Juzuu zote 4 zinapatikana kama vitabu vya jalada laini & vya kielektroniki!
Unyenyekevu wa Kusikiliza na Kuitikia
Jumapili ya Tisa ya Mwaka (Mwaka A)
“Si kila mtu aniambiaye, ‘Bwana, Bwana,’ atakayeingia katika ufalme wa mbinguni, bali yule tu anayefanya mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni. Wengi wataniambia siku ile, ‘Bwana, Bwana, je, hatukutabiri kwa jina lako? Je, hatukufukuza pepo kwa jina lako? Je, hatukufanya matendo makuu kwa jina lako?’ Ndipo nitakapowaambia waziwazi, ‘Sikuwajua kamwe. Ondokeni kwangu, ninyi mtendao maovu.’” Mathayo 7:21–23
Fundisho hili la Yesu linapaswa kumchochea kila Mkristo kujichunguza maisha yake mara kwa mara. Tafakari kwa makini yale aliyosema Yesu: “Wengi wataniambia siku ile, ‘Bwana, Bwana…’ Ndipo nitakapowaambia waziwazi, ‘Sikuwajua kamwe…’” Kauli hii ya kushtua inapaswa kutuongoza kuendelea kujiuliza kwa moyo wa sala, “Je, mimi ni miongoni mwa hao ‘wengi’ ambao Yesu anawazungumzia?”
Wakristo wengi watahitimisha kwamba wao si miongoni mwa kundi hili la “wengi.” Lakini hilo ndilo jambo kuu hapa. Yesu anaweka wazi kwamba ni rahisi kudanganyika na kudhani kwamba unamfuata na kumfanyia mambo makuu kwa jina Lake, wakati kwa kweli hufanyi hivyo. Kwa hiyo, anasema kwamba watu wengi watashangaa watakapokufa na kufika mbele Yake kwa hukumu yao binafsi. Watashangaa kugundua kwamba hawakuwa wakitumikia mapenzi ya Mungu. Na ingawa tunapaswa kuliruhusu fundisho hili la Yesu lituguse na kutuamsha, lazima pia tuwe waangalifu tusiliruhusu lituingize katika mkanganyiko au kukata tamaa. Badala yake, ni mwito wa unyenyekevu na bidii katika maisha ya kiroho.
Kiini cha yale ambayo Yesu anatufundisha ni fadhila zinazopatikana ndani ya mtu anayesikiliza na kuitikia. Yesu anaendelea kusema kwamba “Kila anayesikiliza maneno yangu haya na kuyatenda atakuwa kama mtu mwenye hekima aliyejenga nyumba yake juu ya mwamba.” Jambo la kwanza la msingi ni kusikiliza. Mara nyingi mno tunamtangulia Bwana wetu, tukiruhusu misukumo yetu na hisia zetu zilizochanganyika zituongoze katika yale tunayoamua kuwa ni mapenzi ya Mungu. Lakini tunafanya uamuzi huo bila kusikiliza. Hii ni kiburi. Kiburi hutuziba masikio tusisikie sauti ya Mungu na kuweka mahali pake mawazo yetu wenyewe kuhusu yaliyo sawa na ya haki.
Kwa upande mwingine, unyenyekevu hutusaidia kusonga mbele daima tukiwa na masikio yaliyo wazi na kuwa makini kwa njia mbalimbali ambazo Mungu hutumia kusema nasi. Na tunapojifunza kusikiliza, unyenyekevu pia hutusaidia kuendelea kurekebisha mwelekeo wa njia tunayoifuata, tukitenda yale tunayomsikia Bwana wetu akisema.
Kwa mfano, kila anayeendesha gari anajua kwamba lazima arekebishe mwelekeo wa gari mara kwa mara ili libaki barabarani. Mara nyingi marekebisho hayo huwa madogo sana. Madereva hutazama barabara (jambo linalofanana na kusikiliza) na kurekebisha mwelekeo wa gari (jambo linalofanana na kutenda neno la Mungu) katika safari nzima. Ndivyo ilivyo kuhusu mapenzi ya Mungu; lazima tuendelee kurekebisha mwelekeo wa maisha yetu kwa namna ndogo ndogo ili tubaki imara katika njia inayoongoza kwenye utimilifu wa mapenzi ya Mungu.
Tafakari leo kuhusu kina cha unyenyekevu wako mwenyewe. Je, unaweza kuacha kujitazama wewe mwenyewe na mapenzi yako mara kwa mara, na kuelekeza usikivu wako kwa sauti ya Mungu? Je, unaweza kujinyenyekeza kiasi cha kurekebisha kila siku maamuzi unayofanya, hasa yale yaliyo madogo sana? Sali ili uweze kusikiliza, kusikia na kuelewa. Kisha sali ili uweze kuitikia kwa ukarimu kila jambo ambalo Mungu anasema. Ukifanya hivyo, utakuwa miongoni mwa wale “wengi” wengine ambao Mungu atawatuza kwa utajiri wa uzima wa milele.
Bwana wangu na Hakimu wa milele, unatudai ukamilifu kwa sababu unatamani mema kwa ajili yetu. Unaendelea kusema nasi, ukituita tubadili njia tunayoifuata. Tafadhali fungua masikio yangu nikusikie, na unijalie unyenyekevu na uthabiti wa nia ninaohitaji ili nikuitikie kila siku na kila unaposema nami. Yesu, nakutumainia.
Kutafsiri Sheria za Mungu
Jumapili ya Tisa ya Mwaka wa Kanisa (Mwaka B)
“Sabato iliwekwa kwa ajili ya mwanadamu, si mwanadamu kwa ajili ya Sabato. Ndiyo maana Mwana wa Mtu ni Bwana hata wa Sabato.” Marko 2:27–28
Maneno haya yanatoa muhtasari wa jibu la Yesu kwa Mafarisayo ambao walikuwa wametoka tu kuwakosoa wanafunzi kwa kuchuma nafaka na kuila siku ya Sabato. Kwa hoja zao zilizopotoka na zenye wasiwasi wa kupita kiasi kuhusu dhambi, Mafarisayo walikuwa wamejishawishi kwamba kazi zote zilikatazwa siku ya Sabato. Hilo lilijumuisha kuchuma na kusaga nafaka. Hivyo, walihitimisha kwamba kwa kuwa wanafunzi walikuwa wakichuma masuke ya ngano, wakiyapukuchua ili kupata punje na kuzila walipokuwa wakitembea, walikuwa wakitenda dhambi na kuvunja sheria ya pumziko la Sabato.
Mtaguso Mkuu wa Pili wa Vatikano, katika hati yake Gaudium et spes #26, unaeleza kwamba “Mpangilio wa kijamii na maendeleo yake lazima daima yatangulize mema ya mtu, kwa kuwa mpangilio wa vitu lazima uwe chini ya mpangilio wa watu, na si kinyume chake…” Hii inarejelea kifungu kilicho hapo juu kinachosema kwamba “Sabato iliwekwa kwa ajili ya mwanadamu, si mwanadamu kwa ajili ya Sabato.” Kwa maneno mengine, Sheria ya Mungu ya kuitakasa Sabato inalenga mema ya mtu. Pumziko, kuburudishwa upya na burudani vina lengo la kumletea mema kila mtu. Kwa hiyo, Mafarisayo walipoamua kuandaa tafsiri ya sheria ya Mungu yenye maelezo ya kina na yenye wasiwasi wa kupita kiasi kuhusu dhambi, ambayo kwa maoni yao iliwakataza wanafunzi kujilisha kwa masuke ya nafaka katika safari yao ndefu, walikuwa wakiipotosha sheria ya Mungu, kwa sababu tafsiri yao haikuwa na mema ya mtu kama lengo lake.
Somo moja muhimu tunaloweza kujifunza kutokana na hali hii ni kwamba kila jambo ambalo Mungu amefundisha, yaani maagizo Yake ya kufanya mema (Utafanya…) na makatazo Yake (Usifanye…), limetolewa kwa ajili ya mema yetu na lazima daima lieleweke na kutekelezwa kwa mtazamo huo. Sheria za Mungu si mzigo kamwe. Kamwe si lengo lenyewe. Kamwe si sheria zilizowekwa kiholela ili kufanya maisha yetu yawe magumu zaidi. Sheria za kweli za Mungu, zinapoeleweka na kufasiriwa kwa usahihi, daima hutuongoza kwenye mema yetu na lengo lake ni utakatifu wa kila mtu.
Tafakari leo juu ya ukweli kwamba kila agizo ambalo Mungu ametoa lina lengo la kukuletea mema wewe binafsi. Ikiwa una tatizo la kutia chumvi na kupotosha sheria ya Mungu, kama Mafarisayo walivyofanya, basi jitahidi kurekebisha jambo hilo. Na ikiwa kwa upumbavu unapuuza maana ya kweli ya sheria yoyote ya Mungu, ukiziona sheria hizo kuwa mizigo, basi jitahidi kupata tena ufahamu wa kweli wa mema ambayo sheria hizo huleta ndani yako. Fuata Sheria ya Mungu katika kila jambo, bila kupotoka kushoto wala kulia, nawe utaona kwamba inakuongoza kwenye mema makuu zaidi kwa roho yako.
Bwana, uliweka sheria ya kupumzika siku ya Sabato—na kila agizo jingine—kwa ajili ya mema yangu. Kwa njia ya sheria Zako za upendo, ninapewa njia kamilifu ya kuelekea utakatifu na utimilifu wa maisha. Daima nielewe sheria Zako na nisipotoshe kamwe maana yake ya kweli. Yesu, nakutumainia.
Thawabu ya Imani
Jumapili ya Tisa ya Mwaka (Mwaka C)
Yesu akaenda pamoja nao, lakini alipokuwa karibu na nyumba, akida akatuma rafiki zake wamwambie, “Bwana, usijisumbue, kwa maana sistahili Wewe kuingia chini ya dari yangu. Kwa hiyo, sikujiona kuwa ninastahili kuja Kwako; lakini sema neno tu, na mtumishi wangu apone.” Luka 7:6–7
Kifungu hiki kinatokana na simulizi la akida Mroma ambaye mtumishi wake alikuwa mgonjwa na karibu kufa. Akida huyo hakuwa Myahudi bali mtu wa mataifa. Hata hivyo, sikuzote alikuwa akiwatendea Wayahudi mema, hata akawajengea sinagogi lao.
Unyenyekevu wa mtu huyu wa mataifa unavutia sana na unaonekana kwa namna nne. Kwanza, ilihitaji unyenyekevu kwa Mroma kumwomba Myahudi amponye mtumishi wake. Pili, mwanzoni akida aliwatuma wazee wa Wayahudi kwa niaba yake ili wamwombe Yesu amponye mtumishi wake. Hili linaonyesha heshima ambayo wazee hao walikuwa nayo kwa mtu huyu, heshima ambayo ingeweza tu kutokana na jinsi alivyoshughulika nao kwa unyenyekevu na heshima. Tatu, Yesu alipokuwa akikaribia nyumba ya akida, akida hakujiona kuwa anastahili kwenda mwenyewe kwa Yesu, bali aliwatuma baadhi ya rafiki zake kuwa wajumbe wake. Nne, ujumbe aliotuma kupitia rafiki hao ulikuwa kwamba akida hakujiona kuwa anastahili Yesu aingie nyumbani kwake, kwa hiyo alimwomba Yesu amponye mtumishi wake akiwa mbali. Sababu halisi ya ombi hili ilikuwa kwamba aliijua desturi ya Kiyahudi ya kwamba Myahudi hapaswi kuingia nyumbani kwa mtu wa mataifa, asije akawa najisi. Hivyo, akida alionyesha heshima yenye unyenyekevu kwa desturi ya Kiyahudi.
Hata Yesu alishangaa. Baada ya kushuhudia tendo hili la unyenyekevu lililojidhihirisha kwa namna nne, Yesu alisema, “Nawaambia, hata katika Israeli sijaona imani kama hii.” Na kwa hayo, Yesu alimponya mtumishi huyo akiwa mbali, bila kuendelea hadi nyumbani kwake.
Mwanzoni, mtu anaweza kufikiri kwamba Yesu angeendelea hadi nyumbani kwa mtu huyu wa mataifa ili kuonyesha jinsi alivyothamini imani yake yenye unyenyekevu. Lakini utume wa Yesu haukuwa wa kuzunguka akiwapongeza watu ili kukuza majivuno yao au hadhi yao katika jamii. Badala yake, utume wa Bwana wetu ulilenga imani pekee. Alitaka kuamsha imani ndani ya watu wote, hata watu wa mataifa. Na kwa kuwa akida huyu alidhihirisha imani na unyenyekevu wa ajabu, utume wa Yesu kwake ulikuwa umekamilika. Si kwamba mtumishi aliponywa tu, bali pia akida alikua katika utakatifu kwa kudhihirisha imani yake ya dhati na unyenyekevu.
Wakati mwingine, sisi Wakristo tunatarajia heshima na kutambuliwa kwa yale tunayofanya. Na ingawa ni vizuri kuona wema wa Mungu ukitenda kazi ndani ya wengine, kuutambua na kuusifu, unyenyekevu unadai kwamba tusijitafutie kamwe heshima na kutambuliwa. Mtu mnyenyekevu daima atatafuta tu zawadi ya imani kuwa thawabu yake, kama alivyofanya akida.
Tafakari leo juu ya hamu iliyo katika Moyo wa Yesu ya kukupa zawadi ya imani yenye kina na inayoendelea kuimarika. Fikiria yote unayofanya kwa ajili ya Mungu na kwa ajili ya kulijenga Kanisa Lake. Je, unatafuta kutambuliwa na kusifiwa kwa yote unayofanya? Au unafanya hayo kwa sababu unatamani tu kukua katika imani na upendo kwa Mungu? Tafuta zawadi kuu zaidi, ambayo ni imani inayozaa upendo kwa Mungu, na uache zawadi hiyo iwe thawabu yako pekee.
Bwana, nakushukuru kwa imani uliyoweka moyoni mwa akida huyu Mroma. Tafadhali nifundishe kwa mfano wake ili nami niweze daima kudhihirisha imani thabiti na unyenyekevu. Ninapofanya hivyo, ninaomba kwamba zawadi hii ya imani ikue na kuwa upendo wa kina zaidi Kwako na kwa wengine, na iwe thawabu ninayoithamini kuliko zote. Yesu, nakutumainia.
Kutumia Mamlaka
Jumatatu ya Juma la Tisa la Kipindi cha Mwaka
Yesu akaanza kusema na wakuu wa makuhani, waandishi na wazee kwa mifano. “Mtu mmoja alipanda shamba la mizabibu, akalizungushia ua, akachimba shimo la kukamulia zabibu, na akajenga mnara. Kisha akalikodisha kwa wakulima, akaenda safarini. Wakati ulipofika, akamtuma mtumishi kwa wakulima hao ili apokee kutoka kwao sehemu ya mazao ya shamba la mizabibu. Lakini wakamkamata, wakampiga, na kumfukuza mikono mitupu.” Marko 12:1–3
Huyu alikuwa wa kwanza kati ya watumishi “wengi” ambao mwenye shamba la mizabibu aliwatuma kwa wapangaji ili apate sehemu ya mazao ya shamba hilo. Baadhi ya watumishi walitendewa vibaya, wengine walipigwa na wengine waliuawa. Hatimaye, mwenye shamba alimtuma mwanawe. Wapangaji walimuua, wakidhani kwamba wangerithi shamba hilo la mizabibu ikiwa mwana huyo angekufa.
Muktadha wa mfano huu ni muhimu. Yesu alikuwa ametoka tu kuingia Yerusalemu kwa ajili ya mwanzo wa Juma Takatifu la kwanza, ambalo hatimaye lingeishia kwa kifo na ufufuko Wake. Siku iliyotangulia, Yesu alikuwa amelisafisha Hekalu kwa kuwafukuza wabadilishaji wa fedha. Wakuu wa makuhani, waandishi na wazee walikasirika sana na kuanza kupanga njama za kumuua. Yesu aliwaelekezea wao hasa mfano huu.
Ili kuelewa mfano huu, unahitaji kufahamu nani anamwakilisha nani. Viongozi wa dini wa Israeli walikuwa wapangaji, shamba la mizabibu lilikuwa taifa la Wayahudi, Mungu Baba alikuwa mtu aliyepanda shamba la mizabibu, watumishi wengi waliotumwa kukusanya mazao walikuwa manabii wa zamani, na Yesu alikuwa Mwana Mpendwa aliyeuawa. Mfano unahitimishwa kwa kusema kwamba mwenye shamba la mizabibu (Mungu Baba) atawaua wapangaji na kuwapa wengine shamba hilo. Kwa maneno mengine, waandishi, Mafarisayo, wakuu wa makuhani na wazee wangenyang’anywa mamlaka yao ya kidini hivi karibuni, nayo yangepewa Mitume na warithi wao. Kwa hiyo, mfano huu unatupatia muhtasari wa jinsi Kanisa lilivyoundwa.
Ni vyema kutambua kwamba viongozi wa dini wa wakati huo walijua kuwa Yesu alikuwa amewaelekezea mfano huu, lakini hawakuzingatia fundisho lake. Kama wangekuwa tayari kupokea zawadi ya imani, wangetambua kwamba walikuwa wakijaribu kumwibia Mungu “shamba la mizabibu.” Walikuwa wakijaribu kuutawala na kuuendesha Ufalme wa Israeli kwa manufaa yao wenyewe, kuufanya ufanane nao wenyewe, na kuyapuuza mapenzi ya Mungu aliyeuanzisha.
Mfano huu ni muhimu hasa kwa kila mtu anayetumia aina fulani ya mamlaka matakatifu. Wazazi hutumia mamlaka nyumbani. Maaskofu na mapadre hutumia mamlaka ndani ya Kanisa. Nasi sote hutumia mamlaka fulani ya kiroho tunapojitahidi kutimiza utume wetu wa pekee maishani. Fundisho la mfano huu ni rahisi: usitumie mamlaka yako vibaya. Usitumie mamlaka kulingana na mapenzi yako mwenyewe; yatumie kwa unyenyekevu kulingana na mapenzi ya Mungu pekee. Kila kiongozi, daima na kila mahali, lazima aongoze kulingana na mawazo na mapenzi ya Mungu. Viongozi wakishindwa kufanya hivyo, watapata madhara yake.
Tafakari leo kuhusu namna yoyote ambayo Mungu amekukabidhi wajibu wa kiroho wa kutimiza utume Wake katika ulimwengu huu. Mtu anapokabidhiwa wajibu wa kuongoza, anakabidhiwa pia mamlaka ya kiroho ya kutimiza wajibu huo kulingana na mawazo na mapenzi ya Mungu. Hili linahitaji unyenyekevu wa kudumu ili mapenzi ya Mungu pekee ndiyo yatimizwe. Jitahidi kutumia mamlaka yote kulingana na mawazo na mapenzi ya Mungu, na shamba la mizabibu ulilokabidhiwa kulitunza litazaa matunda mengi mema.
Baba mwenye upendo, umechagua kunituma, kama mpangaji katika Ufalme Wako, ili nizae matunda mema kwa ajili ya uzima wa milele. Tafadhali nisaidie daima kutumia mamlaka na kutekeleza wajibu niliokabidhiwa kwa unyenyekevu, ili nijitahidi kutimiza mapenzi Yako na mapenzi Yako pekee. Yesu, nakutumainia.
Kupambana na Udanganyifu wa Ulimwengu
Jumanne ya Juma la Tisa la Kipindi cha Mwaka
“Je, ni halali kumlipa Kaisari kodi ya sensa au sivyo? Tulipe au tusilipe?” Akijua unafiki wao, akawaambia, “Kwa nini mnanijaribu? Nileteeni dinari niione.” Marko 12:14–15
Mafarisayo na Maherodi hawa walitumwa kumtega Yesu kwa maneno Yake. Watu hawa walijishughulisha sana na siasa na walipenda kuchagua upande wa kuunga mkono na kuwatafutia wengine makosa. Walijiona kuwa wenye haki na hawakujali sana wokovu wa roho za watu. Basi wakamwendea Yesu na swali lililoonekana kutokuwa na hila. Inaonekana walidhani kwamba Yesu angepinga kulipa kodi ya sensa kwa Kaisari, na kama angefanya hivyo, walikuwa tayari kumshtaki kwa mamlaka za serikali. Hawakujali ukweli; walichojali tu ni kumtega Bwana wetu wa kimungu. Walipomletea Yesu sarafu ya Kirumi iliyokuwa na picha ya Kaisari, Yesu alisema maneno haya yenye hekima ya kina: “Mlipeni Kaisari yaliyo ya Kaisari, na Mungu yaliyo ya Mungu.”
Ni wazi kwamba kama viongozi hawa wa dini wanafiki wangemwendea Yesu kwa unyenyekevu na unyofu, Yesu angewajibu kwa namna tofauti kabisa. Lakini kwa kuwa walikuja tu kumtega Bwana wetu, kupotosha maneno Yake na kumwangamiza, Yesu anawaonyesha mipaka yao kwa tendo la hekima ya kimungu. Haonyeshi kuunga mkono ulipaji wa kodi ya sensa, wala hausemi vibaya. Kwa hiyo, kifungu hiki cha Injili kinamalizia kwa maneno haya: “Wakamstaajabia sana.” “Mshangao” ndio mwitikio unaofaa. Kwa hiyo, kwa namna fulani, tunaweza kujifunza kutoka kwa viongozi hawa wa dini wanafiki. Kila tunapokutana ana kwa ana na hekima ya kina ya Mungu, tunapaswa kujawa na kicho na mshangao mtakatifu.
Bila shaka, mshangao walioupata ulitokana na Yesu kutegua mtego wao mwovu. Lakini hata hivyo, tunaweza kujifunza kutokana na hili kwamba hekima ya Mungu haiwezi kamwe kushindwa. Hekima ya Mungu inanyamazisha upumbavu wa nyakati hizi na kufunua nia mbaya iliyojificha nyuma ya uovu huo.
Je, umewahi kukabiliwa na hila za watu wa nyakati zetu wenye mtazamo wa kidunia wanaojiona kuwa “wanajua kila kitu”? Je, umewahi kupingwa na mtu mwingine, imani yako kushambuliwa moja kwa moja, au misimamo yako ya maadili kutiliwa shaka? Inawezekana sana kwamba, ikiwa umechagua kuishi imani yako waziwazi na kwa ujasiri, umewahi kuhisi kushambuliwa na mtu mwingine. Kwa wale wasio na imani ya kina na kipawa dhahiri cha hekima ya kimungu, hila hizo zinaweza kusababisha mkanganyiko na wasiwasi. Huenda ukajikuta hujui jinsi ya kujibu na ukahisi umenaswa na “hekima” potovu ya nyakati hizi. Katika hali hiyo, unafanya nini? Jibu pekee kwa mafundisho ya uongo na udanganyifu ambao sisi sote tutakutana nao katika ulimwengu unaozidi kuwa wa kidunia na kukana kuwapo kwa Mungu ni lile linalotokana na hekima ya kimungu. Kwa uwezo wetu wenyewe, hakuna hata mmoja wetu aliye na hekima ya kutosha kupambana na makosa haya. Kwa hiyo, njia yetu pekee ya kupata msaada ni kuigeukia hekima ya Mungu daima.
Tunaigeukia hekima ya Mungu kwa njia ya sala na kujifunza mambo matakatifu. Sala yetu inafungua akili zetu ili kuisikia sauti ya Mungu iliyo wazi, Yeye anayesema ukweli mtupu. Na kujifunza mambo matakatifu, hasa Maandiko Matakatifu, mafundisho ya Kanisa na maisha ya watakatifu, kutatusaidia kuitambua kwa uwazi sauti ya Mungu na kuondoa mkanganyiko ambao ulimwengu unajaribu kutuletea. Hatimaye, ikiwa hatuzizamishi akili zetu katika hekima ya kweli ya Mungu, hatutakuwa tayari kukabiliana na yale tunayokutana nayo ulimwenguni.
Tafakari leo juu ya hitaji lako la kujazwa hekima ya kimungu ili uweze kukabiliana na hila na upumbavu wa ulimwengu. Tambua kwamba, kwa uwezo wako mwenyewe, huna hekima ya kutosha kuupenya mkanganyiko wa maisha na kuona ukweli kwa uwazi. Sali upate kipawa cha hekima, na umruhusu Bwana wetu akujalie kipawa hicho.
Bwana wa Ukweli wote, hekima Yako inapita hekima yote ya ulimwengu, nawe unabatilisha hila za yule mwovu. Fungua akili yangu, Bwana mpendwa, kwa Ukweli Wako mtakatifu ili niweze kukabiliana na changamoto za maisha. Nijalie hekima Yako, Bwana mpendwa, ili niweze kukufuata popote unaponiongoza. Yesu, nakutumainia.
Hekima ya Mungu
Jumatano ya Juma la Tisa la Kipindi cha Mwaka
Baadhi ya Masadukayo, wanaosema kwamba hakuna ufufuko, walimwendea Yesu na kumwuliza swali hili, wakisema, “Mwalimu, Musa alituandikia hivi: ‘Ndugu ya mtu akifa, akiacha mke lakini bila mtoto, ndugu yake lazima amwoe yule mke na kumpatia ndugu yake uzao.’ Basi kulikuwa na ndugu saba…” Marko 12:18–20
Kisha Masadukayo hawa wanaendelea kumweleza Yesu hali ndefu ya kubuniwa ambayo haielekei kutokea, ambamo mwanamke huyu hatimaye aliolewa na ndugu wote saba, mmoja baada ya mwingine kufa. Na mwishoni mwa hali hiyo ya kubuniwa, Masadukayo wanamwuliza Yesu, “Katika ufufuko, watakapofufuka, atakuwa mke wa nani?” Bila shaka, Yesu anawapa jibu sahihi, kisha pia anasema jambo la kuvutia. Anawaambia Masadukayo kwamba “wamepotoka sana.” Muda mfupi kabla ya mazungumzo haya na Masadukayo, Mafarisayo walikuwa wamemuuliza Yesu swali lao wenyewe wakijaribu kumtega. Tofauti inaonekana kuwa kwamba Masadukayo walikuwa na unyofu zaidi katika kutafuta ukweli, ilhali Mafarisayo walitawaliwa zaidi na tamaa ya mamlaka na nguvu zao wenyewe.
Masadukayo walihesabiwa kuwa miongoni mwa viongozi wa dini walioshikilia zaidi mapokeo, kwa kuwa walikubali Torati pekee, yaani vitabu vitano vya kwanza vya Agano la Kale, kuwa ndiyo iliyofunuliwa kweli na Mungu. Pia hawakukubali maisha baada ya kifo wala ufufuko wa wafu, kwa sababu waliamini kwamba Torati haikufundisha mambo hayo waziwazi. Mafarisayo hawakukubali Torati tu, bali pia maandiko mengine yote yaliyomo katika Agano la Kale. Mafarisayo pia walikubali kile kilichoitwa “mapokeo ya wazee,” jambo lililomaanisha kwamba walitilia maanani sana uongezaji wa sheria na kanuni kwa uangalifu wa kupita kiasi, zilizobuniwa na Mafarisayo wengine, nao walitafuta kuwalazimisha watu kuzifuata sheria hizo zilizotungwa na wanadamu.
Katika kifungu hiki cha Injili, tatizo la Masadukayo linaonekana kuwa wasiwasi wa kupita kiasi katika mambo ya dhamiri na msimamo mgumu katika namna yao ya kuishughulikia imani. Ni wazi kwamba walitegemea akili ya kibinadamu, na waliitumia akili yao ya kibinadamu kuifasiri Torati. Na ingawa akili ya kibinadamu na kufikia mahitimisho kwa mantiki ni mambo yenye manufaa na ya lazima maishani, walijaribu kutatua kila suala la imani kwa juhudi zao wenyewe, wakiifasiri Torati kwa mtazamo finyu na usiobadilika. Hawakujiruhusu kuwa wazi kwa hekima ya kina zaidi ya Mungu inayoijaza akili ya mtu anapokuwa makini kupokea maongozi na ufunuo wa Mungu. Badala yake, katika mahitimisho na matendo yao yote, waliona mambo kuwa ama sahihi kabisa au makosa kabisa. Msimamo huo mgumu uliwaacha wakiwa “wamepotea sana.”
Katika maisha yetu wenyewe, sisi pia tunaweza kupotea sana tunapoitumia zawadi ya akili yetu ya kibinadamu kwa namna ngumu na finyu. Hatupaswi kamwe kuifanya imani ionekane rahisi kupita kiasi, wala hatupaswi kamwe kudhani kwamba tutaweza kupata majibu yote kwa urahisi kwa juhudi zetu wenyewe. Lengo letu la daima lazima liwe kuziruhusu akili zetu zizame kikamilifu katika hekima ya kina kabisa ya Mungu na katika yote aliyoyafunua. Mafundisho ya Kanisa yatatuongoza na kutuweka katika njia iliyonyooka, lakini ni sauti ya Mungu, inayozungumza na akili zetu kwa namna halisi na ya binafsi, itakayotusaidia kuelewa kina na upana wa Mapenzi ya Mungu, Ukweli Wake na Hekima Yake.
Tafakari leo juu ya mwelekeo wowote ulio nao wa kufanana na hawa Masadukayo. Je, una msimamo mgumu usiobadilika? Au una mtazamo finyu? Je, unajiruhusu kupotoshwa ukadhani kwamba unayo majibu yote? Ikiwa ndivyo, tafuta unyenyekevu. Jinyenyekeze mbele ya mafumbo ya Mbinguni yanayoamsha kicho. Tumia akili yako kuchunguza kwa kina kweli ambazo Mungu amezifunua, na uwe tayari kuvutwa ndani zaidi na zaidi katika uzima wa Mungu mwenyewe.
Bwana wangu mwenye hekima isiyo na kikomo, Wewe ndiwe Ukweli wenyewe, nawe unaendelea kujifunua kwetu. Nipe unyenyekevu ninaohitaji ili daima niwe tayari kupokea Ukweli wote wa Mungu maishani mwangu, kusudi nikujue Wewe na mapenzi Yako matakatifu kama unavyotaka. Yesu, nakutumainia.
Karama ya Akili
Alhamisi ya Juma la Tisa la Kipindi cha Mwaka
Naye Yesu alipoona kwamba amejibu kwa ufahamu, akamwambia, “Wewe hauko mbali na Ufalme wa Mungu.” Wala hakuna aliyethubutu kumuuliza maswali mengine. Marko 12:34
Hatimaye, tunao ushuhuda wa mmoja wa viongozi wa dini, mwandishi, aliyepata jibu sahihi. Kifungu kilicho hapo juu ni hitimisho la mazungumzo na mwandishi huyu anayemuuliza Yesu ni amri ipi kati ya amri zote iliyo ya kwanza na kuu kuliko zote. Yesu anatoa jibu lenye sehemu mbili: tunapaswa kumpenda Mungu kuliko vyote, kwa moyo wako wote, akili yako yote, roho yako yote na nguvu zako zote, na kumpenda jirani yetu kama sisi wenyewe. Kisha mwandishi huyo anaitikia jibu la Yesu kwa kusema, “Umesema vema, mwalimu. Uko sahihi…” Halafu Yesu anamsifu mwandishi huyu kwa maneno yaliyonukuliwa katika kifungu kilicho hapo juu.
Kumbuka kwamba karibu Mafarisayo wote walikemewa mara kwa mara na Yesu kwa sababu ya kiburi chao cha kujiona wenye haki. Masadukayo pia walikemewa, lakini mara nyingi kwa kiwango kidogo zaidi. Na sasa tunaye mwandishi anayewapita wote. Waandishi walikuwa hasa watendaji walionakili au kuandaa nyaraka mbalimbali za kiliturujia na za kisheria. Baadhi ya Mafarisayo pia walikuwa waandishi. Na mara nyingi, Yesu alipowalaumu Mafarisayo, aliwalaumu pia waandishi. Lakini mwandishi huyu ni tofauti. Mwandishi huyu anaonekana si tu kupendezwa na jibu la Yesu, bali pia anaonyesha “ufahamu” wa yale ambayo Yesu alimwambia. Usiupuuze umuhimu wa kipaji hiki cha ufahamu.
Ili kuelewa kwa kweli yale ambayo Bwana wetu anatuambia, ni lazima tuwe wazi kuyapokea. Na kuwa wazi kunahitaji unyenyekevu. Unyenyekevu ni fadhila inayopingana na mtazamo wa “kujua kila kitu.” Ni hali ya akili na moyo inayomsikiliza Mungu akizungumza, inayosikia anachosema, inayofahamu ukweli wote kwa kipaji cha neema, na inayojinyenyekeza kwa ukweli huo katika sala. Unyenyekevu hutuwezesha kutafuta majibu ya maswali magumu zaidi ya maisha nje ya nafsi zetu. Hutuwezesha kumgeukia yule aliye chemchemi pekee ya ukweli, Yesu Kristo mwenyewe. Na tunda la kuwa wazi huku kwa unyenyekevu ni kipaji cha ufahamu. Ni ufahamu wa mafumbo ya maisha unaopita uwezo wa kawaida wa akili zetu. Neema ya Mungu inaweza kuifundisha na kuilea nafsi nyenyekevu, na kuijaza mwanga wa kuona mambo kwa uwazi na kukubali kweli za kina kabisa.
Tafakari leo juu ya maneno ya Yesu kwa mwandishi huyu. “Wewe hauko mbali na Ufalme wa Mungu.” Je, Yesu anakuambia wewe pia maneno haya? Je, umetafuta kwa unyenyekevu majibu ya maswali mengi ya maisha kwa kumgeukia Bwana wetu? Hasa zaidi, je, unaweza kuyatazama maisha yako na kufurahia ukweli kwamba Mungu amekupa wewe pia kipaji Chake cha ufahamu? Ikiwa sivyo, basi jitazame ndani na ufikirie ni maswali gani unayohitaji zaidi kumpelekea Yesu. Yaweke mbele Yake, kisha usikilize, uwe wazi kupokea na uwe tayari kuitikia anapozungumza. Kumsikiliza Bwana wetu na kumwitikia kutasababisha Bwana wetu akuambie maneno haya haya.
Bwana wangu wa Ukweli wote, unazitazama nafsi nyenyekevu kwa wema na huruma, nawe unazifunulia mafumbo ya Ufalme wa Mbinguni. Tafadhali nipe zawadi ya unyenyekevu, Bwana mpendwa, ili daima nikuelekee Wewe kwa kila swali maishani. Nijaze zawadi ya akili ili nijue jinsi ya kukupenda na kukutumikia kwa uaminifu zaidi kila siku. Yesu, nakutumainia.
Taswira ya Kweli ya Kristo
Ijumaa ya Juma la Tisa la Kipindi cha Mwaka
Yesu alipokuwa akifundisha katika eneo la hekalu, alisema, “Waandishi wanawezaje kudai kwamba Kristo ni mwana wa Daudi? Daudi mwenyewe, akiongozwa na Roho Mtakatifu, alisema: Bwana alimwambia bwana wangu, ‘Keti mkono wangu wa kuume mpaka niwaweke adui zako chini ya miguu yako.’” Marko 12:35–36
Wakati wa huduma ya Yesu, Wayahudi walielewa kwamba Masiya angetoka katika ukoo wa Daudi. Zaidi ya hayo, wengi walidhani kwamba Masiya angekuwa tu kiongozi wa kizalendo ambaye angeliongoza taifa la Wayahudi kutoka katika ukandamizaji wa Warumi. Hivyo, walimwekea Masiya mipaka ya kuwa tu mzao wa Daudi ambaye angewaweka huru kwa namna ya kisiasa zaidi.
Katika kifungu kilicho hapo juu, Yesu anafafanua uelewa huu uliozoeleka wa Masihi kama “mwana wa Daudi.” Masihi hangetokana tu na ukoo wa Daudi kwa ubinadamu, bali pia alikuwa “Bwana” wa Daudi. Yesu anaonyesha hili kwa kurejelea Zaburi 110, ambamo Daudi anamtaja Masihi kuwa Bwana wake. Na ingawa tofauti hii ndogo huenda mwanzoni isionekane kuwa muhimu sana kwetu leo, Yesu anajitahidi kwa makusudi kabisa kufundisha jambo hili.
Somo moja muhimu tunalopaswa kujifunza kutokana na kifungu hiki ni kwamba tunapaswa kujitahidi kwa bidii kuwa na taswira sahihi ya Yesu. Ingawa leo huenda tusimwone Bwana wetu kama kiongozi wa kizalendo aliyekuja kutuweka huru kutoka katika ukandamizaji wa kisiasa, mara nyingi tunaweza kujijengea taswira nyingine zisizo sahihi juu Yake. Kwa Wayahudi wa wakati huo, wazo kwamba Masihi alikuwa pia “Bwana” wa Mfalme Daudi lilikuwa jipya. Hili linaonyesha umungu wa Masihi na asili Yake ya milele. Yesu anatoa ufafanuzi huu mdogo, nao “umati mkubwa ukasikia hayo kwa furaha.” Sisi pia tunapaswa kujitahidi kufurahia uelewa ulio wazi na sahihi kuhusu Yesu, Masihi, Mwana wa Mungu na Mwana wa Adamu, alivyo kweli. Basi, Yeye ni nani?
Ili kujibu swali hili, kwanza tafakari jinsi unavyomwona Yesu katika maisha yako. Yesu ni rafiki yako, mwalimu mwenye hekima, mtu anayewatia wengine moyo, mwenye fadhili, kiongozi mwenye huruma na kielelezo kwetu sote. Lakini Yeye ni zaidi sana ya hayo. Kuchagua taswira moja tu ya Yesu alivyo na kisha kuipa taswira hiyo umuhimu wa kupita kiasi katika maisha yetu ni kosa linalofanana na lile walilokuwa nalo Wayahudi wengi wakati Yesu alipowafundisha.
Maneno “zaidi sana” ndiyo tunayopaswa kuyazingatia tunapotafakari utambulisho wa Bwana wetu. Lazima tumwone kuwa Mungu, Nafsi ya Pili ya Utatu Mtakatifu Sana. Kwa kuwa ni Mungu, anastahili kuabudiwa na kusujudiwa. Na ingawa alikuwa Mungu tangu milele yote, alijitwalia pia mwili wa kibinadamu, akiunganisha ubinadamu na umungu. Na akiwa mwanadamu, alikubali kufa ili aweze kufufuka katika asili Yake ya kibinadamu. Kwa njia hii, tukijiunganisha Naye kwa kuyakabidhi maisha yetu kikamilifu, basi sisi pia tutakufa katika dhambi yetu, lakini kisha tutafufuka pamoja Naye na kuingia katika uzima mpya. Kwa kufanya hivyo, tunapewa zawadi ya wokovu wa milele na kuwezeshwa kushiriki uzima wa milele wa Utatu Mtakatifu Sana. Ingawa mengi zaidi yangeweza na yangepaswa kusemwa kuhusu utambulisho wa Bwana wetu, mtazamo huu mfupi wa maisha Yake unapaswa kutusaidia kuepuka mtego wa kumwekea mipaka katika akili na mioyo yetu.
Tafakari leo juu ya taswira uliyo nayo ya Yesu. Chunguza namna ambazo huenda, bila kukusudia, unawekea mipaka ukuu na utukufu Wake katika akili na moyo wako. Jitahidi kupanua taswira hiyo uliyo nayo ya Bwana wetu na uwe tayari kupokea yote anayotaka kukufunulia kuhusu Yeye mwenyewe. Kadiri unavyofanya hivyo, ndivyo wewe pia utakavyozidi kujawa na “furaha” kadiri Nafsi ya Bwana wetu inavyofunuliwa kwako kwa uwazi zaidi.
Bwana wangu usiye na kikomo na mwenye utukufu, Wewe unapita sana uelewa na ufahamu wetu, lakini unatualika tuje Kwako ili tukujue kwa ukamilifu zaidi. Unipe neema ninayohitaji, Bwana mpendwa, ya kuachana na taswira potofu na finyu nilizo nazo juu Yako, ili nikujue jinsi ulivyo. Yesu, nakutumainia.
Uhuru wa Kutoa Vyote
Jumamosi ya Juma la Tisa la Kipindi cha Mwaka
Yesu aliketi mkabala na sanduku la hazina, akatazama jinsi umati ulivyokuwa ukitia fedha ndani ya sanduku hilo. Matajiri wengi walitia kiasi kikubwa cha fedha. Mjane mmoja maskini pia akaja na kutia sarafu mbili ndogo zenye thamani ya senti chache. Marko 12:41–42
Mara tu Yesu alipomwona mjane huyu akitoa sarafu zake zenye thamani ya “senti chache,” moyo Wake uliguswa kwa upendo. Mara moja alitumia tukio hili kama nafasi ya kuwafundisha wanafunzi Wake somo. Aliwaita waje karibu, akawaeleza kwamba mjane huyu maskini alikuwa ametoa zaidi kuliko mtu mwingine yeyote kwa sababu “yeye, katika umaskini wake, ametoa vyote alivyokuwa navyo, riziki yake yote.”
Bwana wetu anapima ukarimu kwa namna iliyo tofauti kabisa na ulimwengu. Kuwa mkarimu kunamaanisha nini? Bila shaka ukarimu unahusu jinsi unavyotumia fedha zako. Lakini pia unahusu muda wako, nguvu zako, kujitolea kwako na kila sehemu nyingine ya maisha yako. Kwa mujibu wa Yesu, kuwa mkarimu ni kutoa vyote ulivyo navyo, “riziki yako yote.”
Unalifikia lengo hili unapomweka Mungu na mapenzi Yake matakatifu kuwa kitovu na jambo muhimu zaidi katika maisha yako. Hupaswi kumnyima chochote! Je, hii inamaanisha kwamba ukitaka kujitahidi kufikia ukamilifu, basi ni lazima utoe vyote unavyomiliki? Pengine jibu bora zaidi ni “Ndiyo” na pia “Hapana.” Jibu ni “Ndiyo” kwa maana kwamba, ndani ya mioyo yetu na kiroho, tunapaswa kuacha kabisa kushikamana na chochote kisicho sehemu ya mapenzi kamili ya Mungu. Jibu ni “Hapana” kwa maana kwamba, kwa watu wengi, ni sehemu ya mapenzi Yake matakatifu kumiliki nyumba, gari na mali nyingine, na kufurahia pia starehe nyingine za kimwili pamoja na familia na marafiki. Jambo la msingi ni kutoshikamana na mali moyoni, na kuweka utukufu wa Mungu na kuyatumikia kikamilifu mapenzi Yake matakatifu kuwa kitovu cha maisha. Upendo kwa Mungu na jirani, na uhuru kutoka katika ubinafsi, ndivyo vitakavyoongoza maamuzi haya.
Pamoja na hayo, bila shaka kuna watu katika ulimwengu wetu wanaoishi kwa anasa za kupita kiasi na kujifurahisha kupindukia, na kwa sababu hiyo wameshikamana sana na mtindo wao wa maisha ya anasa. Na kuna wengine ambao wana mali chache zaidi lakini mioyoni mwao wameshikamana vivyo hivyo na kile wasicho nacho. Kwa mfano, ingekuwaje kama mjane huyu maskini, badala ya kutoa senti zake chache za mwisho, angeketi katika eneo la Hekalu akiwatazama matajiri wakitia kiasi kikubwa cha fedha na kujiacha azidi kujawa na wivu na tamaa ya mali? Mwelekeo huu wa ndani ungekuwa kinyume kabisa na roho ya ukarimu na matumaini aliyoipata kwa kujitoa kwake kikamilifu. Ukarimu wa kweli ni mwelekeo wa msingi wa maisha yetu. Unamaanisha kwamba tumechagua kumwiga Bwana wetu kwa kujitoa kabisa kuyatumikia mapenzi Yake matakatifu. Na hilo linajumuisha pia kuona vyote tunavyomiliki kuwa mali ya Kristo kwa ajili ya kuyatumikia mapenzi Yake matakatifu.
Tafakari leo ikiwa mali na utajiri vinakumiliki wewe zaidi kuliko unavyovimiliki. Je, unatawaliwa na tamaa ya kuwa na zaidi na unapambana na kushikamana kusikofaa na vitu ulivyo navyo? Je, unaweza kuufanya upendo kwa Mungu na upendo kwa jirani kuwa kitovu cha maisha yako na kutumia vyote ulivyo navyo kwa malengo hayo, kulingana na mapenzi ya Mungu? Tafakari juu ya ukarimu uliomo moyoni mwa mjane huyu mnyenyekevu na maskini, na umruhusu Bwana wetu akufundishe jinsi ya kuwa mkarimu kupitia ushuhuda wake mtakatifu.
Bwana wangu mkarimu, Wewe unatukirimia mema yote. Unatajirisha maisha yetu kwa upendo na huruma Yako, ambazo ndizo hazina za kweli tunazopaswa kuzitafuta. Uujaze moyo wangu ukarimu uleule ulioonyeshwa na mjane huyu maskini, ili mimi pia niige maisha yake ya kujitoa kikamilifu, aliyoyaishi kwa kukuiga Wewe. Yesu, nakutumainia.
Juzuu zote 4 zinapatikana kama vitabu vya jalada laini & vya kielektroniki!
Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble