Mahal nga Birhen sa Bukid sa Carmelo

Hulyo 16: Mahal nga Birhen sa Monte Carmelo—Opsiyonal nga Handumanan

Kataposang Bahin sa Ika-dose–Sinugdanang Bahin sa Ika-trese nga Siglo
Patrona sa Bolivia ug sa Orden sa mga Carmelitano
Gisangpit alang sa mga anaa sa Purgatoryo
Kolor sa Liturhiya: Puti
Bersiyon: Tibuok – Mubo

Mga channel sa podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Kinutlo:
Mitungas si Elias sa kinatumyan sa Carmelo, miduko ngadto sa yuta, ug gibutang ang iyang ulo taliwala sa iyang mga tuhod. Miingon siya sa iyang sulugoon, “Tungas ug tan-aw sa dagat.” Mitungas siya ug mitan-aw, apan mitaho, “Walay bisan unsa.” Pito ka higayon nga miingon siya, “Tan-aw pag-usab!” Ug sa ikapitong higayon mitaho ang batan-on, “Adunay panganod nga sama kagamay sa kamot sa tawo nga misaka gikan sa dagat.” Miingon si Elias, “Lakaw ug ingna si Ahab, ‘Andama ang imong karwahe ug lugsong sa bukid sa dili pa ka mapugngan sa ulan.’” Sa kalit lang mingitngit ang langit tungod sa mga panganod ug hangin, ug mibundak ang kusog nga ulan. ~1 Mga Hari 18:42–45

Pamalandong: Sa tiilan sa Monte Carmelo, sa amihanan-kasadpang baybayon sa Israel, nahimutang ang usa ka monasteryo sa mga Carmelitano nga ginganlag Stella Maris, nga sa Latin nagkahulogan og “Bitoon sa Dagat.” Kini nga monasteryo gitukod ibabaw sa usa ka langob nga gituohang mao ang dapit diin ang propetang si Elias, nga gidasig sa Dios, mihagit sa 450 ka propeta ni Baal sa usa ka banggaay hangtod sa kamatayon. Midaog si Elias. Wala madugay human niadto, gitagna ni Elias ang kataposan sa tulo ka tuig nga hulaw sa dihang, sa teksto sa ibabaw, ang iyang sulugoon mitaho kaniya nga nakakita siya og “panganod nga sama kagamay sa kamot sa tawo nga misaka gikan sa dagat.” Kadto nga gamayng panganod dali rang nahimong kusog nga ulan ibabaw sa naugang yuta. Sa ulahi, gihubad sa mga Carmelitano ang panan-awon ni Elias ingong pasiuna nga hulagway sa Bulahang Birhen Maria. Siya nakita ingong gamayng panganod nga misaka gikan sa dagat, usa ka tinuod nga “Bitoon sa Dagat,” ug ang ulan nga mogula gikan kaniya aron taposon ang tulo ka tuig nga hulaw gisabot ingong grasya ug kalooy nga gibubo sa iyang Anak, si Jesus.

Gituohan nga human sa panahon ni Elias, ang ubang mga ermitanyo misundog kang Elias ug sa iyang manununod, si Eliseo, pinaagi sa pagpuyo ingong mga ermitanyo sa mga langob sa Monte Carmelo. Bisan tuod adunay mga tradisyon nga nag-ingon nga kining balaang mga ermitanyo midawat kang Cristo ug mipuyo niining balaang bukid sukad pa sa panahon ni Cristo, ang sinulat nga mga rekord nagpamatuod lamang sa ilang presensiya sukad sa ika-trese nga siglo ug sa mga misunod niini. Niadtong 1209, usa ka grupo sa mga ermitanyo mihangyo kang Obispo Alberto, ang Latin nga Patriarka sa Jerusalem, nga hatagan sila og lagda sa pagkinabuhi. Gituman kini ni Obispo Alberto, ug natukod ang Orden sa mga Igsoon sa Bulahang Birhen Maria sa Monte Carmelo, nga sa ulahi nailhang mga Carmelitano. Usa sa ilang unang mga buhat mao ang pagtukod og kapilya nga gipahinungod kang Maria, Bitoon sa Dagat, Stella Maris. Niadtong 1226, ang ilang lagda giaprobahan ni Papa Honorio.

Wala madugay human matukod ang orden sa Monte Carmelo, gisakop sa Muslim nga mga manunulong ang kasikbit nga mga teritoryo, hinungdan nga ang pipila sa mga ermitanyo mikalagiw gikan sa Balaang Yuta ngadto sa ubang mga bahin sa Uropa, lakip ang Aylesford, Inglaterra. Bisan tuod dili tino ang mga rekord, gituohan nga usa sa unang mga lalaki nga miapil sa mga ermitanyong Carmelitano sa Inglaterra mao ang usa ka tawo nga ginganlag Simon Stock. Ang mga Carmelitano usa ka bag-ong matang sa kinabuhi nga relihiyoso, nga nagpuyo ingong mga ermitanyo imbes ingong usa ka mas organisadong katilingban sama sa mga Benediktino, Cisterciense, ug Agustino. Tungod niini, nalisdan sila sa pag-angkon og halapad nga pagdawat. Gituohan nga niadtong 1247, si Simon Stock napili ingong Superyor Heneral sa mga Carmelitano sa edad nga kawaloan ug duha. Sa paningkamot nga matabangan ang bag-ong orden nga mas halapad nga madawat sulod sa Simbahan, si Simon ug ang iyang mga isigkaermitanyo nangayo sa pagpangamuyo sa Bulahang Birhen Maria. Mitubag siya ug, niadtong 1251, mipakita kang Simon samtang gikugos ang Batang Jesus sa usa ka bukton ug nagkupot og kape nga eskapularyo sa pikas. Miingon siya kaniya, “Dawata, pinangga kong anak, kining abito sa imong orden: kini mahimong usa ka pribilehiyo alang kanimo ug sa tanang Carmelitano, nga bisan kinsa nga mamatay nga nagsul-ob niini dili gayod mag-antos sa walay kataposang kalayo…Kini mahimong usa ka timaan sa kaluwasan, usa ka panalipod sa kakuyaw, ug usa ka pasalig sa kalinaw.”

Sa misunod nga mga siglo, ang mga Carmelitano nagpadayon sa pagpalambo og lawom nga debosyon ngadto sa Bulahang Birhen Maria, ilabina pinaagi sa pagsul-ob sa abito nga eskapularyo ug sa paghimo og mga liturhiya agig pagpasidungog kaniya. Sa ika-kinse nga siglo, ang orden sa mga Carmelitano milapad aron malakip ang mga babaye sa relihiyosong pag-alagad ug mitubo usab ngadto sa usa ka ikatulong orden alang sa mga layko. Niadtong 1726, gibutang ni Papa Benedicto XIII kining Carmelitanong debosyon ngadto sa atong Bulahang Inahan sa pangkalibotang kalendaryo sa Simbahan ubos sa titulo nga Mahal nga Birhen sa Monte Carmelo.

Sa dagan sa mga siglo, daghang mga papa ang nagpahayag og pag-uyon sa eskapularyo ug sa debosyon ngadto sa Mahal nga Birhen sa Monte Carmelo. Niadtong 1908, ang Kongregasyon alang sa mga Indulhensiya sa Vaticano nagpagula og usa ka katingbanan niining debosyona ingon sa mosunod:

Gitugotan ang mga Pari nga Carmelitano sa pagsangyaw nga ang katawhang Kristohanon mahimong motuo uban sa debosyon sa tabang nga madawat human sa kamatayon sa mga kalag sa mga igsoon ug mga miyembro nga mibiya niining kinabuhia diha sa gugma nga putli, nga sa buhi pa sila nagsul-ob sa eskapularyo, kanunayng nagtuman sa kaputli, nag-ampo sa Gagmayng mga Oras sa Bulahang Birhen, o, kon dili sila makabasa, nagtuman sa mga adlaw sa pagpuasa sa Simbahan, ug wala mokaon og karne sa mga Miyerkules ug mga Sabado (gawas kon ang Pasko motunong niining mga adlawa)—ilabina sa mga Sabado, ang adlaw nga gipahinungod sa Simbahan ngadto sa Bulahang Birhen—pinaagi sa walay puas nga pagpangamuyo ni Maria, sa iyang debotong mga pangamuyo, sa iyang mga merito, ug sa iyang talagsaong panalipod.

Sa atong pagpasidungog sa Mahal nga Birhen sa Bukid sa Carmelo, gipasidunggan nato dili lamang ang atong Bulahang Inahan kondili usab ang iyang mahinungdanong papel sa mga orden sa mga Carmelita ug ang mga debosyon ngadto kaniya nga ilang gipakaylap, ilabina ang debosyon sa eskapularyo. Pamalandongi ang imong kaugalingong debosyon ngadto sa atong Bulahang Inahan. Kon nagsul-ob ka sa eskapularyo, bag-oha ang imong pagtuo sa iyang inahanong pagpangamuyo nga maangkon pinaagi niining balaang debosyon. Kon wala ka magsul-ob sa eskapularyo, hunahunaa ang pagbuhat niini isip gawasnong timaan sa imong sulodnong debosyon ngadto kaniya ug sa imong pagsalig sa iyang pagpangamuyo.

Pag-ampo: Mahal nga Birhen sa Bukid sa Carmelo, ang imong pag-abot gitagna pinaagi sa panan-awon ni propeta Elias sa dihang nakita niya ang gamayng panganod nga misaka gikan sa dagat. Gikan niadtong panganora, ang ulan mibasa sa uga nga yuta. Pinaagi kanimo, ang tinuod nga ulan sa kalooy padayong mibubo kanamo diha sa imong diosnong Anak. Palihog iampo ako, aron ang akong kauhaw tungod sa pagkauga sa akong kalag kanunayng mangita sa katagbawan diha lamang sa imong Anak ug sa kalooy nga Iyang gibubo. Mahal nga Birhen sa Bukid sa Carmelo, iampo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.

Pamalandong nga gikuha gikan sa:

Mga Santos ug mga Piyesta sa Tuig Liturhiko
Mga Tomo Uno–Kuwatro