Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!
Kababaang-loob na Makinig at Tumugon
Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon A)
“Hindi lahat ng nagsasabi sa akin, ‘Panginoon, Panginoon,’ ay papasok sa kaharian ng langit, kundi ang gumagawa lamang ng kalooban ng aking Ama na nasa langit. Marami ang magsasabi sa akin sa araw na iyon, ‘Panginoon, Panginoon, hindi ba kami nagpahayag ng propesiya sa iyong pangalan? Hindi ba kami nagpalayas ng mga demonyo sa iyong pangalan? Hindi ba kami gumawa ng mga makapangyarihang gawa sa iyong pangalan?’ At buong katapatan kong ipahahayag sa kanila, ‘Hindi ko kayo kailanman nakilala. Lumayo kayo sa akin, kayong mga gumagawa ng masama.’” Mateo 7:21–23
Ang aral na ito ni Jesus ay dapat mag-udyok sa bawat Kristiyano na regular na suriin ang kanyang buhay. Pag-isipang mabuti ang sinabi ni Jesus: “Marami ang magsasabi sa akin sa araw na iyon, ‘Panginoon, Panginoon…’ At buong katapatan kong ipahahayag sa kanila, ‘Hindi ko kayo kailanman nakilala…’” Ang nakagugulat na pahayag na ito ay dapat umakay sa atin na patuloy at may panalanging itanong sa ating sarili, “Kabilang ba ako sa ‘marami’ na tinutukoy ni Jesus?”
Maraming Kristiyano ang magpapasiyang hindi sila kabilang sa grupong ito ng “marami.” Ngunit iyon mismo ang punto. Nililinaw ni Jesus na madaling malinlang sa pag-aakalang sumusunod ka sa Kanya at gumagawa ng mga dakilang bagay para sa Kanya sa Kanyang pangalan, gayong hindi naman. Kaya sinasabi Niya na maraming tao ang magugulat kapag namatay sila at humarap sa kanilang partikular na paghuhukom. Magugulat silang matuklasan na hindi pala ang kalooban ng Diyos ang kanilang pinaglilingkuran. At bagama’t dapat nating hayaang pukawin ng aral na ito ni Jesus ang ating pansin, dapat din tayong mag-ingat na huwag itong hayaang humantong sa kalituhan o kawalan ng pag-asa. Sa halip, isa itong panawagan sa kababaang-loob at kasigasigan sa buhay espirituwal.
Nasa puso ng itinuturo sa atin ni Jesus ang mga birtud na makikita sa taong nakikinig at tumutugon. Nagpatuloy si Jesus sa pagsasabing, “Ang bawat nakikinig sa mga salitang ito at nagsasagawa ng mga ito ay magiging katulad ng isang taong marunong na nagtayo ng kanyang bahay sa bato.” Ang unang susi ay ang pakikinig. Napakadalas nating mauna sa ating Panginoon, na hinahayaang akayin tayo ng ating mga simbuyo at magulong damdamin tungo sa itinuturing nating kalooban ng Diyos. Ngunit nagpapasiya tayo nang hindi nakikinig. Ito ay kapalaluan. Dahil sa kapalaluan, nabibingi tayo sa tinig ng Diyos at pinapalitan natin ito ng sarili nating mga ideya tungkol sa kung ano ang tama at makatarungan.
Sa kabilang banda, tinutulungan tayo ng kababaang-loob na laging sumulong nang bukas ang ating mga tainga at nakatuon sa iba’t ibang paraan ng pakikipag-usap sa atin ng Diyos. At habang natututo tayong makinig, tinutulungan din tayo ng kababaang-loob na patuloy na ituwid ang ating tinatahak na landas, na isinasagawa ang naririnig nating sinasabi ng ating Panginoon.
Bilang paghahambing, alam ng sinumang nagmamaneho ng kotse na kailangan niyang madalas na itama ang direksiyon nito upang manatili ito sa kalsada. Kadalasan ay napakaliit lamang ng mga pagwawastong ito. Binabantayan ng mga drayber ang kalsada (na maihahambing sa pakikinig) at itinatama ang direksiyon ng kotse (na maihahambing sa pagsasagawa ng salita ng Diyos) sa buong paglalakbay. Gayundin sa kalooban ng Diyos; dapat nating patuloy na itama ang direksiyon ng ating buhay sa maliliit na paraan upang manatili tayong matatag sa landas na humahantong sa pagtupad sa kalooban ng Diyos.
Pagnilayan ngayon kung gaano kalalim ang iyong kababaang-loob. Kaya mo bang regular na alisin ang iyong tingin sa iyong sarili at sa iyong sariling kalooban at ituon ang iyong pansin sa tinig ng Diyos? Kaya mo bang magpakumbaba hanggang sa araw-araw mong maituwid ang iyong mga pasiya, lalo na ang mga pasiyang tila napakaliit? Ipanalangin ang kakayahang makinig, marinig Siya, at makaunawa. At mula roon, ipanalangin ang kakayahang bukas-palad na tumugon sa lahat ng sinasabi ng Diyos. Kung gagawin mo ito, mapapabilang ka sa iba pang “marami” na gagantimpalaan ng Diyos ng kayamanan ng buhay na walang hanggan.
Aking Panginoon at walang hanggang Hukom, hinihingi Mo sa amin ang pagiging ganap dahil hangad Mo ang aming kabutihan. Patuloy Kang nangungusap sa amin, na tinatawag kaming baguhin ang landas na aming tinatahak. Buksan Mo po ang aking mga tainga upang marinig Kita, at ipagkaloob Mo sa akin ang kababaang-loob at katatagan ng loob na kailangan ko upang tumugon sa Iyo araw-araw at sa tuwing mangungusap Ka. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagpapakahulugan sa mga Kautusan ng Diyos
Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon B)
“Ang Araw ng Pamamahinga ay ginawa para sa tao, hindi ang tao para sa Araw ng Pamamahinga. Kaya ang Anak ng Tao ay panginoon maging ng Araw ng Pamamahinga.” Mark 2:27–28
Ibinubuod ng mga salitang ito ang tugon ni Hesus sa mga Pariseo na kapupuna lamang sa mga alagad dahil sa pagpitas at pagkain ng mga butil sa Araw ng Pamamahinga. Gamit ang kanilang baluktot at labis na mapag-alinlangang pangangatwiran, ikinatwiran ng mga Pariseo na ipinagbabawal ang lahat ng gawain sa Araw ng Pamamahinga. Kabilang dito ang pagpitas at paggiling ng mga butil. Kaya ipinasiya nilang nagkakasala at lumalabag sa batas ng pamamahinga sa araw na iyon ang mga alagad dahil namimitas sila ng trigo, kinikiskis ang mga uhay upang makuha ang mga butil, at kinakain ang mga iyon habang naglalakad.
Ipinaliliwanag ng Ikalawang Konsilyo Vaticano, sa dokumento nitong Gaudium et spes #26, na “Ang kaayusang panlipunan at ang pag-unlad nito ay dapat laging magbigay-daan sa kabutihan ng tao, sapagkat ang kaayusan ng mga bagay ay dapat magpasailalim sa kaayusan ng mga tao at hindi ang kabaligtaran…” Tinutukoy nito ang sipi sa itaas na “Ang Araw ng Pamamahinga ay ginawa para sa tao, hindi ang tao para sa Araw ng Pamamahinga.” Sa madaling salita, ang banal na Kautusan ng Diyos na panatilihing banal ang Araw ng Pamamahinga ay nakatuon sa kabutihan ng tao. Ang pamamahinga, pagpapanumbalik ng lakas, at paglilibang ay naglalayon ng kabutihan ng bawat tao. Kaya nang magpasiya ang mga Pariseo na bumuo ng isang detalyado at labis na mapag-alinlangang pagpapakahulugan sa kautusan ng Diyos, na ayon sa kanila ay nagbabawal sa mga alagad na kumain ng mga butil mula sa mga uhay upang mapakain ang kanilang sarili sa mahabang paglalakbay, binabaluktot nila ang kautusan ng Diyos, sapagkat ang kanilang pagpapakahulugan ay hindi naglalayon ng kabutihan ng tao.
Isang mahalagang aral na matututuhan natin sa pangyayaring ito ay na ang lahat ng itinuro ng Diyos, kapwa ang Kanyang mga utos na nag-aatas (Gawin mo…) at ang Kanyang mga utos na nagbabawal (Huwag mong gawin…), ay ibinigay para sa ating kabutihan at dapat laging unawain at isabuhay sa ganitong diwa. Ang mga kautusan ng Diyos ay hindi kailanman pabigat. Hindi kailanman ang mga ito ang mismong layunin. Hindi kailanman ang mga ito mga batas na itinakda lamang nang walang batayan upang lalong pahirapan ang ating buhay. Ang tunay na mga kautusan ng Diyos, kapag naunawaan at nabigyang-kahulugan nang wasto, ay laging humahantong sa ating kabutihan at naglalayon ng kabanalan ng bawat tao.
Pagnilayan mo ngayon ang katotohanang ang bawat utos na itinakda ng Diyos ay naglalayon ng iyong personal na kabutihan. Kung nahihirapan kang iwasan ang pagmamalabis at pagbaluktot sa kautusan ng Diyos, gaya ng ginawa ng mga Pariseo, sikapin mong ituwid iyon. At kung walang-katwiran mong binabalewala ang tunay na kahulugan ng alinman sa mga kautusan ng Diyos at itinuturing ang mga ito na pabigat, sikapin mong maibalik ang tunay na pagkaunawa sa kabutihang naidudulot sa iyo ng mga kautusang iyon. Sundin mo ang Kautusan ng Diyos sa lahat ng paraan, nang hindi lumilihis sa kaliwa o sa kanan, at matutuklasan mong inaakay ka nito tungo sa pinakamalaking kabutihan para sa iyong kaluluwa.
Panginoon, itinatag Mo ang batas ng pamamahinga sa Araw ng Pamamahinga—at ang bawat iba pang utos—para sa aking kabutihan. Sa pamamagitan ng Iyong mga kautusan ng pag-ibig, pinagkakalooban Mo ako ng ganap na landas tungo sa kabanalan at kaganapan ng buhay. Nawa’y lagi kong maunawaan ang Iyong mga kautusan at huwag kailanman lumihis sa tunay na kahulugan ng mga ito. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Gantimpala ng Pananampalataya
Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon C)
At sumama sa kanila si Hesus, ngunit nang malapit na siya sa bahay, nagsugo ang senturyon ng mga kaibigan upang sabihin sa kanya, “Panginoon, huwag na po kayong mag-abala, sapagkat hindi ako karapat-dapat na patuluyin kayo sa ilalim ng aking bubong. Kaya hindi ko rin itinuring ang aking sarili na karapat-dapat na lumapit sa inyo; ngunit sabihin lamang ninyo ang salita at gumaling nawa ang aking lingkod.” Luke 7:6–7
Ang siping ito ay mula sa salaysay tungkol sa senturyong Romano na ang lingkod ay may sakit at malapit nang mamatay. Ang senturyon ay hindi isang Hudyo kundi isang Hentil. Gayunman, palagi siyang naging mabuti sa mga Hudyo, at ipinagtayo pa nga niya sila ng kanilang sinagoga.
Kahanga-hanga ang kababaang-loob ng Hentil na ito, at makikita ito sa apat na paraan. Una, kinailangan ng kababaang-loob upang ang isang Romano ay humiling sa isang Judio na pagalingin ang kanyang lingkod. Ikalawa, unang isinugo ng senturyon ang mga matatanda ng mga Judio upang hilingin kay Jesus, sa kanyang ngalan, na pagalingin ang kanyang lingkod. Ipinakikita nito ang paggalang ng mga matatanda sa lalaking ito, na maaaring nag-ugat lamang sa kanyang mapagpakumbaba at magalang na pakikitungo sa kanila. Ikatlo, nang papalapit na si Jesus sa tahanan ng senturyon, hindi itinuring ng senturyon ang kanyang sarili na karapat-dapat na personal na lumapit kay Jesus, kaya isinugo niya ang ilang kaibigan bilang kanyang mga sugo. Ikaapat, ang mensaheng ipinaabot niya sa pamamagitan ng kanyang mga kaibigan ay hindi niya itinuturing ang kanyang sarili na karapat-dapat na papasukin si Jesus sa kanyang tahanan, kaya hiniling niyang magpagaling si Jesus mula sa malayo. Ang tunay na dahilan ng kahilingang ito ay alam niya ang kaugalian ng mga Judio na hindi dapat pumasok ang isang Judio sa tahanan ng isang Hentil, upang hindi siya maging marumi. Kaya nagpakita ang senturyon ng mapagpakumbabang paggalang sa kaugalian ng mga Judio.
Maging si Jesus ay namangha. Matapos masaksihan ang apat na pagpapakitang ito ng kababaang-loob, sinabi ni Jesus, “Sinasabi Ko sa inyo, kahit sa Israel ay hindi Ako nakatagpo ng ganitong pananampalataya.” At sa gayon, pinagaling ni Jesus ang lingkod mula sa malayo at hindi na nagpatuloy sa tahanan.
Sa unang isip, maaaring akalain ng isang tao na magpapatuloy si Jesus sa tahanan ng Hentil na ito upang ipakita ang Kanyang pagpapahalaga sa mapagpakumbaba nitong pananampalataya. Ngunit ang misyon ni Jesus ay hindi ang maglibot at magbigay ng papuri sa mga tao upang palakihin ang kanilang kapalaluan o itaas ang kanilang katayuan sa lipunan. Sa halip, ang misyon ng ating Panginoon ay nakatuon lamang sa pananampalataya. Ninais Niyang pukawin ang pananampalataya sa lahat ng tao, maging sa mga Hentil. At dahil nagpakita ang senturyong ito ng kahanga-hangang pananampalataya at kababaang-loob, natupad na ang misyon ni Jesus sa kanya. Hindi lamang gumaling ang lingkod, kundi lumago rin sa kabanalan ang senturyon sa pamamagitan ng pagpapakita ng kanyang tapat na pananampalataya at kababaang-loob.
Kung minsan, bilang mga Kristiyano, umaasa tayong pararangalan at kikilalanin dahil sa ating ginagawa. At bagaman mabuting makita ang kabutihan ng Diyos na buhay sa iba, kilalanin ito at purihin ito, hinihingi ng kababaang-loob na huwag tayong maghangad kailanman ng karangalan at pagkilala para sa ating sarili. Ang isang taong mapagpakumbaba ay laging maghahangad lamang ng kaloob na pananampalataya bilang kanyang gantimpala, gaya ng ginawa ng senturyon.
Pagnilayan ngayon ang hangarin sa Puso ni Jesus na ipagkaloob sa iyo ang isang lumalalim at masidhing pananampalataya. Isaalang-alang ang lahat ng ginagawa mo para sa Diyos at para sa pagpapatatag ng Kanyang Simbahan. Hinahangad mo ba ang pagkilala at papuri para sa lahat ng iyong ginagawa? O ginagawa mo ang mga ito dahil ang tanging hangad mo ay lumago sa pananampalataya at pagmamahal sa Diyos? Hangarin mo ang pinakadakilang kaloob, ang pananampalatayang nagbubunga ng pagmamahal sa Diyos, at hayaang ang kaloob na iyon ang maging tanging gantimpala mo.
Panginoon, nagpapasalamat ako sa Iyo para sa pananampalatayang inilagay Mo sa puso ng Romanong senturyong ito. Turuan Mo ako sa pamamagitan ng kanyang halimbawa upang lagi rin akong makapagpakita ng matibay na pananampalataya at kababaang-loob. Sa paggawa ko nito, dalangin kong ang kaloob na pananampalatayang ito ay lumago tungo sa mas malalim na pagmamahal sa Iyo at sa kapwa, at maging aking pinakamamahal na gantimpala. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Paggamit ng Awtoridad
Lunes ng Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon
Nagsimulang magsalita si Jesus sa mga punong saserdote, mga eskriba, at mga matatanda sa pamamagitan ng mga talinghaga. “May isang taong nagtanim ng ubasan, binakuran ito, humukay ng pisaan ng ubas, at nagtayo ng isang tore. Pagkatapos ay pinaupahan niya ito sa mga magsasaka at naglakbay. Nang dumating ang takdang panahon, nagsugo siya ng isang lingkod sa mga kasama upang kunin sa kanila ang bahagi ng ani ng ubasan. Ngunit sinunggaban nila siya, binugbog, at pinaalis nang walang dala.” Marcos 12:1–3
Ito ang una sa “maraming” lingkod na isinugo ng may-ari ng ubasan sa mga kasama upang kunin ang bahagi ng ani ng ubasan. Ang ilan sa mga lingkod ay pinagmalupitan, ang ilan ay binugbog, at ang iba naman ay pinatay. Sa huli, isinugo ng may-ari ang kanyang anak. Pinatay siya ng mga kasama, sa pag-aakalang mamanahin nila ang ubasan kapag patay na ang anak.
Mahalagang maunawaan ang konteksto ng talinghagang ito. Kapapasok pa lamang ni Hesus sa Jerusalem sa simula ng unang Semana Santa, na hahantong sa Kanyang kamatayan at muling pagkabuhay. Noong nakaraang araw, nilinis ni Hesus ang Templo sa pamamagitan ng pagpapalayas sa mga nagpapalit ng salapi. Nagalit nang labis ang mga punong saserdote, mga eskriba at matatanda ng bayan at nagsimulang magbalak na patayin Siya. Sa kanila natatanging ipinatungkol ni Hesus ang talinghagang ito.
Upang maunawaan ang talinghagang ito, kailangan mong malaman kung sino ang kinakatawan ng bawat tauhan. Ang mga pinunong panrelihiyon ng Israel ang mga kasama sa ubasan, ang ubasan ang bayang Judio, ang Diyos Ama ang taong nagtanim ng ubasan, ang maraming lingkod na isinugo upang kunin ang ani ang mga propeta noong unang panahon, at si Hesus ang Minamahal na Anak na pinatay. Nagtatapos ang talinghaga sa pagsasabing papatayin ng may-ari ng ubasan (ang Diyos Ama) ang mga kasama at ibibigay ang ubasan sa iba. Sa madaling salita, malapit nang alisin sa mga eskriba, Pariseo, punong saserdote at matatanda ng bayan ang kanilang kapangyarihang panrelihiyon, at ibibigay ito sa mga Apostol at sa kanilang mga kahalili. Kaya inilalahad sa atin ng talinghagang ito ang isang buod kung paano nabuo ang Simbahan.
Makatutulong na pansining alam ng mga pinunong panrelihiyon noong panahong iyon na sa kanila ipinatutungkol ni Hesus ang talinghagang ito, ngunit hindi nila pinakinggan ang aral nito. Kung bukas sana sila sa kaloob ng pananampalataya, napagtanto sana nilang tinatangka nilang agawin sa Diyos ang “ubasan.” Sinisikap nilang kontrolin at manipulahin ang Kaharian ng Israel, hubugin ito ayon sa sarili nilang larawan, at balewalain ang kalooban ng Diyos na nagtatag nito.
Lalong mahalaga ang talinghagang ito para sa sinumang gumagamit ng anumang uri ng banal na awtoridad. Ang mga magulang ay may awtoridad sa loob ng tahanan. Ang mga obispo at pari ay may awtoridad sa loob ng Simbahan. At tayong lahat ay gumagamit ng isang uri ng espirituwal na awtoridad kapag sinisikap nating tuparin ang ating natatanging misyon sa buhay. Payak ang aral ng talinghagang ito: huwag abusuhin ang iyong awtoridad. Huwag itong gamitin ayon sa sarili mong kalooban; gamitin ito nang may pagpapakumbaba at ayon lamang sa kalooban ng Diyos. Ang bawat pinuno, sa lahat ng panahon at lugar, ay dapat mamuno ayon sa isip at kalooban ng Diyos. Kung hindi nila ito gagawin, daranasin nila ang mga kahihinatnan nito.
Pagnilayan mo ngayon kung sa paanong paraan ipinagkatiwala sa iyo ng Diyos ang isang espirituwal na tungkulin upang tuparin ang Kanyang misyon sa mundong ito. Kapag ipinagkatiwala sa isang tao ang tungkuling mamuno, ipinagkakatiwala rin sa kanya ang espirituwal na awtoridad upang tuparin ang tungkuling iyon ayon sa isip at kalooban ng Diyos. Nangangailangan ito ng patuloy na pagpapakumbaba upang tanging kalooban ng Diyos ang matupad. Sikapin mong gamitin ang lahat ng awtoridad ayon sa isip at kalooban ng Diyos, at ang ubasang ipinagkatiwala sa iyong pangangalaga ay magbubunga nang sagana ng mabuting bunga.
Mapagmahal na Ama, pinili Mo akong isugo, bilang isang kasama sa ubasan ng Iyong Kaharian, upang magbunga ng mabuti para sa buhay na walang hanggan. Tulungan Mo po akong laging gampanan nang may pagpapakumbaba ang awtoridad at tungkuling ipinagkatiwala sa akin upang hangarin kong tuparin ang Iyong kalooban at ang Iyong kalooban lamang. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Paglaban sa mga Panlilinlang ng Mundo
Martes ng Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon
“Naaayon ba sa batas na magbayad ng buwis kay Cesar o hindi? Dapat ba kaming magbayad o hindi?” Alam Niya ang kanilang pagkukunwari kaya sinabi Niya sa kanila, “Bakit ninyo Ako sinusubok? Dalhan ninyo Ako ng isang denario upang matingnan Ko.” Mark 12:14–15
Isinugo ang mga Pariseo at mga tagasunod ni Herodes na ito upang bitagin si Jesus sa Kanyang pananalita. Labis na nakatuon sa pulitika ang mga lalaking ito at mahilig silang kumampi sa isang panig at maghanap ng kamalian sa iba. Itinuturing nilang matuwid ang kanilang sarili at halos wala silang malasakit sa kaligtasan ng mga kaluluwa. Kaya lumapit sila kay Jesus na may tanong na tila walang masamang pakay. Waring ipinapalagay nilang tututol si Jesus sa pagbabayad ng buwis sa senso kay Cesar, at kung gagawin Niya iyon, handa silang isumbong Siya sa mga awtoridad sibil. Wala silang pakialam sa katotohanan; ang tanging hangad nila ay bitagin ang ating banal na Panginoon. Nang dalhin nila kay Jesus ang baryang Romano na may larawan ni Cesar, binigkas ni Jesus ang mga salitang ito na puspos ng karunungan: “Ibigay kay Cesar ang kay Cesar at sa Diyos ang sa Diyos.”
Malinaw na kung lumapit kay Jesus ang mga mapagpaimbabaw na pinunong panrelihiyon na ito nang may kababaang-loob at katapatan, ibang-iba sana ang Kanyang naging tugon sa kanila. Ngunit dahil lumapit sila para lamang bitagin ang ating Panginoon, baluktutin ang Kanyang mga salita, at ipahamak Siya, inilagay sila ni Jesus sa nararapat nilang kalagyan sa pamamagitan ng isang pagpapamalas ng banal na karunungan. Hindi Niya ipinahayag ang pagsang-ayon sa pagbabayad ng buwis sa senso, ni nagsalita man Siya laban dito. Kaya nagtatapos ang talatang ito ng Ebanghelyo sa mga salitang: “Labis silang namangha sa Kanya.” Ang “pagkamangha” ang tamang tugon. Kaya, sa isang diwa, may matututuhan tayo sa mga mapagpaimbabaw na pinunong panrelihiyon na ito. Tuwing nahaharap tayo sa malalim na karunungan ng Diyos, dapat tayong makadama ng pagpipitagan at banal na pagkamangha.
Siyempre, namangha sila dahil binigo ni Jesus ang kanilang masamang patibong. Ngunit gayon man, matututuhan natin dito na hindi kailanman mahihigitan ang karunungan ng Diyos. Pinatatahimik ng karunungan ng Diyos ang kahangalan ng panahong ito at inilalantad ang masamang hangaring nakatago sa likod ng kasamaang iyon.
Nakaharap mo na ba ang panlilinlang ng mga sekular na “nagmamarunong” sa ating panahon? May humamon na ba sa iyo, tuwirang umatake sa iyong pananampalataya, o kumuwestiyon sa iyong mga paninindigang moral? Malamang, kung pinili mong isabuhay ang iyong pananampalataya nang lantaran at may paninindigan, naranasan mo na ang pag-atake ng iba. Para sa mga walang malalim na pananampalataya at malinaw na kaloob ng banal na karunungan, maaaring magdulot ng kalituhan at pagkabalisa ang gayong panlilinlang. Maaaring hindi mo alam kung paano tutugon at pakiramdam mo ay nabitag ka ng maling “karunungan” ng panahong ito. Sa gayong kalagayan, ano ang gagawin mo? Ang tanging sagot sa mga maling doktrina at panlilinlang na makakaharap nating lahat sa mundong lalong nagiging sekular at ateista ay ang sagot na nagmumula sa banal na karunungan. Sa ating sarili lamang, wala sa atin ang may sapat na karunungan upang labanan ang mga kamaliang ito. Kaya ang tanging malalapitan natin ay ang karunungan ng Diyos, na dapat nating patuloy na balingan.
Bumaling tayo sa karunungan ng Diyos sa pamamagitan ng panalangin at pag-aaral ng mga banal na aral. Binubuksan ng ating panalangin ang ating isipan sa malinaw na tinig ng Diyos na nagpapahayag ng dalisay na katotohanan. At ang pag-aaral ng mga banal na aral, lalo na ng Banal na Kasulatan, mga turo ng Simbahan, at buhay ng mga santo, ay tutulong upang higit nating maunawaan ang tinig ng Diyos at mapawi ang kalituhang sinusubukang idulot sa atin ng mundo. Sa huli, kung hindi natin ibinababad ang ating isipan sa tunay na karunungan ng Diyos, hindi tayo magiging handa sa anumang makakaharap natin sa mundo.
Pagnilayan mo ngayon ang iyong pangangailangang mapuspos ng banal na karunungan upang makatawid sa panlilinlang at kahangalan ng mundo. Kilalanin mong sa iyong sarili lamang ay wala kang sapat na karunungan upang malampasan ang kalituhan ng buhay. Ipanalangin ang kaloob ng karunungan at hayaang ipagkaloob ito sa iyo ng ating Panginoon.
Panginoon ng buong Katotohanan, ang Iyong karunungan ay higit sa lahat ng karunungan ng mundo, at binibigo Mo ang panlilinlang ng masama. Buksan Mo ang aking isip, mahal na Panginoon, sa Iyong banal na Katotohanan upang maharap ko ang mga hamon ng buhay. Ipagkaloob Mo sa akin ang Iyong karunungan, mahal na Panginoon, upang masundan Kita saan Mo man ako akayin. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Karunungan ng Diyos
Miyerkules ng Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon
Lumapit kay Hesus ang ilang Saduceo, na nagsasabing walang muling pagkabuhay, at itinanong nila sa Kanya, “Guro, isinulat ni Moises para sa amin, ‘Kung mamatay ang kapatid na lalaki ng isang tao at maiwan ang asawa nito na walang anak, dapat pakasalan ng kanyang kapatid ang biyuda upang magkaroon ng mga supling para sa kanyang kapatid.’ May pitong magkakapatid na lalaki…” Marcos 12:18–20
Pagkatapos, inilahad ng mga Saduceong ito kay Hesus ang isang mahaba at malayong mangyaring sitwasyong kathang-isip, kung saan napangasawa ng babaeng ito ang lahat ng pitong magkakapatid matapos mamatay ang bawat isa. At sa pagtatapos ng kanilang kathang-isip na sitwasyon, tinanong ng mga Saduceo si Hesus, “Sa muling pagkabuhay, kapag sila ay bumangon, kanino siyang magiging asawa?” Siyempre, ibinigay ni Hesus sa kanila ang tamang sagot at pagkatapos ay nagsabi rin ng isang kapansin-pansing bagay. Sinabi Niya sa mga Saduceo na sila ay “lubhang nagkakamali.” Bago ang pakikipag-usap na ito sa mga Saduceo, nagharap din ang mga Pariseo ng sarili nilang tanong kay Hesus upang Siya ay masilo. Tila ang pagkakaiba ay mas tapat ang mga Saduceo sa kanilang paghahanap ng katotohanan, samantalang higit na nahuhumaling ang mga Pariseo sa sarili nilang awtoridad at kapangyarihan.
Itinuturing ang mga Saduceo na mas tradisyonal sa mga pinunong panrelihiyon, sapagkat ang Torah lamang, ang unang limang aklat ng Lumang Tipan, ang kanilang tinatanggap na tunay na inihayag ng Diyos. Hindi rin nila tinatanggap ang kabilang-buhay o ang muling pagkabuhay ng mga patay dahil naniniwala silang hindi tahasang itinuturo ng Torah ang mga bagay na iyon. Tinatanggap naman ng mga Pariseo hindi lamang ang Torah kundi pati ang iba pang nilalaman ng Lumang Tipan. Tinatanggap din ng mga Pariseo ang tinatawag na “tradisyon ng matatanda,” na nangangahulugang lubha nilang binibigyang-pansin ang labis na maselang pagpaparami ng mga batas at tuntuning binuo ng ibang mga Pariseo, at sinisikap nilang ipataw sa mga tao ang mga batas na iyon na gawa ng tao.
Sa talatang ito ng Ebanghelyo, tila ang suliranin ng mga Saduceo ay ang labis na pag-aalala sa maseselang detalye at ang pagiging di-nababaluktot sa kanilang pagharap sa pananampalataya. Malinaw na umasa sila sa pangangatwiran ng tao, at ginamit nila ito sa pag-unawa sa Torah. At bagaman kapaki-pakinabang at kailangan sa buhay ang pangangatwiran ng tao at ang lohikal na paghihinuha, sinikap nilang lutasin ang bawat usapin ng pananampalataya sa sarili nilang pagsisikap sa pamamagitan ng makitid at di-nababaluktot na pagpapakahulugan sa Torah. Hindi nila hinayaang maging bukas ang kanilang sarili sa mas malalim na karunungan ng Diyos na pumupuspos sa pangangatwiran ng tao kapag siya ay nakikinig nang mabuti sa banal na inspirasyon at paghahayag. Sa halip, lubos na itim o puti lamang ang kanilang pagtingin sa lahat ng kanilang mga paghihinuha at gawain. Dahil sa katigasang ito, sila ay “lubhang nagkakamali.”
Sa sarili nating buhay, maaari rin tayong lubhang magkamali kapag ginagamit natin ang kaloob na pangangatwiran ng tao sa isang di-nababaluktot at makitid na paraan. Hindi natin kailanman dapat pasimplehin nang labis ang pananampalataya, at hindi natin dapat isipin na madali nating matatagpuan ang lahat ng sagot sa sarili lamang nating pagsisikap. Ang dapat nating palaging mithiin ay ang hayaang lubusang mababad ang ating isip sa pinakamalalim na karunungan ng Diyos at sa lahat ng Kanyang inihayag. Gagabayan tayo ng mga turo ng Simbahan upang manatili sa tuwid na landas, ngunit ang tinig ng Diyos, na nangungusap sa ating isip sa isang tunay at personal na paraan, ang tutulong sa atin na maunawaan ang lalim at lawak ng Kalooban ng Diyos, ng Kanyang Katotohanan, at ng Kanyang Karunungan.
Pagnilayan mo ngayon ang anumang pagkahilig mong maging katulad ng mga Saduceong ito. Hindi ka ba marunong umangkop? O makitid ba ang iyong isip? Hinahayaan mo bang malinlang ka sa pag-aakalang nasa iyo na ang lahat ng sagot? Kung gayon, hangarin mo ang kababaang-loob. Magpakumbaba ka sa harap ng mga kamangha-manghang misteryo ng Langit. Gamitin mo ang iyong isip upang saliksikin ang mga katotohanang inihayag ng Diyos at maging handang maakay nang palalim nang palalim sa buhay ng Diyos Mismo.
Panginoon kong walang hanggan ang karunungan, Ikaw ang Katotohanan Mismo, at patuloy Mong ipinahahayag ang Iyong sarili sa amin. Ipagkaloob Mo sa akin ang pagpapakumbabang kailangan ko upang lagi akong maging bukas sa lahat ng banal na Katotohanan sa aking buhay, nang sa gayon ay makilala Kita at ang Iyong banal na kalooban ayon sa Iyong ninanais. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Kaloob na Pagkaunawa
Huwebes ng Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon
At nang makita ni Jesus na sumagot siya nang may pagkaunawa, sinabi Niya sa kanya, “Hindi ka malayo sa Kaharian ng Diyos.” At wala nang nangahas na magtanong pa sa Kanya. Marcos 12:34
Sa wakas, mayroon tayong patotoo ng isa sa mga pinunong panrelihiyon, isang eskriba, na nakaunawa nang tama. Ang sipi sa itaas ang pangwakas na bahagi ng pakikipag-usap kay Jesus ng eskribang ito, na nagtanong kung alin sa lahat ng mga utos ang una at pinakadakila. Dalawa ang bahagi ng sagot ni Jesus: ibigin natin ang Diyos nang higit sa lahat, nang buong puso, isip, kaluluwa at lakas, at ang ating kapwa gaya ng ating sarili. Pagkatapos ay tumugon ang eskriba sa sagot ni Jesus, na sinasabi, “Mahusay ang sinabi Ninyo, Guro. Tama Kayo…” At saka pinuri ni Jesus ang eskribang ito sa mga salitang sinipi sa itaas.
Alalahanin na halos lahat ng mga Pariseo ay paulit-ulit na sinaway ni Jesus dahil sa kanilang pagmamataas at pag-aakalang sila ay matuwid. Sinaway rin ang mga Saduceo, ngunit kadalasan ay hindi kasintindi. At ngayon ay mayroon tayong isang eskribang nakahihigit sa kanilang lahat. Ang mga eskriba ay pangunahing mga kawani na kumokopya o gumagawa ng iba’t ibang dokumentong liturhikal at legal. Ang ilan sa mga Pariseo ay mga eskriba rin. At kadalasan, kapag kinokondena ni Jesus ang mga Pariseo, kinokondena rin Niya ang mga eskriba. Ngunit naiiba ang eskribang ito. Tila hindi lamang siya interesado sa sagot ni Jesus kundi nagpapakita rin ng “pagkaunawa” sa sinabi ni Jesus sa kanya. Huwag maliitin ang kahalagahan ng kaloob na ito ng pagkaunawa.
Upang tunay na maunawaan ang sinasabi sa atin ng ating Panginoon, dapat tayong maging bukas. At ang pagiging bukas ay nangangailangan ng kababaang-loob. Ang kababaang-loob ay isang birtud na salungat sa saloobing “alam ko na ang lahat.” Ito ay isang disposisyon ng isip at puso na nakikinig kapag nagsasalita ang Diyos, dinirinig ang Kanyang sinasabi, nauunawaan ang buong katotohanan sa pamamagitan ng kaloob ng biyaya, at mapanalanging nagpapasakop sa katotohanang iyon. Ang kababaang-loob ay nagbibigay sa atin ng kakayahang humanap ng mga sagot sa pinakamahihirap na tanong sa buhay nang lampas sa ating sarili. Binibigyan tayo nito ng kakayahang bumaling sa iisa at tanging bukal ng katotohanan, si Jesucristo mismo. At ang bunga ng mapagpakumbabang pagiging bukas na ito ay ang kaloob ng pagkaunawa. Ito ay pagkaunawa sa mga hiwaga ng buhay na lampas sa likas na kakayahan ng ating pag-iisip. Kayang turuan at hubugin ng biyaya ng Diyos ang mapagpakumbabang kaluluwa at puspusin ito ng malinaw na pananaw at pagtanggap sa pinakamalalalim na katotohanan.
Pagnilayan ngayon ang mga salita ni Jesus sa eskribang ito. “Hindi ka malayo sa Kaharian ng Diyos.” Sinasabi rin ba ni Jesus sa iyo ang mga salitang ito? Mapagpakumbaba mo bang hinanap ang mga sagot sa maraming tanong sa buhay sa pamamagitan ng pagbaling sa ating Panginoon? Higit na tiyak, kaya mo bang tingnan ang iyong buhay at magalak sa katotohanang ipinagkaloob din sa iyo ng Diyos ang Kanyang kaloob ng pagkaunawa? Kung hindi, suriin mo ang iyong kalooban at isaalang-alang kung aling mga tanong ang pinakakailangan mong idulog kay Jesus. Ilahad ang mga ito sa Kanya at pagkatapos ay makinig, maging bukas at maging handang tumugon kapag nagsalita Siya. Ang pakikinig at pagtugon sa ating Panginoon ay magbubunga ng pagsasabi Niya sa iyo ng mga salitang ito rin.
Panginoon ko ng buong Katotohanan, tinitingnan Mo nang may kagandahang-loob at awa ang mga mapagpakumbabang kaluluwa, at ibinubunyag Mo sa kanila ang mga hiwaga ng Kaharian ng Langit. Ipagkaloob Mo po sa akin ang kaloob ng pagpapakumbaba, mahal na Panginoon, upang lagi akong dumulog sa Iyo sa bawat tanong sa buhay. Puspusin Mo ako ng kaloob ng pagkaunawa upang malaman ko kung paano Kita mamahalin at paglilingkuran nang higit na tapat sa bawat araw. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Isang Tunay na Larawan ni Cristo
Biyernes ng Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon
Habang nagtuturo si Jesus sa loob ng templo, sinabi Niya, “Paano sinasabi ng mga eskriba na ang Cristo ay anak ni David? Si David mismo, sa inspirasyon ng Espiritu Santo, ay nagsabi: Sinabi ng Panginoon sa aking panginoon, ‘Maupo ka sa aking kanan hanggang sa mailagay ko ang iyong mga kaaway sa ilalim ng iyong mga paa.’” Marcos 12:35–36
Noong panahon ng ministeryo ni Jesus, nauunawaan ng mga Judio na ang Mesiyas ay magmumula sa angkan ni David. Bukod dito, marami ang nag-akala na ang Mesiyas ay magiging isang makabayang pinuno lamang na magpapalaya sa bansang Judio mula sa paniniil ng mga Romano. Kaya nilimitahan nila ang Mesiyas sa pagiging isang inapo ni David na magpapalaya sa kanila sa paraang higit na pampolitika.
Sa sipi sa itaas, nililinaw ni Jesus ang karaniwang pagkaunawang ito tungkol sa Mesiyas bilang “anak ni David.” Ang Mesiyas ay hindi lamang magmumula sa angkan ni David ayon sa Kanyang pagkatao; Siya rin ang “Panginoon” ni David. Ipinakikita ito ni Jesus sa pagtukoy sa Awit 110, kung saan tinatawag ni David ang Mesiyas na kanyang Panginoon. At bagaman sa unang tingin ay tila hindi gaanong mahalaga para sa atin ngayon ang maselang pagkakaibang ito, malinaw na sadyang sinisikap ni Jesus na ituro ito.
Isang mahalagang aral na dapat nating matutuhan sa siping ito ay kailangan nating masikap na pagsikapang magkaroon ng wastong pagkakilala kay Jesus. Bagaman sa kasalukuyan ay maaaring hindi natin itinuturing ang ating Panginoon bilang isang makabayang pinunong dumating upang palayain tayo mula sa pampolitikang paniniil, madalas naman tayong makabuo ng iba pang maling larawan Niya. Para sa mga Judio noong panahong iyon, bago ang kaisipang ang Mesiyas ay “Panginoon” din ni Haring David. Itinuturo nito ang pagka-Diyos ng Mesiyas at ang Kanyang kalikasang walang hanggan. Ibinibigay ni Jesus ang maselang paglilinaw na ito at “Ang malaking pulutong ay nakinig dito nang may galak.” Dapat din nating pagsikapang magalak sa malinaw at wastong pagkaunawa kung sino talaga si Jesus, ang Mesiyas, ang Anak ng Diyos at Anak ng Tao. Kaya sino nga ba Siya?
Upang masagot ang tanong na ito, pag-isipan muna kung paano mo nakikita si Jesus sa iyong buhay. Si Jesus ang iyong kaibigan, isang marunong na guro, isang taong nagbibigay-inspirasyon, isang mabuting-loob, isang mahabaging pinuno at isang huwaran para sa ating lahat. Ngunit higit pa rito ang Kanyang pagkakakilanlan. Ang pumili ng iisang larawan lamang kung sino si Jesus at pagkatapos ay labis na pagtuunan ang larawang iyon sa ating buhay ay isang pagkakamaling katulad ng sa marami sa mga Judio noong tinuturuan sila ni Jesus.
Ang “higit pa roon” ang dapat nating pagtuunan ng pansin habang pinagninilayan natin kung sino ang ating Panginoon. Dapat natin Siyang kilalanin bilang Diyos, ang Ikalawang Persona ng Kabanal-banalang Trinidad. Bilang Diyos, Siya ay dapat sambahin at luwalhatiin. At bagaman Siya ay Diyos mula sa walang hanggan, nagkatawang-tao rin Siya, na pinag-isa ang pagkatao at pagka-Diyos. At bilang tao, hinayaan Niyang mamatay Siya upang muli Siyang mabuhay sa Kanyang kalikasang pantao. Sa ganitong paraan, kung makikiisa tayo sa Kanya sa pamamagitan ng lubos na pagsuko ng ating buhay, mamamatay rin tayo sa ating kasalanan ngunit pagkatapos ay muli tayong mabubuhay kasama Niya sa bagong buhay. Sa paggawa nito, ipinagkakaloob sa atin ang biyaya ng walang hanggang kaligtasan at nagiging maaari tayong makibahagi sa walang hanggang buhay ng Kabanal-banalang Trinidad. Bagaman marami pang maaaring sabihin at dapat sabihin tungkol sa kung sino ang ating Panginoon, ang bahagyang pagsulyap na ito sa Kanyang buhay ay dapat makatulong sa atin na maiwasan ang bitag ng paglilimita sa kung Sino Siya sa ating isip at puso.
Pagnilayan mo ngayon ang larawan ni Jesus na nasa iyong isip. Suriin kung sa paanong mga paraan ay maaaring hindi mo sinasadyang nalilimitahan ang Kanyang kadakilaan at kaluwalhatian sa iyong isip at puso. Sikaping palawakin ang larawang ito ng ating Panginoon na taglay mo at maging bukas sa lahat ng nais Niyang ihayag sa iyo tungkol sa Kanyang sarili. Habang lalo mong ginagawa ito, lalo ka ring mapupuno ng “galak” habang mas malinaw na inihahayag sa iyo ang Persona ng ating Panginoon.
Aking walang hanggan at maluwalhating Panginoon, lubhang lampas Ka sa aming pag-unawa at kakayahang umarok, ngunit inaanyayahan Mo kaming lumapit sa Iyo upang higit Ka naming makilala. Ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang kailangan ko, mahal na Panginoon, upang maalis ko ang aking mga mali at limitadong paglalarawan sa Iyo, at nang makilala Kita kung sino Ka talaga. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Kalayaang Ibigay ang Lahat
Sabado ng Ikasiyam na Linggo sa Karaniwang Panahon
Umupo si Jesus sa tapat ng kabang-yaman at minasdan kung paano naghuhulog ng salapi roon ang mga tao. Maraming mayayaman ang naghulog ng malalaking halaga. Dumating din ang isang dukhang biyuda at naghulog ng dalawang maliliit na baryang nagkakahalaga lamang ng ilang sentimo. Marcos 12:41–42
Nang makita ni Jesus na inihulog ng balong ito ang kanyang “ilang sentimo,” naantig ang Kanyang puso sa pagmamahal. Agad Niya itong ginamit na pagkakataon upang turuan ang Kanyang mga alagad. Tinawag Niya sila at ipinaliwanag na ang dukhang balong ito ay naghulog nang higit kaysa kaninuman sapagkat “siya, sa kabila ng kanyang karukhaan, ay naghulog ng lahat ng mayroon siya, ang kanyang buong ikabubuhay.”
Lubhang naiiba sa pamantayan ng mundo ang pagtingin ng ating Panginoon sa pagiging bukas-palad. Ano nga ba ang ibig sabihin ng pagiging bukas-palad? Tiyak na saklaw nito ang paraan ng paggamit mo sa iyong salapi. Ngunit saklaw din nito ang iyong panahon, lakas, dedikasyon, at lahat ng iba pang aspeto ng iyong buhay. Ayon kay Jesus, ang pagiging bukas-palad ay ang pagbibigay ng lahat ng mayroon ka, ng iyong “buong ikabubuhay.”
Natutupad mo ang layuning ito kapag ginawa mong sentro at pinakamahalagang bahagi ng iyong buhay ang Diyos at ang Kanyang banal na kalooban. Wala kang dapat ipagkait sa Kanya! Nangangahulugan ba ito na kung nais mong magsikap tungo sa pagiging ganap, kailangan mong ipamigay ang lahat ng iyong pag-aari? Marahil ang pinakamainam na sagot ay kapwa “Oo” at “Hindi.” Ang sagot ay “Oo” sa diwang dapat tayong maging lubos na malaya, sa ating kalooban at espiritu, sa pagkakapit sa anumang hindi bahagi ng ganap na kalooban ng Diyos. Ang sagot ay “Hindi” sa diwang, para sa karamihan, bahagi ng Kanyang banal na kalooban na magkaroon ka ng bahay, sasakyan, iba pang pag-aari, at magtamasa rin ng iba pang materyal na kaginhawahan kasama ang iyong pamilya at mga kaibigan. Ang susi ay ang panloob na kalayaan mula sa pagkakapit sa mga bagay at ang pagtutuon sa kaluwalhatian ng Diyos at sa ganap na paglilingkod sa Kanyang banal na kalooban. Ang pagmamahal sa Diyos at sa kapwa, at ang kalayaan mula sa pagkamakasarili, ang magiging gabay sa mga pasiyang ito.
Gayunman, tiyak na may mga taong namumuhay sa kalabisan at pagpapalayaw sa sarili sa ating mundo at, dahil dito, mahigpit na nakakapit sa kanilang marangyang pamumuhay. At may ilan ding mas dukha sa materyal na bagay ngunit gayundin katindi ang pagkakapit ng kanilang kalooban sa mga bagay na wala sila. Halimbawa, paano kung ang dukhang balong ito, sa halip na ibigay ang kanyang huling ilang sentimo, ay naupo sa loob ng Templo at pinanood ang mayayamang naghuhulog ng malalaking halaga, at hinayaang lumago sa kanyang puso ang inggit at kasakiman? Ang ganitong saloobin ay lubos sanang kasalungat ng diwa ng pagiging bukas-palad at pagtitiwala na nakamit niya sa pamamagitan ng kanyang lubos na pagkabukas-palad. Ang tunay na pagkabukas-palad ay isang pangunahing disposisyon ng ating buhay. Nangangahulugan ito na pinili nating tularan ang ating Panginoon sa pamamagitan ng lubos na pagkakaloob ng ating sarili sa Kanyang banal na kalooban. At kabilang dito ang pagkilala na ang lahat ng ating pag-aari ay kay Cristo at dapat gamitin sa paglilingkod sa Kanyang banal na kalooban.
Pagnilayan mo ngayon kung mas hawak ka ng mga materyal na pag-aari at kayamanan kaysa hawak mo ang mga ito. Pinaghaharian ka ba ng pagnanais na magkaroon pa ng higit at nahihirapang kumawala sa di-wastong pagkakapit sa mga bagay na mayroon ka? Nagagawa mo bang ituon ang iyong buhay sa pagmamahal sa Diyos at sa kapwa, at gamitin ang lahat ng mayroon ka, ayon sa kalooban ng Diyos, para sa mga layuning iyon? Pagnilayan ang pagkabukas-palad sa puso ng mapagpakumbaba at dukhang balong ito at hayaan mong turuan ka ng ating Panginoon kung paano maging bukas-palad sa pamamagitan ng kanyang banal na patotoo.
Aking mapagbigay na Panginoon, ipinagkakaloob Mo sa amin ang lahat ng mabubuting bagay. Pinayayaman Mo ang aming buhay sa pamamagitan ng Iyong pag-ibig at awa, na siyang mga tunay na kayamanang dapat naming hanapin. Puspusin Mo ang aking puso ng gayunding pagkabukas-palad na ipinamalas ng dukhang balong ito upang matularan ko rin ang lubos na pagbibigay ng sarili na isinabuhay niya bilang pagtulad sa Iyo. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!
Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble