โAng pakigsaad sa kaminyoon, diin ang usa ka lalaki ug usa ka babaye nagtukod tali kanila og panag-uban alang sa tibuok kinabuhi, pinaagi sa kinaiya niini gitumong ngadto sa kaayohan sa magtiayon ug sa pagpanganak ug pag-edukar sa ilang mga anak; kining pakigsaad tali sa mga binunyagan gibayaw ni Kristo nga Ginoo ngadto sa dignidad sa usa ka Sakramentoโ (ย CIC, can. 1055 ยง 1; cf. GS 48 ยง 1). (CCC #1601)
Ang kaminyoon gituyo nga mahimong labing lig-on nga institusyon sa matag katilingban. Alang sa uban, kini ang labing mahimayaon ug makapatagbaw nga relasyon sa ilang kinabuhi. Ikasubo, alang sa uban, ang kaminyoon mahimong magbilin og lawom nga mga samad ug kasakit. Kining kapitulo maghisgot sa kaminyoon sumala sa laraw ug panglantaw sa Dios. Bisan tuod ang Kristohanong Kaminyoon nagbutang og taas nga sumbanan alang sa mga magtiayon, sama sa bisan unsang gasa gikan sa Dios, kining sumbanana nagkinahanglan og pagsabot, gugma ug paglahutay. Magsugod kita sa orihinal nga tuyo ug laraw sa Dios.
Ang Laraw ug Katuyoan sa Dios alang sa Kaminyoon
Ang una ug labing makapainteres nga kamatuoran bahin sa kaminyoon mao nga gitukod kini sa Dios sukad pa gayod sa sinugdanan sa paglalang sa lalaki ug babaye. Kabahin kini sa kinaiyahan. Nagpasabot kini nga, dili sama sa ubang mga Sakramento, nag-una kini sa mga Sakramento. Nakagamot kini sa โhan-ay sa kinaiyahan.โ
Sukad pa gayod sa sinugdanan, gituyo sa Dios nga ang lalaki ug babaye mosulod sa usa ka pakighiusa sa usag usa:
Gilalang sa Dios ang katawhan sumala sa Iyang dagway;
sumala sa dagway sa Dios Iyang gilalang sila;
lalaki ug babaye Iyang gilalang sila.
Gipanalanginan sila sa Dios ug miingon ang Dios kanila: Panganak kamo ug pagdaghan; pun-a ang yuta ug ipailalom kini sa inyong pagbuot. Dumalaha ang mga isda sa dagat, ang mga langgam sa kahanginan, ug ang tanang buhing butang nga nagkamang sa yuta. (Gn 1:27โ28)
Ginganlan sa lalaki ang tanang binuhing mga mananap, ang tanang langgam sa kahanginan, ug ang tanang ihalas nga mga mananap; apan walay usa kanila nga nahimong katabang nga angay alang sa lalaki.
Busa gipakatulog sa GINOO nga Dios ang lalaki og hinanok, ug samtang natulog siya, gikuha Niya ang usa sa iyang mga gusok ug gitakpan og unod ang dapit nga gikuhaan niini. Unya gihulma sa GINOO nga Dios nga usa ka babaye ang gusok nga Iyang gikuha gikan sa lalaki. Sa dihang gidala Niya ang babaye ngadto sa lalaki, miingon ang lalaki:
โKini na gayod, sa kataposan, ang bukog sa akong mga bukog
ug unod sa akong unod;
Kini pagatawgon og โbabaye,โ
kay gikan sa lalaki kini gikuha.โ
Mao nga ang lalaki mobiya sa iyang amahan ug inahan ug mounong sa iyang asawa, ug silang duha mahimong usa ka lawas.
Ang lalaki ug ang iyang asawa pulos hubo, apan wala sila mobati og kaulaw. (Gn 2:20โ25)
Kining mga teksto sa Balaang Kasulatan nagpadayag nga ang lalaki ug babaye gilalang alang sa usag usa, aron mahiusa sila sa kaminyoon. Kinahanglanon gayod nga magsugod kita sa โhan-ay sa kinaiyahanโ aron masabtan sa hustong paagi ang kaminyoon isip kabahin sa orihinal nga laraw sa Dios.
Ang pagkalalang sumala sa dagway ug pagkasama sa Dios nagpadayag, taliwala sa daghang ubang butang, nga ang mga tawo adunay katakos sa paghigugma ug paghiusa. Aduna silay katakos sa paghatag sa ilang kaugalingon ngadto sa lain, sa pagdawat sa lain, sa pag-ila sa lain, sa paghigugma sa lain, ug, diha nianang gugma sa usag usa, sa pagkahimong โmabungahon.โ Siyempre, ang pagpanganak ug pagpadako sa usa ka pamilya maoy usa ka mahinungdanong paagi diin ang bana ug asawa mahimong mabungahon. Bisan kadtong dili makaanak gitawag sa pagpamunga gikan sa ilang kaminyoon sa paagi nga naghatag og kinabuhi. Ang gugma nga โnaghatag og kinabuhiโ mahimong makita sa nagkalainlaing paagi, apan kanunay kining bunga sa gugma nga gipaambit sa usag usa.
Ang Basahon sa Genesis nagpadayag nga ang bana ug asawa gitawag nga โmahimong usa ka lawas.โ Kining pagkausa maoy tinubdan sa kusog ug kalig-on alang sa magtiayon, alang sa bisan kinsang mga anak nga matawo kanila, ug, sa pagkatinuod, alang sa tibuok katilingban. Ang panaghiusa sa kaminyoon maoy usa sa mga sukaranang patukoranan sa tibuok katilingban.
Ang Epekto sa Pagkahulog sa Sala
Tungod kay ang kaminyoon kabahin sa orihinal nga laraw sa Dios, ug tungod kay ang atong unang mga ginikanan nakasala ug mitalikod sa Dios, ang kaminyoon mismo naapektuhan pag-ayo sama sa tibuok kabuhatan. Sa kalit, misulod sa kinabuhing minyo ang tanang matang sa kagubot isip sangpotanan sa sala. Nakita sa katawhan nga misulod sa kaminyoon ang โpanagbangi, usa ka espiritu sa pagpanghawod, pagkadili matinud-anon, pangabugho, ug mga panagsumpakiโ (CCC #1606).ย ย
Klaro ang mga kalisdanan sa kaminyoon nga miresulta sa pagkahulog sa sala. Lisod kab-oton ang mga sumbanan sa kinabuhing minyo ug nagkinahanglan kini og gugma ug pasalig nga padayon nga nagkalawom. Ang sala, kasakit, mga handomanan sa nangagi, hilabihang mga pagbati ug kagubot pulos naghagit sa natural nga bugkos sa kaminyoon ug nakapalisod sa mga magtiayon sa pagkinabuhi sa mahimayaong bokasyon sa gugma, panaghiusa ug pagkamabungahon nga ilang gitawag sa pagtuman.
Apan wala kita biyai sa Dios ug wala usab Niya biyai ang kaminyoon. Siya adunay tubag ug nagtanyag niini nga tubag aron kining natural nga institusyon makaabot sa iyang kahingpitan.
Ang Tubag sa Dios
Nakita sa Dios ang mga epekto sa pagkahulog sa tawo sa sala ug, tungod niini, Iyang gipaila ang usa ka mahimayaong laraw nga nakaapekto sa tanang bahin sa kinabuhi sa tawo ug gihatag aron ipahiuli ang katawhan ngadto sa usa ka bag-ong ang-ang sa pakighiusa uban Kaniya pinaagi sa grasya sa Sakripisyo sa Iyang Anak. Kining larawa nag-ila sa kaminyoon isip usa ka natural nga kaayohan nga kabahin sa orihinal nga tuyo sa Dios alang sa katawhan.ย ย
Ang laraw sa Dios mao ang pagtukod og usa ka bag-ong pakigsaad uban sa katawhan. Ang usa ka pakigsaad mahimong isipon nga usa ka matang sa kontrataโapan usa ka kontrata nga gibayaw ngadto sa usa ka bug-os nga bag-ong ang-ang. Dili lamang kini pagbayloay og mga saad kondili paghatagay sa kaugalingong mga persona. Gidapit sa Dios ang katawhan sa pagsulod sa usa ka bag-ong pakighiusa uban Kaniya, usa ka bag-ong relasyon diin ang Dios nagpahayag, sama sa Iyang gihimo sa Daang Tugon, โDawaton Ko kamo isip Akong kaugalingong katawhan, ug Ako mahimong inyong Diosโ (Ex 6:7). Ang gugma sa Dios alang sa Iyang katawhan sa Daang Tugon midangat sa kinapungkayan niini sa paghatag sa Dios sa Napulo ka Sugo ngadto sa mga Israelita pinaagi kang Moises. Sa baylo, ang pagtuman sa mga Israelita niining mga Sugo nagpahayag sa ilang pagkamatinud-anon sa Dios.ย ย
Apan, nahimong tin-aw nga ang katawhan sa Israel dili kanunay makamatinud-anon niining bag-ong pakigsaad. Ang ilang relasyon sa Dios nakaagom sa mga sangpotanan sa ilang mga sala. Apan wala sila biyai sa Dios. Misaad Siya nga dad-on kining pakigsaad ngadto sa usa ka bug-os bag-ong ang-ang. Diha sa mga Propeta, kining pakigsaad milapas pa sa balaod ug nagtutok sa usa ka bag-ong sulodnong relasyon tali sa Dios ug sa tawo. Pananglitan, ang Ezequiel 11:19โ20 nag-ingon:
Ug hatagan Ko sila og laing kasingkasing ug butangan Ko sila og bag-ong espiritu sa ilang sulod. Kuhaon Ko gikan sa ilang mga lawas ang mga kasingkasing nga bato, ug hatagan Ko sila og mga kasingkasing nga unod, aron magkinabuhi sila sumala sa Akong mga lagda, nga magmatngon sa pagtuman sa Akong mga sugo. Sa ingon, sila mahimong Akong katawhan, ug Ako mahimong ilang Dios.
Kining Bag-ong Pakigsaad tukoron pinaagi sa Pagpakatawo sa Anak sa Dios ug sa Sakripisyo sa Iyang kinabuhi didto sa Krus. Una, pinaagi sa pagsagop sa atong tawhanong kinaiyahan, ang Dios Anak nagpasig-uli ug nagpataas sa tawhanong kinaiyahan ngadto sa usa ka bug-os bag-ong ang-ang. Ang katawhan karon, ingnon ta, โgihimong diosnon.โ Adunay bag-ong bugkos nga natukod tali sa Dios ug sa katawhan nga labaw pa sa orihinal nga bugkos nga natukod sa paglalang.
Kining bag-ong bugkos nahimong posible usab tungod kay ang Dios Anak, human mosagop sa tawhanong kinaiyahan, mipukan sa sala ug kamatayon pinaagi sa Iyang kaugalingong kamatayon. Gipukan Niya kini pinaagi sa pagsulod sa mga sangpotanan sa sala (nga mao ang kamatayon) ug dayon pinaagi sa pagkabanhaw ngadto sa bag-ong kinabuhi. Sa ingon, Iyang gipasig-uli ug gipataas ang tawhanong kinaiyahan ngadto sa usa ka bag-ong nabanhaw nga kahimtang. Tungod niining bag-ong kinabuhi, ang katawhan mahimo na karong adunay kasingkasing ni Cristo nga nagpuyo sa ilang sulod. Mahimo na kitang magkinabuhi diha kang Cristo ug Siya dinhi kanato. Nahiusa kita Kaniya sama sa kaminyoon sa usa ka bag-o ug makapausab nga paagi.
Kining bugkos sa kataposan nahimong usa ka bag-ong pakigsaad sa kaminyoon, usa ka kaminyoon sa suod nga panaghiusa tali sa Dios ug sa Iyang katawhan. Si Jesus nahimong Pamanhonon, ug ang Iyang katawhan, ang Simbahan, nahimong pangasaw-onon. Kining Bag-ong Pakigsaad, ang bag-ong Diosnong Kaminyoon, nagdapit sa matag tawo sa paghatag sa iyang pagtugot sa pagsulod sa usa ka sulodnong panaghiusa uban sa Dios. Ang kasingkasing ni Cristo karon bug-os nga naglukop ug nag-usab sa matag tawhanong kasingkasing. Nagkinabuhi kita diha kang Cristo, ug Siya nagkinabuhi dinhi kanato.
Kining kamatuoran sa Bag-ong Pakigsaad dili lamang mao ang sukaranan sa tibuok Kristohanong kinabuhi, kondili mao na usab karon ang sukaranan sa kaminyoon diha kang Cristo. Ang kaminyoon dili maluwas isip usa lamang ka natural nga institusyon. Busa, gipataas sa Dios ang tibuok tawhanong kinaiyahan nga nahulog sa sala ngadto sa usa ka bag-ong ang-ang. Naglakip kini sa pagpataas sa natural nga kahusay sa kaminyoon ngadto sa labaw-sa-kinaiyahang ang-ang sa usa ka sakramento. Ang kaminyoon karon gitugahan sa espirituhanong gahom sa kamatayon ug pagkabanhaw ni Cristo. Kining natural nga bugkos gipataas pinaagi sa grasya aron makaambit sa Bag-ong Pakigsaad diha kang Cristo. Pagkahimayaon ug pagkahalangdon sa laraw nga gipadayag sa atong mahigugmaong Dios alang sa katawhan!
Kristohanong Kaminyoon diha sa Bag-ong Pakigsaad
Sa dihang ang duha ka binunyagang tawo mosulod sa Pakigsaad sa Kaminyoon, kining kaminyoon awtomatikong gipataas ngadto sa ang-ang sa usa ka sakramento. Isip usa ka sakramento, ang Kristohanong Kaminyoon nagpatungha og dagayang maayong mga bunga ug adunay bag-o ug lawom nga mga epekto sa magtiayon. Ang Kristohanong Kaminyoon nagtawag usab sa magtiayon ngadto sa usa ka bag-ong ang-ang sa paghatag sa kaugalingon ug sa pagkamay-tulubagon. Atong tan-awon ang pipila niining mga epekto ug maayong mga bunga sa Kristohanong Kaminyoon.
Panaghiusa: Importante nga ilhon nato ang sulodnong tinguha alang sa panaghiusa nga anaa kanatong tanan. Isip mga tawo, gibuhat kita alang sa panaghiusa, aron anaa sa usa ka lawom nga personal nga pakig-ambitay sa usag usa. Ug walay paagi sa pagpapas sa pangandoy sulod sa atong kasingkasing alang niining panaghiusa. Ang bana ug asawa gitawag sa Dios sa pag-ambit sa usa ka hilabihan kalawom ug talagsaong panaghiusa, โAron ang duha mahimong usa.โ Tungod niana, ang kaminyoon adunay katakos sa paghatag sa kinadak-ang katumanan sa pagkatawo kon kining panaghiusa puy-an sa hustong paagi. Siyempre, ang panagbangi sulod sa kaminyoon nagpatungha og dakong kasakit, kay ang natural nga mga pangandoy sa atong mga kasingkasing dili na matagbaw.
Tungod sa pagkahulog sa sala nga gisaysay sa Genesis, ang mga lalaki ug mga babaye wala kaniadto, ug wala gihapon karon, makahimo sa pagkinabuhi sumala niining natural nga tawag ngadto sa panaghiusa sulod sa kaminyoon. Busa, pinaagi sa paglakip sa kaminyoon sa Bag-ong Pakigsaad sa grasya, ang Dios naghatag og bag-ong gahom niining natural nga institusyon pinaagi sa pagpuno niini sa labaw-sa-kinaiyahang grasya. Ang mga magtiayon karon gipalig-on, diha kang Cristo, aron magkinabuhi sa panaghiusa nga giambitan ni Jesus uban sa Amahan ug sa gugma nga Iyang gihatag sa tibuok Simbahan. Ang kaminyoon karon sakramental na, nakaambit niining bag-ong grasya, ug nagpahimulos sa panaghiusa isip usa sa kinadak-ang mga kaayohan niini.
Siyempre, sama sa tanang bahin sa Kristohanong kinabuhi, ang mga magtiayon wala pugsa sa pagdawat niining bag-ong grasya kondili gawasnong makasalikway niini. Ug gikinahanglan nga ang bana ug asawa parehong mohangop sa hingpit sa Bag-ong Pakigsaad diha sa ilang kaminyoon aron mapuy-an ang panaghiusa nga gituyo ni Cristo.
Pagkadili-mabungkag: Ang Sakramental nga Kaminyoon nagmugna og permanente ug malungtarong panaghiusa. Sa higayon nga ang Dios mohimo og saad, dili Niya kini bakwion. Kining pagkapermanente naghatag sa gikinahanglang sukaranan aron ang mga magtiayon makabaton sa kalig-on nga ilang gikinahanglan sa kinabuhi ug usab sa gikinahanglang kahimtang aron magmatuto og pamilya kon panalanginan sa Dios ang magtiayon og mga anak.
Mao gayod kana ang gipasabot sa pagkadili-mabungkag. Walay paagi sa paglikay niini. Ang usa ka balidong Kristohanong kaminyoon dili mabungkag. Kini โhangtod nga kamo ibulag sa kamatayon.โ Nagpasabot kini nga bisan kon ang usa ka magtiayon nga balidong naminyo makakuha og sibil nga diborsiyo, isipon gihapon sila sa Simbahan nga minyo, ug sa pagkatinuod, magpabilin gihapon silang minyo. Sa makausa pa, kining bugkos dili mabugto.
Karon, basin naghunahuna ka mahitungod sa mga anulasyon ug sa kamatuoran nga adunay pipila nga nagpakasal sa usa ka simbahang Katoliko, sa ulahi nakig diborsiyo, nakadawat og anulasyon gikan sa Simbahan, ug unya nagminyo pag-usab sulod sa Simbahang Katoliko. Mahimong makalibog kini kon dili sabton sa hustong paagi. Ang seksiyon sa unahan niining kapitulo mahitungod sa โPagtugot sa Kaminyoonโ maghisgot niining pangutanaha. Apan sa pagkakaron, hibaloi lamang nga kon ang usa ka magtiayon mosulod sa usa ka balidong Kristohanong kaminyoon, ang bugkos dili mabugto.
Pagkamatinud-anon: ย Ang pagkamatinud-anon nagpasabot nga ang magtiayon mopasalig sa ilang kaugalingon ngadto sa usag usa lamang kon bahin sa gugma sa kaminyoon.ย Ang pagkamatinud-anon kinaiyanhong kabahin sa seksuwal nga relasyon mismo.ย Ang seksuwal nga gugma gituyo alang sa panaghiusa ug pagpanganak.ย Ang pagpanganak kinahanglan mahitabo sulod sa mapasaligon ug permanenteng relasyon sa kaminyoon.ย Mao kini ang mahigugmaong kahimtang nga gituyo sa Dios nga dinhi matawo ug maatiman ang mga anak.ย ย
Apan ang pakighilawas nagmugna usab og lawom nga panaghiusa tali sa magtiayon.ย Sa pagkatinuod, kining buhata, uban sa mga panaad sa kaminyoon, mao ang nagsilyo ug naghimo nga permanente ang pakigsaad sa kaminyoon.ย Niining buhata, ang duha mahimong usa ka unod.ย Busa, ang gugma sa kaminyoon espirituhanon usab sa kinaiya ug nagmugna og lig-on nga espirituhanong bugkos nga kinahanglang ipadayag ug masinati lamang sulod niining tibuok-kinabuhi ug permanenteng pakigsaad sa kaminyoon.
Ang pagkamatinud-anon sa magtiayon nakig-ambit usab sa mismong pagkamatinud-anon sa Dios ngadto sa Iyang katawhan.ย Ang Kristohanong Kaminyoon nagbarog isip saksi ngadto sa kalibotan sa dili matarog nga pagkamatinud-anon ni Kristo ngadto sa Simbahan.ย Ang Bag-ong Pakigsaad ni Jesus uban sa katawhan mao ang tinubdan sa pagkamatinud-anon sa magtiayon.ย Tungod niini, ang kaminyoon nahimong ilhanan ngadto sa kalibotan sa gugma ug pasalig sa Dios.
Pagkaandam sa Pagdawat og Bag-ong Kinabuhi: ย Usa ka mahinungdanong pasalig nga gihimo sa magtiayon mao ang pagkaandam sa pagdawat og bag-ong kinabuhi.ย Ilabina, nagpasabot kini sa pagkaandam sa pagdawat og mga anak.ย Siyempre, dili tanang magtiayon makahimo sa pagpanganak tungod sa edad o ubang hinungdan.ย Apan ang hinungdanon mao ang pagkaandam sa pagdawat.ย Ug hinungdanong sabton nga kini usa ka โmahinungdanongโ pasalig nga ilang gihimo.ย Tungod kay mahinungdanon kini, kon ang magtiayon tinuyong mosalikway sa posibilidad sa pagbaton og mga anak, sa pagkatinuod wala sila mosulod sa kaminyoon.ย Hisgotan pa kini og dugang sa bahin mahitungod sa pagtugot sa kaminyoon.ย ย
Usa ka Kaabag sa Pagkabalaan:ย Ang kaminyoon gilaraw sa Dios kay โdili maayo nga mag-inusara ang lalaki.โย Busa, mihukom ang Dios sa paghimo og usa ka โangay nga kaabagโ alang kaniya.ย Sa sulundon sa Kristohanong Kaminyoon, ang mga kapikas tinuod nga mga kaabag sa usag usa diha sa dalan padulong sa kaluwasan.ย Gipakita nila ang hulagway sa gugma sa Dios pinaagi sa ilang kanunayng pag-uban sa usag usa, sa maayong mga panahon ug sa malisod nga mga panahon.ย Sila malig-on, kasaligan, may pagtagad, maluluy-on ug mahigugmaon sa tanang paagi.
Ang mga kapikas maoy โmga kaabagโ sa dili maihap nga praktikal ug tawhanong mga paagi.ย Magtinabangay sila sa adlaw-adlaw nga mga buluhaton sa panimalay, mag-ambitay sa ilang panalapi, maghatag og suporta sa pagbati, mag-ambitay sa kalipay ug kasubo sa usag usa, ug mag-uban sa tanang ordinaryong bahin sa tawhanong kinabuhi.ย Apan, taliwala sa daghang paagi nga ang mga kapikas mahimong kaabag sa usag usa, walay labaw ka hinungdanon kay sa pagkahimong kaabag padulong sa pagkabalaan.ย Kinahanglang kanunayng magtinabangay ang mga kapikas sa ilang relasyon sa Dios.ย Gihimo nila kini pinaagi sa pagpaambit sa gugma sa Dios ngadto sa usag usa, paghagit sa usag usa, pagtinabangay aron ang matag usa magpabiling matinud-anon sa iyang mga tulubagon, ug pagdungan sa pagsinati sa mga kalipay sa Gingharian.ย Sa labing maayong kahimtang, mag-ampo sila nga magkauban ug magpamatuod sa ilang pagtuo ngadto sa usag usa.ย Sa pipila ka kahimtang, ang usa ka kapikas nagkinabuhi sa iyang pagtuo sa mas bug-os nga paagi kay sa usa.ย Nianang kahimtanga, ang matinud-anong kapikas mahimong dalan sa laing kapikas padulong sa Langit.ย Apan, sa labing maayong kahimtang, silang duha mahimong mga galamiton sa grasya sa Dios alang sa usag usa.
Pagpasakop sa Usag Usa:ย Usa ka kahilig sulod sa tawhanong kinaiya nga nahulog sa sala mao ang pagdominar sa uban.ย Ang mga lalaki ug mga babaye parehong nakigbisog niining kahiliga sa nagkalainlaing paagi.ย Gusto natong kita ang magdumala ug mohimo sa mga desisyon sa kinabuhi, ug kasagaran gusto natong kontrolahon ang uban. Kining kahilig sa pagdominar resulta sa pagkahulog sa sala ug makasasala kini.ย Ilabina gayod kon ang pagdominar mosulod sa kaminyoon.ย Sa tibuok kasaysayan, sa daghang kultura, ang nag-unang kahilig mao nga ang mga lalaki modominar sa ilang mga asawa.ย Gitratar pa gani sa daghang kultura ang mga babaye isip mga lungsoranon nga ubos og kahimtang.ย Apan, ang mga asawa mahulog usab niining samang lit-ag sa pagsulay sa pagdominar sa ilang mga bana sa ilang kaugalingong mga paagi.ย Kasagaran, kining kahiliga unang gipadayag pinaagi sa hilabihang paggamit sa mga pagbati.ย ย
Apan bisan unsa pa ang paagi sa pagpakita niining kahilig sa pagdominar sa laing kapikas, managsama ra ang solusyon.ย Ang solusyon mao ang pagpasakop sa bana ug asawa ngadto sa usag usa, nga nagtahod sa dignidad sa usag usa ug sa talagsaong mga tahas sa pagkababaye ug pagkalalaki nga ilang gidala ngadto sa ilang kaminyoon.ย Tin-aw nga lahi ang mga lalaki ug mga babaye sa daghang paagi, ug maayo kini kay mao kana ang paagi sa paglaraw sa Dios kanato.ย Busa, ang talagsaong mga gasa sa pagkalalaki ug pagkababaye kinahanglang ipuy-an ug tahoron diha sa kaminyoon.ย Ang tinuod nga pagkalalaki dili mapintas nga magbuotbuot, ni ang tinuod nga pagkababaye.ย Hinunoa, ang pagpasakop sa usag usa nagpasabot nga ang matag kapikas magpasakop ngadto sa usa uyon sa ilang kinaiya ug magtagad sa usa uban sa labing dakong pagtahod ug pag-ila sa iyang dignidad.ย Sa praktikal nga pagkasulti, kon mahitabo kining pagpasakop sa usag usa, walay kapikas nga mahadlok sa pagtugot sa usa sa pagtuman sa iyang tahas isip lalaki o babaye sulod sa kaminyoon.ย Ang bana mahimong mohimo sa kataposang desisyon diha sa kaminyoon apan human lamang maminaw sa kasingkasing sa iyang asawa ug motugot nga kini mahimong ilang hiniusang giya.ย Ang asawa, niining kahimtanga, dili mahadlok sa pagtugot nga ang iyang bana mahimong ulo sa panimalay, kay nasinati niya ang hingpit nga pagtahod gikan kaniya, ug ang iyang gasa nga kasingkasing sa usa ka babaye mahimong kahayag nga mogiya sa iyang bana.ย ย
Kinahanglang maningkamot ang mga kapikas, matag adlaw, sa pag-ila sa paagi nga gusto sa Dios nga ilang ipuy-an ang ilang gugma ug pagpasakop sa usag usa uyon sa ilang kinaiyanhong mga gasa ug tahas.ย Lisod kini buhaton, apan kinahanglan nga anaa kini sa kinauyokan sa matag maayo ug balaang kaminyoon.ย Ang Sakramento sa Kaminyoon mohatag sa grasya nga gikinahanglan aron mapuy-an kining pagtinabangay ug pagtinakdo sa lalaki ug babaye nga naglihok nga magkauban isip usa.
Pagtugot sa Kaminyoonย
Uban niining pagpatin-aw sa Kristohanong Kaminyoon diha sa Bag-ong Kasabotan, mahimo na natong susihon ang pagtugot sa kaminyoon. Kini nga pagtugot mao ang nagpahinabo sa Sakramento sa Kaminyoon mismo ug nagpatungha sa talagsaong mga bunga ug mga epekto sa kaminyoon. Ang pagtugot kinahanglang bug-os ug gawasnon. Ang pagpugos, kahadlok, pagmaniobra, pagpamugos ug uban pang susama niini makapaluya sa epekto sa pagtugot ug, busa, makapaluya sa kaminyoon mismo. Sa laing bahin, ang pagtugot nga gawasnon ug bug-os nagpatungha sa talagsaong mga bunga sa kaminyoon nga gilatid sa miaging seksiyon niining libroha. Atong susihon pag-ayo ang pagtugot aron masabtan kon unsay gikinahanglan aron kini makapahinabo og permanente ug malungtarong kaminyoon.
Gawasnong Pagtugot: Ang pagtugot nga ihatag sa duha ka magminyo kinahanglang gawasnon. Ang gawasnong pagtugot nagpasabot nga walay bisan unsang butang nga naghatag og sobrang pagpamugos sa bisan kinsa kanila sa paghimo sa desisyon nga mosulod sa kaminyoon. Kinahanglang anaa sila sa maayong panghunahuna, hingpit nga nakasabot sa kaseryoso sa ilang pasalig, ug naghimo niana nga pasalig pinaagi sa usa ka desisyon nga bug-os nga gikan sa ilang gawasnong kabubut-on. Ang mga hinungdan nga makapaluya sa kagawasan mao ang pagpamugos, pagmaniobra, kahadlok, pagkadili-hamtong, pagkaadik sa droga o alkohol, ug uban pang susama niini.
Pananglitan, ang ideya sa usa ka โpinugos nga kasal tungod sa pagmabdosโ nagpakita og tinuod nga peligro sa gawasnong pagtugot. Ibutang ta nga ang babaye sa duha ka managtrato namabdos nga wala pa sila makasal. Sa kalit, ang usa o silang duha mobati og dakong pagpamugos nga magminyo. Sa pagkatinuod, posible gayod nga mohimo og gawasnong pagpili sa pagminyo niining kahimtanga tungod sa hustong mga rason. Apan, kon ang usa o silang duha modesisyon nga magminyo tungod kay โkinahanglan gayod,โ usa kini ka problema. Ang pagpili sa pagminyo tungod sa pagbati nga gipugos sila makapaluya sa kaminyoon mismo ug mahimong moresulta sa pagkawalay-bisa sa kaminyoon, nga nagpasabot nga ang bugkos wala gayod maporma.
Laing pananglitan nga nagpakita sa kakulang sa kagawasan sa pagpili sa kaminyoon mao ang pagkadili-hamtong. Ibutang ta, pananglitan, nga ang duha ka managtrato mopili nga magminyo dayon tungod sa bag-o pa ug hilabihan kakusog nga romantikong mga pagbati. Batan-on pa kaayo sila ug dili pa hamtong, ug wala gayod sila makasabot sa giladmon sa pasalig nga ilang gihimo. Posible nga ang ilang pagkadili-hamtong ug mga emosyon makapalubog sa ilang katakos sa paghimo og tinuod ug gawasnong pagpili sa kaminyoon. Ingon usab niini ang kahimtang sa usa nga mosulay pagsulod sa kaminyoon samtang naadik sa droga ug alkohol. Kadtong mga pagkaadik mahimong makababag pag-ayo sa tin-aw nga panghunahuna sa usa ka tawo hangtod nga dili na siya makahimo og gawasnong pagpili sa sukod nga gikinahanglan aron maporma ang bugkos sa kaminyoon.
Bug-os nga Pagtugot: Ang gawasnong pagtugot sa duha ka magminyo sa pagsulod sa kaminyoon kinahanglang bug-os usab. Nagpasabot kini nga kinahanglang gawasnon nilang ipasalig ang ilang kaugalingon sa tanan nga nalangkit sa kaminyoon. Sa piho, kinahanglang hingpit nilang tinguhaon ang tulo ka butang: 1) pagkamatinud-anon; 2) pagkamalungtaron; 3) pagkaabli sa pagbaton og mga anak. Kining tulo ka โkatuyoanโ sa kaminyoon mahinungdanon gayod. Nagpasabot kini nga samtang ang duha naglitok sa ilang mga panaad, kinahanglang mohimo sila sa sulod sa ilang kaugalingon og pagpili nga mahimong bug-os nga abli niining tulo ka katuyoan sa kaminyoon.
Usa ka dayag nga pananglitan sa kakulang sa bug-os nga pagtugot mao ang duha ka magminyo nga anaa pa sa edad nga makabaton og mga anak apan daan nang nagkauyon nga dili gayod magbaton og mga anak. Ang tinuyong pagpili nga isalikway ang posibilidad sa pagbaton og mga anak sa pagkatinuod nagpugong sa pagporma sa bugkos sa kaminyoon. Niining kahimtanga, adunay tuyo nga supak sa kaminyoon mismo pinaagi sa pagtinguha nga isalikway ang usa sa tulo ka mahinungdanong katuyoan sa kaminyoon.
Mga Pagdeklarar sa Pagkawalay-bisa sa Kaminyoon: Usahay, ang mga kaminyoon mapakyas ug matapos sa sibil nga diborsiyo. Niining kahimtanga, mahinungdanon nga ipasusi sa magtiayon ngadto sa Simbahan ang ilang bugkos sa kaminyoon diha sa kahayag sa atong pagtuo ug pagtulon-an mahitungod sa mga katuyoan sa kaminyoon. Kini nga proseso gitawag og pagdeklarar sa pagkawalay-bisa sa kaminyoon.
Ang mga pagdeklarar sa pagkawalay-bisa sa kaminyoon mahimong makahatag og dakong kaayohan ug tabang sa mga magtiayon nga nakaagi og diborsiyo. Makahatag kini og kaayohan tungod kay ang tumong sa proseso sa pagdeklarar sa pagkawalay-bisa mao ang pagsusi sa bugkos sa kaminyoon diha sa kahayag sa kamatuoran. Ang pagkabug-os sa pagtugot, ang kagawasan sa pagtugot ug ang tulo ka katuyoan sa kaminyoon, sa usa ka pagsabot, gipailalom sa paghukom. Naporma ba gayod ang bugkos o wala? Aduna bay mahinungdanong butang nga kulang sa kaminyoon sukad pa gayod sa sinugdanan? Kining mga pangutanaha kinahanglang susihon diha sa kahayag sa atong pagtuo ug sa mga pagtulon-an sa atong Simbahan mahitungod sa kaminyoon. Sa proseso sa pagdeklarar sa pagkawalay-bisa, ang usa o ang duha ka tawo nga nalambigit sa diborsiyo modapit sa Simbahan nga mangilabot ug mohukom sa pagkabalido sa bugkos sa kaminyoon. Bisan tuod mahimong masakit ang pag-agi niini, hapit kanunay kini makahatag og kaayohan sa kataposan. Makahatag kini og kaayohan tungod kay ang mga tawo nasayod nga ang Simbahan naminaw ug mitabang kanila sa pagpatin-aw sa ilang kahimtang.
Human sa bug-os nga pagsusi sa bugkos sa kaminyoon, ang Simbahan mopagawas sa usa sa duha ka hukom. Ipahayag niini nga ang bugkos anaa gayod, o wala. Sa ikaduhang kahimtang, ipagawas ang usa ka hukom sa pagkawalay-bisa, nga nagpasabot nga nakaplagan sa Simbahan nga adunay mahinungdanong butang nga kulang sa pagtugot sukad pa gayod sa sinugdanan sa kaminyoon. Busa, ang bugkos sa kaminyoon wala gayod maporma. Ingong resulta, ang maong mga tawo gawasnon gihapon sa pagsulod sa kaminyoon ug makahimo niini sulod sa Simbahang Katolika.
Ang mga pagdeklarar sa pagkawalay-bisa sa kaminyoon dili usa ka matang sa Katolikong diborsiyo tungod kay ang Simbahan walay awtoridad sa pagbulag sa duha ka tawo nga balidong naminyo. Hinunoa, ang pagdeklarar sa pagkawalay-bisa nagtinguha lamang sa pagpatin-aw kon unsa ang anaa o wala.
Sakramento ba o Dili
Aron masabtan sa hustong paagi ang kaminyoon, mahinungdanon nga una sa tanan mohatag pa og dugang katin-awan mahitungod sa mga matang sa kaminyoon. Ang pangunang kalainan sa kaminyoon mao kon kini usa ba ka Sakramento o dili. Gikan niana, susihon usab nato ang kaminyoon tali sa duha ka Katoliko, sa usa ka Katoliko ug usa ka dili Katolikong Kristohanon, ug sa duha ka dili Katolikong Kristohanon.
Ang Kaminyoon sa Natural nga Han-ay:ย Ingon sa gipatin-aw sa sayo pa niining kapituloha, ang kaminyoon kabahin sa orihinal nga tuyo sa Dios ug, busa, kabahin sa natural nga han-ay.ย Gibayaw ni Jesus ang kaminyoon ngadto sa han-ay sa grasya, nga naghimo niini nga usa ka sakramento alang sa mga magtiayon nga pulos binunyagan.ย Apan, kon ang usa o silang duha dili binunyagan, ang kaminyoon dili usa ka Sakramento apan usa gihapon ka kaminyoon sa natural nga han-ay.
Unsa may kalainan?ย Sa kaminyoon sa natural nga han-ay, aduna gihapoy bugkos nga natukod pinaagi sa gawasnong pagtugot sa magtiayon, sumala sa gilatid sa sayo pa niining kapituloha.ย Ang pagtugot kinahanglan gihapong gawasnon ug hingpit ug maglakip sa tanang tulo ka katuyoan sa kaminyoon.ย Apan, ang pagkaanaa niini sa natural nga han-ay imbes nga usa ka Sakramento nagpasabot lamang nga ang grasya sa sakramento wala nianang kaminyoon.ย Wala kini magpasabot nga wala ang Dios didto; nagpasabot lamang kini nga wala ang talagsaong grasya sa Sakramento.ย Sa labing maayong kahimtang, kinahanglan gihapong dapiton ang Dios ngadto nianang kaminyoon, ug kinahanglan gihapong motabang ang gugma sa Dios sa magtiayon diha sa ilang kaminyoon.ย Ug kon, sa umaabot, silang duha mabunyagan, ang natural nga bugkos sa kaminyoon awtomatikong mabayaw ngadto sa ang-ang sa usa ka sakramento.ย Ang Bunyag mao ang ganghaan ngadto sa kinabuhi sa mga Sakramento ug, busa, nagtugot sa kaminyoon nga makaambit niining grasya sa sakramento.
Ang Kaminyoon isip usa ka Sakramento:ย Kon ang duha ka tawo binunyagan, ang ilang kaminyoon awtomatikong usa ka sakramento.ย Ingon niini ang kahimtang kon ang kaminyoon tali sa duha ka Katoliko, usa ka Katoliko ug usa ka Kristohanong dili Katoliko, o duha ka Kristohanong dili Katoliko.ย Sa pagkatinuod, bisan kon ang duha ka Kristohanong dili Katoliko magpakasal atubangan sa huwes de pas, ang ilang kaminyoon usa gihapon ka sakramento.ย Ang mga Katoliko lamang ang giobligar sa Simbahan nga ang ilang mga panaad sa kaminyoon dawaton diha sa Simbahan sumala sa ritwal nga Katoliko.ย Ang tanang ubang kaminyoon giila nga mao ang Institusyon sa Kaminyoon basta ang pagtugot gawasnon ug hingpit.
Ang Simbahan sa Panimalay
Usa ka kataposang aspeto sa kaminyoon nga angay ipasiugda mao ang pagsabot nga ang kaminyoon, isip usa ka sakramento, nagtukod og usa ka โSimbahan sa Panimalay.โย Plano sa Dios nga ang pamilya mahimong dapit sa pagkabalaan ug panaghiusa.ย Ang pamilya mao ang sukaranang yunit nga nagtukod sa Simbahan ug sa tibuok katilingban.ย ย
Sulod sa pamilya, ang mga anak giatiman ug gimatuto, ang mga magtiayon gilig-on, ang ubang mga paryente mibati nga sila kabahin niini, ug ang Dios gipadayag.ย Ang pamilya kinahanglan isipon nga tinuod nga gasa gikan sa Dios ug tinuod nga tinubdan sa presensya sa Dios ug sa Iyang grasya nga nagsustenir.
Ang Simbahan sa Panimalay, ang pamilya, kinahanglan bukas ngadto sa tanan ug mopaambit sa tanan sa iyang kinabuhi.ย Pananglitan, kadtong mga wala maminyo, nga walay kaugalingong pamilya, kinahanglan ilakip sa mga tawhanong pamilya.ย Pinaagi sa mga panaghigalaay ug sa paglakip kanila, ang tanang tawo kinahanglan makakaplag nga sila kabahin dili lamang sa usa ka diosnong pamilya sa Dios kondili usab sa tagsatagsa ka pagpadayag sa pamilya sa Dios sulod sa piho nga mga simbahan sa panimalay.
Sunod: Kapitulo 10 – Usa ka Pasiuna sa Pag-ampo
Anaa Usab sa eBook & Paperback
Amazon.comย โย Google Playย โย iTunesย โย Barnes and Noble

