Giờ đây, chúng ta trở lại với luận điểm chính của cuốn sách này: trên Thiên Đàng sẽ có một phẩm trật vinh quang duy nhất của thiên quốc, mà cả các thiên thần lẫn các thánh đều cùng được thông phần. Tiếp tục với bộ Tổng luận Thần học, Thánh Tôma Aquinô giải thích rằng các thánh (là con người) không trở thành thiên thần trên Thiên Đàng, nhưng các ngài thực sự được thông phần vào những cấp độ vinh quang khác nhau cấu thành phẩm trật thiên quốc:
Vì thế, nhờ hồng ân ân sủng, con người có thể lập công để đạt tới mức vinh quang ngang hàng với các thiên thần, trong từng cấp bậc thiên thần; và điều này hàm ý rằng con người được đưa vào các phẩm thiên thần (I.108.8).
Như vậy, con người vẫn là con người và thiên thần vẫn là thiên thần, nhưng cả hai cùng thông phần vào một phẩm trật vinh quang vĩnh cửu duy nhất, dựa trên công trạng (đối với con người) hoặc bản tính (đối với thiên thần).
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, khi trích lời Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI, cũng đưa ra một giáo huấn tương tự:
“Chúng tôi tin rằng đông đảo những người quy tụ quanh Chúa Giêsu và Đức Maria trên Thiên Đàng hợp thành Hội Thánh trên trời, nơi họ được hưởng hạnh phúc vĩnh cửu và chiêm ngưỡng Thiên Chúa như Người là, và cũng là nơi họ, theo những mức độ khác nhau, được liên kết với các thiên thần thánh thiện trong việc cai quản thần linh do Đức Kitô vinh hiển thực hiện, bằng cách chuyển cầu cho chúng ta và trợ giúp sự yếu đuối của chúng ta qua mối quan tâm huynh đệ của họ” (Phaolô VI, CPG # 29) (GLHTCG #1053).
Thánh Bônaventura
Như đã đề cập trong Lời tựa, trong một buổi Tiếp kiến chung, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã nói rằng “Thánh Bônaventura giải thích các phẩm thiên thần này như những bậc thang trên con đường thụ tạo nhân linh tiến đến cùng Thiên Chúa.” Như vậy, mức độ thánh thiện mà chúng ta đạt được trên hành trình thiêng liêng tương ứng với những cấp độ vinh quang mà chín phẩm thiên thần được thông phần. Có thể tìm thấy giáo huấn của Thánh Bônaventura trong các tác phẩm Lộ trình của tâm trí lên cùng Thiên Chúa và Ba con đường. Hành trình chín bậc chỉ là một trong nhiều cách Thánh Bônaventura trình bày hành trình tiến đến cùng Thiên Chúa.
Giáo huấn chính trong tác phẩm Lộ trình của tâm trí lên cùng Thiên Chúa là có sáu bậc mà qua đó tâm trí vươn lên cùng Thiên Chúa để đạt tới bậc thứ bảy, tức là sự kết hợp với Thiên Chúa. Sáu bậc này phản chiếu sáu ngày tạo dựng, còn bậc thứ bảy—sự kết hợp với Thiên Chúa—phản chiếu ngày nghỉ ngơi. Hai bậc đầu tiên đạt được qua việc khám phá những dấu vết của Thiên Chúa trong thế giới thụ tạo; hai bậc tiếp theo là việc khám phá Thiên Chúa trong chính linh hồn chúng ta; và hai bậc cuối cùng là việc khám phá Thiên Chúa nhờ ân sủng được ban cho chúng ta qua nhân tính của Đức Kitô. Thánh Bônaventura giải thích rằng hồng ân ân sủng này kiện toàn đức tin, đức cậy và đức mến nơi chúng ta, khôi phục trật tự cho trí năng, trí nhớ và ý chí đã sa ngã của chúng ta. Điều này được thực hiện nhờ nhân tính của Đức Kitô đóng vai trò như một chiếc thang thiêng liêng dẫn lên cùng Thiên Chúa, nhằm sửa chữa những hậu quả của tội nguyên tổ. Sau khi giải thích những tác động của ân sủng trên linh hồn trong Chương Bốn, Thánh Bônaventura nói:
Khi điều này được hoàn tất, tâm trí chúng ta được sắp đặt theo phẩm trật để vươn lên nhờ trở nên đồng hình đồng dạng với Giêrusalem thiên quốc, nơi không ai có thể bước vào trừ khi, nhờ ân sủng, thành ấy đã từ trời xuống ngự trong tâm hồn mình, như Thánh Gioan đã thấy trong sách Khải Huyền (21:2). Thành ấy ngự xuống trong tâm hồn người ta khi tâm trí chúng ta đã được sắp đặt theo phẩm trật, nghĩa là được thanh luyện, soi sáng và kiện toàn, nhờ việc phục hồi hình ảnh qua các nhân đức đối thần, cũng như nhờ những niềm hoan lạc của các giác quan thiêng liêng và sự nâng lên trong xuất thần.
Cũng vậy, khi được sắp đặt một cách có trật tự, linh hồn được ghi dấu bởi chín bậc sau đây: loan báo, công bố và dẫn dắt; điều chỉnh, thi hành và truyền lệnh; đón nhận, mặc khải và xức dầu. Từng bậc này lần lượt tương ứng với chín phẩm thiên thần, sao cho ba bậc đầu tương ứng với bản tính nơi tâm trí con người, ba bậc tiếp theo với sự chuyên cần [nỗ lực của con người], và ba bậc cuối với ân sủng.
Khi đã đạt được những điều này, linh hồn đi vào nội tâm mình cũng là đi vào Giêrusalem thiên quốc; ở đó, khi suy xét các phẩm thiên thần, linh hồn nhìn thấy Thiên Chúa nơi các ngài, Đấng ngự trong các ngài và làm phát sinh mọi hoạt động của các ngài. Bởi vậy, Thánh Bênađô đã nói với Êugêniô rằng—“Nơi các thần Sốt Mến, Thiên Chúa yêu thương với tư cách là Đức Ái; nơi các thần Minh Trí, Người nhận biết với tư cách là Chân Lý; nơi các Bệ Thần, Người ngự trị với tư cách là Sự Công Bình; nơi các Quản Thần, Người làm chủ với tư cách là Đấng Uy Nghi; nơi các Lãnh Thần, Người cai trị với tư cách là Nguyên Lý Đệ Nhất; nơi các Quyền Thần, Người trông nom chúng ta với tư cách là Ơn Cứu Độ; nơi các Dũng Thần, Người hoạt động với tư cách là Sức Mạnh; nơi các Tổng Lãnh Thiên Thần, Người mặc khải với tư cách là Ánh Sáng; nơi các Thiên Thần, Người trợ giúp với tư cách là Lòng Nhân Ái.” (Thánh Bônaventura, Lộ trình của tâm trí lên cùng Thiên Chúa, Chương IV.4)
Mặc dù Thánh Bônaventura không bình luận thêm về trật tự chín bậc trong phần này của tác phẩm Lộ trình của tâm trí lên cùng Thiên Chúa, phần sau đây kết hợp chín bậc của Thánh Bônaventura với thiên thần học truyền thống mà chúng ta đã bàn đến cho tới đây:
“Loan báo, công bố và dẫn dắt” tương ứng với bộ ba thứ nhất gồm các Thiên Thần, Tổng Lãnh Thiên Thần và Dũng Thần. Giai đoạn khởi đầu này của sự phát triển thiêng liêng mang tính nền tảng; trong giai đoạn ấy, linh hồn được đánh thức bởi lời mời gọi của Thiên Chúa được loan báo, rồi được củng cố nhờ cầu nguyện và suy niệm, dẫn đưa linh hồn xa lìa tội lỗi và hướng đến thánh ý Thiên Chúa.
“Điều chỉnh, thi hành và truyền lệnh” tương ứng với bộ ba thứ hai gồm các Quyền Thần, Lãnh Thần và Quản Thần. Giai đoạn tiến đức này của sự phát triển thiêng liêng phản ánh bước tiến của linh hồn vào một đời sống có kỷ luật và nhân đức hơn; trong giai đoạn ấy, các nhân đức luân lý và đối thần điều chỉnh những ước muốn và cảm xúc cách trọn vẹn hơn, thực thi luật Thiên Chúa trong linh hồn và điều khiển những đam mê hạ đẳng.
“Đón nhận, mặc khải và xức dầu” tương ứng với bộ ba thứ ba và cao nhất gồm các Bệ Thần, Minh Trí và Sốt Mến. Đây là giai đoạn của những người hoàn thiện, trong đó sự kết hợp với Thiên Chúa đạt được nhờ đón nhận những mầu nhiệm cao cả nhất của Thiên Chúa, được mặc khải qua việc chiêm niệm thuần túy, nhờ sự xức dầu của Chúa Thánh Thần.
Trong đoạn trích trên, Thánh Bonaventura nhắc đến cách Thánh Giáo hoàng Grêgôriô Cả sắp xếp chín phẩm thiên thần và gán cho mỗi phẩm một cụm từ. Thánh Bonaventura cũng trích dẫn bức thư đã nói ở trên do Thánh Bênađô thành Clairvaux viết gửi Đức Giáo hoàng Êugêniô II. Toàn văn phần trích ấy trong thư của Thánh Bênađô thành Clairvaux có thể được tìm thấy ở phần Phụ lục.
Trong tác phẩm Ba Con Đường, Thánh Bonaventura trở lại cách vắn tắt với Phẩm Trật Thiên Giới, đưa ra những hiểu biết sâu xa hơn về chín cấp độ hoán cải tương ứng với chín phẩm thiên thần. Dưới đây là một nỗ lực tóm lược và tổng hợp cách tiếp cận của Thánh Bonaventura trong hai tác phẩm này.
Bộ Ba Thứ Nhất: Thanh Tẩy và Thống Hối
Thiên Thần (loan báo): Gần gũi với chúng ta nhất, các Thiên Thần Hộ Thủ không ngừng loan báo ý muốn của Thiên Chúa cho những người được trao phó cho các ngài chăm sóc. Khi đón nhận sự khiêm nhường và hèn mọn của các thiên thần, linh hồn nhận ra tính nghiêm trọng của tội lỗi mình, run sợ trước sự phán xét và bắt đầu khẩn cầu Chân Lý bằng những tiếng thở than và lời cầu nguyện chân thành. Đây là giai đoạn khởi đầu của việc đón nhận Tin Mừng, sám hối và quay về với lòng thương xót của Thiên Chúa.
Tổng Lãnh Thiên Thần (công bố): Những mầu nhiệm cao trọng hơn của Thiên Chúa được công bố cho linh hồn. Mặc khải của Thiên Chúa được các Tổng Lãnh Thiên Thần truyền đạt giúp linh hồn ý thức về những tổn hại mình đã gây ra do tội lỗi, không chỉ cho chính mình mà còn cho Đức Kitô và tha nhân. Việc suy xét dẫn đến lòng sám hối qua những giọt lệ khóc thương tội lỗi mình và qua việc tìm đến Kinh Thánh cách có chủ đích hơn để hiểu ơn tha thứ và cứu độ mà Đức Kitô trao ban.
Dũng Thần (dẫn dắt): Nhờ sức mạnh được các Dũng Thần nâng đỡ, linh hồn chiến đấu chống lại những quyến rũ của tội lỗi và ác thần, đón nhận nhân đức bằng cách tích cực chống lại tội lỗi, tỏ lòng sẵn sàng chịu đau khổ vì đức tin — điều thanh luyện và củng cố linh hồn — và khao khát được tử đạo vì phần thưởng sẽ được lãnh nhận.
Bộ Ba Thứ Hai: Soi Sáng và Tri Ân
Quyền Thần (điều chỉnh): Các chân lý được truyền đạt cho trí khôn để trật tự thần linh được thiết lập và linh hồn được điều chỉnh. Linh hồn suy xét rõ hơn về việc Chúa Giêsu đã chịu đau khổ vì tội lỗi, bằng cách nhìn nhận thiên tính của Đức Kitô kết hợp với nhân tính của Người, từ đó nảy sinh lòng cảm thương và tình yêu đối với Thiên Chúa. Các Quyền Thần, những vị duy trì trật tự vũ trụ qua cuộc chiến thiêng liêng, dẫn dắt linh hồn thấy rõ hơn những đau khổ Đức Kitô đã chịu trong nhân tính và nhận ra giá trị thiêng liêng lớn lao được thông ban qua những đau khổ ấy.
Lãnh Thần (thi hành): Linh hồn suy xét rõ hơn về sự cao cả của Đấng đã chịu đau khổ và lý do Người chịu đau khổ, từ đó nảy sinh lòng tín thác và tri ân vì hồng ân cứu độ. Lòng tín thác này nhìn nhận quyền cai quản và sức mạnh của các Lãnh Thần, dẫn đến lòng tri ân vì quyền năng cứu độ của Thiên Chúa.
Quản Thần (truyền lệnh): Linh hồn suy xét cả cách thức lẫn mức độ mãnh liệt của những đau khổ Đức Kitô đã chịu, từ đó nảy sinh niềm hy vọng và quyết tâm sâu xa hơn để bước theo Người. Các Quản Thần, những vị cai quản các phẩm thiên thần thấp hơn, diễn tả việc linh hồn ngày càng nên đồng hình đồng dạng với ý muốn của Thiên Chúa.
Bộ Ba Thứ Ba: Kết Hiệp và Nên Đồng Hình Đồng Dạng
Ngai Thần (đón nhận): Linh hồn ý thức hơn về sự hiện diện đã cận kề của Thiên Chúa, từ đó trở nên chú tâm và tỉnh thức. Sự gần gũi của Người dẫn đến lòng tín thác vào sự trung tín của Người. Việc các Ngai Thần ở gần Thiên Chúa và ý thức về quyền bính của Người giúp linh hồn bước vào sự Kết Hiệp với Thiên Chúa, một sự kết hiệp chiếm trọn toàn thể linh hồn.
Minh Thần (mặc khải): Niềm khao khát đốt cháy linh hồn, thúc đẩy linh hồn tiến tới sự Kết Hiệp với Thiên Chúa, được cuốn vào trạng thái xuất thần khi thấy mình được nâng lên tới Thiên Chúa. Các Minh Thần, những vị chiêm ngưỡng và soi tỏ sự khôn ngoan của Thiên Chúa, khơi dậy nơi linh hồn lòng tìm kiếm Thiên Chúa theo những cách vượt trên các khái niệm và mối bận tâm trần thế, nâng linh hồn lên tới việc chiêm niệm Thiên Chúa.
Luyến Thần (xức dầu): Ở giai đoạn cuối cùng, niềm hoan lạc trước vẻ đẹp của Thiên Chúa mang lại bình an khi linh hồn cảm nghiệm sự gần gũi sâu xa với Người, đưa đến một sự biến đổi hoàn toàn. Cùng với các Luyến Thần, những linh hồn này thực sự trở thành “những vị bừng cháy”, được thông phần vào ngọn lửa tình yêu của Thiên Chúa. Họ kêu lên: “Chính Chúa là Đấng con tìm kiếm, nơi Chúa con hy vọng, Chúa là Đấng con khao khát, lên cùng Chúa con vươn tới, Chúa là Đấng con đón nhận, trong Chúa con hân hoan, và cuối cùng con gắn bó với Chúa” (Ba Con Đường, Chương 3.8).
Các Thánh và Các Nhà Thần Bí Khác
Chân phước Anna Catarina Emmerich là một nữ tu dòng Thánh Augustinô, nổi tiếng về những trải nghiệm thần bí. Ngài sinh tại Đức năm 1774 và qua đời năm 1824. Vì bệnh tật, ngài phải nằm liệt giường trong phần lớn quãng đời trưởng thành. Suốt đời, ngài có những thị kiến siêu nhiên, trong đó có những mô tả chi tiết về cuộc đời Chúa Giêsu và Đức Trinh Nữ Maria, về sau được thi sĩ Clemens Brentano biên soạn và xuất bản. Ngài chịu nhiều đau khổ, đặc biệt do các dấu thánh, tức những thương tích của Đức Kitô trên thân thể ngài. Anna Catarina được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên phong chân phước ngày 3 tháng 10 năm 2004 và đã trở thành một nhân vật được tôn kính nhờ những hiểu biết thiêng liêng sâu sắc cùng mẫu gương về lòng sùng kính nồng nàn và sự chịu đựng đau khổ. Đoạn trích sau đây được lấy từ tác phẩm Cuộc Đời Chúa Giêsu Kitô, dựa trên những thị kiến của Anna Catarina Emmerich, như được ghi lại trong các nhật ký của Clemens Brentano, Tập 1, Quyển: Tội Lỗi và Những Hậu Quả: Cuộc Sa Ngã:
Con người được tạo dựng để lấp đầy các phẩm thiên thần đã sa ngã. Nếu không có cuộc sa ngã của Ađam, loài người chỉ gia tăng cho đến khi đạt đủ số thiên thần đã sa ngã, và khi ấy thế giới đã đi đến hồi kết. Nếu Ađam và Evà đã sống để chứng kiến dù chỉ một thế hệ không phạm tội, họ đã không sa ngã. Tôi chắc chắn rằng thế giới sẽ tồn tại cho đến khi số thiên thần đã sa ngã được bù đủ, cho đến khi lúa mì được thu hoạch và tách khỏi trấu.
Như đã đề cập trong Lời nói đầu, phụ đề của cuốn sách này bắt nguồn từ Thánh Matilda thành Hackeborn, một nhà thần bí sống cùng thời và là người hướng dẫn thiêng liêng của Thánh Gertrude Cả. Ngài có một thị kiến trong đó chín phẩm thiên thần đứng trên một cầu thang bằng vàng có chín bậc. Ngài hiểu rằng chín bậc ấy, tương ứng với chín phẩm thiên thần, biểu thị chín bước trong cuộc hoán cải của con người. Trong thị kiến này, ngài theo thứ tự các phẩm thiên thần của Thánh Grêgôriô Cả. Toàn bộ thị kiến của ngài, như được mô tả trong Quyển I, Chương 16 của Sách về Ân Sủng Đặc Biệt, có thể được tìm thấy ở phần Phụ lục. Dưới đây là phần tóm lược từng bước, tương ứng với từng phẩm thiên thần theo thứ tự từ thấp lên cao.
Bậc Một—Các Thiên Thần Hộ Thủ: Những người trung thành, khiêm nhường và tận tụy phục vụ trong Hội Thánh của Thiên Chúa, và vì Ngài mà phục vụ những người đau yếu, khách hành hương, người nghèo cùng tất cả những ai yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau.
Bậc Hai—Các Tổng Lãnh Thiên Thần: Những người nhờ cầu nguyện và lòng sùng mộ mà hầu cận Thiên Chúa trong tình thân mật.
Bậc Ba—Các Dũng Thần: Những người thực hành đức kiên nhẫn, vâng phục, khó nghèo tự nguyện và khiêm nhường, đồng thời can đảm thực hành mọi nhân đức.
Bậc Bốn—Các Quyền Thần: Những người chuyên cần nỗ lực chế ngự các nết xấu và dục vọng của mình, đồng thời khinh chê ma quỷ cùng những cám dỗ của chúng.
Bậc Năm—Các Lãnh Thần: Những người được đặt lên coi sóc người khác trong Hội Thánh và chu toàn tốt đẹp chức vụ được giao phó, ngày đêm tỉnh thức lo cho phần rỗi các linh hồn.
Bậc Sáu—Các Quản Thần: Những người hoàn toàn suy phục Thiên Chúa trong sự thờ phượng và lòng khiêm nhường, đặt tình yêu dành cho tha nhân lên trên nhu cầu của bản thân để tôn vinh vinh quang Thiên Chúa. Họ hành động theo thánh ý Thiên Chúa, đặt những khát vọng thiêng liêng lên trên những ham muốn thể xác và hướng tâm trí vào việc chiêm ngắm những thực tại trên trời.
Bậc Bảy—Các Bệ Thần: Những người thực hành suy niệm và chiêm niệm, giữ gìn tâm hồn thanh sạch, và biến linh hồn mình thành những cung thánh tĩnh lặng, nơi Thiên Chúa hiện diện và ngự trị.
Bậc Tám—Các Minh Thần: Những người tiến sâu trong sự hiểu biết Thiên Chúa nhờ hồng phúc được soi sáng tâm trí, và chia sẻ ánh sáng đã lãnh nhận với tha nhân, dẫn đưa họ vào sự khôn ngoan của Thiên Chúa.
Bậc Chín—Các Luyến Thần: Những người yêu mến Thiên Chúa hết trí khôn, hết lòng và hết linh hồn, đặt trọn con người mình vào ngọn lửa vĩnh cửu của tình yêu Thiên Chúa, để được Ngài biến đổi và biểu lộ tình yêu thần linh của Ngài cho tha nhân.
Thánh Augustinô thành Hippô, một vị Tiến sĩ Hội Thánh và là một trong những tác giả quan trọng nhất trong lịch sử Hội Thánh, đi sâu tìm hiểu phẩm trật trên trời của các thiên thần và các thánh trong tác phẩm Thành Đô Thiên Chúa. Trong tác phẩm ấy, Thánh Augustinô đối chiếu Thành Đô Con Người sa ngã với Thành Đô Thiên Chúa vĩnh cửu và vinh hiển. Cuối cùng, Thành Đô Thiên Chúa sẽ chiến thắng khi các thánh và các thiên thần được kết hợp trong cùng một mối hiệp thông ân sủng, cùng nhau hưởng kiến Thiên Chúa như một Thành Đô duy nhất trên trời—Trời Mới và Đất Mới. Trong Quyển 12, Chương 9, Thánh Augustinô giải thích rằng các thiên thần và các thánh vẫn là các thiên thần và các thánh, nhưng sẽ cùng chia sẻ “một mối hiệp thông thánh thiện”, nhờ đó các ngài “hợp thành một thành đô duy nhất của Thiên Chúa”.
Vì thế, với lời ngợi khen xứng hợp dâng lên Đấng Tạo Hóa, chúng ta phải nhìn nhận rằng không chỉ về những người thánh thiện, mà cả về các thiên thần thánh thiện, cũng có thể nói rằng tình yêu Thiên Chúa được đổ tràn vào lòng họ nhờ Chúa Thánh Thần được ban cho họ. Rôma 5:5 Và điều đã được chép rằng: Thật tốt đẹp biết bao khi được gần gũi Thiên Chúa, là điều đúng không chỉ đối với loài người, nhưng trước hết và trên hết đối với các thiên thần. Những ai cùng chung hưởng điều tốt lành ấy thì có một mối hiệp thông thánh thiện, cả với Đấng họ đến gần lẫn với nhau, và hợp thành một thành đô duy nhất của Thiên Chúa—hy lễ sống động của Ngài và đền thờ sống động của Ngài.
Trong chương cuối, Thánh Augustinô khẳng định:
Hạnh phúc [niềm vui sướng tột độ] ấy sẽ lớn lao biết bao, một hạnh phúc không vương chút sự dữ, không thiếu điều thiện hảo nào, và cho ta được thảnh thơi ngợi khen Thiên Chúa, Đấng sẽ là tất cả trong mọi sự!
Ngài giải thích tiếp rằng sẽ có những cấp độ vinh quang trong Thành Đô mới trên trời này:
Nhưng ai có thể hình dung, chứ chưa nói đến mô tả, những cấp độ danh dự và vinh quang sẽ được ban thưởng tương ứng với những cấp độ công trạng khác nhau? Tuy nhiên, không thể nghi ngờ rằng sẽ có những cấp độ như thế. Và trong thành đô diễm phúc ấy sẽ có phúc lành lớn lao này: không ai ở bậc thấp hơn lại ganh tị với bất cứ ai ở bậc cao hơn, cũng như hiện nay các thiên thần không ganh tị với các tổng lãnh thiên thần, bởi không ai muốn có địa vị mà mình đã không được ban cho, dù vẫn gắn bó trong sự hòa hợp khăng khít nhất với người đã được ban cho địa vị ấy; cũng như trong thân thể, ngón tay không tìm cách trở thành con mắt, dù cả hai chi thể đều được kết hợp hài hòa trong toàn bộ cơ cấu của thân thể. Và như thế, cùng với ân ban của mình, dù lớn hay nhỏ, mỗi người sẽ còn nhận được ân ban này nữa: lòng mãn nguyện, để không mong muốn gì hơn điều mình có.
Khi còn ở trần gian, thấy người khác nhận được nhiều phúc lành hơn mình, dù là vật chất hay thiêng liêng, chúng ta thường bị cám dỗ ganh tị. Lòng ganh tị là một gánh nặng rất lớn và khó vượt qua. Thật an ủi và tràn đầy hy vọng khi biết rằng trên Thiên Đàng, mỗi vị thánh và mỗi thiên thần sẽ nhận được ân ban là lòng mãn nguyện, nghĩa là các ngài sẽ hoàn toàn bình an với chính mình và với cấp độ vinh quang được lãnh nhận, đồng thời vui mừng vì những vị được hưởng vinh quang lớn hơn. Ân ban bình an và mãn nguyện nội tâm này sẽ giúp thiết lập một mối hiệp thông vinh hiển giữa tất cả các thánh và các thiên thần, trong đó chúng ta sẽ yêu thương nhau bằng đức ái trọn hảo và vui mừng vì những phúc lành mỗi người đã lãnh nhận.
Các Thánh Đã Đạt Đến Vinh Quang Của Các Luyến Thần
Vào giữa thế kỷ mười ba, trong vòng vài thập niên sau khi Thánh Phanxicô qua đời, những giai thoại về cuộc đời ngài do các chứng nhân trực tiếp thuật lại đã được ghi chép và tập hợp trong Tuyển Tập Assisi (1244–1266). Một trong những câu chuyện ấy kể về một thị kiến mà thầy Pacificô đã được thấy khi thầy và Thánh Phanxicô cùng cầu nguyện tại Nhà thờ Thánh Phêrô ở Bovara, nước Ý. Thánh Phanxicô đã cầu nguyện suốt đêm, và khi trở lại vào buổi sáng, thầy Pacificô thấy ngài đang đứng cầu nguyện trước tượng Chúa chịu đóng đinh. Bỗng nhiên, thầy Pacificô được đưa vào trạng thái xuất thần và thấy nhiều ngai tòa trên trời. Có một ngai tòa cao hơn và vinh hiển hơn những ngai khác., được trang hoàng lộng lẫy bằng đủ mọi loại đá quý. Đang khi thầy tự hỏi đó là ngai tòa của ai, thầy nghe một tiếng vang như sấm: “Đây từng là ngai tòa của Luxiphe, và Phanxicô diễm phúc sẽ ngồi trên đó thay cho nó.”
Khi ra khỏi cơn xuất thần, thầy Pacificô sấp mình trước mặt Phanxicô, như thể Phanxicô đã ngự trên ngai ở Thiên Đàng. Vì e ngại tiết lộ thị kiến của mình, thầy hỏi Phanxicô: “Thưa anh, anh nghĩ thế nào về bản thân mình?” Phanxicô liền đáp: “Tôi thấy mình là người tội lỗi hơn bất cứ ai trên thế gian này.” Bỗng nhiên, thầy Pacificô nghe trong tâm hồn: “Nhờ điều này, con có thể biết rằng thị kiến con đã thấy là thật. Vì cũng như Luxiphe đã bị quăng xuống khỏi ngai ấy do lòng kiêu ngạo, thì Phanxicô diễm phúc sẽ xứng đáng được nâng lên và ngự trên ngai ấy nhờ lòng khiêm nhường.”
Khi Vương cung Thánh đường Thánh Phanxicô được xây dựng tại Assisi không lâu sau khi Thánh Phanxicô qua đời, họa sĩ Giotto di Bondone đã vẽ hai mươi tám bức bích họa mô tả những cảnh trong cuộc đời ngài. Một trong những bức bích họa ấy minh họa thị kiến của thầy Pacificô về các ngai. Đây là một trong những lý do Thánh Phanxicô thường được gọi là Vị Cha Sốt Mến. Ngoài ra, vào cuối đời, ngài còn được một thiên thần Sốt Mến ban cho các dấu thánh, cho thấy tình trạng vinh hiển của ngài.
Thánh Catarina thành Siêna là một vị thánh sốt mến khác, thường được gọi là “Trinh Nữ Sốt Mến”. Danh xưng này xuất phát từ tình yêu mãnh liệt và cháy bỏng của ngài dành cho Thiên Chúa, phản chiếu lòng nhiệt thành và tình yêu nơi phẩm thiên thần Sốt Mến. Ngài cũng được nhiều thị kiến, được in các dấu thánh, và sống một cuộc đời cầu nguyện sâu xa, sám hối cùng thực thi các việc bác ái. Tác phẩm của ngài, mang tên Đối Thoại, là cuộc trò chuyện giữa Thiên Chúa và Thánh Catarina, trong đó bàn về sự quan phòng của Thiên Chúa, hành trình thiêng liêng, và mối tương quan giữa tình yêu với đau khổ, đem lại những hiểu biết sâu sắc về bản tính Thiên Chúa và con đường dẫn đến sự kết hiệp nhiệm mầu với Người.
Sứ mạng tối hậu của chúng ta trong cuộc sống phải là đạt tới vinh quang mà các thiên thần Sốt Mến đang hưởng, tức Vinh Quang Sốt Mến. Mức độ vinh quang vĩnh cửu sâu thẳm này là phần thưởng dành cho những ai leo tới đỉnh cầu thang thiêng liêng của sự hoán cải và biến đổi nội tâm. Tuy theo truyền thống, đỉnh cao ấy được gọi là Sự Kết Hiệp với Thiên Chúa hay Hôn Nhân Nhiệm Mầu, ở đây chúng ta đề cập đến đỉnh cao ấy từ góc nhìn thiên quốc, xác định phần thưởng vĩnh cửu được ban cho những ai đạt đến mức độ thánh thiện cao nhất này—Vinh Quang Sốt Mến!
Tóm lược
Mối tương quan giữa linh hồn con người và Phẩm trật Thiên quốc, như các thánh và truyền thống Công giáo giảng dạy, thật sự khơi lên lòng kính phục sâu xa. Như Thánh Tôma Aquinô đã dạy, tuy con người và các thiên thần vẫn khác biệt về bản tính, họ lại hiệp nhất trong cùng một thực tại vinh quang vĩnh cửu có phẩm trật trên Thiên Đàng. Nhờ ân sủng và công phúc, con người tham dự vào Phẩm trật vinh quang Thiên quốc trong sự hiệp thông với bản tính của các phẩm thiên thần. Giáo huấn của Thánh Bônaventura giúp hiểu sâu hơn cách chín phẩm thiên thần tương ứng với các giai đoạn tiến lên trong đời sống thiêng liêng, dẫn dắt linh hồn từ bước sám hối ban đầu đến sự kết hiệp trọn vẹn với Thiên Chúa. Qua kinh nghiệm của các nhà thần bí và những suy tư thần học của các thánh, chúng ta hiểu rằng hành trình đạt tới những mức độ vinh quang cao nhất—Vinh Quang Sốt Mến—được ghi dấu bằng sự kết hiệp ngày càng sâu xa với Thiên Chúa và sự nên đồng hình đồng dạng ngày càng mật thiết hơn với thánh ý Người.
Tiếp theo: Chương Sáu—Thần học Tu đức và Thần bí
Sách bìa mềm – Sách điện tử Kindle – Google Play – Apple Books – và nhiều lựa chọn khác!