Cebuano

Ikapitong Kapitulo: “Pasayloa Kami sa Among mga Utang…”

“Buang ka, niining gabhiona kuhaon kanimo ang imong kinabuhi; ug ang mga butang nga imong giandam, kang kinsa na man kini?” (Luke 12:20).

Kini ang mga pulong sa Diyos nga Makagagahom sa Tanan ingon sa gihulagway sa Sambingay sa Buang nga Dato. Ang pagtawag sa Diyos sa usa ka tawo nga “buang” mao ang Iyang kataposan ug labing dakong buhat sa gugma sa dili pa mahulog ang maong tawo ngadto sa walay kataposang pag-inusara nga nagtuyok lamang sa kaugalingon, kamingaw, ug hingpit nga kawad-on nga gitawag nato og walay kataposang pagkahinukman sa silot—ang impiyerno.

Ang sambingay nag-asoy bahin sa usa ka dato nga tawo kansang ani hilabihan kadaghan nga dili na masulod sa iyang mga kamalig. Kadtong aniha nagsaad kaniya og bahandi alang sa umaabot nga daghang katuigan, busa miingon siya sa iyang kaugalingon: 

“Mao kini ang akong buhaton: gub-on ko ang akong mga kamalig ug magtukod og mas dagko. Didto tipigan ko ang tanan kong lugas ug ubang kabtangan ug moingon ako sa akong kaugalingon, ‘Karon, aduna ka nay daghang maayong butang nga natigom alang sa daghang katuigan; pahulay, kaon, inom, ug paglipay!’” (Luke 12:18–19).

Niini, ang Diyos miingon, “Buang ka!”

Tin-aw nga gipaila ni Jesus ang pagtigom ug paghakog niining abunda nga ani isip usa ka bug-at nga sala. Human tawga sa Diyos ang tawo nga buang, ug ipadayag nga nianang gabhiona mismo kuhaon ang iyang kinabuhi, miingon si Jesus sa mga naminaw sa Iyang sambingay: “Mao usab kini ang mahitabo sa tawo nga nagtigom og bahandi alang sa iyang kaugalingon apan dili dato sa mga butang nga mahinungdanon sa Diyos” (Luke 12:21).

Ang sala usa ka kabuangan—dili lamang ang sala sa kahakog sa materyal nga mga butang, kondili ang matag sala kabuangan tungod kay gisalikway niini ang Kaalam sa Diyos ug gituis ang tinuod nga katuyoan sa kinabuhi: ang pag-ila, paghigugma, ug paghimaya Kaniya. Ang Kasulatan nagpahayag: “Ang buang nag-ingon sa iyang kasingkasing, ‘Walay Diyos.’” (Psalm 14:1). Ang matag sala, sa usa ka paagi, usa ka paglimod sa Diyos pinaagi sa buhat—kini mao ang pagpalabi sa usa ka butang nga ubos pa sa Diyos kay sa Diyos Mismo. Kon molihok kita sama sa mga buang, mawala kanato ang tanan.

Ang sambingay ni Jesus gituyo aron makapakurat kanato—dili aron pakuraton lamang kita, kondili aron pukawon kita sa kabug-at sa sala ug tawgon kita sa paghinulsol. Sa dihang ang usa ka tawo anam-anam nga maunlod sa sala—mokupot niini, mangatarongan aron ipakamatarong kini, ug gani maglipay niini (“pahulay, kaon, inom, ug paglipay!”)—ang gugma sa Diyos moabot nianang tawhana diha sa porma sa makapakurat nga pagkondenar ug paghukom, nga gisundan sa usa ka balaang pagdapit sa paghinulsol.

Kini nga sambingay nagpadayag dili lamang sa kabuangan sa kahakog kondili sa kabuangan sa matag sala. Ingon nga ang dato nga tawo naghansak sa materyal nga bahandi, kita usab naghansak sa espirituhanong mga utang, ang atong mga sala, nga nagdumili sa pag-ila sa atong panginahanglan og kapasayloan. Ang sala usa ka pagsalikway sa Kaalam ug usa ka paglapas batok sa Hustisya sa Diyos. Ang Pag-ampo sa Ginoo nagpahinumdom kanato nga ang atong kabuangan dili kinahanglan matapos sa kalaglagan; ang Diyos nagtanyag og kapasayloan isip dalan ngadto sa pagpasig-uli pinaagi Kaniya.

Ang Kapasayloan Isip Paagi sa Pagkab-ot sa usa ka Katuyoan

Ang pangamuyo nga atong pamalandongan niining kapituloha mas masabtan kon tan-awon pinaagi sa kabuangan sa sala ug sa kapasayloan sa Amahan isip gikinahanglang dalan ngadto sa pagpasig-uli. Sa dihang mag-ampo kita, “Pasayloa kami sa among mga sala, maingon nga kami nagapasaylo sa mga nakasala kanamo,” mapainubsanon natong giila nga milihok kita nga binuang—nga tungod niini nakautang kita sa espirituhanong paagi atubangan sa Diyos.

Apan ang kapasayloan dili mao ang kataposang tumong. Usa kini ka paagi ngadto sa usa ka butang nga mas labaw pa gayod. Ang pagpasaylo sa utang nga atong naangkon tungod sa atong sala usa ka paagi ngadto sa labing halangdong katuyoan: ang walay kataposang pagpakig-ambit sa pagsimba sa Diyos. Gituis sa sala ang atong katakos sa paghatag sa Diyos sa pagsimba nga angay Kaniya, ug ang kapasayloan nagpasig-uli kanato ngadto sa atong tinuod nga katuyoan.

Ang Diyos dili lamang mopapas sa atong utang ug mobiya kanato sa usa ka espirituhanong kahimtang nga walay sala apan walay grasya usab. Sa dihang mapapas na ang atong utang, Iyang ibubo ang Iyang grasya, nga magbag-o kanato aron mahimong mga manununod sa Iyang Gingharian, diin mosangpit kita hangtod sa kahangtoran, “Santos, Santos, Santos ang Ginoong Diyos nga Makagagahom sa Tanan!” Ang kataposang tumong mao ang pagpasig-uli kanato ngadto sa atong tinuod nga dignidad—aron mahimong dato sa mga butang nga mahinungdanon sa Diyos ug makasulod sa walay kataposang mga bahandi sa Gingharian sa Diyos.

Busa, sa dihang mangayo kita sa Diyos nga pasayloon kita, dili lamang kita mangayo nga gawason gikan sa silot, kondili sa kahingpitan sa Balaang Kalooy—aron mahimo kitang sama Kaniya, mahiuyon sa Iyang pagkabalaan, ug maandam alang sa Bag-ong mga Langit ug sa Bag-ong Yuta.

Pagpangamuyo ug Pagtinguha sa Hingpit nga Kapasayloan

Ang Gregong pulong nga gigamit sa bersiyon ni Mateo sa Amahan Namo alang sa “mga utang” mao ang opheilēmata, nga nagtumong sa usa ka butang nga nautang, usa ka legal o moral nga obligasyon, o usa ka utang nga kinahanglang bayran. Mahinungdanon kini nga pulong kay naghulagway kini sa sala dili lamang isip usa ka sayop o paglapas, kondili isip usa ka tinuod nga utang ngadto sa Hustisya sa Dios—usa ka utang nga dili nato mabayran sa atong kaugalingong paningkamot.

Sa bersiyon ni Lucas, ang pulong nga hamartias, nga nagpasabot og mga sala, mao hinuoy gigamit, nga nagpasiugda nga ang sala naghimo kanatong utangan sa atubangan sa Dios, ug nagkinahanglan sa Iyang kaluoy aron mapasaylo kita. Ang Gregong berbo nga aphes, nga gihubad og “pasayloa,” anaa sa pormang aorist imperative—usa ka solemne ug hugot nga pangamuyo: “Pasayloa kami!!!”—sa dinalian, mahukmanon, ug hingpit nga paagi. Nagpasabot kini og “pagpagawas,” “pagpalayo,” o “pagpahigawas gikan sa usa ka utang.” Busa, ang pagpasaylo dili usa lamang ka walay lihok nga pagkalimot, kondili usa ka gamhanang buhat sa Balaang Kaluoy nga nagpapas sa atong espirituhanong utang ug nagpasig-uli kanato ngadto sa grasya. Wala kita mangayo nga palusoton lamang—nangamuyo kita nga gawason.

Ang hugpong sa mga pulong nga “maingon nga nagpasaylo kami sa mga nakasala kanamo” mao ang hōs kai hēmeis aphiemen tois opheiletais hēmōn sa Grego. Ang pulong nga hōs nagpasabot og “maingon” o “sa samang paagi,” nga nagpakita nga ang atong pagpasaylo sa uban mao ang sukdanan nga atong gihangyo sa Dios sa pagpasaylo kanato. Ang berbo nga aphiemen, nga nagpasabot og “nagpasaylo kami” o “nagpahigawas kami,” anaa sa present active tense, nga nagpasabot og usa ka padayon ug naandang buhat inay nga usa lamang ka higayon. Sa samang paagi, ang opheiletais nagtumong sa “mga utangan,” nga nagpasabot nga giila nato nga adunay nautang ang uban kanato, apan kinabubut-on nato silang gipahigawas gikan niana nga utang—maingon nga nangayo kita sa Dios nga pahigawason kita gikan sa atong kaugalingong utang.

Kini nga pangamuyo dili lamang usa ka hangyo alang sa Kaluoy sa Dios; usa kini ka pasalig sa pagpakita og kaluoy. Kon magdumili kita sa pagpasaylo, sama ra nga naghangyo kita sa Dios nga ihikaw Niya ang Iyang Kaluoy kanato. Busa, ang tinuod nga pagpasaylo dili usa ka kapilian—kini ang kondisyon aron makadawat sa Balaang Kaluoy.

Ang Pagkautangan

Walay gustong magkautang. Sa materyal nga bahin, ang utang usa ka palas-anon nga nagbug-at sa usa ka tawo adlaw ug gabii. Kon dako ang utang, bug-at usab ang palas-anon. Apan kon mahuman na gayod og bayad ang usa ka utang, adunay pagbati sa kahupayan ug bag-ong kagawasan. Pananglitan, ang usa ka tawo nga naglisod sulod sa daghang tuig sa pagbayad sa utang nga gisanglaan ang iyang balay mahimong maglisod sa paghunahuna bahin sa umaabot. Apan sa dihang mahurot na ang utang, makasugod na siya sa pagtigom ug pagplano nga may pagsalig.

Maingon nga ang pinansiyal nga mga obligasyon makamugna og materyal nga utang, ang sala makamugna og espirituhanong utang sa atubangan sa Dios. Ang matag sala usa ka paglapas batok sa hingpit nga Hustisya sa Dios, ug tungod kay walay kinutoban ang pagkamatarong sa Dios, ang matag sala nagkinahanglan og bayad. Kon dili mapasaylo ang utang sa sala, kinahanglan kini bayran sa hingpit. Mao kini ang hinungdan nga ang Balaang Kasulatan kanunayng naghulagway sa sala isip utang, ilabina sa Sambingay sa Sulugoon nga Dili Mapinasayloon (Matthew 18:23–35).

Niana nga sambingay, gisultihan kita nga usa ka utangan nga nakautang sa hari og “dakong kantidad” gidala sa atubangan sa hari. Dugang pa, ang utangan “walay ikabayad niini.” Mao kini ang atong kahimtang. Sa atubangan sa hingpit nga Hustisya sa Dios, wala kitay mahimo aron mabayran ang utang nga atong nahiagoman tungod sa atong mga sala. Mao kana ang una ug sukaranang kamatuoran nga kinahanglan natong masabtan niining pangamuyo. Kon dili nato masabtan kini nga kamatuoran, basin masayop kita sa pagtuo nga ang atong mga sala gagmay ra o nga mabayran nato ang atong utang pinaagi sa atong kaugalingong paningkamot—nga ang duha sukwahi sa kamatuoran sa walay kinutobang Kabalaan ug Hustisya sa Dios.

Kana nga panglantaw wala makasabot sa Kahingpitan sa Dios ug sa Iyang tinguha nga makaambit kita sa Iyang Kahingpitan: “Busa, magmahingpit kamo, maingon nga hingpit ang inyong langitnong Amahan” (Matthew 5:48). Ang kahingpitan nagpasabot dili lamang sa kawalay utang kondili usab sa kahupnganan sa grasya—ang atong pag-ambit sa balaang kinabuhi sa Dios isip Iyang hinigugmang mga anak.

Ang Bili nga Kinahanglang Bayran Tungod sa Sala

Kon lisod sabton ang utang nga atong maangkon atubangan sa Dios tungod sa sala, hunahunaa ang mga sangpotanan sa sala sulod sa usa ka tawhanong relasyon. Handurawa ang usa ka lalaki nga nakapanapaw. Sa dihang mahibaloan sa asawa ang pagluib sa iyang bana, dili igo nga ilhon lamang niya ang iyang sayop—kinahanglan siyang kinasingkasing nga maghinulsol, nga nagpasabot dili lamang sa pagpangayo og pasaylo kondili usab sa pagbag-o sa iyang binuhatan ug pagpaningkamot nga mapasig-uli ang pagsalig. Kon ang maluibong lalaki motubag nga walay pagtagad—nga moingon, “Unsa may labot? Kalimti na kana!”—dili mamaayo ang ilang kaminyoon, ug magpabiling naguba ang ilang relasyon. Bisan pa kon moingon ang asawa, “Gipasaylo ko ikaw” nga wala siya pangayoi og pasaylo, kinahanglan gihapon nga maghinulsol ang bana aron hingpit niyang madawat ang pasaylo ug tinuod nga mamaayo ang ilang relasyon.

Sa samang paagi, ang sala makaputol sa atong relasyon sa Dios. Andam Siya kanunay sa pagpasaylo, apan kon dili kita hingpit nga maghinulsol, dili nato madawat ang hingpit nga kapasayloan o mapasig-uli sa hingpit nga pakighiusa uban Kaniya.

Sa pagpadayon sa Sambingay sa Sulugoon nga Dili Mopasaylo, atong mahibaloan nga ang unang tubag sa hari mao ang pagbilanggo sa sulugoon nga adunay dakong utang. Sa dihang nagpakiluoy kaniya ang sulugoon—nga nag-ingon, “Pasensiyahi ako, ug bayran ko ikaw sa tanan.”—ang hari nagpakita og walay kinutobang kalooy ug gipasaylo ang tibuok utang.

Dili kini mahitabo sa atong kinabuhi pinaagi lamang sa pagkalimot sa Dios sa atong mga sala. Ang Hustisya sa Dios nagkinahanglan nga mabayran ang utang sa sala, ug ang Iyang Kalooy nagtinguha sa atong pagpakig-uli Kaniya. Mao kini ang hinungdan nga gipas-an ni Kristo ang atong utang—aron pinaagi sa tinuod nga paghinulsol, mahigawas kita gikan sa sala ug mapasig-uli sa kadagaya sa grasya sa Dios: “Kay ang suhol sa sala mao ang kamatayon, apan ang gasa sa Dios mao ang kinabuhing dayon diha kang Kristo Jesus nga atong Ginoo” (Romans 6:23).

Ang Sakramento sa Pakig-uli

Ang kamatuoran sa utang nga dala sa sala magbilin unta kanato sa espirituhanong kakabos kon dili pa tungod sa kalooy sa Dios. Ang maayong balita mao nga si Kristo mismo mibayad na sa bili alang sa atong mga sala, nga nagtanyag kanato og dalan padulong sa pakig-uli. Pinaagi sa Iyang Pasyon ug Kamatayon, gipas-an ni Jesus ang tibuok kabug-at sa atong utang, nga nag-abli sa pultahan aron kita mapasaylo nga walay bayad—apan kon mangayo lamang kita niana nga pasaylo uban sa tinuod nga pagbasol ug paghinulsol.

Mao kini ang hinungdan nga gitukod ni Kristo ang Sakramento sa Pakig-uli, diin ang Iyang Kalooy ipadapat sa personal ug konkretong paagi ngadto sa matag kalag. Sa dihang ikumpisal nato ang atong mga sala ngadto sa usa ka pari, dili lamang kita nag-asoy sa mga sayop o nangayo og tawhanong tambag. Hinunoa, atong giila ang utang sa atong mga sala atubangan sa Dios, gidawat ang absolusyon pinaagi sa awtoridad sa ministro ni Kristo, ug gipasig-uli kita sa kahimtang sa grasya.

Gitukod ni Jesus kini nga Sakramento sa dihang miingon Siya ngadto sa Iyang mga Apostoles: “Kinsang mga sala ang inyong pasayloon, gipasaylo na sila; ug kinsang mga sala ang inyong dili pasayloon, wala sila pasayloa” (John 20:23). Niining higayona, gitugyan ni Kristo ngadto sa Iyang Simbahan ang gahom sa pagpasaylo sa mga sala sa Iyang Ngalan, aron masiguro nga ang matag kaliwatan makadangat niining tipiganan sa bahandi sa Diosnong Kalooy. Sama nga kinahanglang ilhon sa sulugoon sa sambingay ang iyang utang atubangan sa hari, kinahanglan kitang magpaubos atubangan sa Dios, mokumpisal sa atong mga sala, ug mangayo og pasaylo sa paagi nga gitukod ni Kristo mismo.

Busa, ang pangamuyo nga “Pasayloa kami sa among mga utang” labaw pa sa usa lamang ka pagpakiluoy alang sa kinatibuk-ang kalooy—kini usa ka tawag sa pagsusi sa atong konsensiya, pagdangop sa Dios uban sa pagbasol, ug pagdawat sa Iyang Diosnong Kalooy pinaagi sa sakramental nga mga paagi nga Iyang gihatag.

Maingon nga Kami Nagapasaylo

Gisaysay ni Jesus ang Sambingay sa Sulugoon nga Dili Mopasaylo isip tubag kang Pedro, nga nangutana: “Ginoo, kon makasala batok kanako ang akong igsoon, kapila ko ba siya pasayloon? Kutob ba sa pito ka higayon?” Lagmit nagtuo si Pedro nga manggihatagon na kaayo siya, apan seguradong nakapakurat kaniya ang tubag ni Jesus: “Sultihan ko ikaw, dili pito ka higayon kondili kapitoan ug pito ka higayon” (Matthew 18:22).

Ang Gregong hugpong sa mga pulong alang sa “kapitoan ug pito ka higayon” (hebdomekontakis hepta) mahimo usab hubaron nga “kapitoan ka pilo sa pito” (490 ka higayon). Ang tubag ni Jesus lagmit nagtumong sa Genesis 4:24, diin si Lamec, usa ka kaliwat ni Cain, nanghambog: “Kon si Cain panimaslan sa pito ka pilo, si Lamec sa kapitoan ug pito ka pilo.” Si Lamec nakapatay tungod sa panimalos ug mipahayag nga ang iyang pagbalos walay kinutoban. Apan gibali ni Jesus kini nga prinsipyo: Imbes nga walay kinutobang panimalos, gitawag kita sa Dios sa walay kinutobang pagpasaylo. Ingon nga ang sala ni Lamec nagpadayon sa kalaglagan, ang kalooy ni Cristo kinahanglang molukop sa kalibotan pinaagi sa walay kinutoban ug walay hunong nga pagpasaylo. Mao kini ang pagtagad sa Dios kanato, busa kinahanglan usab natong buhaton ang ingon.

Tungod kay ang Dios maoy unang mitanyag kanato sa walay kinutobang pagpasaylo ug mibayad sa utang sa atong sala—bisan sa wala pa nato kini pangayoa Kaniya—gitawag kita sa pagpasaylo sa uban, bisan sa wala pa sila mangayo niini. Kon modumili kita sa pagpasaylo, magdumot, o mapintas nga maghukom sa uban, ginapailalom nato ang atong kaugalingon sa hustisya sa Dios: “Ayaw kamo paghukom, aron dili kamo hukman. Kay sa paagi nga kamo maghukom, kamo usab pagahukman, ug ang sukdanan nga inyong gamiton sa pagsukod mao usab ang gamiton sa pagsukod kaninyo” (Matthew 7:1–2).

Maayo kining gihulagway sa Sambingay sa Sulugoon nga Dili Mopasaylo. Human gipasaylo sa hari ang dakong utang sa iyang sulugoon, migawas ang maong sulugoon ug nakit-an ang iyang isigkasulugoon nga adunay utang kaniya nga mas gamay kaayo. Imbes nga magpakita og kalooy, gipaninglan niya kini dayon ug, sa dihang dili makabayad ang iyang isigkasulugoon, gipabilanggo niya kini.

Sa pagkadungog niini sa hari, gipatawag niya ang sulugoon nga iyang gipasaylo kaniadto ug miingon: “Dili ba unta nga nalooy ka usab sa imong isigkasulugoon, sama sa akong pagkalooy kanimo?” Unya, tungod sa iyang kasuko, gitugyan siya sa agalon ngadto sa mga tigpasakit hangtod mabayran niya ang tibuok utang (Matthew 18:33–34). Gitapos ni Jesus ang sambingay pinaagi sa usa ka pasidaan: “Ingon usab niini ang buhaton kaninyo sa akong langitnong Amahan, gawas kon ang matag usa kaninyo mopasaylo sa iyang igsoon gikan sa iyang kasingkasing” (Matthew 18:35).

Busa, ang pagpasaylo dili usa lamang ka kapilian; kini ang kondisyon aron makadawat sa Balaang Kalooy. Gisugo kita ni Jesus sa pagpasaylo gikan sa kasingkasing, dili sa gawasnon lamang o nga nagbug-at ang buot, kondili uban sa samang pagkamanggihatagon nga atong nadawat gikan sa Dios.

Apan bisan pa sa atong pag-ila sa panginahanglan sa pagpasaylo, giila usab nato kon unsa kalisod ang pagpasaylo nga walay kinutoban—ilabi na kon lalom ang mga samad.

Mga Kalisdanan sa Pagpasaylo nga Walay Kinutoban

Mahimong lisod ang pagpasaylo sa usa ka tawo sa makausa. Mas lisod pa gayod ang pagpasaylo nga walay kinutoban—sumala sa gisugo ni Jesus. Kon lalom ang mga samad, kon balikbalik ang mga paglapas, o kon ang nakasala wala magpakitag pagbasol, mahimong daw imposible ang pagpasaylo.

Importante nga masabtan nga ang sugo ni Jesus sa pagpasaylo nga walay kinutoban dili lamang usa ka hataas nga mithi, kondili usa ka moral nga katungdanan. Nagpasabot kini nga kinahanglan kitang mohimo og konkretong mga lakang aron maningkamot sa pagpasaylo sa samang paagi nga si Jesus mopasaylo. Dili sayon kining konkretong mga lakang, apan dili na kini ingon kalisod kon atong masabtan kon unsa ang pagpasaylo ug kon unsa ang dili pagpasaylo.

Ang pagpasaylo nga walay kinutoban wala magpasabot nga magpakaaron-ingnon kita nga wala gayod mahitabo ang paglapas. Dili kini usa ka buhat sa paglimod. Sukwahi hinuon kini. Makapasaylo lamang kita sa usa ka butang nga nagkinahanglan og pagpasaylo. Ang buhat sa pagpasaylo nag-ila sa usa ka buhat nga sa tinuod sala, nag-ila nga kini nagkinahanglan og pagpasaylo, ug unya gawasnong nagpili sa pagpasaylo.

Kining tinuyo ug konkretong buhat, diin naningkamot kita nga makab-ot ang kahingpitan sa kalooy, dili lamang panalangin alang sa nakasala, kondili nagpanalangin usab sa nagpasaylo. Gipagawas niini ang nasamdan gikan sa mabug-at nga tinguha sa pagpanimalos, kapaitan, ug pagdumot, ug gitugyan ang tanang silot ngadto sa Dios, ang bugtong makahimo sa pagpatunhay sa Hustisya. Bisan unsang “panimalos” nga atong tinguhaong ipahamtang tungod sa usa ka sayop, sa kataposan walay kapuslanan kay dili niini mapasig-uli ang hustisya; nagpadayon lamang kini sa kasakit, alang sa nakasala ug sa nasad-an.

Ang pagpasaylo dili usab mao ang pakig-uli. Ang pagpasaylo maoy gikinahanglang kondisyon una pa sa pakig-uli, apan ang pakig-uli labaw pa niana. Ang pakig-uli nagkinahanglan nga ang nakasala moangkon sa iyang nabuhat nga sala, mangayo og pasaylo, modawat sa gitanyag nga pagpasaylo, ug maningkamot sa pagpasig-uli sa pagsalig. Kon mahitabo kana, ang relasyon nga mosangpot sa pakig-uli mas molig-on kaysa kaniadto, ug magpamatuod sa gahom sa Diyos sa pagpatungha og maayo bisan gikan sa daotan.

Adunay mga samad nga hilabihan kalawom nga daw imposible ang pagpasaylo. Kon mas lawom ang pagbudhi, mas dako ang kasakit, ug mas maglisod kita sa pagbuhi sa atong kalagot. Apan sa ingon gayong mga higayon labing makapausab kanato ang sugo ni Kristo.

Pamalandongi ang Krus ni Kristo. Sa tibuok Niyang kinabuhi, si Jesus nahigugma sa hingpit nga gugma. Ang sulat ngadto sa mga Hebreohanon nagsulti kanato: “Bisan tuod Anak Siya, nakakat-on Siya sa pagkamasinugtanon pinaagi sa Iyang giantos; ug sa dihang nahimo Siyang hingpit, nahimo Siyang tinubdan sa walay kataposang kaluwasan alang sa tanan nga nagmasinugtanon Kaniya…” (Hebrews 5:8). 

Ang pag-ingon nga si Jesus “nakakat-on sa pagkamasinugtanon” ug “nahimo Siyang hingpit” pinaagi sa Iyang pag-antos wala magpasabot nga dili pa Siya masinugtanon ug hingpit sa wala pa ang Iyang Pasyon. Hinuon, nagpasabot kini nga ang Iyang pag-antos—ang pag-antos nga dili makiangayon nga gipahamtang Kaniya tungod sa sala sa tawo—nakapahimo Kaniya sa hingpit nga pagpadayag sa Iyang gugma diha sa Iyang tawhanong kinaiya. Labing dayag kini sa dihang misinggit si Jesus gikan sa Krus, “Amahan, pasayloa sila, kay wala sila mahibalo sa ilang gibuhat” (Luke 23:34).

Wala isipa ni Jesus ang kabangis nga Iyang giantos nga hinungdan sa pagkimkim og kapaitan. Iya kining nakita isip kinatas-ang higayon sa Iyang kinabuhi diin malaglag Niya ang daotan pinaagi sa pag-antos niini ug pagtubag nga walay lain kondili Balaang Kalooy. Tinuod ang Iyang kasakit, masakit ang pagbudhi Kaniya, apan ang Iyang tinuyo ug kinasingkasing nga pagpili sa pagpasaylo mibuntog sa sala mismo.

Si Jesus wala mangayo kanato sa pagbuhat og bisan unsang wala Niya mismo buhata. Ingon nga Diyos ug tawo, si Jesus makahimo sa pagtan-aw kanato sa mata ug moingon, “Nakasabot Ako sa kasakit. Buhata ang Akong gibuhat, ug mahimo kamong gawasnon. Pasayloa, pasayloa, pasayloa.” Ang maayong balita mao nga dili nato kinahanglan buhaton kini nga mag-inusara. Kon tinuyo kitang mopili sa pagpasaylo sama sa pagpasaylo sa Diyos, moagas ang grasya sa hilabihang kadagaya ug malig-on kita sa pagsundog kang Kristo pinaagi sa pag-ambit sa Iyang mismong buhat sa pagpasaylo.

Kon maglisod kita sa pagpasaylo, angay natong hinumdoman ang mga pulong nga gisulti ni Jesus diha-diha human Niya itudlo ang Amahan Namo: “Kon pasayloon ninyo ang uban sa ilang mga kalapasan, pasayloon usab kamo sa inyong langitnong Amahan. Apan kon dili ninyo pasayloon ang uban, dili usab pasayloon sa inyong Amahan ang inyong mga kalapasan” (Matthew 6:14–15). Ang pagtanyag og walay kinutobang pagpasaylo maoy atong moral nga katungdanan.

Usa ka Paagi Ngadto sa Mas Dakong Tumong

Kon maglisod ka sa pagpasaylo sa uban, hinumdomi nga ang pagpasaylo dili mao ang kataposang tumong sa iyang kaugalingon. Hinuon, ang pagpasaylo usa ka paagi ngadto sa mas dakong tumong: ang himaya sa Diyos ug ang atong pag-ambit sa Iyang Gingharian. Pananglitan, hunahunaa nga gisugo ka sa usa ka maghuhukom sa pagbayad og $100 ngadto sa usa ka tawo nga bakak nga nag-akusar kanimo og usa ka sala. Apan unya misaad ang maghuhukom nga kon bayran nimo ang $100, nga madagayaon ug walay pagduhaduha, tugotan kang makagamit sa usa ka bank account nga adunay walay kinutobang pondo sa nahibilin mong kinabuhi. Buang lamang ang mokupot pag-ayo sa $100 kon ang ganti walay kinutoban.

Mao kini ang gipangayo ni Jesus kanato. Gitawag kita Niya sa pagtugyan sa atong kaugalingong pagsabot sa hustisya, sa atong tinguha sa pagbalos, ug bisan sa atong gituohang katungod nga mabayran sa mga sala nga nahimo batok kanato—kining tanan aron makadawat kita og ganti nga labaw kaayo sa bisan unsang atong gibiyaan. Sa pagpasaylo sa uban gikan sa kasingkasing, dili lamang kita nagtuman og sugo; nag-ambit kita sa mismong Kalooy sa Diyos. Ug kana nga pag-ambit makapausab kanato. Gipahiuyon niini ang atong mga kasingkasing sa Iyang kasingkasing, gipalapad ang atong katakos sa paghigugma, ug giandam kita alang sa Langit—diin ang kalooy ug gugma moabot sa ilang kahingpitan.

Ang Diyos dili magpanuko sa pagpasaylo. Ang Iyang pagpasaylo nagagikan sa Iya mismong kinaiya, nga mao ang Gugma. Sa dihang magpasaylo kita sa uban, gisundog nato ang Diyos. Nahisama kita sa Diyos pinaagi sa atong mga buhat, nga nagapili sa kaluoy imbes nga pagdumot, sa pagkamabination imbes nga pagpanimalos. Kini nga pagsundog sa Diyos nagabalaan kanato—nagadala kini kanato ngadto sa mas lawom nga pakighiusa sa Diyos ug nagatabang sa pagpatunhay sa Iyang Gingharian dinhi sa yuta.

Ang pagpasaylo dili lamang usa ka paagi sa pagdawat sa Kaluoy sa Diyos; mao usab kini ang paagi sa atong paghimaya sa Diyos. Sa dihang magpasaylo kita, ilabi na kon adunay atong isakripisyo tungod niini, atong gihimaya ang Kaluoy sa Diyos sa paagi nga makita ug mabati. Gipahayag nato ngadto sa kalibotan nga tinuod ang Balaang Kaluoy, nga mas gamhanan ang grasya kay sa sala, ug nga ang kinabuhing dayon labaw kaayo og bili kay sa pagpamatuod dinhi sa yuta nga kita ang husto.

Kini nga matang sa hingpit nga pagpasaylo dili gayod usa ka kapildihan. Kanunay kini nga usa ka kadaugan, nga nagapahimo kanato sa pagtuman sa atong labing taas nga tawag ug kataposang katuyoan. Sa pagkatinuod, ang katumanan niining ikalimang pangamuyo nagtudlo balik ngadto sa—ug nagatabang sa paghingpit sa—unang pangamuyo ug sa labing lawom nga tinguha nga kinahanglan natong ampingan sa atong mga kasingkasing: Pagdayegon ang Imong Ngalan.

Gasa sa Espiritu Santo: Pagtambag

Gilangkit nila ni San Agustin ug Santo Tomas de Aquino ang “Pasayloa kami sa among mga utang…” sa Gasa sa Pagtambag, usa sa pito ka Gasa sa Espiritu Santo. Kining balaang gasa nagalamdag sa kalag, nga nagagiya kanato sa paghimo og hustong mga paghukom—ilabi na sa paagi sa atong pagpakita ug pagdawat sa kaluoy. Nagatabang kini kanato sa pagsulbad sa daw panagsumpaki tali sa hustisya ug kaluoy, nga nagagiya kanato sa pagpasaylo sama sa pagpasaylo sa Diyos.

Ang Gasa sa Pagtambag nagahingpit sa hiyas sa pagkamabinantayon, nga nagapahimo kanato sa:

  • Paghimo og mga desisyon sumala sa kabubut-on sa Diyos.
  • Pag-ila kon kanus-a ug unsaon pagpakita og kaluoy.
  • Pagkahibalo kon unsaon pagdawat sa kaluoy sa Diyos sa hustong paagi, uban sa pagpaubos ug paghinulsol.

Ilabi kining mahinungdanon sa pagpasaylo—sa pagpangayo sa pasaylo sa Diyos ug sa pagpasaylo sa uban.

Ang Pagtambag nagatabang kanato sa:

  • Pag-ila sa kabug-at sa sala ug sa mga sangpotanan niini.
  • Pag-ila sa walay kinutobang Kaluoy sa Diyos.
  • Pagsabot sa panginahanglan sa tinuod nga paghinulsol.

Kining balaang gasa nagadani kanato ngadto sa Sakramento sa Pakig-uli, diin:

  • Atong ikumpisal ang atong mga sala.
  • Dawaton nato ang pasaylo sa Diyos.
  • Hatagan kita og grasya aron matul-id ang atong kinabuhi.

Ang Pagtambag nagagiya usab kanato sa pagsundog kang Kristo sa pagpasaylo sa uban. Nagatabang kini kanato sa:

  • Pagbiya sa pagdumot ug pagpanimalos.
  • Pagpasaylo dili lamang sa pulong, kondili gikan sa kasingkasing.
  • Pagsabot nga ang pagpasaylo usa ka kondisyon sa pagdawat sa Kaluoy sa Diyos.

Ang Gasa sa Pagtambag nagapahimo kanato sa:

  • Pagtan-aw sa pagpasaylo diha sa kahayag sa balaang Kaalam.
  • Paglihok sumala niini uban sa pagkamabination ug maampingong pag-ila.
  • Sabta nga ang kalooy wala magpasagad sa hustisya o magtugot sa pag-abuso.
  • Ipataas ang atong hunahuna ug kabubut-on ngadto sa mas taas nga kaayohan—nga mangita sa kalooy sa atong kinabuhi ug magtinguha niini alang usab sa kinabuhi sa uban.

Ang Kabulahanan: “Bulahan ang mga Maluluy-on”

Gilangkit nila San Agustin ug Santo Tomas de Aquino ang ikalimang pangamuyo sa Amahan Namo sa ikalimang Kabulahanan: “Bulahan ang mga maluluy-on, kay sila kaluy-an” (Matthew 5:7). Kining ikalimang pangamuyo mao ra ang pangamuyo sa Amahan Namo nga nagbutang og kondisyon sa atong gipangayo sa Dios: Pasayloa kami maingon nga kami nagpasaylo sa uban. Kining kamatuorana makita niining Kabulahanan: Kaluy-an lamang kita sa Dios kon maluluy-on kita sa uban.

Isip usa ka Kabulahanan, nasabtan nato nga ang pagpakita og kalooy ug ang pagdawat niini gikan sa Dios mao ang tinubdan sa atong labing dakong kalipay. Kon gusto nato ang kalipay—ang kabulahanan—kinahanglan usab natong tinguhaon ang paagi aron makab-ot kini, nga mao ang paghatag ug pagdawat sa Balaang Kalooy.

Pagpahiuyon sa Atong mga Tinguha

Ang pag-ampo og “Pasayloa kami sa among mga utang, maingon nga kami nagpasaylo sa mga nakautang kanamo” mao ang pagpahiuyon sa atong kasingkasing sa maluluy-ong Kasingkasing sa Dios. Kini mao ang pagtugot sa Iyang Kalooy nga ihan-ay pag-usab ang atong mga tinguha—palayo sa garbo, pagpanimalos, ug pagpakamatarong sa kaugalingon, ug paingon sa pagpaubos, pagkamabination, ug balaang gugma.

Sugdi pinaagi sa pagpamalandong kon gitinguha ba nimo ang Kalooy sa Dios. Palandonga kining pangutanaha diha sa kahayag sa Walay Kataposang Kaalam sa Dios. Tinguhaon lamang nato ang kalooy kon makita una nato ang atong panginahanglan niini, ug makita lamang nato ang atong panginahanglan sa kalooy kon makita nato ang utang nga atong nahimo tungod sa atong sala.

  • Nakita ba nimo kanang utanga, o gibalewala ba nimo ang kabug-at sa sala ug ang mga sangpotanan niini?

Si San Ignacio de Loyola, sa iyang pamaagi sa traynta ka adlaw nga rekoleksiyon, nagpagahin sa unang semana aron ang nagrekoleksiyon mamalandong sa kabug-at sa sala, kamatayon, ug impiyerno sa konkreto ug tin-aw nga paagi. Ang paggahin og usa ka semana alang sa sala, kamatayon, ug impiyerno mahimong makapakurat. Apan mao kana ang tuyo. Kasagaran kinahanglan kitang makurat aron tin-aw natong makita ang kabuangan ug kalisang sa sala nga wala hinulsoli.

  • Gitinguha ba nako ang pagpasaylo sa Dios, o gipakagamay ba nako ang kabug-at sa akong sala?
  • Gipangandoy ba nako nga hingpit nga mahinloan ug mapahiuli, o gikontento ko na ang taphaw nga pagbasol?
  • Gihandum ba nako ang gahom sa Sakramento sa Pakig-uli nga makausab sa kinabuhi, o gilikayan ko ba kini?

Sa higayon nga makita nato ang atong sala ug pangandoyon ang Kalooy sa Dios, palandongon dayon nato ang kondisyon nga nalangkit sa tanyag sa Dios nga walay kinutobang pagpasaylo: “Maingon nga kami nagpasaylo sa mga nakasala kanamo.” Gitinguha ba nimo ang pagpasaylo sa uban sama sa imong pagtinguha nga pasayloon ka?

Kon dili husto ang pagkahan-ay sa atong mga tinguha, magdumili kita sa pagpasaylo sa uban. Balikbalikon nato sa hunahuna ang mga pagpasakit nga atong giantos, mangayo kitag bayad sa mga sayop nga gibuhat kanato, ug mangatarongan sa atong kapungot. Apan kon ang atong mga tinguha nahiuyon sa mga tinguha sa Dios, makita nato ang pagpasaylo dili isip kahuyang kondili isip pag-ambit sa Iyang gahom. Gitinguha nato ang kalooy tungod kay nakadawat kita og kalooy. Gipangandoy nato nga masinati sa uban ang atong nasinati diha kang Kristo.

  • Gusto ba nako nga makadawat og kalooy ang uban, o nagtinguha ba ako og pagpanimalos?
  • Nagpasaylo ba ako gikan sa akong kasingkasing nga walay kinutoban, o nagkupot ba ako sa kasuko ug paghukom?
  • Nag-ampo ba ako nga ang tanang tawo hingpit nga makig-uli sa Dios ug sa uban, o mas gusto ba nako nga silotan sila?

Kining mga pangutanaha gituyo aron makalingkawas kita. Ang tinuod nga kagawasan moabot lamang kon maputli ang atong mga tinguha, kon gusto nato ang gusto sa Dios: pakig-uli, kaayohan, ug walay kataposang pakighiusa diha sa gugma—alang kanato ug alang sa tanan, lakip sa mga nakasala kanato.

Ang atong tinguha nga magpakita og kalooy sa uban angay motakdo sa atong tinguha nga mapasaylo kita. Kon mas dako ang atong kagutom sa Balaang Kalooy, mas dako usab ang atong kagutom nga kita mismo mahimong maluluy-on. Dili mabulag kining duha ka tinguha. Mao kini ang unod sa Kabulahanan: “Bulahan ang mga maluluy-on, kay sila kaluy-an.” Gitinguha sa Dios nga ang Iyang kalooy moagay nganhi kanato ug pinaagi usab kanato, nga walay kinutoban.

Kon makita nimo nga dili nahiuyon ang imong mga tinguha sa Dios, ayaw kawad-i og kadasig. Ang Dios madagayaong nagbubo sa Iyang grasya kanato sa higayon nga mohukom kitang maghinulsol ug unya magpasaylo maingon nga kita gipasaylo. Kon lisod kini, sulayi ang balikbalik nga pag-ampo sa mga pulong ni Jesus didto sa Krus:

“Amahan, pasayloa sila, kay wala sila masayod sa ilang gibuhat” (Luke 23:34).

Samtang nag-ampo ka niining mga pulonga, hinumdomi ang bisan kinsa nga lisod nimong pasayloon. Handurawa siya sa atubangan sa Krus ni Kristo ug paminawa si Jesus nga nagsulti niining mga pulonga alang kaniya. Pakighiusa sa Iyang pag-ampo. Sa sinugdan, ang ingon nga pag-ampo usa lamang ka buhat sa kabubut-on, nga gihimo diha sa diosnong Kaalam.

Samtang nag-ampo ka niining mga pulonga, pamalandongi usab ang imong mga pagbati ug mga tinguha. Ayaw katingala kon kining mga tinguha ug mga pagbati magmagahi ug dili magpahiuyon nianang pag-ampo. Dumalaha kini pinaagi sa lig-ong pagdesisyon sa pagpasaylo, isip usa ka buhat sa kabubut-on, ug dayon pangayo og grasya aron ang imong mga pagbati ug mga tinguha mahiuyon sa hingpit nga gugma ug kalooy ni Kristo.

Kining yano nga buhat makapadato kanimo diha sa Gingharian sa Dios ug makahimaya sa Dios pinaagi sa pagpadayag sa kadako sa Iyang Kalooy diha sa imong kinabuhi.

Mag-ampo Kita:

Aron makatabang sa pag-ugmad og tinguha alang sa Kalooy ug pagpasaylo sa Dios, magsugod kita sa Buhat sa Pagbasol. Ang yawe niini ug sa matag pag-ampo mao ang pagsabot niini ug ang pag-ampo niini uban sa dakong katuyoan ug kainit sa kasingkasing. Hunahunaa ang paggamit niini nga pag-ampo sulod sa taas nga panahon, nga mamalandong sa matag linya, aron mahimo kini dili lamang usa ka pag-ampo, kondili imong kaugalingong pag-ampo:

O akong Dios, kinasingkasing akong nagbasol sa akong pagpasakit Kanimo, ug gikasilagan ko ang tanan kong sala tungod sa Imong matarong nga mga silot, apan labaw sa tanan tungod kay nakapasakit kini Kanimo, akong Dios, nga hingpit nga maayo ug takos sa tanan kong gugma.  Lig-on kong gituyo, uban sa tabang sa Imong grasya, nga dili na magpakasala ug maglikay sa mga kahigayonan nga daling makapahulog sa sala.  Amen.

Sa dihang tinguhaon na nimo ang Kalooy sa Dios, hinumdomi ang gikinahanglan nga kondisyon: ang pagpasaylo sa samang sukod sa pagpasaylo sa Dios. Balikbalika kining pag-ampo sa tibuok adlaw, ilabina samtang ginahinumdom nimo ang bisan kinsa nga imong gidumtan:

“Amahan, pasayloa sila, kay wala sila masayod sa ilang gibuhat.”

“Amahan, pasayloa sila, kay wala sila masayod sa ilang gibuhat.”

“Amahan, pasayloa sila, kay wala sila masayod sa ilang gibuhat.”

Iampo kining pag-ampo sa kapitoan ka pilo sa kapito—nga walay kinutoban.


Talaan sa mga Sulod

Kapitulo Walo: “Ayaw Kami Itugyan…”

Librong Humok og Hapin – Kindle eBook – Audible – Google Play – Apple Books – ug uban pa!