दुसरा कोणी नव्हता आणि त्याचा खरेपणा त्यांना अगदी स्पष्टपणे जाणवत होता. त्यामुळे येशूचा चांगुलपणा गृहीत धरण्याच्या सापळ्यात ते सापडले आणि त्यांनी आपल्या प्रभूकडे स्वतःच्या फायद्यासाठी एक कृपा मागितली. येशूचे उत्तर सौम्य आणि विचारपूर्वक होते. शेवटी, इतर शिष्य त्यांच्या मागणीवर ‘संतापले’, तेव्हा स्वतःच्या फायद्यासाठी अशी कृपा मागणाऱ्या याकोब आणि योहान यांना थोडे नमावे लागले.

या शिष्यांना दिलेल्या उत्तराचा सारांश येशू असा सांगतो: “…तुमच्यामध्ये ज्याला मोठे व्हायचे आहे, तो तुमचा सेवक होईल; आणि ज्याला पहिला व्हायचे आहे, तो सर्वांचा गुलाम होईल.” अर्थात, येशू हे विशेषतः स्वतःविषयी बोलत होता. त्यांच्यामध्ये तोच सर्वांत मोठा होता आणि तोच पहिला होता. म्हणूनच त्याने स्वतःला नम्र केले आणि तो त्यांचा सेवक व ‘सर्वांचा गुलाम’ झाला. एरवी ‘गुलाम’ होण्याच्या कल्पनेला फार नकारात्मक अर्थछटा आहेत. गुलामगिरी हा दुसऱ्या व्यक्तीच्या प्रतिष्ठेचा अपमान आहे. ती त्या व्यक्तीची प्रतिष्ठा नाकारण्याची एक रीत आहे. तरीही, खरे मोठेपण मिळवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे सर्वांचा गुलाम होणे, असे येशू सांगतो.

एखाद्या व्यक्तीवर प्रत्यक्ष गुलामगिरी लादणे हा तिच्यावर केलेला गंभीर अन्याय आहे. पण येशू एका वेगळ्या प्रकारच्या पवित्र दास्याविषयी बोलत आहे. येशूच्या दृष्टीने, प्रेमापोटी त्याग करून स्वतःला दुसऱ्याच्या सेवेसाठी अर्पण करणे म्हणजे पवित्र दास्य. आणि येशूने हे परिपूर्णपणे करून दाखवले. क्रुसावर त्याचा खरोखरच शारीरिक मृत्यू झाला. त्याने आपल्या पृथ्वीवरील जीवनाचे बलिदान दिले; पण इतरांना मुक्त करण्यासाठी त्याने ते स्वेच्छेने दिले. स्वतःविषयी बोलताना येशू आपले पवित्र ‘दास्य’ असे स्पष्ट करतो: “कारण मानवपुत्र सेवा करून घ्यायला आला नाही, तर सेवा करायला आणि अनेकांच्या मुक्तीसाठी आपला प्राण मुक्तिमूल्य म्हणून द्यायला आला आहे.”

येशूचे मोठेपण सर्वप्रथम तो देव आहे या साध्या सत्यात आहे. पण जेव्हा तो आपला प्राण ‘अनेकांच्या मुक्तीसाठी मुक्तिमूल्य म्हणून’ देतो, तेव्हा त्याच्या मानवी स्वभावात त्याचे मोठेपण सर्वाधिक स्पष्टपणे प्रकट होते. त्याचे क्रुसावरील बलिदान ही आजवर ज्ञात असलेली प्रेममय सेवेची सर्वांत महान कृती ठरते. जे कोणी त्याच्याकडे वळतात, त्या सर्वांचे तारण हे त्याच्या निःस्वार्थ बलिदानाचे फळ आहे. अशा रीतीने येशू दास्य आणि मृत्यू यांचे रूपांतर आजवर ज्ञात असलेल्या प्रेमाच्या सर्वांत महान कृतीत करतो.

आज पवित्र दास्याचे जीवन जगण्यासाठी तुम्हाला मिळालेल्या पाचारणावर चिंतन करा. प्रेमापोटी त्याग करून स्वतःला इतरांच्या सेवेसाठी अर्पण करण्यास देव तुम्हाला कशा प्रकारे बोलावत आहे? केवळ मानवी दृष्टिकोनातून पाहिले, तर त्याग, दास्य आणि अगदी पवित्र दास्य यांचाही अर्थ समजून घेणे कठीण जाते. पण येशूचा आदर्श डोळ्यांसमोर ठेवला की हे अधिक स्पष्ट होते. निःस्वार्थपणे स्वतःला इतरांच्या सेवेसाठी कसे अर्पण करता येईल, याचा शोध घ्या. या पवित्र प्रयत्नात तुम्ही जितके आपल्या प्रभूचे अनुकरण कराल, तितके तुमचे जीवन अधिक महान होईल, हे लक्षात ठेवा.

सर्व पवित्रतेच्या प्रभू, मुक्तीसाठी तुझ्याकडे वळणाऱ्यांच्या पापांकरिता मरण पत्करण्याचे तू स्वेच्छेने निवडलेस. त्या परिपूर्ण सेवेतून तुझ्या मानवी स्वभावात तुझे थोरपण प्रकट झाले. सर्वांना मुक्त करता यावे म्हणून तू स्वतःला नम्र केलेस आणि दासाचे रूप धारण केलेस. तुझ्या अपार प्रेमावर सदैव विश्वास ठेवण्यास आणि तू देऊ करत असलेल्या मुक्तीच्या देणगीचा स्वीकार करण्यासाठी माझे अंतःकरण सतत खुले ठेवण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


येशूला आर्त हाक

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा गुरुवार

येशू आपल्या शिष्यांसह आणि मोठ्या लोकसमुदायासह यरीहोहून निघत असताना, तिमयाचा मुलगा बार्तिमय हा आंधळा मनुष्य रस्त्याच्या कडेला भीक मागत बसला होता. नाझरेथचा येशू जात आहे हे ऐकताच तो मोठ्याने हाक मारू लागला, “हे येशू, दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर.” मार्क 10:46–47

तुम्ही प्रार्थना कशी करता? दृढ विश्वासाने आणि उत्कटतेने तुम्ही कधी येशूला ‘आर्त हाक’ मारता का? आपल्या प्रभूला कशी प्रार्थना करावी याचा उत्तम आदर्श हा आंधळा मनुष्य बार्तिमय आपल्यासमोर ठेवतो. सर्वप्रथम, त्याला मदतीची गरज होती. त्याचे अंधत्व हे तुमच्या जीवनातील प्रत्येक दुर्बलतेचे आणि गरजेचे प्रतीक आहे. मग जीवनात तुम्हाला सर्वांत जास्त संघर्ष कशाशी करावा लागतो? सवयीने तुमच्या हातून घडणारे सर्वांत मोठे पाप कोणते? किंवा तुम्हाला सर्वांत जास्त दुःख कशामुळे होते?

आपली दुर्बलता ओळखणे ही पहिली पायरी आहे. आपल्या सर्वांत मोठ्या गरजा लक्षात आल्या की बार्तिमयाप्रमाणे आपणही आपल्या प्रभूला ‘आर्त हाक’ मारली पाहिजे. तो येशू आहे हे ऐकल्यावर, येशू आपल्याला बरे करू इच्छितो असे बार्तिमयाला आपल्या आत्म्यात कुठेतरी जाणवले. त्याला हे कसे जाणवले? त्याने आपल्या अंतर्यामी देवाची वाणी ऐकली. हो, येशू जवळून जात असताना त्याच्याविषयी बोलणाऱ्या अनेक लोकांचा गजबजाट त्याने ऐकला. पण केवळ त्या गजबजाटामुळे त्याने येशूला हाक मारली नसती, किंवा आपल्याला ज्या दयेची गरज आहे तिचा उगम येशू आहे हेही त्याला उमगले नसते. त्याला हाक मारण्यास प्रवृत्त केले ते म्हणजे त्याच्या आत्म्यात स्पष्टपणे ऐकू आलेली देवाची वाणी—पवित्र आत्म्याची प्रेरणा. त्यातून त्याला उमगले की आपल्याला येशूची गरज आहे आणि येशू आपल्याला बरे करू इच्छितो.

सुरुवातीला आजूबाजूच्या लोकांनी बार्तिमयाला दटावले आणि गप्प बसायला सांगितले. बार्तिमयाचा विश्वास दुबळा असता, तर कदाचित त्याने लोकांचे ऐकले असते आणि निराश होऊन तो गप्प बसला असता. पण त्याने लोकांच्या दटावण्याकडे दुर्लक्ष केले, एवढेच नव्हे, तर तो ‘आणखी जोराने हाक मारत राहिला,’ हे स्पष्ट आहे.

आपण आपल्या प्रभूकडे कसे वळावे, याची बार्तिमय आपल्या उदाहरणातून दोन प्रकारे साक्ष देतो. पहिले म्हणजे, आपल्या आत्म्यात प्रभूचे सौम्य पण स्पष्ट सान्निध्य आपल्याला जाणवले पाहिजे. त्याची वाणी आणि त्याच्या कृपेतून मिळणाऱ्या प्रेरणा आपण ओळखल्या पाहिजेत. तो आपल्याला बरे करू इच्छितो आणि आपल्या जीवनातील त्याचे सान्निध्य आपल्याला अंतर्यामी जाणवले पाहिजे. दुसरे म्हणजे, आपण आपले संपूर्ण लक्ष त्या अंतरीच्या वाणीकडे लावले पाहिजे. बार्तिमयाला दटावणारा जमाव हा जीवनात आपल्याला ऐकू येणाऱ्या अनेक ‘आवाजांचे’ आणि आपल्याला भेडसावणाऱ्या मोहांचे प्रतीक आहे. आपल्याशी बोलणाऱ्या देवाला विश्वासाने आणि उत्कटतेने हाक मारण्यापासून ते आपल्याला रोखू पाहतात. आपली गरज घेऊन येशूला मनापासून हाक मारण्याच्या आपल्या निर्धारापासून कोणत्याही गोष्टीने आपल्याला विचलित करू नये.

आज बार्तिमयामध्ये स्वतःचे प्रतिबिंब पाहून चिंतन करा. आपल्याला आपल्या प्रभूची किती तीव्र गरज आहे हे ओळखा आणि त्याची स्पष्ट वाणी ऐकण्याकडे लक्ष द्या. तुम्हाला त्याची वाणी ऐकू येते का? तो तुमच्या जवळून जात आहे असे तुम्हाला जाणवते का? असे जाणवताच, तळमळीने, उत्कटतेने आणि दृढ विश्वासाने त्याला हाक मारा. तुमची प्रार्थना थांबवण्याचा आणि तुमच्या विश्वासाचा आवाज दडपण्याचा प्रयत्न करणारे मोह जाणवले, तर अधिक उत्कटतेने आपल्या प्रभूला ‘आणखी जोराने’ हाक मारा. तो तुमची हाक ऐकेल, तुम्हाला स्वतःकडे बोलावेल आणि जी कृपा तो तुम्हाला देऊ इच्छितो ती देईल.

माझ्या दयाळू येशू, तू सतत माझ्या जवळून जातोस आणि तुझ्या दैवी उपस्थितीने मला तुझ्याकडे ओढतोस. मला माझी गरज ओळखता यावी आणि संपूर्ण अंतःकरणाने तुला हाक मारता यावी, यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. प्रिय प्रभू, या कळकळीच्या प्रार्थनेपासून काहीही मला कधीही परावृत्त करू नये. मोहाला सामोरे जावे लागेल तेव्हा मी तुला आणखी कळकळीने हाक मारावी. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


येशूने दिलेली तंबी

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा शुक्रवार

दुसऱ्या दिवशी ते बेथानीहून निघाले असता येशूला भूक लागली. दुरून पानांनी बहरलेले एक अंजिराचे झाड पाहून, त्यावर काही सापडते का हे पाहायला तो जवळ गेला. झाडाजवळ पोहोचल्यावर त्याला पानांशिवाय काहीच आढळले नाही, कारण तो अंजिरांचा हंगाम नव्हता. तेव्हा तो त्या झाडाला म्हणाला, “यापुढे कोणीही तुझे फळ कधीही न खावो!” त्याच्या शिष्यांनी हे ऐकले. मार्क 11:12–14

हा प्रसंग अतिशय आगळावेगळा आणि रंजक आहे. यातून आपल्याला पहिली गोष्ट समजते ती म्हणजे येशू पूर्णपणे मानव होता. मानव असल्यामुळे त्याला भूक लागली. पण येशूला भूक लागली होती, एवढेच हा प्रसंग आपल्याला सांगत नाही; त्यातून आणखी बरेच काही समजते. हा अंजिरांचा हंगाम नाही, हे त्याला माहीत असणार; तरीही त्याने एखादे अंजीर मिळते का ते पाहायचे ठरवले. त्याला एकही अंजीर सापडले नाही, तेव्हा त्याने त्या झाडाला शाप दिला. याच अध्यायात पुढे आपण वाचतो की ते झाड वाळून गेले. येशूने आपल्या शिष्यांसाठी केलेली ही एक प्रतीकात्मक कृती होती: त्याने झाडाला दिलेला शाप त्यांनी ऐकला आणि नंतर ते झाड वाळून गेलेलेही पाहिले.

प्रारंभीच्या काळातील चर्चपिते संत बीड आपल्याला सांगतात की येशूच्या या कृतीमागे एक रूपकात्मक हेतू होता. हे झाड अशा अनेक लोकांचे प्रतीक आहे, ज्यांना येशू तेव्हा भेटला आणि आजही भेटतो, पण ज्यांच्या जीवनात चांगले फळ आले नाही. त्यांत परुशी आणि केवळ बाह्य आचरणापुरती आपली श्रद्धा मर्यादित ठेवणारे इतर लोक होते. संत बीड सांगतात की पाने ही श्रद्धेच्या बाह्य आचारांचे प्रतीक होती, तर फळांचा अभाव हे अंतःकरणातील पवित्रता आणि सत्कर्मे या फळांच्या अभावाचे प्रतीक होते. या प्रसंगातून आपल्याला कळते की येशू आपल्याकडून फार अपेक्षा ठेवतो. आपल्या जीवनात चांगले फळ असलेच पाहिजे, असा त्याचा आग्रह आहे. आपण खरोखर पवित्र व्हावे, अशी त्याची इच्छा आहे. त्याला आपल्यात केवळ बाह्य आचार दिसले, तर तो प्रेमाने आपली कानउघाडणी करील आणि ते बाह्य आचारही आपल्याकडून काढून घेईल.

आपल्या प्रभूला तुमच्या जीवनात कोणते चांगले फळ पाहायचे आहे? तुमची पवित्रतेतील वाढ कशा प्रकारे दिसून यावी, अशी त्याची इच्छा आहे? तुम्ही केवळ उपचार म्हणून मिस्साला जाता, काही प्रार्थना म्हणता, पण तुमच्या जीवनात सद्गुण, करुणा, दया आणि चांगुलपणा यांचे भरपूर फळ येत नाही, असे आहे का? प्रभूवर तुमचा विश्वास आहे असे तुम्ही म्हणता, पण आपल्या शब्दांनी आणि कृतींनी पवित्र शुभवर्तमानाची घोषणा करण्यात कमी पडता का? आपला प्रभू त्या अंजिराच्या झाडाजवळ आला तसा तुमच्याकडे आला, तर त्याला काय आढळेल?

ख्रिस्ती असणे ही केवळ तुमच्या आणि देवाच्या नात्यापुरती मर्यादित गोष्ट नाही. ख्रिस्ती म्हणून तुम्ही देवाच्या आणि इतरांच्या सेवेला इतके समर्पित असले पाहिजे की देवाला तुमच्याद्वारे अद्भुत गोष्टी करता येतील. ख्रिस्ती श्रद्धेचे चांगले फळ तुमच्या जीवनात आणि तुमच्याद्वारे इतरांच्या जीवनातही आले पाहिजे. आणि ते भरपूर प्रमाणात आले पाहिजे.

आज या पवित्र दृश्यावर चिंतन करा: येशू या अंजिराच्या झाडाकडे चालत जातो आणि त्यावर एखादे अंजीर आहे का ते पाहतो. या झाडात तुमच्या आत्म्याचे प्रतिबिंब पाहा आणि आपल्या प्रभूच्या अंतःकरणातली भूक ओळखा. तो तुमच्याकडे आणि तुमच्या जीवनाकडे पाहील तेव्हा त्याची भूक भागेल का? त्याला तुमच्यात पवित्रता आणि प्रत्यक्षात केलेली सत्कृत्ये दिसतील का? की तुम्ही ख्रिस्ती आहात या केवळ वरवरच्या दाव्यापलीकडे त्याला फारसे काही, किंवा काहीच, आढळणार नाही? तुमच्या जीवनात खरी पवित्रता विपुल प्रमाणात प्रकट व्हावी, असा निश्चय करा; मग आपल्या प्रभूची भूक भागेल.

माझ्याकडून मोठ्या अपेक्षा ठेवणाऱ्या प्रभू, तू तुझ्या सर्व अनुयायांना अशी पवित्रता अंगीकारण्यास बोलावतोस जी त्यांच्या जगण्यात उतरते, त्यांचे जीवन बदलते, त्यांच्या कृतींतून दिसते आणि तुझ्या राज्यासाठी फळ देते. मला केवळ नावाने नव्हे, तर विशेषतः कृतीने ख्रिस्ती होण्यास मदत कर. माझ्या जीवनात पवित्रतेचे चांगले फळ खरोखर येऊ दे आणि त्या पवित्रतेद्वारे तू तुझ्या लोकांची आध्यात्मिक भूक भागव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


हट्टाग्रहाचा धोका

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा शनिवार

“मी तुम्हाला एक प्रश्न विचारतो. मला उत्तर द्या, म्हणजे मी कोणत्या अधिकाराने या गोष्टी करतो ते तुम्हाला सांगेन. योहानाचा बाप्तिस्मा स्वर्गाकडून होता की मनुष्यांकडून? मला उत्तर द्या.” मार्क 11:29–30

मुख्य याजक, शास्त्री आणि वडीलजन मंदिराच्या परिसरात येशूकडे आले आणि ‘तू या गोष्टी कोणत्या अधिकाराने करतोस?’ असे त्यांनी त्याला विचारले. त्यांना येशूने दिलेले हे उत्तर आहे. येशूने नेमके काय केले होते? आदल्या दिवशी येशू मंदिरात गेला होता. त्याने नाणी बदलून देणाऱ्यांना बाहेर हाकलले आणि त्यांना म्हटले, “ ‘माझ्या घराला सर्व लोकांसाठी प्रार्थनेचे घर म्हटले जाईल,’ असे लिहिलेले नाही काय? पण तुम्ही त्याची चोरांची गुहा केली आहे.” यामुळे धर्मनेते संतापले आणि येशूला कसे ठार मारता येईल, याची चर्चा त्यांनी लगेच सुरू केली.

सर्वप्रथम, त्या वेळचे तणावपूर्ण वातावरण लक्षात घ्या. ते खरोखरच देवाचा पुत्र येशू याला ठार मारण्याचा कट रचत होते. त्यांची मने द्वेषाने आणि मत्सराने भरली होती आणि ते त्याच्यावर विश्वास ठेवायला तयार नव्हते. त्यांची अंतःकरणे किती कठोर झाली होती, हे येशूने पाहिले. म्हणून त्यांच्या प्रश्नाचे उत्तर देण्यापूर्वी त्याने त्यांना आपल्या प्रश्नाचे उत्तर देण्यास भाग पाडले. येशूने असे का केले?

येशूने त्यांना विचारलेला प्रश्न ही खरे तर त्याच्या अपार दयेची कृती होती. त्याने त्यांना पश्चात्ताप करण्याची संधी दिली. त्यांनी नम्र श्रद्धेने आणि प्रामाणिकपणे त्याच्या प्रश्नाचे उत्तर दिले असते, तर त्यांचे जीवन वाचले असते. पण त्याऐवजी त्यांनी त्याच्या प्रश्नावर आपसांत चर्चा केली आणि परिस्थितीत स्वतःची बाजू सुरक्षित राहील असे उत्तर दिले. योहानाचा बाप्तिस्मा देवाकडून नव्हे, तर मनुष्यांकडून होता असे म्हटले, तर लोक आपल्याविरुद्ध जातील, अशी त्यांना भीती होती. म्हणून ते फक्त म्हणाले, “आम्हाला माहीत नाही.” पण त्यांनी योग्य उत्तर दिले असते, अशी कल्पना करा. त्यांनी आपसांत चर्चा करून, योहानाचा बाप्तिस्मा खरोखरच देवाकडून होता आणि आपण योहानावर विश्वास ठेवायला हवा होता, असा निष्कर्ष काढला असता तर? त्यांनी नम्र होऊन योहानाच्या बाबतीत आपली गंभीर चूक झाली होती हे कबूल केले असते, तर येशूने त्यांच्या प्रश्नाचे उत्तर दिले असते आणि त्यांच्या खऱ्या श्रद्धेच्या जीवनाला सुरुवात झाली असती. पण त्यांनी तसे केले नाही. त्यांनी आपला हट्ट सोडला नाही. आपली चूक त्यांना कबूल करता आली नाही.

हट्टाग्रह हा सर्वांत धोकादायक पापांपैकी एक आहे. या पापाची क्षमा होऊ शकत नाही, कारण मुळात तो स्वतःमध्ये बदल करण्यास दिलेला नकार आहे. जेव्हा एखादी व्यक्ती आपले पाप कबूल करायला आणि स्वतःमध्ये बदल करायला नकार देते, तेव्हा देव त्या व्यक्तीला मदत करू शकत नाही. ती आपल्या पापातच हरवलेली राहते आणि त्याचे परिणाम भोगते.

तुम्हालाही आपल्या जीवनात हट्टाग्रहाशी झगडावे लागते का? आपली चूक झाली हे मान्य करणे तुम्हाला कठीण जाते का? दुसऱ्या व्यक्तीची माफी मागणे आणि स्वतःमध्ये बदल घडवण्याचा प्रयत्न करणे तुम्हाला कठीण जाते का?

आज, कोणत्या बाबतीत तुम्ही अजूनही हट्ट धरून बसला आहात, यावर चिंतन करा. श्रद्धेच्या काही गोष्टी मानायला तुम्ही नकार देता का? तुटलेली काही नाती नम्रपणे पुन्हा जोडायला तुम्ही नकार देता का? तुम्ही स्वतःच्या पापाचे समर्थन करता का आणि आपला दोष व बदलण्याची गरज मान्य करायला नकार देता का? नम्र हृदयाची देणगी मिळावी म्हणून आपल्या प्रभूकडे प्रार्थना करा. अनेक दृष्टींनी पाहता, नम्रता म्हणजे देवासमोर स्वतःशी आणि इतरांशी पूर्णपणे प्रामाणिक असणे. या धर्मनेत्यांचे अनुकरण करू नका. आपल्या हृदयातील सगळा हट्टीपणा दूर करण्याचा नम्रपणे प्रयत्न करा, म्हणजे आपला प्रभू तुमच्या हृदयात प्रवेश करून तुमचे जीवन आपल्या दयेने भरू शकेल.

माझ्या अढळ येशू, जे गर्विष्ठ, उद्धट आणि हट्टी आहेत, त्यांना तू मोठ्या खंबीरपणे आणि प्रेमाने सामोरा जातोस. त्यांच्या अंतःकरणाचा हट्टीपणा दूर करण्यास त्यांना मदत व्हावी म्हणून तू असे करतोस. प्रिय प्रभू, मला नम्रतेची कृपा दे, जेणेकरून मला माझे पाप नेहमी कबूल करता येईल आणि प्रेमाने तुझ्याकडे वळता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अ‍ॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल