ഉള്ളടക്കപ്പട്ടികയിലേക്കു മടങ്ങുക
“ഒരു പുരുഷനും ഒരു സ്ത്രീയും തങ്ങളുടെ ജീവിതം മുഴുവനും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പങ്കാളിത്തം പരസ്പരം സ്ഥാപിക്കുന്ന വിവാഹ ഉടമ്പടി, അതിന്റെ സ്വഭാവത്താൽത്തന്നെ ദമ്പതികളുടെ നന്മയെയും സന്താനങ്ങളുടെ ജനനത്തെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തെയും ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ളതാണ്; മാമ്മോദീസ സ്വീകരിച്ചവർ തമ്മിലുള്ള ഈ ഉടമ്പടിയെ കർത്താവായ ക്രിസ്തു ഒരു കൂദാശയുടെ പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു” ( CIC, can. 1055 § 1; cf. GS 48 § 1). (കത്തോലിക്കാസഭയുടെ മതബോധനഗ്രന്ഥം #1601)
എല്ലാ സമൂഹങ്ങളിലും ഏറ്റവും സുസ്ഥിരമായ സ്ഥാപനമായിരിക്കാനാണ് വിവാഹം ഉദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ചിലർക്ക് അത് അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മഹനീയവും സംതൃപ്തിദായകവുമായ ബന്ധമാണ്. എന്നാൽ ദുഃഖകരമെന്നു പറയട്ടെ, മറ്റു ചിലരുടെ ജീവിതത്തിൽ വിവാഹം ആഴമേറിയ മുറിവുകളും വേദനയും അവശേഷിപ്പിച്ചേക്കാം. ഈ അധ്യായത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ പദ്ധതിയുടെയും കാഴ്ചപ്പാടിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ നാം വിവാഹത്തെ പരിശോധിക്കും. ക്രൈസ്തവവിവാഹം ദമ്പതികൾക്കു മുന്നിൽ ഉന്നതമായ ഒരു ആദർശം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ മറ്റേതൊരു ദാനവുംപോലെ, ഈ ആദർശവും ഗ്രാഹ്യവും സ്നേഹവും സ്ഥിരോത്സാഹവും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ ആദിമ ഉദ്ദേശ്യവും പദ്ധതിയും പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് നമുക്ക് ആരംഭിക്കാം.
വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ദൈവത്തിന്റെ പദ്ധതിയും ഉദ്ദേശ്യവും
വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തേതും ഏറ്റവും വിസ്മയകരവുമായ വസ്തുത, പുരുഷനെയും സ്ത്രീയെയും സൃഷ്ടിച്ച ആദിമുതൽത്തന്നെ ദൈവം അത് സ്ഥാപിച്ചു എന്നതാണ്. അത് പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമാണ്. അതായത്, മറ്റു കൂദാശകളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി, കൂദാശകൾക്കു മുമ്പുതന്നെ വിവാഹം നിലനിന്നിരുന്നു. അതിന്റെ വേരുകൾ “പ്രകൃതിയുടെ ക്രമ”ത്തിലാണ്.
പുരുഷനും സ്ത്രീയും പരസ്പരം കൂട്ടായ്മയിൽ പ്രവേശിക്കണമെന്നായിരുന്നു ആദിമുതൽത്തന്നെ ദൈവത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം:
ദൈവം മനുഷ്യരെ തന്റെ ഛായയിൽ സൃഷ്ടിച്ചു;
ദൈവത്തിന്റെ ഛായയിൽ അവിടുന്ന് അവരെ സൃഷ്ടിച്ചു;
പുരുഷനും സ്ത്രീയുമായി അവിടുന്ന് അവരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ദൈവം അവരെ അനുഗ്രഹിച്ച് അവരോടു പറഞ്ഞു: സന്താനസമൃദ്ധിയുള്ളവരായി പെരുകുവിൻ; ഭൂമിയിൽ നിറഞ്ഞ് അതിനെ കീഴടക്കുവിൻ. കടലിലെ മത്സ്യങ്ങളുടെയും ആകാശത്തിലെ പക്ഷികളുടെയും ഭൂമിയിൽ ഇഴയുന്ന സകല ജീവികളുടെയുംമേൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുവിൻ. (ഉത്പത്തി 1:27–28)
മനുഷ്യൻ എല്ലാ വളർത്തുമൃഗങ്ങൾക്കും ആകാശത്തിലെ എല്ലാ പക്ഷികൾക്കും എല്ലാ വന്യമൃഗങ്ങൾക്കും പേരിട്ടു; എന്നാൽ അവയിലൊന്നും മനുഷ്യനു യോജിച്ച സഹായിയായി കണ്ടില്ല.
അപ്പോൾ കർത്താവായ ദൈവം മനുഷ്യനെ ഗാഢനിദ്രയിലാഴ്ത്തി. അവൻ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ അവിടുന്ന് അവന്റെ വാരിയെല്ലുകളിൽ ഒന്ന് എടുത്ത് ആ സ്ഥലം മാംസംകൊണ്ട് അടച്ചു. മനുഷ്യനിൽനിന്ന് എടുത്ത വാരിയെല്ലുകൊണ്ട് കർത്താവായ ദൈവം ഒരു സ്ത്രീയെ രൂപപ്പെടുത്തി. അവിടുന്ന് അവളെ മനുഷ്യന്റെ അടുത്തു കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു:
“ഒടുവിൽ, ഇതാ, ഇവൾ എന്റെ അസ്ഥികളിൽനിന്നുള്ള അസ്ഥിയും
എന്റെ മാംസത്തിൽനിന്നുള്ള മാംസവുമാണ്;
ഇവൾ ‘നാരി’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടും,
കാരണം നരനിൽനിന്നാണ് ഇവൾ എടുക്കപ്പെട്ടത്.”
അതുകൊണ്ടാണ് പുരുഷൻ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും വിട്ട് ഭാര്യയോടു ചേർന്നിരിക്കുന്നതും അവർ ഇരുവരും ഒരു ശരീരമായിത്തീരുന്നതും.
മനുഷ്യനും അവന്റെ ഭാര്യയും നഗ്നരായിരുന്നു; എങ്കിലും അവർക്ക് ലജ്ജ തോന്നിയില്ല. (ഉത്പത്തി 2:20–25)
വിവാഹത്തിൽ ഒന്നായി ഐക്യപ്പെടാൻ പുരുഷനും സ്ത്രീയും പരസ്പരം വേണ്ടിയാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതെന്ന് വിശുദ്ധഗ്രന്ഥത്തിലെ ഈ ഭാഗങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ ആദിമപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിവാഹത്തെ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാൻ, “പ്രകൃതിയുടെ ക്രമ”ത്തിൽനിന്ന് നാം ആരംഭിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
ദൈവത്തിന്റെ ഛായയിലും സാദൃശ്യത്തിലും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നത്, മറ്റു പല കാര്യങ്ങൾക്കുമൊപ്പം, മനുഷ്യർക്ക് സ്നേഹിക്കാനും ഐക്യത്തിൽ ജീവിക്കാനും കഴിവുണ്ടെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. മറ്റൊരാൾക്ക് സ്വയം സമർപ്പിക്കാനും, മറ്റൊരാളെ സ്വീകരിക്കാനും, അറിയാനും, സ്നേഹിക്കാനും, ആ പരസ്പരസ്നേഹത്തിൽ “ഫലദായകരാകാനും” അവർക്ക് കഴിയും. തീർച്ചയായും, മക്കൾക്ക് ജന്മം നൽകുകയും ഒരു കുടുംബത്തെ വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാർ ഫലദായകരാകുന്ന പ്രധാന വഴികളിലൊന്നാണ്. മക്കൾക്ക് ജന്മം നൽകാൻ കഴിയാത്തവരും തങ്ങളുടെ വിവാഹജീവിതത്തിലൂടെ ജീവദായകമായ വിധത്തിൽ ഫലം പുറപ്പെടുവിക്കാൻ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. “ജീവദായകമായ” സ്നേഹം പല രീതികളിൽ പ്രകടമാകാം; എങ്കിലും അത് എല്ലായ്പ്പോഴും പങ്കുവയ്ക്കപ്പെടുന്ന പരസ്പരസ്നേഹത്തിന്റെ ഫലമായിരിക്കും.
ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാർ “ഒരു ശരീരമായിത്തീരാൻ” വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് ഉത്പത്തിഗ്രന്ഥം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ ഏകത്വം ദമ്പതികൾക്കും അവർക്കു ജനിക്കുന്ന ഏതൊരു കുഞ്ഞിനും, വാസ്തവത്തിൽ സമൂഹം മുഴുവനും, ശക്തിയുടെയും സുസ്ഥിരതയുടെയും ഉറവിടമാണ്. ഏതൊരു സമൂഹത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനശിലകളിൽ ഒന്നാണ് ദാമ്പത്യത്തിന്റെ ഐക്യം.
പാപപതനത്തിന്റെ ഫലം
വിവാഹം ദൈവത്തിന്റെ ആദിമപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നതിനാലും നമ്മുടെ ആദിമാതാപിതാക്കൾ പാപംചെയ്ത് ദൈവത്തിൽനിന്ന് അകന്നതിനാലും, സൃഷ്ടി മുഴുവനെയുംപോലെ വിവാഹത്തെയും അത് ആഴത്തിൽ ബാധിച്ചു. പാപത്തിന്റെ ഫലമായി എല്ലാത്തരം ക്രമക്കേടുകളും പെട്ടെന്ന് ദാമ്പത്യജീവിതത്തിലേക്കു കടന്നുവന്നു. “ഭിന്നത, ആധിപത്യം പുലർത്താനുള്ള മനോഭാവം, അവിശ്വസ്തത, അസൂയ, സംഘർഷങ്ങൾ” എന്നിവ വിവാഹത്തിലേക്കു കടന്നുവരുന്നതിന് മനുഷ്യകുലം സാക്ഷിയായി (കത്തോലിക്കാസഭയുടെ മതബോധനഗ്രന്ഥം #1606).
പാപപതനത്തിന്റെ ഫലമായി വിവാഹജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ വ്യക്തമാണ്. ദാമ്പത്യജീവിതത്തിന്റെ ആദർശങ്ങൾ പ്രാവർത്തികമാക്കുക എളുപ്പമല്ല; നിരന്തരം ആഴപ്പെടുന്ന സ്നേഹവും പ്രതിബദ്ധതയും അതിന് ആവശ്യമാണ്. പാപം, മനസ്സിലെ മുറിവുകൾ, ഭൂതകാലസ്മരണകൾ, വികാരാവേശം, ക്രമക്കേടുകൾ എന്നിവയെല്ലാം സ്വാഭാവികമായ വിവാഹബന്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിയാകുന്നു. സ്നേഹത്തിലും ഐക്യത്തിലും ഫലദായകതയിലും ജീവിക്കാനുള്ള മഹനീയമായ വിളി നിറവേറ്റുന്നത് അവ ദമ്പതികൾക്ക് ദുഷ്കരമാക്കുന്നു.
എന്നാൽ ദൈവം നമ്മെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല; വിവാഹത്തെയും അവിടുന്ന് ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. അവിടുത്തെ പക്കൽ ഒരു ഉത്തരമുണ്ട്. സ്വാഭാവികമായ ഈ സ്ഥാപനത്തിന് അതിന്റെ പൂർണതയിലെത്താൻ കഴിയേണ്ടതിന് അവിടുന്ന് ഈ ഉത്തരം നൽകുന്നു.
ദൈവത്തിന്റെ ഉത്തരം
മനുഷ്യന്റെ പതനത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ദൈവം കണ്ടു. അതിനാൽ, മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ തലങ്ങളെയും സ്പർശിക്കുന്ന മഹത്തായ ഒരു പദ്ധതി അവിടുന്ന് അവതരിപ്പിച്ചു. തന്റെ പുത്രന്റെ ബലിയുടെ കൃപയാൽ മനുഷ്യകുലത്തെ തന്നോടുള്ള കൂട്ടായ്മയുടെ പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് പുനഃസ്ഥാപിക്കാനാണ് ഈ പദ്ധതി നൽകപ്പെട്ടത്. മനുഷ്യകുലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ദൈവത്തിന്റെ ആദിമ ഉദ്ദേശ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന സ്വാഭാവികമായ ഒരു നന്മയായിട്ടാണ് ഈ പദ്ധതി വിവാഹത്തെ കാണുന്നത്.
മനുഷ്യകുലവുമായി ഒരു പുതിയ ഉടമ്പടി സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ദൈവത്തിന്റെ പദ്ധതി. ഉടമ്പടിയെ ഒരുതരം കരാറായി കാണാം—എന്നാൽ തികച്ചും പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെട്ട കരാറാണത്. അത് വാഗ്ദാനങ്ങൾ പരസ്പരം കൈമാറുന്നതു മാത്രമല്ല, വ്യക്തികൾ പരസ്പരം തങ്ങളെത്തന്നെ നൽകുന്നതുമാണ്. തന്നോടുള്ള പുതിയൊരു ഐക്യത്തിലേക്കും പുതിയൊരു ബന്ധത്തിലേക്കും പ്രവേശിക്കാൻ ദൈവം മനുഷ്യകുലത്തെ ക്ഷണിക്കുന്നു. പഴയനിയമത്തിൽ അരുളിച്ചെയ്തതുപോലെ ഈ ബന്ധത്തിലും ദൈവം പറയുന്നു: “ഞാൻ നിങ്ങളെ എന്റെ സ്വന്തം ജനമായി സ്വീകരിക്കും; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ദൈവമായിരിക്കും” (പുറ 6:7). പഴയനിയമത്തിൽ തന്റെ ജനത്തോടുള്ള ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹം, മോശയിലൂടെ ഇസ്രായേൽക്കാർക്ക് പത്തു കല്പനകൾ നൽകിയതിൽ പൂർണതയിലെത്തി. ഈ കല്പനകൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ഇസ്രായേൽക്കാർ ദൈവത്തോടുള്ള തങ്ങളുടെ വിശ്വസ്തതയും പ്രകടിപ്പിച്ചു.
എന്നാൽ, ഈ പുതിയ ഉടമ്പടിയോട് എല്ലായ്പ്പോഴും വിശ്വസ്തരായിരിക്കാൻ ഇസ്രായേൽജനത്തിനു കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ലെന്ന് വ്യക്തമായി. അവരുടെ പാപങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ദൈവവുമായുള്ള അവരുടെ ബന്ധത്തെയും ബാധിച്ചു. എങ്കിലും ദൈവം അവരെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. ഈ ഉടമ്പടിയെ തികച്ചും പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുമെന്ന് അവിടുന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. പ്രവാചകന്മാരിലൂടെ ഈ ഉടമ്പടി നിയമത്തിനപ്പുറത്തേക്കു കടന്ന്, ദൈവവും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള പുതിയൊരു ആന്തരികബന്ധത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ഉദാഹരണത്തിന്, എസെക്കിയേൽ 11:19–20 ഇപ്രകാരം പറയുന്നു:
ഞാൻ അവർക്ക് മറ്റൊരു ഹൃദയം നൽകുകയും അവരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു പുതിയ ആത്മാവിനെ നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യും. അവരുടെ ശരീരങ്ങളിൽനിന്ന് കല്ലുകൊണ്ടുള്ള ഹൃദയങ്ങൾ നീക്കി മാംസളമായ ഹൃദയങ്ങൾ ഞാൻ നൽകും. അങ്ങനെ അവർ എന്റെ ചട്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ചു നടക്കുകയും എന്റെ നിയമങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ പാലിക്കുകയും ചെയ്യും. അപ്പോൾ അവർ എന്റെ ജനവും ഞാൻ അവരുടെ ദൈവവുമായിരിക്കും.
ദൈവപുത്രന്റെ മനുഷ്യാവതാരത്തിലൂടെയും കുരിശിൽ അവിടുന്ന് സ്വന്തം ജീവൻ ബലിയർപ്പിച്ചതിലൂടെയുമാണ് ഈ പുതിയ ഉടമ്പടി സ്ഥാപിക്കപ്പെടേണ്ടിയിരുന്നത്. ഒന്നാമതായി, നമ്മുടെ മനുഷ്യസ്വഭാവം സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് പുത്രനായ ദൈവം മനുഷ്യസ്വഭാവത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും തികച്ചും പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരർഥത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, മനുഷ്യകുലം ഇപ്പോൾ “ദൈവികമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.” സൃഷ്ടിയുടെ വേളയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ആദിമബന്ധത്തെക്കാൾ മഹത്തരമായ ഒരു പുതിയ ബന്ധം ഇപ്പോൾ ദൈവവും മനുഷ്യകുലവും തമ്മിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മനുഷ്യസ്വഭാവം സ്വീകരിച്ച പുത്രനായ ദൈവം തന്റെ സ്വന്തം മരണത്തിലൂടെ പാപത്തെയും മരണത്തെയും നശിപ്പിച്ചതിനാലും ഈ പുതിയ ബന്ധം സാധ്യമാകുന്നു. പാപത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിലേക്ക് (അതായത്, മരണത്തിലേക്ക്) പ്രവേശിക്കുകയും തുടർന്ന് പുതിയ ജീവിതത്തിലേക്ക് ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് അവിടുന്ന് അവയെ നശിപ്പിച്ചത്. അങ്ങനെ, മനുഷ്യസ്വഭാവത്തെ അവിടുന്ന് പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ഉത്ഥാനത്തിന്റെ പുതിയൊരു അവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പുതിയ ജീവിതത്തിന്റെ ഫലമായി, ക്രിസ്തുവിന്റെ ഹൃദയം തങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ വസിക്കാൻ മനുഷ്യർക്ക് ഇപ്പോൾ കഴിയും. നമുക്ക് ഇപ്പോൾ ക്രിസ്തുവിലും അവിടുത്തേക്ക് നമ്മിലും വസിക്കാം. പുതിയതും രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ഒരു വിധത്തിൽ നാം അവിടുത്തോട് വിവാഹബന്ധത്തിൽ ഒന്നായിരിക്കുന്നു.
ഈ ബന്ധം ആത്യന്തികമായി ഒരു പുതിയ വിവാഹ ഉടമ്പടിയായി മാറുന്നു—ദൈവവും അവിടുത്തെ ജനവും തമ്മിലുള്ള ഗാഢമായ ഐക്യത്തിന്റെ വിവാഹമായി. യേശു മണവാളനും അവിടുത്തെ ജനമായ സഭ മണവാട്ടിയുമായി മാറുന്നു. ഈ പുതിയ ഉടമ്പടി, ഈ പുതിയ ദൈവിക വിവാഹം, ദൈവവുമായുള്ള ആന്തരികമായ ഐക്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും സമ്മതം ക്ഷണിക്കുന്നു. ക്രിസ്തുവിന്റെ ഹൃദയം ഇപ്പോൾ ഓരോ മനുഷ്യഹൃദയത്തെയും പൂർണമായി ഉൾക്കൊള്ളുകയും രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നാം ക്രിസ്തുവിൽ ജീവിക്കുന്നു; അവിടുന്ന് നമ്മിലും ജീവിക്കുന്നു.
പുതിയ ഉടമ്പടിയുടെ ഈ യാഥാർഥ്യം ക്രൈസ്തവജീവിതം മുഴുവന്റെയും അടിസ്ഥാനം മാത്രമല്ല, ഇപ്പോൾ ക്രിസ്തുവിലുള്ള വിവാഹത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനമാണ്. കേവലം സ്വാഭാവികമായ ഒരു വ്യവസ്ഥയായി വിവാഹത്തെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ, പതിച്ച മനുഷ്യസ്വഭാവത്തെ മുഴുവനായും ദൈവം പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു. വിവാഹത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ക്രമത്തെ ഒരു കൂദാശയുടെ അതിസ്വാഭാവിക തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ക്രിസ്തുവിന്റെ മരണത്തിന്റെയും ഉത്ഥാനത്തിന്റെയും ആത്മീയശക്തി ഇപ്പോൾ വിവാഹത്തിനു നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ സ്വാഭാവികബന്ധം കൃപയാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട് ക്രിസ്തുവിലുള്ള പുതിയ ഉടമ്പടിയിൽ പങ്കുചേരുന്നു. എത്ര മഹത്തായതും വിസ്മയഭരിതവുമായ പദ്ധതിയാണ് നമ്മുടെ സ്നേഹനിധിയായ ദൈവം മനുഷ്യകുലത്തിനായി വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്!
പുതിയ ഉടമ്പടിയിലെ ക്രൈസ്തവ വിവാഹം
മാമ്മോദീസ സ്വീകരിച്ച രണ്ടു പേർ വിവാഹ ഉടമ്പടിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, ആ വിവാഹം സ്വയമേവ ഒരു കൂദാശയുടെ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെടുന്നു. ഒരു കൂദാശ എന്ന നിലയിൽ ക്രൈസ്തവ വിവാഹം സമൃദ്ധമായ സത്ഫലങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ദമ്പതികളുടെ ജീവിതത്തിൽ പുതിയതും അഗാധവുമായ ഫലങ്ങൾ ഉളവാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആത്മദാനത്തിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെയും പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് ക്രൈസ്തവ വിവാഹം ദമ്പതികളെ വിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ക്രൈസ്തവ വിവാഹത്തിലെ ഈ ഫലങ്ങളിലും സത്ഫലങ്ങളിലും ചിലത് നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.
ഐക്യം: ഐക്യത്തിനായി നമ്മിലെല്ലാവരിലുമുള്ള ആന്തരികമായ ആഗ്രഹത്തെ തിരിച്ചറിയേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. മനുഷ്യരായ നാം ഐക്യത്തിനായി, പരസ്പരം വ്യക്തിപരമായ ആഴമുള്ള കൂട്ടായ്മയിൽ ജീവിക്കുന്നതിനായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. ഈ ഐക്യത്തിനായി നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിലുള്ള വാഞ്ഛ മായ്ച്ചുകളയാൻ യാതൊരു വഴിയുമില്ല. വളരെ ആഴമുള്ളതും അതുല്യവുമായ ഒരു ഐക്യത്തിൽ പങ്കുചേരാൻ ദൈവം ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാരെ വിളിക്കുന്നു: “ഇരുവരും ഒന്നായിത്തീരാൻ.” അതിനാൽ, ആ ഐക്യത്തിൽ നന്നായി ജീവിക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യജീവിതത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ സംതൃപ്തിയും പൂർണതയും നൽകാൻ വിവാഹത്തിനു കഴിയും. തീർച്ചയായും, ദാമ്പത്യത്തിലെ അസ്വാരസ്യം വലിയ വേദനയുണ്ടാക്കുന്നു; കാരണം, അപ്പോൾ നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളുടെ സ്വാഭാവികമായ അഭിലാഷങ്ങൾ നിറവേറാതെ പോകുന്നു.
ഉൽപത്തിയിൽ വിവരിക്കുന്ന പാപപതനത്തിന്റെ ഫലമായി, വിവാഹത്തിലെ ഐക്യത്തിലേക്കുള്ള ഈ സ്വാഭാവിക വിളി ജീവിക്കാൻ സ്ത്രീപുരുഷന്മാർക്ക് അന്നും ഇന്നും കഴിയുന്നില്ല. അതിനാൽ, വിവാഹത്തെ കൃപയുടെ പുതിയ ഉടമ്പടിയിലേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, ദൈവം ഈ സ്വാഭാവിക വ്യവസ്ഥിതിയിൽ അതിസ്വാഭാവിക കൃപ നിറച്ച് അതിന് ഒരു പുതിയ ശക്തി നൽകുന്നു. യേശു പിതാവുമായി പങ്കിടുന്ന ഐക്യവും സഭ മുഴുവനോടും അവിടുത്തേക്കുള്ള സ്നേഹവും സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ പുലർത്താൻ ദമ്പതികൾ ഇപ്പോൾ ക്രിസ്തുവിൽ ശക്തിപ്പെടുന്നു. വിവാഹം ഇപ്പോൾ ഒരു കൂദാശയാണ്; അത് ഈ പുതിയ കൃപയിൽ പങ്കുചേരുന്നു; അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഐക്യം.
തീർച്ചയായും, ക്രൈസ്തവജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലുമെന്നതുപോലെ, ഈ പുതിയ കൃപ സ്വീകരിക്കാൻ ദമ്പതികൾ നിർബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; തങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉപയോഗിച്ച് അവർക്ക് അതിനെ നിരസിക്കാം. ക്രിസ്തു ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ഐക്യം ജീവിതത്തിൽ യാഥാർഥ്യമാകണമെങ്കിൽ, ഭർത്താവും ഭാര്യയും തങ്ങളുടെ വിവാഹത്തിൽ പുതിയ ഉടമ്പടിയെ പൂർണമായി സ്വീകരിക്കണം.
അവിച്ഛേദ്യത: വിവാഹമെന്ന കൂദാശ ശാശ്വതവും നിലനിൽക്കുന്നതുമായ ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ദൈവം ഒരിക്കൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്താൽ, അവിടുന്ന് അതിൽനിന്നു പിന്മാറുന്നില്ല. ദമ്പതികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ ആവശ്യമായ സ്ഥിരത ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള അടിത്തറ ഈ ശാശ്വതത നൽകുന്നു. ദൈവം അവരെ മക്കളെ നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഒരു കുടുംബത്തെ വളർത്തുന്നതിനാവശ്യമായ സാഹചര്യവും ഇതു നൽകുന്നു.
അവിച്ഛേദ്യത എന്നതിന്റെ അർഥം അതുതന്നെയാണ്. അതിനെ മറികടക്കാൻ ഒരു വഴിയുമില്ല. സാധുവായ ഒരു ക്രൈസ്തവവിവാഹം വേർപെടുത്താനാവില്ല. അത് “മരണം നിങ്ങളെ വേർപെടുത്തുന്നതുവരെ” നിലനിൽക്കുന്നതാണ്. അതായത്, സാധുവായി വിവാഹിതരായ ദമ്പതികൾ സിവിൽ നിയമപ്രകാരം വിവാഹമോചനം നേടിയാലും, സഭ അവരെ അപ്പോഴും വിവാഹിതരായിത്തന്നെ കണക്കാക്കും; യഥാർഥത്തിൽ അവർ അപ്പോഴും വിവാഹിതരായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. വീണ്ടും പറയട്ടെ, ഈ ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കാനാവില്ല.
ഇപ്പോൾ, വിവാഹത്തിന്റെ അസാധുതാപ്രഖ്യാപനങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നുണ്ടാകാം. ചിലർ കത്തോലിക്കാ ദേവാലയത്തിൽ വിവാഹിതരാകുകയും പിന്നീട് വിവാഹമോചനം നേടുകയും സഭയിൽനിന്ന് വിവാഹത്തിന്റെ അസാധുതാപ്രഖ്യാപനം ലഭിച്ചശേഷം കത്തോലിക്കാസഭയിൽ വീണ്ടും വിവാഹിതരാകുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടല്ലോ. ശരിയായി മനസ്സിലാക്കിയില്ലെങ്കിൽ ഇത് ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കാം. ഈ അധ്യായത്തിൽ പിന്നീട് വരുന്ന “വിവാഹസമ്മതം” എന്ന ഭാഗം ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകും. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഇത്രയും അറിഞ്ഞിരിക്കുക: ദമ്പതികൾ സാധുവായ ഒരു ക്രൈസ്തവവിവാഹത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, ആ ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കാനാവില്ല.
വിശ്വസ്തത: വിശ്വസ്തത എന്നാൽ, ദാമ്പത്യസ്നേഹത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ വിവാഹിതർ പരസ്പരം മാത്രമായി തങ്ങളെത്തന്നെ സമർപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ലൈംഗികബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽത്തന്നെ വിശ്വസ്തത അന്തർലീനമാണ്. ലൈംഗികസ്നേഹം ഐക്യത്തിനും സന്താനോൽപാദനത്തിനും വേണ്ടിയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. സന്താനോൽപാദനം നടക്കേണ്ടത് സമർപ്പണവും ശാശ്വതതയുമുള്ള വിവാഹബന്ധത്തിനുള്ളിലാണ്. മക്കൾ ജനിക്കുകയും വളർത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ദൈവം ഉദ്ദേശിച്ച സ്നേഹപൂർണമായ സാഹചര്യം ഇതാണ്.
എന്നാൽ ലൈംഗികബന്ധം ദമ്പതികൾക്കിടയിൽ അഗാധമായ ഐക്യവും ഉളവാക്കുന്നു. വാസ്തവത്തിൽ, വിവാഹവാഗ്ദാനങ്ങളോടൊപ്പം ഈ പ്രവൃത്തിയാണ് വിവാഹ ഉടമ്പടിക്ക് മുദ്രവയ്ക്കുകയും അതിനെ ശാശ്വതമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. ഈ പ്രവൃത്തിയിൽ ഇരുവരും ഒരു ശരീരമായിത്തീരുന്നു. അതിനാൽ, ദാമ്പത്യസ്നേഹം സ്വഭാവത്താൽ ആത്മീയവുമാണ്; അത് ശക്തമായ ഒരു ആത്മീയബന്ധം ഉളവാക്കുന്നു. ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ ശാശ്വത വിവാഹ ഉടമ്പടിക്കുള്ളിൽ മാത്രമേ ആ ബന്ധം പ്രാവർത്തികമാക്കുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യാവൂ.
വിവാഹിതരായ ദമ്പതികളുടെ വിശ്വസ്തത, ദൈവത്തിന് തന്റെ ജനത്തോടുള്ള വിശ്വസ്തതയിൽത്തന്നെ പങ്കുചേരുന്നു. ക്രിസ്തുവിന് സഭയോടുള്ള അചഞ്ചലമായ വിശ്വസ്തതയ്ക്ക് ലോകത്തിന്റെ മുമ്പിൽ ക്രൈസ്തവവിവാഹം സാക്ഷിയായി നിലകൊള്ളുന്നു. മനുഷ്യകുലത്തോടുള്ള യേശുവിന്റെ പുതിയ ഉടമ്പടിയാണ് ദമ്പതികളുടെ വിശ്വസ്തതയുടെ ഉറവിടം. അതുകൊണ്ട് വിവാഹം ലോകത്തിന് ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹത്തിന്റെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും അടയാളമായിത്തീരുന്നു.
പുതിയ ജീവനെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത: പുതിയ ജീവനെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത വിവാഹിതരായ ദമ്പതികൾ ഏറ്റെടുക്കുന്ന അനിവാര്യമായ ഒരു പ്രതിബദ്ധതയാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും, മക്കളെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയാണ് ഇത് അർഥമാക്കുന്നത്. തീർച്ചയായും, പ്രായമോ മറ്റു കാരണങ്ങളോ മൂലം എല്ലാ ദമ്പതികൾക്കും മക്കളുണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ പ്രധാനമായത് സ്വീകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയാണ്. അവർ ഏറ്റെടുക്കുന്ന “അനിവാര്യമായ” ഒരു പ്രതിബദ്ധതയാണ് ഇതെന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടതും പ്രധാനമാണ്. ഇത് അനിവാര്യമായതിനാൽ, ദമ്പതികൾ മക്കളുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത മനഃപൂർവം ഒഴിവാക്കുന്നുവെങ്കിൽ, യഥാർഥത്തിൽ അവർ വിവാഹത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നില്ല. വിവാഹസമ്മതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗത്ത് ഇതിനെപ്പറ്റി കൂടുതൽ പറയും.
വിശുദ്ധിയിൽ വളരാൻ ഒരു സഹായം: “മനുഷ്യൻ ഏകനായിരിക്കുന്നത് നല്ലതല്ല” എന്നതിനാലാണ് ദൈവം വിവാഹം രൂപകൽപന ചെയ്തത്. അതിനാൽ, അവന് “അനുയോജ്യമായ ഒരു തുണയെ” സൃഷ്ടിക്കാൻ ദൈവം തീരുമാനിച്ചു. ക്രൈസ്തവവിവാഹത്തിന്റെ ആദർശമനുസരിച്ച്, രക്ഷയിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാർ പരസ്പരം യഥാർഥ തുണകളാണ്. നല്ല കാലത്തും മോശം കാലത്തും എപ്പോഴും പരസ്പരം തുണയായി നിലകൊള്ളേണ്ടവരെന്ന നിലയിൽ അവർ ദൈവസ്നേഹത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അവർ എല്ലാ വിധത്തിലും സ്ഥിരതയും വിശ്വസനീയതയും കരുതലും കരുണയും സ്നേഹവും ഉള്ളവരാണ്.
ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ പ്രായോഗികവും മാനുഷികവുമായ എണ്ണമറ്റ കാര്യങ്ങളിൽ ദമ്പതികൾ പരസ്പരം “സഹായികൾ” ആണ്. വീട്ടിലെ അനുദിന ചുമതലകളിൽ അവർ പരസ്പരം സഹായിക്കുന്നു; സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങൾ പങ്കുവഹിക്കുന്നു; വൈകാരിക പിന്തുണ നൽകുന്നു; പരസ്പരമുള്ള സന്തോഷങ്ങളിലും ദുഃഖങ്ങളിലും പങ്കുചേരുന്നു; മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ സാധാരണ കാര്യങ്ങളിലും പരസ്പരം ഒപ്പമുണ്ടാകുന്നു. എന്നാൽ, ദമ്പതികൾ പരസ്പരം സഹായികളാകുന്ന അനേകം വഴികളിൽ, വിശുദ്ധിയിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ സഹായികളാകുന്നതിനെക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊന്നുമില്ല. ദൈവവുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ ദമ്പതികൾ പതിവായി പരസ്പരം സഹായിക്കണം. ദൈവസ്നേഹം പരസ്പരം പകർന്നുകൊണ്ടും, കൂടുതൽ നന്നായി ജീവിക്കാൻ പരസ്പരം വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ടും, സ്വന്തം ജീവിതത്തിന് പരസ്പരം ഉത്തരവാദിത്വം പുലർത്താൻ സഹായിച്ചുകൊണ്ടും, ദൈവരാജ്യത്തിന്റെ സന്തോഷങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടുമാണ് അവർ ഇതു ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അഭികാമ്യമായത്, അവർ ഒരുമിച്ചു പ്രാർഥിക്കുകയും പരസ്പരം വിശ്വാസസാക്ഷ്യം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ദമ്പതികളിൽ ഒരാൾ മറ്റേയാളെക്കാൾ ഏറെ പൂർണമായി തന്റെ വിശ്വാസം ജീവിക്കുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ, വിശ്വാസത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ജീവിതപങ്കാളി മറ്റേയാൾക്ക് സ്വർഗത്തിലെത്താനുള്ള വഴിയായേക്കാം. എന്നാൽ, ഇരുവരും പരസ്പരം ദൈവകൃപയുടെ ഉപകരണങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും അഭികാമ്യം.
പരസ്പര വിധേയത്വം: പാപപതനത്തിന് വിധേയമായ മനുഷ്യപ്രകൃതിയിലെ ഒരു പ്രവണതയാണ് മറ്റുള്ളവരുടെമേൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുക എന്നത്. പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ ഈ പ്രവണതയുമായി മല്ലിടുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം നമ്മുടെ കൈയിലായിരിക്കാനും തീരുമാനങ്ങൾ നാംതന്നെ എടുക്കാനും നാം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പലപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെ നിയന്ത്രിക്കാനും നാം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആധിപത്യം പുലർത്താനുള്ള ഈ പ്രവണത പാപപതനത്തിന്റെ ഫലവും പാപകരവുമാണ്. ദാമ്പത്യത്തിലേക്ക് ആധിപത്യം കടന്നുവരുമ്പോൾ ഇത് വിശേഷാൽ ശരിയാണ്. ചരിത്രത്തിലുടനീളം, പല സംസ്കാരങ്ങളിലും പുരുഷന്മാർ ഭാര്യമാരുടെമേൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നതായിരുന്നു പ്രധാന പ്രവണത. പല സംസ്കാരങ്ങളും സ്ത്രീകളെ രണ്ടാംകിട പൗരന്മാരായി പോലും കണക്കാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, തങ്ങളുടേതായ രീതികളിൽ ഭർത്താക്കന്മാരുടെമേൽ ആധിപത്യം പുലർത്താൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് ഭാര്യമാരും ഇതേ കെണിയിൽ വീഴുന്നു. പലപ്പോഴും വികാരങ്ങളെ അതിരുകടന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് ഈ പ്രവണത പ്രധാനമായും പ്രകടമാകുന്നത്.
എന്നാൽ, മറ്റേയാളുടെമേൽ ആധിപത്യം പുലർത്താനുള്ള ഈ പ്രവണത ഏതു രീതിയിൽ പ്രകടമായാലും പരിഹാരം ഒന്നുതന്നെയാണ്. പരസ്പരമുള്ള അന്തസ്സിനെയും, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ദാമ്പത്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന സവിശേഷമായ സ്ത്രീസഹജവും പുരുഷസഹജവുമായ ധർമങ്ങളെയും മാനിച്ചുകൊണ്ട് ഭാര്യയും ഭർത്താവും പരസ്പരം വിധേയരാകുക എന്നതാണ് ആ പരിഹാരം. പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും അനേകം കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തമായും വ്യത്യസ്തരാണ്. അതു നല്ലതുമാണ്; കാരണം ദൈവം നമ്മെ രൂപകല്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് അങ്ങനെയാണ്. അതുകൊണ്ട് പുരുഷത്വത്തിന്റെയും സ്ത്രീത്വത്തിന്റെയും സവിശേഷ ദാനങ്ങൾ ദാമ്പത്യത്തിൽ ജീവിക്കുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും വേണം. യഥാർഥ പുരുഷത്വം ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നതായിരിക്കില്ല; യഥാർഥ സ്ത്രീത്വവും അങ്ങനെയായിരിക്കില്ല. മറിച്ച്, പരസ്പര വിധേയത്വം എന്നതിന്റെ അർഥം ഓരോ ജീവിതപങ്കാളിയും സ്വന്തം പ്രകൃതിക്ക് അനുസൃതമായി മറ്റേയാൾക്ക് വിധേയനാകുകയും മറ്റേയാളോട് ഏറ്റവും വലിയ ആദരവോടെയും അന്തസ്സോടെയും പെരുമാറുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. പ്രായോഗികമായി പറഞ്ഞാൽ, ഈ പരസ്പര വിധേയത്വം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ദാമ്പത്യത്തിൽ മറ്റേയാൾ തന്റെ പുരുഷസഹജമോ സ്ത്രീസഹജമോ ആയ ധർമം നിറവേറ്റാൻ അനുവദിക്കുന്നതിൽ ഒരു ജീവിതപങ്കാളിക്കും ഭയമുണ്ടാകില്ല. ദാമ്പത്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനം പുരുഷൻ എടുത്തേക്കാം; എന്നാൽ ഭാര്യയുടെ ഹൃദയത്തിന് കാതുകൊടുക്കുകയും അത് ഇരുവർക്കും വഴികാട്ടിയാകാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തതിനുശേഷം മാത്രമേ അങ്ങനെ ചെയ്യാവൂ. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഭർത്താവിനെ കുടുംബത്തിന്റെ തലവനായിരിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നതിൽ ഭാര്യയ്ക്ക് ഭയമുണ്ടാകില്ല. കാരണം, അദ്ദേഹത്തിൽനിന്ന് അവൾക്ക് പൂർണമായ ആദരവ് അനുഭവപ്പെടുന്നു; സ്ത്രീസഹജമായ ഹൃദയം എന്ന അവളുടെ ദാനം ഭർത്താവിന് വഴികാട്ടുന്ന പ്രകാശമായിത്തീരുകയും ചെയ്യുന്നു.
തങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ദാനങ്ങൾക്കും ധർമങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായി സ്നേഹവും പരസ്പര വിധേയത്വവും ജീവിക്കാൻ ദൈവം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വഴി കണ്ടെത്തുവാൻ ദമ്പതികൾ അനുദിനം പരിശ്രമിക്കണം. ഇതു ചെയ്യുക പ്രയാസമാണ്; എങ്കിലും നല്ലതും വിശുദ്ധവുമായ ഏതൊരു ദാമ്പത്യത്തിന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ ഇത് ഉണ്ടായിരിക്കണം. സ്ത്രീയും പുരുഷനും ഒന്നായി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് ഈ പരസ്പരപൂരകത ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായ കൃപ വിവാഹകൂദാശ നൽകും.
വിവാഹസമ്മതം
പുതിയ ഉടമ്പടിയിലെ ക്രൈസ്തവ വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വിശദീകരണത്തിനുശേഷം, ഇനി നമുക്ക് വിവാഹസമ്മതത്തെക്കുറിച്ച് പരിശോധിക്കാം. ഈ സമ്മതമാണ് യഥാർഥത്തിൽ വിവാഹകൂദാശ സാധിതമാക്കുകയും വിവാഹത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ ഫലങ്ങളും പ്രഭാവങ്ങളും ഉളവാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. സമ്മതം പൂർണവും സ്വതന്ത്രവുമായിരിക്കണം. ബലപ്രയോഗം, ഭയം, കൃത്രിമമായി സ്വാധീനിക്കൽ, സമ്മർദം തുടങ്ങിയവ സമ്മതത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെയും അതുവഴി വിവാഹത്തെത്തന്നെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. മറുവശത്ത്, സ്വതന്ത്രവും പൂർണവുമായ സമ്മതം ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ മുൻവിഭാഗത്തിൽ വിവരിച്ച വിവാഹത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ ഫലങ്ങൾ ഉളവാക്കുന്നു. സ്ഥിരവും നിലനിൽക്കുന്നതുമായ ഒരു വിവാഹം സാധിതമാക്കാൻ സമ്മതത്തിന് എന്തെല്ലാം ആവശ്യമാണെന്നു മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി, നമുക്ക് അതിനെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പരിശോധിക്കാം.
സ്വതന്ത്ര സമ്മതം: വിവാഹത്തിൽ വധൂവരന്മാർ നൽകുന്ന സമ്മതം സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണം. വിവാഹത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനുള്ള തീരുമാനം എടുക്കുമ്പോൾ ഇരുവരിൽ ആരുടെയെങ്കിലുംമേൽ അമിതമായ സമ്മർദം ചെലുത്തുന്ന ഒന്നും ഉണ്ടാകരുത് എന്നതാണ് സ്വതന്ത്ര സമ്മതത്തിന്റെ അർഥം. അവർക്ക് സുബോധം ഉണ്ടായിരിക്കണം; തങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്ന പ്രതിബദ്ധതയുടെ ഗൗരവം പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കുകയും വേണം. തികച്ചും സ്വതന്ത്രമായ ഇച്ഛയാൽ എടുത്ത തീരുമാനത്തിലൂടെയായിരിക്കണം അവർ ആ പ്രതിബദ്ധത ഏറ്റെടുക്കേണ്ടത്. സമ്മർദം, കൃത്രിമമായി സ്വാധീനിക്കൽ, ഭയം, പക്വതയില്ലായ്മ, മയക്കുമരുന്നിനോ മദ്യത്തിനോ ഉള്ള അടിമത്തം തുടങ്ങിയവ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.
ഉദാഹരണത്തിന്, “നിർബന്ധിത വിവാഹം” എന്ന ആശയം സ്വതന്ത്ര സമ്മതത്തിനുള്ള ഒരു യഥാർഥ അപകടം വ്യക്തമാക്കുന്നു. വിവാഹിതരല്ലാത്ത ഒരു സ്ത്രീയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ സ്ത്രീ ഗർഭിണിയാകുന്നു എന്നു കരുതുക. പെട്ടെന്ന്, അവരിൽ ഒരാൾക്കോ ഇരുവർക്കുമോ വിവാഹിതരാകാൻ വലിയ സമ്മർദം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലും ശരിയായ കാരണങ്ങളാൽ വിവാഹിതരാകാൻ സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനിക്കുക തികച്ചും സാധ്യമാണ്. എന്നാൽ, വിവാഹം കഴിച്ചേ “മതിയാകൂ” എന്നതിനാൽ ഒരാളോ ഇരുവരുമോ വിവാഹിതരാകാൻ തീരുമാനിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതൊരു പ്രശ്നമാണ്. സമ്മർദം അനുഭവപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് വിവാഹിതരാകാൻ തീരുമാനിക്കുന്നത് വിവാഹത്തെത്തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. അത് യഥാർഥത്തിൽ വിവാഹം അസാധുവാകാൻ ഇടയാക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം; അതായത്, വിവാഹബന്ധം യഥാർഥത്തിൽ ഒരിക്കലും സ്ഥാപിതമാകുന്നില്ല.
വിവാഹം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലാതിരിക്കുന്നതിന്റെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ് പക്വതയില്ലായ്മ. ഉദാഹരണത്തിന്, പ്രണയത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലെ അതിതീവ്രമായ വികാരങ്ങളുടെ ഫലമായി ഒരു സ്ത്രീയും പുരുഷനും പെട്ടെന്ന് വിവാഹിതരാകാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു എന്നു കരുതുക. അവർ വളരെ ചെറുപ്പവും പക്വതയില്ലാത്തവരുമാണ്; തങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്ന പ്രതിബദ്ധതയുടെ ആഴം അവർ യഥാർഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല. വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച് യഥാർഥവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താനുള്ള അവരുടെ കഴിവിനെ പക്വതയില്ലായ്മയും വികാരങ്ങളും മങ്ങലേൽപ്പിച്ചേക്കാം. മയക്കുമരുന്നിനും മദ്യത്തിനും അടിമയായിരിക്കുമ്പോൾ വിവാഹത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരാളുടെ കാര്യത്തിലും ഇതുതന്നെ സംഭവിക്കാം. വിവാഹബന്ധം രൂപപ്പെടുന്നതിന് ആവശ്യമായ തലത്തിലുള്ള സ്വതന്ത്രമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താൻ കഴിയാത്തവിധം ആ ആസക്തികൾ വ്യക്തിയുടെ വ്യക്തമായ ചിന്താശേഷിയെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയേക്കാം.
സമ്പൂർണ്ണ സമ്മതം: വിവാഹത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കാൻ സ്ത്രീയും പുരുഷനും നൽകുന്ന സ്വതന്ത്രമായ സമ്മതം സമ്പൂർണ്ണവുമായിരിക്കണം. വിവാഹം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന എല്ലാറ്റിനും അവർ സ്വതന്ത്രമായി തങ്ങളെത്തന്നെ സമർപ്പിക്കണം എന്നാണ് ഇതിനർഥം. പ്രത്യേകിച്ച്, മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ അവർ പൂർണ്ണമായി ഉദ്ദേശിക്കണം: 1) വിശ്വസ്തത; 2) സ്ഥിരത; 3) മക്കളെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത. വിവാഹത്തിന്റെ ഈ മൂന്ന് “ലക്ഷ്യങ്ങൾ” അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. അതായത്, വിവാഹവാഗ്ദാനങ്ങൾ ഏറ്റുചൊല്ലുമ്പോൾ, വിവാഹത്തിന്റെ ഈ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളോടും പൂർണ്ണമായി തുറവുള്ളവരായിരിക്കാനുള്ള ആന്തരികമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അവർ നടത്തണം.
മക്കളുണ്ടാകാൻ പ്രായമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയും പുരുഷനും തങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും മക്കൾ വേണ്ടെന്ന് മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കുന്നത് സമ്പൂർണ്ണ സമ്മതത്തിന്റെ അഭാവത്തിനുള്ള വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. മക്കളുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത മനഃപൂർവം ഒഴിവാക്കുന്ന തീരുമാനം യഥാർഥത്തിൽ വിവാഹബന്ധം രൂപപ്പെടുന്നതിനെത്തന്നെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, വിവാഹത്തിന്റെ അത്യന്താപേക്ഷിതമായ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഒഴിവാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതിലൂടെ വിവാഹത്തിനെതിരായിത്തന്നെയുള്ള ഒരു ഉദ്ദേശ്യമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
വിവാഹ അസാധുതാപ്രഖ്യാപനങ്ങൾ: ചിലപ്പോൾ വിവാഹങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുകയും സിവിൽ വിവാഹമോചനത്തിൽ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ, വിവാഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെയും പ്രബോധനത്തിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ തങ്ങളുടെ വിവാഹബന്ധം സഭയെക്കൊണ്ട് പരിശോധിപ്പിക്കേണ്ടത് ദമ്പതികൾക്ക് പ്രധാനമാണ്. ഈ നടപടിക്രമത്തെയാണ് വിവാഹ അസാധുതാപ്രഖ്യാപനം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
വിവാഹമോചനം അനുഭവിച്ച ദമ്പതികൾക്ക് വിവാഹ അസാധുതാപ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഏറെ സൗഖ്യദായകവും സഹായകരവുമാകാം. വിവാഹബന്ധത്തെ സത്യത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഈ നടപടിക്രമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്നതിനാലാണ് അവ സൗഖ്യദായകമാകുന്നത്. സമ്മതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണതയും സ്വാതന്ത്ര്യവും വിവാഹത്തിന്റെ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളും ഒരർഥത്തിൽ വിചാരണയ്ക്കു വിധേയമാക്കപ്പെടുന്നു. വിവാഹബന്ധം യഥാർഥത്തിൽ രൂപപ്പെട്ടിരുന്നോ, ഇല്ലയോ? തുടക്കംമുതൽത്തന്നെ വിവാഹത്തിൽ അത്യന്താപേക്ഷിതമായ എന്തെങ്കിലും കുറവുണ്ടായിരുന്നോ? നമ്മുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെയും വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സഭയുടെ പ്രബോധനങ്ങളുടെയും വെളിച്ചത്തിൽ ഈ ചോദ്യങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യണം. വിവാഹ അസാധുതാപ്രഖ്യാപനത്തിനുള്ള നടപടിക്രമത്തിൽ, വിവാഹമോചിതരായ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളോ ഇരുവരുമോ തങ്ങളുടെ വിവാഹബന്ധത്തിന്റെ സാധുതയെക്കുറിച്ച് പരിശോധിച്ച് വിധി പറയാൻ സഭയെ ക്ഷണിക്കുന്നു. ഈ നടപടിക്രമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നത് വേദനാജനകമായേക്കാമെങ്കിലും, മിക്കവാറും എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ഒടുവിൽ അത് സൗഖ്യദായകമാകുന്നു. സഭ തങ്ങളെ ശ്രവിക്കുകയും കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തത നേടാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ആ വ്യക്തികൾ അറിയുന്നതിനാലാണ് അത് സൗഖ്യദായകമാകുന്നത്.
വിവാഹബന്ധം സമഗ്രമായി വിശകലനം ചെയ്തശേഷം, സഭ രണ്ടു വിധികളിൽ ഒന്നു നൽകുന്നു. ആ ബന്ധം നിലവിലുണ്ടെന്നോ ഇല്ലെന്നോ സഭ പ്രഖ്യാപിക്കും. രണ്ടാമത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ, അസാധുതാവിധി പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. അതായത്, വിവാഹത്തിന്റെ ആരംഭംമുതൽത്തന്നെ സമ്മതത്തിൽ അത്യന്താപേക്ഷിതമായ എന്തോ ഒന്ന് ഇല്ലായിരുന്നുവെന്ന് സഭ കണ്ടെത്തി എന്നർഥം. അതിനാൽ, വിവാഹബന്ധം ഒരിക്കലും രൂപപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. തത്ഫലമായി, ആ വ്യക്തികൾക്ക് വിവാഹത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു; കത്തോലിക്കാസഭയിൽ അവർക്ക് വിവാഹിതരാകാം.
വിവാഹ അസാധുതാപ്രഖ്യാപനങ്ങൾ കത്തോലിക്കാ വിവാഹമോചനത്തിന്റെ ഒരു രൂപമല്ല. കാരണം, സാധുവായി വിവാഹിതരായ രണ്ടു വ്യക്തികളെ വേർപെടുത്താൻ സഭയ്ക്ക് അധികാരമില്ല. മറിച്ച്, വിവാഹബന്ധം നിലവിലുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നു വ്യക്തമാക്കാൻ മാത്രമാണ് അസാധുതാപ്രഖ്യാപനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
കൂദാശയാണോ അല്ലയോ
വിവാഹത്തെ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാൻ, ആദ്യം വിവാഹത്തിന്റെ വിവിധ തരങ്ങളെക്കുറിച്ച് കുറച്ചുകൂടി വ്യക്തത നൽകേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. വിവാഹത്തിലെ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസം അത് ഒരു കൂദാശയാണോ അല്ലയോ എന്നതാണ്. അതിനുശേഷം, രണ്ടു കത്തോലിക്കർ തമ്മിലുള്ള വിവാഹം, ഒരു കത്തോലിക്കനും കത്തോലിക്കേതര ക്രൈസ്തവനും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം, രണ്ടു കത്തോലിക്കേതര ക്രൈസ്തവർ തമ്മിലുള്ള വിവാഹം എന്നിവയും നാം പരിശോധിക്കും.
സ്വാഭാവിക ക്രമത്തിലെ വിവാഹം: ഈ അധ്യായത്തിൽ നേരത്തേ വിശദീകരിച്ചതുപോലെ, വിവാഹം ദൈവത്തിന്റെ ആദിമ ഉദ്ദേശ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു; അതിനാൽ അത് സ്വാഭാവിക ക്രമത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇരുവരും മാമ്മോദീസ സ്വീകരിച്ചവരായ ദമ്പതികളുടെ കാര്യത്തിൽ, യേശു വിവാഹത്തെ കൃപയുടെ ക്രമത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി ഒരു കൂദാശയാക്കി. എന്നാൽ, ഒരാളോ ഇരുവരുമോ മാമ്മോദീസ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, ആ വിവാഹം ഒരു കൂദാശയല്ല; എങ്കിലും അത് സ്വാഭാവിക ക്രമത്തിലുള്ള വിവാഹംതന്നെയാണ്.
എന്താണ് വ്യത്യാസം? ഈ അധ്യായത്തിൽ നേരത്തേ വിവരിച്ചതുപോലെ, സ്വാഭാവിക ക്രമത്തിലുള്ള വിവാഹത്തിലും ദമ്പതികളുടെ സ്വതന്ത്രമായ സമ്മതത്താൽ ഒരു ബന്ധം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈ സമ്മതവും സ്വതന്ത്രവും പൂർണ്ണവുമായിരിക്കണം; വിവാഹത്തിന്റെ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളും അതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുകയും വേണം. എന്നാൽ, ഒരു കൂദാശയായിരിക്കുന്നതിനു പകരം സ്വാഭാവിക ക്രമത്തിലുള്ളതായിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, ആ വിവാഹത്തിൽ കൂദാശയുടെ കൃപ സന്നിഹിതമല്ല എന്നു മാത്രമാണ്. ദൈവം സന്നിഹിതനല്ല എന്നല്ല അതിനർത്ഥം; കൂദാശയുടെ സവിശേഷമായ കൃപ സന്നിഹിതമല്ല എന്നു മാത്രമാണ്. ഉത്തമമായ നിലയിൽ, ആ വിവാഹത്തിലേക്കും ദൈവത്തെ ക്ഷണിക്കണം; ദാമ്പത്യജീവിതത്തിൽ ദൈവസ്നേഹം ദമ്പതികൾക്ക് തുണയാകുകയും വേണം. ഭാവിയിൽ ഇരുവരും മാമ്മോദീസ സ്വീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആ സ്വാഭാവിക വിവാഹബന്ധം തനിയെ ഒരു കൂദാശയുടെ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെടുന്നു. കൂദാശാജീവിതത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടമാണ് മാമ്മോദീസ; അതിനാൽ, ഈ കൂദാശാകൃപയിൽ പങ്കുചേരാൻ അത് വിവാഹത്തെ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു.
വിവാഹം ഒരു കൂദാശയായി: ഇരുവരും മാമ്മോദീസ സ്വീകരിച്ചവരാണെങ്കിൽ, അവരുടെ വിവാഹം തനിയെ ഒരു കൂദാശയാകുന്നു. രണ്ടു കത്തോലിക്കർ തമ്മിലോ, ഒരു കത്തോലിക്കനും കത്തോലിക്കനല്ലാത്ത ഒരു ക്രൈസ്തവനും തമ്മിലോ, കത്തോലിക്കരല്ലാത്ത രണ്ടു ക്രൈസ്തവർ തമ്മിലോ വിവാഹം നടക്കുമ്പോൾ ഇതാണ് സ്ഥിതി. വാസ്തവത്തിൽ, കത്തോലിക്കരല്ലാത്ത രണ്ടു ക്രൈസ്തവർ സമാധാന ന്യായാധിപന്റെ മുമ്പാകെ വിവാഹിതരായാൽപ്പോലും, അവരുടെ വിവാഹം ഒരു കൂദാശതന്നെയാണ്. കത്തോലിക്കാ ആചാരക്രമമനുസരിച്ച് സഭയിൽ തങ്ങളുടെ വിവാഹവാഗ്ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കപ്പെടണമെന്ന സഭയുടെ നിബന്ധന കത്തോലിക്കർക്കു മാത്രമാണ് ബാധകമായിട്ടുള്ളത്. സമ്മതം സ്വതന്ത്രവും പൂർണ്ണവുമായിരിക്കുന്നിടത്തോളം, മറ്റെല്ലാ വിവാഹങ്ങളും വിവാഹമെന്ന വ്യവസ്ഥാപിതബന്ധമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗാർഹികസഭ
വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച് അവസാനമായി എടുത്തുപറയേണ്ട ഒരു കാര്യം, കൂദാശയായ വിവാഹം ഒരു “ഗാർഹിക സഭ” സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്ന ധാരണയാണ്. കുടുംബം വിശുദ്ധിയുടെയും ഐക്യത്തിന്റെയും ഇടമായിരിക്കണമെന്നതാണ് ദൈവത്തിന്റെ പദ്ധതി. സഭയുടെയും സമൂഹം മുഴുവന്റെയും അടിസ്ഥാന ഘടകമാണ് കുടുംബം.
കുടുംബത്തിൽ കുട്ടികൾ പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നു, ദമ്പതികൾ ശക്തിപ്പെടുന്നു, മറ്റു ബന്ധുക്കൾക്ക് തങ്ങളും അതിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന ബോധം ലഭിക്കുന്നു, ദൈവം വെളിപ്പെടുന്നു. ദൈവത്തിൽനിന്നുള്ള യഥാർത്ഥ ദാനമായും ദൈവസാന്നിധ്യത്തിന്റെയും നമ്മെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന കൃപയുടെയും യഥാർത്ഥ ഉറവിടമായും കുടുംബത്തെ കാണണം.
ഗാർഹിക സഭയായ കുടുംബം എല്ലാവരെയും സ്വീകരിക്കാൻ തുറവുള്ളതായിരിക്കുകയും എല്ലാവരിലേക്കും വ്യാപിക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്വന്തമായി കുടുംബമില്ലാത്ത അവിവാഹിതരെ കുടുംബങ്ങളിൽ ഉൾക്കൊള്ളണം. സൗഹൃദങ്ങളിലൂടെയും ഇങ്ങനെ ഉൾക്കൊള്ളപ്പെടുന്നതിലൂടെയും, തങ്ങൾ ദൈവത്തിന്റെ ഏക ദൈവിക കുടുംബത്തിൽ മാത്രമല്ല, ഓരോ ഗാർഹിക സഭയിലും ദൈവത്തിന്റെ കുടുംബം വ്യക്തമായി പ്രകടമാകുന്ന ആ കുടുംബങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുന്നവരാണെന്ന് എല്ലാവർക്കും അനുഭവപ്പെടണം.
അടുത്തത്: അധ്യായം 10 – പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ഒരു ആമുഖം
ഉള്ളടക്കപ്പട്ടികയിലേക്കു മടങ്ങുക
ഇ-പുസ്തകമായും & പേപ്പർബാക്ക് പതിപ്പായും ലഭ്യമാണ്
Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble
