“አንተ ሞኝ፣ ዛሬ ሌሊት ሕይወትህ ከአንተ ትጠየቃለች፤ ያዘጋጀሃቸውስ ነገሮች የማን ይሆናሉ?” (ሉቃስ 12:20)።
እነዚህ በሀብታሙ ሞኝ ምሳሌ ውስጥ እንደተገለጹት የሁሉን ቻይ እግዚአብሔር ቃላት ናቸው። እግዚአብሔር አንድን ሰው “ሞኝ” ብሎ ሲጠራው፣ ያ ሰው ዘላለማዊ ኩነኔ—ገሃነም—ብለን ወደምንጠራው፣ በራስ ላይ ብቻ ያተኮረ መገለል፣ ባዶነትና ፍጹም ኪሳራ ወደሚኖርበት ዘላለማዊ ሁኔታ ከመውደቁ በፊት፣ ይህ የመጨረሻውና ከሁሉ የላቀው የፍቅር ተግባሩ ነው።
ምሳሌው ስለ አንድ ሀብታም ሰው ይናገራል፤ ይህ ሰው እጅግ ብዙ ምርት ስላገኘ፣ በጎተራዎቹ ውስጥ ማከማቸት አልቻለም። ያ ምርት ለሚመጡት ብዙ ዓመታት ሀብት እንደሚያስገኝለት ስለተማመነ፣ በልቡ እንዲህ አለ፦
“ይህን አደርጋለሁ፤ ጎተራዎቼን አፍርሼ የበለጠ ትልልቅ ጎተራዎችን እገነባለሁ። እዚያም እህሌንና ሌሎች ንብረቶቼን ሁሉ አከማቻለሁ። ከዚያም ራሴን፣ ‘እንግዲህ ለብዙ ዓመታት የሚበቁ ብዙ መልካም ነገሮች ተከማችተውልሃል፤ ዕረፍ፣ ብላ፣ ጠጣ፣ ተደሰት!’ እላለሁ” (ሉቃስ 12:18–19)።
ለዚህም እግዚአብሔር፣ “አንተ ሞኝ!” ይለዋል።
ኢየሱስ ይህን የተትረፈረፈ ምርት መሰብሰብና ለራስ ብቻ ማከማቸት ከባድ ኃጢአት መሆኑን በግልጽ ያሳያል። እግዚአብሔር ሰውየውን ሞኝ ብሎ ከጠራውና በዚያው ሌሊት ሕይወቱ ከእርሱ እንደምትጠየቅ ከገለጸ በኋላ፣ ኢየሱስ ምሳሌውን ለሚሰሙት ሰዎች፣ “ለራሱ ሀብት የሚያከማች፣ ነገር ግን ለእግዚአብሔር ዋጋ ባላቸው ነገሮች ሀብታም ያልሆነ ሰው ሁኔታም እንዲሁ ይሆናል” ይላቸዋል (ሉቃስ 12:21)።
ኃጢአት ሞኝነት ነው፤ የቁሳዊ ስግብግብነት ኃጢአት ብቻ ሳይሆን፣ እያንዳንዱ ኃጢአት ሞኝነት ነው። ምክንያቱም የእግዚአብሔርን ጥበብ ይክዳል፤ የሕይወትንም እውነተኛ ዓላማ፣ ማለትም እርሱን ማወቅን፣ መውደድንና ማክበርን ያዛባል። መጽሐፍ ቅዱስ፣ “ሞኝ በልቡ፣ ‘እግዚአብሔር የለም’ ይላል” ይላል (መዝሙር 14:1)። እያንዳንዱ ኃጢአት በሆነ መንገድ እግዚአብሔርን በተግባር መካድ ነው፤ ከእግዚአብሔር ያነሰ ነገርን ከራሱ ከእግዚአብሔር አስበልጦ መምረጥ ነው። እንደ ሞኞች ስንሠራ፣ ሁሉንም እናጣለን።
የኢየሱስ ምሳሌ ሊያስደነግጠን የተነገረ ነው፤ ይህም ለማስደንገጥ ብቻ ሳይሆን፣ የኃጢአትን ክብደት እንድንገነዘብ ሊያነቃንና ወደ ንስሐ ሊጠራን ነው። አንድ ሰው ኃጢአትን አጥብቆ በመያዝ፣ ትክክል ነው ብሎ በማስረዳት፣ እንዲያውም በእርሱ በመደሰት (“ዕረፍ፣ ብላ፣ ጠጣ፣ ተደሰት!”)፣ ቀስ በቀስ በኃጢአት ውስጥ ሥር ሲሰድድ፣ የእግዚአብሔር ፍቅር በሚያስደነግጥ ኩነኔና ፍርድ መልክ ይደርስለታል፤ ከዚያም ንስሐ እንዲገባ ከእግዚአብሔር ጥሪ ይቀርብለታል።
ይህ ምሳሌ የስግብግብነትን ሞኝነት ብቻ ሳይሆን፣ የእያንዳንዱን ኃጢአት ሞኝነት ይገልጣል። ሀብታሙ ሰው ቁሳዊ ሀብትን ለራሱ ብቻ እንዳከማቸ፣ እኛም ይቅርታ እንደሚያስፈልገን ለማመን እምቢ በማለት፣ መንፈሳዊ ዕዳዎቻችንን፣ ማለትም ኃጢአቶቻችንን እናከማቻለን። ኃጢአት ጥበብን መክዳትና የእግዚአብሔርን ፍትሕ መበደል ነው። የጌታ ጸሎት ሞኝነታችን በጥፋት ማብቃት እንደሌለበት ያስታውሰናል፤ እግዚአብሔር በእርሱ ዳግም ወደ ቀና ሁኔታ የምንመለስበት መንገድ አድርጎ ይቅርታን ያቀርብልናል።
ይቅርታ፦ ወደ ግብ የሚያደርስ መንገድ
በዚህ ምዕራፍ የምናሰላስለውን ልመና በተሻለ ለመረዳት፣ የኃጢአትን ሞኝነትና ለእርቅ አስፈላጊ መንገድ የሆነውን የአብን ይቅርታ መመልከት ይገባል። “የበደሉንን ይቅር እንደምንል፣ በደላችንን ይቅር በለን” ብለን ስንጸልይ፣ ራሳችንን በእግዚአብሔር ፊት በመንፈሳዊ ዕዳ ውስጥ በማስገባት፣ በሞኝነት እንደሠራን በትሕትና እናምናለን።
ይሁን እንጂ ይቅርታ የመጨረሻው ግብ አይደለም። ከዚያ እጅግ ወደሚልቅ ነገር የሚያደርስ መንገድ ነው። በኃጢአታችን ምክንያት የተጫነብን ዕዳ ይቅር መባሉ፣ ከሁሉ ወደሚበልጠው ግብ፣ ማለትም እግዚአብሔርን በማምለክ ለዘላለም ወደ መሳተፍ የሚያደርስ መንገድ ነው። ኃጢአት ለእግዚአብሔር የሚገባውን አምልኮ የምናቀርብበትን ችሎታ ያዛባል፤ ይቅርታ ግን ወደ እውነተኛው ዓላማችን ይመልሰናል።
እግዚአብሔር ዕዳችንን ብቻ ሰርዞ፣ በመንፈሳዊ ሕይወታችን ከጥሩም ከመጥፎም ውጭ በሆነ ሁኔታ አይተወንም። ዕዳችን ከተወገደ በኋላ፣ ጸጋውን ያፈስልናል፤ የመንግሥቱም ወራሾች እንድንሆን ይለውጠናል። በዚያም ለዘላለም፣ “ሁሉን ቻይ ጌታ እግዚአብሔር ቅዱስ፣ ቅዱስ፣ ቅዱስ ነው!” ብለን እንጮኻለን። የመጨረሻው ግብ ወደ እውነተኛው ክብራችን መመለስ ነው፤ ይህም ለእግዚአብሔር ዋጋ ባላቸው ነገሮች ሀብታም መሆንና ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ዘላለማዊ ሀብት መግባት ነው።
ስለዚህ እግዚአብሔር ይቅር እንዲለን ስንለምን፣ ከቅጣት እንድንላቀቅ ብቻ ሳይሆን፣ የእርሱን ምሕረት ሙላት እንለምናለን፤ እርሱን እንድንመስል፣ ከቅድስናው ጋር እንድንስማማ፣ ለአዲሱ ሰማይና ለአዲሲቱ ምድርም እንድንዘጋጅ ነው።
ፍጹም ይቅርታን መለመንና መመኘት
ማቴዎስ ባቀረበው የጌታ ጸሎት ውስጥ “ዕዳዎች” ለሚለው የተጠቀመው የግሪክ ቃል ኦፌይሌማታ ነው። ይህም የሚፈለግብንን ነገር፣ ሕጋዊ ወይም ሥነ ምግባራዊ ግዴታን፣ ወይም መከፈል ያለበትን ዕዳ ያመለክታል። ይህ ቃል አስፈላጊ የሆነው፣ ኃጢአትን እንደ ስህተት ወይም በደል ብቻ ሳይሆን፣ ለእግዚአብሔር ፍትሕ መከፈል ያለበት እውነተኛ ዕዳ፣ በራሳችን ብቻ ልንከፍለው የማንችለው ዕዳ አድርጎ ስለሚያቀርበው ነው።
በሉቃስ ወንጌል ግን በዚህ ፋንታ ኃጢአቶች ማለት የሆነው ሃማርቲያስ የሚለው ቃል ተጠቅሷል። ይህም ኃጢአት በእግዚአብሔር ፊት ባለዕዳዎች እንደሚያደርገንና ይቅርታ እንዲሰጠን ምሕረቱ እንደሚያስፈልገን ያጠናክራል። «ይቅር በል» ተብሎ የተተረጎመው የግሪክኛ ግስ አፌስ፣ ድርጊቱን እንደ አንድ ሙሉ ነገር በሚያቀርበው የአኦሪስት የትእዛዝ ቅርጽ የተጻፈ ነው። ይህም «ይቅር በል!!!» የሚል ከልብ የሚቀርብና ቁርጥ ያለ ልመና ነው፤ ይቅርታው አሁኑኑ፣ በቆራጥነትና ሙሉ በሙሉ እንዲሰጥ ይማጸናል። ትርጉሙም «ነፃ ማውጣት»፣ «ማስወገድ» ወይም «ዕዳን መሰረዝ» ነው። እንግዲህ ይቅርታ ምንም ሳያደርጉ መርሳት ሳይሆን፣ መንፈሳዊ ዕዳችንን የሚሰርዝና ወደ ጸጋ የሚመልሰን ኃያል የእግዚአብሔር ምሕረት ተግባር ነው። የምንለምነው ጥፋታችን በሰበብ እንዲታለፍልን አይደለም፤ ነፃ እንድንወጣ እንማጸናለን።
«እኛም የበደሉንን ይቅር እንደምንል» የሚለው ሐረግ በግሪክኛ ሆስ ካይ ሄሜይስ አፊየመን ቶይስ ኦፌይሌታይስ ሄሞን ነው። ሆስ የሚለው ቃል «እንደ» ወይም «በተመሳሳይ መንገድ» ማለት ሲሆን፣ እግዚአብሔር ይቅር እንዲለን የምንጠይቀው እኛ ለሌሎች በምናደርገው ይቅርታ መለኪያ እንደሆነ ያመለክታል። «ይቅር እንላለን» ወይም «ነፃ እናወጣለን» ማለት የሆነው አፊየመን የሚለው ግስ፣ በአድራጊ የአሁን ጊዜ ቅርጽ የተጻፈ ስለሆነ፣ አንድ ጊዜ ብቻ የሚፈጸም ሳይሆን ቀጣይነት ያለውንና የተለመደ ድርጊትን ያመለክታል። እንዲሁም ኦፌይሌታይስ «ባለዕዳዎች» ማለት ነው። ይህም ሌሎች የሚከፍሉን ዕዳ እንዳለባቸው ብናውቅም፣ እግዚአብሔር ከራሳችን ዕዳ ነፃ እንዲያወጣን እንደምንለምነው ሁሉ፣ እኛም በፈቃዳችን ከዚያ ዕዳ ነፃ እናወጣቸዋለን ማለት ነው።
ይህ ልመና የእግዚአብሔርን ምሕረት መጠየቅ ብቻ አይደለም፤ ምሕረትን ለማሳየት ቃል መግባትም ነው። ይቅር ለማለት ፈቃደኞች ካልሆንን፣ በተግባር እግዚአብሔርም ምሕረቱን እንዲነፍገን እየጠየቅን ነው። እንግዲህ እውነተኛ ይቅርታ እንደ ፈለግን የምናደርገው ወይም የምንተወው አይደለም፤ የእግዚአብሔርን ምሕረት ለመቀበል የሚያስፈልገው ቅድመ ሁኔታ ነው።
ባለዕዳ መሆን
ማንም ሰው ባለዕዳ መሆን አይፈልግም። በቁሳዊ ኑሮ፣ ዕዳ ሌት ተቀን በሰው ላይ የሚጫን ሸክም ነው። ዕዳው ትልቅ ሲሆን ሸክሙም ከባድ ይሆናል። ዕዳው በመጨረሻ ተከፍሎ ሲያልቅ ግን እፎይታና አዲስ ነፃነት ይሰማል። ለምሳሌ፣ የቤት ግዢ ብድርን ለመክፈል ለዓመታት የሚታገል ሰው፣ ስለወደፊቱ ማሰብ ሊከብደው ይችላል። ነገር ግን ዕዳው ካለቀ በኋላ፣ በልበ ሙሉነት መቆጠብና ማቀድ ሊጀምር ይችላል።
የገንዘብ ግዴታዎች ቁሳዊ ዕዳ እንደሚያመጡ ሁሉ፣ ኃጢአትም በእግዚአብሔር ፊት መንፈሳዊ ዕዳ ያስከትላል። እያንዳንዱ ኃጢአት የእግዚአብሔርን ፍጹም ፍትሕ የሚቃረን በደል ነው፤ እግዚአብሔርም ያለ ወሰን ፍትሐዊ ስለሆነ፣ እያንዳንዱ ኃጢአት ክፍያ ይጠይቃል። የኃጢአት ዕዳ ይቅር ካልተባለ፣ ሙሉ በሙሉ መከፈል አለበት። ለዚህ ነው መጽሐፍ ቅዱስ ብዙ ጊዜ ኃጢአትን በዕዳ መልክ የሚገልጸው፤ በተለይም ይቅር ማለት በእምቢ ያለው አገልጋይ ምሳሌ ውስጥ ይህን እናያለን (ማቴዎስ 18:23–35)።
በዚያ ምሳሌ፣ ለንጉሡ «እጅግ ብዙ ገንዘብ» የነበረበት ባለዕዳ በንጉሡ ፊት እንደቀረበ እንሰማለን። ከዚህም በላይ፣ ባለዕዳው «የሚከፍልበት ምንም መንገድ አልነበረውም»። እኛም ያለንበት ሁኔታ ይህ ነው። በእግዚአብሔር ፍጹም ፍትሕ ፊት፣ በኃጢአታችን ምክንያት የገባንበትን ዕዳ ለመክፈል ልናደርገው የምንችለው ምንም ነገር የለም። በዚህ ልመና ውስጥ ልንረዳው የሚገባን የመጀመሪያውና መሠረታዊው እውነት ይህ ነው። ይህን እውነት ካልተረዳን፣ ኃጢአታችን እንደ ቀላል ነገር ወይም ዕዳችንን በራሳችን ጥረት መክፈል እንደምንችል በስህተት ልናምን እንችላለን። ሁለቱም ግን የእግዚአብሔር ቅድስናና ፍትሕ ወሰን የሌላቸው የመሆናቸውን እውነታ ይቃረናሉ።
ይህ አመለካከት የእግዚአብሔርን ፍጹምነትና በፍጹምነቱ እንድንካፈል ያለውን ፍላጎት አይረዳም፤ «እንግዲህ የሰማዩ አባታችሁ ፍጹም እንደሆነ፣ እናንተም ፍጹማን ሁኑ» (ማቴዎስ 5:48)። ፍጹምነት ዕዳ አለመኖር ብቻ ሳይሆን፣ የጸጋ ሙላትም ማለት ነው፤ ማለትም እንደ ተወደዱ ልጆቹ በእግዚአብሔር መለኮታዊ ሕይወት መካፈላችን ነው።
የኃጢአት ዋጋ
በኃጢአት ምክንያት በእግዚአብሔር ፊት የሚኖርብንን ዕዳ መረዳት አስቸጋሪ ከሆነ፣ ኃጢአት በሰዎች ግንኙነት ውስጥ የሚያመጣውን መዘዝ አስቡ። ምንዝር የሚፈጽም አንድ ሰው አስቡ። ሚስቱ ባሏ እንደከዳት ስታውቅ፣ እሱ ጥፋቱን ከማመን በላይ ማድረግ አለበት፤ ከልቡ ንስሐ መግባት አለበት። ይህም ይቅርታ መጠየቅ ብቻ ሳይሆን፣ አካሄዱን መለወጥና መተማመንን እንደገና ለመገንባት መጣር ማለት ነው። ታማኝ ያልሆነው ባል ግን በግዴለሽነት፣ «ታዲያ ምን ሆነ? ተዪው እንጂ!» ብሎ ቢመልስ፣ የትዳሩ ቁስል ሊፈወስ አይችልም፣ ግንኙነታቸውም እንደተሰበረ ይቀራል። ሚስቱ ሳትጠየቅ እንኳን «ይቅር ብዬሃለሁ» ብትለው፣ ይቅርታውን ሙሉ በሙሉ ለመቀበልና ግንኙነታቸው በእውነት እንዲፈወስ፣ ባልየው አሁንም ንስሐ መግባት አለበት።
በተመሳሳይ ሁኔታ፣ ኃጢአት ከእግዚአብሔር ጋር ባለን ግንኙነት ውስጥ መለያየትን ይፈጥራል። እሱ ሁልጊዜ ይቅር ለማለት ዝግጁ ነው፤ ነገር ግን ሙሉ በሙሉ ንስሐ ካልገባን፣ ፍጹም ይቅርታን መቀበል ወይም ከእሱ ጋር ወደ ሙሉ ኅብረት መመለስ አንችልም።
ይቅር ማለት በእምቢ ያለው አገልጋይ ምሳሌ ሲቀጥል፣ የንጉሡ የመጀመሪያ እርምጃ እጅግ ብዙ ዕዳ ያለበትን አገልጋይ ማሰር እንደነበር እንማራለን። አገልጋዩም «ታገሰኝ፣ ሁሉንም እከፍልሃለሁ» ብሎ ሲለምነው፣ ንጉሡ ወሰን የሌለው ምሕረት አሳይቶ ዕዳውን ሁሉ ተወለት።
ይህ በሕይወታችን የሚፈጸመው እግዚአብሔር ኃጢአቶቻችንን እንዲሁ በመርሳቱ አይደለም። የእግዚአብሔር ፍትሕ የኃጢአት ዕዳ እንዲከፈል ይጠይቃል፤ ምሕረቱም ከእርሱ ጋር እንድንታረቅ ይፈልጋል። ክርስቶስ ዕዳችንን በራሱ ላይ የወሰደው ለዚህ ነው፤ ይኸውም በእውነተኛ ንስሐ ከኃጢአት ነፃ ወጥተን ወደ እግዚአብሔር ጸጋ ብልጽግና እንድንመለስ ነው፦ “የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነውና፤ የእግዚአብሔር ስጦታ ግን በጌታችን በክርስቶስ ኢየሱስ የዘላለም ሕይወት ነው” (ሮሜ 6:23)።
የዕርቅ ምሥጢር
የእግዚአብሔር ምሕረት ባይኖር ኖሮ፣ የኃጢአት ዕዳ እውነታ በመንፈሳዊ ድህነት ውስጥ ያስቀረን ነበር። መልካሙ ዜና ግን ክርስቶስ ራሱ የኃጢአቶቻችንን ዋጋ ከፍሎ፣ ወደ ዕርቅ የሚያደርስ መንገድ እንደከፈተልን ነው። ኢየሱስ በሕማማቱና በሞቱ የዕዳችንን ሙሉ ሸክም ተሸክሞ፣ በነፃ ይቅርታ እንድናገኝ በሩን ከፈተልን፤ ይህ ግን የሚሆነው በኃጢአታችን ከልብ ተጸጽተንና ንስሐ ገብተን ያንን ይቅርታ ስንፈልግ ብቻ ነው።
ክርስቶስ የዕርቅ ምሥጢርን የመሠረተው ለዚህ ነው፤ በዚህ ምሥጢር ምሕረቱ ለእያንዳንዱ ነፍስ በግልና በተጨባጭ ይሰጣል። ኃጢአቶቻችንን ለካህን ስንናዘዝ፣ ስህተቶቻችንን ብቻ እየዘረዘርን ወይም ሰው የሚሰጠውን ምክር እየፈለግን አይደለም። ይልቁንም፣ በእግዚአብሔር ፊት የኃጢአቶቻችንን ዕዳ እያመንን፣ በክርስቶስ አገልጋይ ሥልጣን ከኃጢአት ፍትሐትን እየተቀበልንና ወደ ጸጋ ሁኔታ እየተመለስን ነው።
ኢየሱስ ይህን ምሥጢር የመሠረተው ለሐዋርያቱ፦ “የማንንም ኃጢአት ይቅር ብትሉ፣ ይቅር ይባልላቸዋል፤ የማንንም ኃጢአት ብትይዙ፣ እንደተያዘ ይቀራል” (ዮሐንስ 20:23) ባላቸው ጊዜ ነው። በዚያ ቅጽበት ክርስቶስ በስሙ ኃጢአትን ይቅር የማለት ሥልጣን ለቤተ ክርስቲያኑ አደራ ሰጣት፤ በዚህም እያንዳንዱ ትውልድ ወደዚህ የእግዚአብሔር ምሕረት መዝገብ መድረስ እንዲችል አደረገ። በምሳሌው ያለው አገልጋይ በንጉሡ ፊት ዕዳውን ማመን እንዳስፈለገው ሁሉ፣ እኛም በእግዚአብሔር ፊት ራሳችንን ማዋረድ፣ ኃጢአቶቻችንን መናዘዝና ክርስቶስ ራሱ በመሠረተው መንገድ ይቅርታን መፈለግ አለብን።
ስለዚህ፣ “ዕዳችንን ይቅር በለን” የሚለው ልመና በአጠቃላይ ምሕረትን ከመጠየቅ ያለፈ ነው፤ ሕሊናችንን እንድንመረምር፣ በኃጢአታችን ተጸጽተን ወደ እግዚአብሔር እንድንመለስና ባዘጋጀልን ምሥጢራዊ መንገድ የመለኮታዊ ምሕረቱ ተቀባዮች እንድንሆን የሚያቀርብልን ጥሪ ነው።
እኛም ይቅር እንደምንል
ጴጥሮስ፦ “ጌታ ሆይ፣ ወንድሜ ቢበድለኝ ስንት ጊዜ ይቅር ልበለው? እስከ ሰባት ጊዜ ድረስ?” ብሎ ሲጠይቅ፣ ኢየሱስ ለእርሱ መልስ ሲሰጥ ይቅር ስለማይለው አገልጋይ ምሳሌ ተናገረ። ጴጥሮስ ለጋስ እየሆነ እንደነበር አስቦ ሊሆን ይችላል፤ የኢየሱስ መልስ ግን አስደንግጦት መሆን አለበት፦ “እስከ ሰባ ሰባት ጊዜ እንጂ፣ እስከ ሰባት ጊዜ አልልህም” (ማቴዎስ 18:22)።
“ሰባ ሰባት ጊዜ” የሚለው የግሪክ ሐረግ (ሄብዶሜኮንታኪስ ሄፕታ) “ሰባ ጊዜ ሰባት” (490 ጊዜ) ተብሎም ሊተረጎም ይችላል። የኢየሱስ መልስ ምናልባት ዘፍጥረት 4:24ን የሚያመለክት ነበር፤ በዚያ የቃየን ዘር የሆነው ላሜሕ፦ “ቃየንን የሚነካ ሰባት እጥፍ የበቀል ቅጣት ከሚደርስበት፣ ላሜሕን የሚነካ ሰባ ሰባት እጥፍ ይደርስበታል” ብሎ ይመካል። ላሜሕ ለመበቀል ሰው ገድሎ ነበር፤ የሚወስደውም የአጸፋ እርምጃ ገደብ እንደማይኖረው አወጀ። ኢየሱስ ግን ይህን መርሕ ይገለብጠዋል፤ እግዚአብሔር ገደብ ወደሌለው በቀል ሳይሆን፣ ገደብ ወደሌለው ይቅርታ ይጠራናል። የላሜሕ ኃጢአት ጥፋትን እንዳስቀጠለ ሁሉ፣ የክርስቶስ ምሕረትም ወሰን በሌለውና በማያቋርጥ ይቅርታ ዓለምን ሁሉ ሊያዳርስ ይገባል። እግዚአብሔር እኛን የሚይዘን በዚህ መንገድ ነው፤ ስለዚህ እኛም እንዲሁ ማድረግ አለብን።
እግዚአብሔር እንዲህ እንዲያደርግልን ገና ሳንጠይቀው እንኳን፣ ቀድሞ ወሰን የሌለውን ይቅርታ ስለሰጠንና የኃጢአታችንን ዕዳ ስለከፈለልን፣ እኛም ሌሎች ገና ሳይጠይቁን እንኳን ይቅር እንድንላቸው ተጠርተናል። ይቅር ለማለት እምቢ ካልን፣ ቂም ከያዝን ወይም በሌሎች ላይ በጭካኔ ከፈረድን፣ የእግዚአብሔርን ፍትሕ በራሳችን ላይ እንጠራለን፦ “እንዳይፈረድባችሁ መፍረድን አቁሙ። በምትፈርዱበት መንገድ ይፈረድባችኋልና፤ በምትለኩበትም መስፈሪያ ይለካላችኋል” (ማቴዎስ 7:1–2)።
ይህ ይቅር ስለማይለው አገልጋይ በተነገረው ምሳሌ በግልጽ ተገልጧል። ንጉሡ አገልጋዩ የነበረበትን እጅግ ከፍተኛ ዕዳ ከሰረዘለት በኋላ፣ ያ አገልጋይ ወጥቶ እጅግ አነስተኛ ዕዳ የነበረበትን አንድ አብሮት የሚያገለግል አገኘ። ምሕረት ከማሳየት ይልቅ፣ ወዲያውኑ እንዲከፍለው ጠየቀው፤ አብሮት የሚያገለግለውም ሰው መክፈል ባልቻለ ጊዜ ወደ ወህኒ አስገባው።
ንጉሡ ይህን ሲሰማ፣ ቀደም ሲል ይቅር ብሎት የነበረውን አገልጋይ አስጠርቶ፦ “እኔ አንተን እንደማርሁህ፣ አንተም አብሮህ ለሚያገለግለው መራራት አልነበረብህምን?” አለው። ከዚያም ጌታው ተቆጥቶ፣ ዕዳውን ሁሉ እስኪከፍል ድረስ ለሚያሠቃዩት አሳልፎ ሰጠው (ማቴዎስ 18:33–34)። ኢየሱስም ምሳሌውን በዚህ ማስጠንቀቂያ ይደመድመዋል፦ “እያንዳንዳችሁ ወንድማችሁን ከልባችሁ ይቅር ካላላችሁ፣ የሰማዩ አባቴም እንዲሁ ያደርግባችኋል” (ማቴዎስ 18:35)።
ስለዚህ፣ ይቅር ማለት እንደፈለግን የምናደርገው ወይም የምንተወው አይደለም፤ የእግዚአብሔርን ምሕረት ለመቀበል የሚያስፈልግ ቅድመ ሁኔታ ነው። ኢየሱስ ይቅር እንድንል የሚያዘን በይስሙላ ወይም በግድ ሳይሆን፣ ከእግዚአብሔር በተቀበልነው ዓይነት ልግስና፣ ከልብ እንዲሆን ነው።
ይሁን እንጂ፣ ይቅር ማለት አስፈላጊ መሆኑን እየተገነዘብንም፣ ያለ ገደብ ይቅር ማለት ምን ያህል አስቸጋሪ ሊሆን እንደሚችል እናውቃለን፤ በተለይም የልብ ቁስሎች ጥልቅ ሲሆኑ።
ያለ ገደብ ይቅር የማለት ችግሮች
አንድን ሰው አንድ ጊዜ ይቅር ማለት አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል። ኢየሱስ እንደሚያዘን ያለ ገደብ ይቅር ማለት ደግሞ ከዚያም ይበልጥ አስቸጋሪ ነው። የልብ ቁስሎች ጥልቅ ሲሆኑ፣ በደሎች ሲደጋገሙ ወይም በዳዩ ምንም ጸጸት ሳያሳይ ሲቀር፣ ይቅር ማለት የማይቻል ሊመስለን ይችላል።
ያለ ገደብ ይቅር እንድንል ኢየሱስ የሰጠን ትእዛዝ ከፍ ያለ ምኞት ብቻ ሳይሆን፣ የግብረ ገብ ግዴታም እንደሆነ መረዳት አስፈላጊ ነው። ይህም ኢየሱስ ይቅር እንደሚል ሁሉ እኛም ይቅር ለማለት ተግባራዊ እርምጃዎችን መውሰድ አለብን ማለት ነው። እነዚህ ተግባራዊ እርምጃዎች ቀላል አይደሉም፤ ነገር ግን ይቅርታ ምን እንደሆነና ምን እንዳልሆነ ከተረዳን፣ አስቸጋሪነታቸው ይቀንሳል።
ያለ ገደብ ይቅር ማለት፣ የተፈጸመብን በደል ፈጽሞ እንዳልተፈጸመ ማስመሰል ማለት አይደለም። እውነቱን መካድ አይደለም። ከዚህ በተቃራኒው ነው። «ይቅር ማለት» የምንችለው ይቅርታ የሚያስፈልገውን ነገር ብቻ ነው። ይቅር ማለት፣ በራሱ ኃጢአት የሆነ ድርጊት መፈጸሙን መቀበል፣ ይቅርታ እንደሚያስፈልገው መለየትና ከዚያም በነፃ ፈቃድ ይቅር ለማለት መምረጥ ነው።
ወደ ምሕረት ፍጹምነት ለመድረስ የምንጥርበት ይህ አውቀንና በተግባር የምንፈጽመው ድርጊት፣ ለበዳዩ ብቻ ሳይሆን ይቅር ለሚለውም በረከት ነው። የተጎዳውን ሰው ከሚጫነው የበቀል ፍላጎት፣ ከምሬትና ከቂም ነፃ ያወጣዋል፤ ማንኛውንም ቅጣት ሁሉ ፍትሕን ሊያሰፍን ለሚችለው ብቸኛው ለእግዚአብሔር ይተዋል። ለተፈጸመብን በደል ለመመለስ የምንፈልገው ማንኛውም «በቀል» በመጨረሻ ከንቱ ነው፤ ምክንያቱም ፍትሕን አይመልስም፣ ይልቁንም በበዳዩም ሆነ በተበዳዩ ላይ ጉዳቱን ያስቀጥላል።
ይቅርታም እርቅ አይደለም። ይቅርታ ለእርቅ አስፈላጊ ቅድመ ሁኔታ ሆኖ ይቀድማል፤ እርቅ ግን ከዚያ እጅግ የራቀ እርምጃ ይጠይቃል። እርቅ እንዲኖር፣ በዳዩ ለፈጸመው በደል ኃላፊነት መውሰድ፣ ይቅርታ መጠየቅ፣ የተሰጠውን ይቅርታ መቀበልና መተማመንን ለመመለስ መሥራት አለበት። ይህ ሲሆን፣ በእርቅ የታደሰው ግንኙነት ከበፊቱ ይበልጥ ይጠነክራል፤ እግዚአብሔር ከክፉም እንኳ መልካምን ለማውጣት ያለውን ኃይል ይመሰክራል።
አንዳንድ ቁስሎች እጅግ ጥልቅ ስለሆኑ፣ ይቅር ማለት የማይቻል ይመስላል። ክህደቱ ጥልቅ በሆነ መጠን፣ ሥቃዩ ይበልጣል፤ ቂምን መተውም ይበልጥ ሊያስቸግረን ይችላል። ሆኖም የክርስቶስ ትእዛዝ እጅግ የሚለውጠን በእነዚህ ጊዜያት ውስጥ ነው።
የክርስቶስን መስቀል አስቡ። ኢየሱስ በሕይወቱ ሁሉ በፍጹም ፍቅር አፍቅሯል። ወደ ዕብራውያን የተጻፈው መልእክት እንዲህ ይለናል፦ «ምንም እንኳ ወልድ ቢሆንም፣ ከተቀበለው ሥቃይ መታዘዝን ተማረ፤ ፍጹምም በሆነ ጊዜ፣ ለሚታዘዙት ሁሉ የዘላለም ድኅነት ምንጭ ሆነ…» (ዕብራውያን 5:8)።
ኢየሱስ በሥቃዩ «መታዘዝን ተማረ» እና «ፍጹም ሆነ» ማለት፣ ከሕማማቱ በፊት ታዛዥና ፍጹም አልነበረም ማለት አይደለም። ይልቁንም ሥቃዩ፣ ማለትም በሰው ኃጢአት ምክንያት ያለ አግባብ የደረሰበት ሥቃይ፣ ፍቅሩን በሰው ተፈጥሮው በፍጹም ሁኔታ እንዲገልጥ አስቻለው ማለት ነው። ይህም ኢየሱስ ከመስቀል ላይ፣ «አባት ሆይ፣ የሚያደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው» (ሉቃስ 23:34) ብሎ በጮኸ ጊዜ ከሁሉ ይበልጥ ግልጽ ሆኖ ይታያል።
ኢየሱስ የደረሰበትን ጭካኔ በምሬት ሊይዘው እንደሚገባ ነገር አላየውም። ይልቁንም ክፋትን በመታገሥና በእግዚአብሔር ምሕረት ብቻ ምላሽ በመስጠት ሊያጠፋው የሚችልበት፣ የሕይወቱ ከፍተኛ ጊዜ እንደሆነ አየው። ሥቃዩ እውነተኛ ነበር፣ የተፈጸመበትም ክህደት አሠቃይቶታል፤ ነገር ግን አውቆና በጽኑ ፍቅር ይቅር ለማለት ያደረገው ምርጫ ኃጢአትን ራሱን አሸነፈ።
ኢየሱስ ራሱ ያላደረገውን ማንኛውንም ነገር እንድናደርግ አይጠይቀንም። ኢየሱስ አምላክም ሰውም ስለሆነ፣ ዓይን ዓይናችንን እያየ እንዲህ ሊለን ይችላል፦ «ሥቃዩን እረዳለሁ። እኔ ያደረግሁትን አድርጉ፣ ነፃም ትሆናላችሁ። ይቅር በሉ፣ ይቅር በሉ፣ ይቅር በሉ።» የምሥራቹ ይህን ብቻችንን ማድረግ እንደማያስፈልገን ነው። እግዚአብሔር ይቅር እንደሚል እኛም ይቅር ለማለት አውቀን ስንመርጥ፣ ጸጋ እጅግ በብዛት ይፈስሳል፤ በክርስቶስ የይቅርታ ድርጊት ራሱ በመካፈልም፣ እርሱን እንድንመስል ኃይል እናገኛለን።
ይቅር ማለት ካስቸገረን፣ ኢየሱስ የጌታን ጸሎት እንዳስተማረ ወዲያውኑ የተናገራቸውን ቃላት ማስታወስ አለብን፦ «ለሌሎች መተላለፋቸውን ይቅር ብትሉ፣ የሰማዩ አባታችሁ ይቅር ይላችኋል። ለሌሎች ይቅር ካላላችሁ ግን፣ አባታችሁም መተላለፋችሁን ይቅር አይላችሁም» (ማቴዎስ 6:14–15)። ያለ ገደብ ይቅር ማለት የግብረ ገብ ግዴታችን ነው።
ወደ ታላቅ ዓላማ የሚያደርስ መንገድ
ሌሎችን ይቅር ማለት ከከበዳችሁ፣ ይቅርታ በራሱ የመጨረሻው ዓላማ እንዳልሆነ አስታውሱ። ይልቁንም ይቅርታ ወደ እጅግ የላቀ ዓላማ፣ ማለትም ወደ እግዚአብሔር ክብርና በመንግሥቱ ውስጥ ወደሚኖረን ተሳትፎ የሚያደርስ መንገድ ነው። ለምሳሌ፣ አንድ ዳኛ ባልፈጸማችሁት በደል በሐሰት ለከሰሳችሁ ሰው $100 እንድትከፍሉ ቢያዛችሁ አስቡ። ከዚያ ግን ዳኛው ያንን $100 በልግስናና ያለ ማመንታት ከከፈላችሁ፣ በቀረው ዘመናችሁ ሁሉ ያልተገደበ ገንዘብ ካለበት የባንክ ሒሳብ መጠቀም እንደምትችሉ ቃል ቢገባላችሁስ? ሽልማቱ ወሰን የሌለው ከሆነ፣ $100 ን ሙጥኝ የሚለው ሞኝ ብቻ ነው።
ኢየሱስ ከእኛ የሚጠይቀው ይህን ነው። ከምንተወው ሁሉ እጅግ የሚበልጥ ሽልማት እንድንቀበል፣ ስለ ፍትሕ ያለንን የግል ግንዛቤ፣ የመበቀል ፍላጎታችንን፣ እንዲያውም ለተፈጸመብን በደል ካሳ የማግኘት መብት አለን የምንለውን እንኳ እንድንተው ይጠራናል። ሌሎችን ከልብ ይቅር ስንል፣ ትእዛዝን ብቻ እየፈጸምን አይደለም፤ በእግዚአብሔር ምሕረት ራሱ እየተካፈልን ነው። ይህ ተሳትፎም ይለውጠናል። ልባችንን የእርሱን ልብ እንዲመስል ያደርጋል፣ የማፍቀር ችሎታችንን ያሰፋል፣ ምሕረትና ፍቅር ወደ ፍጹምነት ለሚደርሱበት ለሰማይ መንግሥትም ያዘጋጀናል።
እግዚአብሔር ይቅርታውን በማቅማማት አይሰጥም። ይቅርታው ፍቅር ከሆነው ከራሱ ባሕርይ ይፈልቃል። ሌሎችን ይቅር ስንል፣ እግዚአብሔርን እንመስላለን። ቂምን ከመያዝ ይልቅ ምሕረትን፣ በቀልን ከመፈለግ ይልቅ ርኅራኄን በመምረጥ፣ በተግባራችን እግዚአብሔርን እንመስላለን። እግዚአብሔርን እንዲህ መምሰላችን ይቀድሰናል፤ ከእርሱ ጋር ወደ ጠለቀ ኅብረት ይመራናል፣ መንግሥቱም በምድር እንድትመጣ ይረዳል።
ይቅር ማለት የእግዚአብሔርን ምሕረት የምንቀበልበት መንገድ ብቻ ሳይሆን፣ እግዚአብሔርንም የምናከብርበት መንገድ ነው። ይቅር ስንል፣ በተለይም ዋጋ ሲያስከፍለን፣ የእግዚአብሔርን ምሕረት በሚታይና በተግባር በሚገለጥ መንገድ እናከብራለን። የእግዚአብሔር ምሕረት እውነተኛ እንደሆነ፣ ጸጋ ከኃጢአት እንደሚበረታ፣ እንዲሁም የዘላለም ሕይወት በዚህ ዓለም ትክክል መሆናችን ከመረጋገጡ እጅግ የላቀ ዋጋ እንዳለው ለዓለም እናውጃለን።
እንዲህ ያለ ጥልቅና ፍጹም ይቅርታ ፈጽሞ ኪሳራ አይደለም። የላቀውን ጥሪያችንንና የመጨረሻ ዓላማችንን እንድንፈጽም ስለሚያስችለን፣ ሁልጊዜ ትርፍ ነው። በእርግጥ፣ የዚህ አምስተኛ ልመና መፈጸም ወደ መጀመሪያው ልመናና በልባችን ልንይዘው ወደሚገባው ጥልቅ ምኞት ይመልሰናል፤ እንዲፈጸምም ይረዳል፦ ስምህ ይቀደስ።
የመንፈስ ቅዱስ ስጦታ፦ ምክር
ቅዱስ አውግስጢኖስና ቅዱስ ቶማስ አኩዊናስ፣ «በደላችንን ይቅር በለን…» የሚለውን ልመና ከሰባቱ የመንፈስ ቅዱስ ስጦታዎች አንዱ ከሆነው የምክር ስጦታ ጋር ያያይዙታል። ይህ መለኮታዊ ስጦታ ነፍስን ያበራል፤ በተለይም ምሕረትን እንዴት እንደምናሳይና እንደምንቀበል ትክክለኛ ፍርድ እንድንሰጥ ይመራናል። በፍትሕና በምሕረት መካከል ያለ የሚመስለውን ውጥረት በአግባቡ እንድንይዝ ይረዳናል፤ እግዚአብሔር ይቅር እንደሚል ይቅር እንድንልም ይመራናል።
የምክር ስጦታ የአስተዋይነትን በጎ ምግባር ፍጹም በማድረግ፣ የሚከተሉትን እንድናደርግ ያስችለናል፦
- በእግዚአብሔር ፈቃድ መሠረት ውሳኔ መስጠት።
- መቼና እንዴት ምሕረት ማሳየት እንደሚገባ መለየት።
- የእግዚአብሔርን ምሕረት በትሕትናና በንስሐ፣ በትክክል እንዴት መቀበል እንደሚገባ ማወቅ።
ይህ በተለይ በይቅርታ ተግባር ውስጥ፣ ማለትም ከእግዚአብሔር ይቅርታ በመለመንም ሆነ ሌሎችን ይቅር በማለት፣ እጅግ አስፈላጊ ነው።
የምክር ስጦታ የሚከተሉትን እንድናደርግ ይረዳናል፦
- የኃጢአትን ክብደትና የሚያስከትለውን መዘዝ መገንዘብ።
- የእግዚአብሔርን ወሰን የሌለውን ምሕረት አውቆ መቀበል።
- የእውነተኛ ንስሐን አስፈላጊነት መረዳት።
ይህ መለኮታዊ ስጦታ ወደ እርቅ ምሥጢር ይስበናል። በዚህ ምሥጢር ውስጥ፦
- ኃጢአታችንን እንናዘዛለን።
- የእግዚአብሔርን ይቅርታ እንቀበላለን።
- ሕይወታችንን ለማስተካከል ጸጋ ይሰጠናል።
የምክር ስጦታ ሌሎችን ይቅር በማለት ክርስቶስን እንድንመስልም ይመራናል። የሚከተሉትን እንድናደርግ ይረዳናል፦
- ቂምንና በቀልን መተው።
- በቃላት ብቻ ሳይሆን ከልብ ይቅር ማለት።
- ይቅር ማለት የእግዚአብሔርን ምሕረት ለመቀበል የሚያስፈልግ ቅድመ ሁኔታ መሆኑን መረዳት።
የምክር ስጦታ የሚከተሉትን እንድናደርግ ያስችለናል፦
- ይቅርታን በመለኮታዊ ጥበብ ብርሃን ማየት።
- በዚሁ መሠረት በርኅራኄና በመለየት ችሎታ መሥራት።
- ምሕረት ፍትሕን ችላ እንደማይል ወይም በደልን እንደማይታገሥ ማየት።
- በሕይወታችን ምሕረትን በመፈለግና በሌሎችም ሕይወት እንዲኖር በመመኘት፣ አእምሯችንንና ፈቃዳችንን ወደ ከፍተኛ በጎ ነገር ማሳደግ።
ብፅዕና፦ «መሐሪዎች ብፁዓን ናቸው»
ቅዱስ አውግስጢኖስና ቅዱስ ቶማስ አኩዊናስ የጌታ ጸሎትን አምስተኛ ልመና ከአምስተኛው ብፅዕና ጋር ያያይዙታል፦ «መሐሪዎች ብፁዓን ናቸው፤ ምሕረትን ያገኛሉና» (ማቴዎስ 5:7)። ይህ አምስተኛ ልመና፣ በጌታ ጸሎት ውስጥ ከእግዚአብሔር በምንለምነው ነገር ላይ ቅድመ ሁኔታ የሚያስቀምጠው ብቸኛው ልመና ነው፦ እኛ ሌሎችን ይቅር እንደምንል፣ እኛንም ይቅር በለን። ይህ እውነት በዚህ ብፅዕና ይንጸባረቃል፦ ለሌሎች መሐሪ ስንሆን ብቻ ከእግዚአብሔር ምሕረትን እናገኛለን።
ይህ የብፅዕና ትምህርት ስለሆነ፣ ምሕረትን ማሳየትና ከእግዚአብሔር መቀበል የከፍተኛው ደስታችን ምንጭ መሆኑን እንረዳለን። ደስታን፣ ማለትም ብፅዕናን፣ ከፈለግን፣ ወደዚያ የሚያደርሰውን መንገድም መፈለግ አለብን፤ ይኸውም የእግዚአብሔርን ምሕረት ለሌሎች ማሳየትና መቀበል ነው።
ምኞቶቻችንን ከእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር ማስማማት
«እኛ በደለኞቻችንን ይቅር እንደምንል፣ ዕዳችንን ይቅር በለን» ብለን መጸለይ፣ ልባችንን ከእግዚአብሔር መሐሪ ልብ ጋር ማስማማት ነው። ምሕረቱ ምኞቶቻችንን ከትዕቢት፣ ከበቀልና ከራስን ጻድቅ አድርጎ መቁጠር አርቆ፣ ወደ ትሕትና፣ ወደ ርኅራኄና ወደ መለኮታዊ ፍቅር እንዲመራቸውና እንደገና እንዲያስተካክላቸው መፍቀድ ነው።
የእግዚአብሔርን ምሕረት ትመኝ እንደሆነ በማሰላሰል ጀምር። ይህን ጥያቄ በእግዚአብሔር ዘላለማዊ ጥበብ ብርሃን ተመልከተው። ምሕረትን የምንመኘው፣ መጀመሪያ ምሕረት እንደሚያስፈልገን ስናይ ብቻ ነው፤ ምሕረት እንደሚያስፈልገን የምናየውም፣ በኃጢአታችን ምክንያት የተሸከምነውን ዕዳ ስናይ ብቻ ነው።
- ያንን ዕዳ ታያለህ፣ ወይስ የኃጢአትን ክብደትና የሚያስከትለውን ጉዳት አቅልለህ ትመለከታለህ?
የሎዮላው ቅዱስ ኢግናጥዮስ ባዘጋጀው የሠላሳ ቀን መንፈሳዊ ሱባኤ መርሐ ግብር፣ ሱባኤ የሚገባው ሰው የመጀመሪያውን ሳምንት የኃጢአትን፣ የሞትንና የገሃነምን ከባድነት በተጨባጭና በግልጽ እያሰላሰለ እንዲያሳልፍ ያደርጋል። ስለ ኃጢአት፣ ስለ ሞትና ስለ ገሃነም ለአንድ ሳምንት ማሰላሰል ሊያስደነግጥ ይችላል። ዓላማውም ይህ ነው። ንስሐ ያልተገባበት ኃጢአት ምን ያህል ሞኝነትና አስፈሪ ነገር እንደሆነ በግልጽ ለማየት፣ ብዙ ጊዜ የሚያነቃን ድንጋጤ ያስፈልገናል።
- የእግዚአብሔርን ይቅርታ እመኛለሁ፣ ወይስ ኃጢአቴን አቃልላለሁ?
- ሙሉ በሙሉ ለመንጻትና ለመታደስ እናፍቃለሁ፣ ወይስ ጥልቀት በሌለው ጸጸት ብቻ እረካለሁ?
- የዕርቅ ምሥጢር ያለውን ሕይወትን የመለወጥ ኃይል እናፍቃለሁ፣ ወይስ ከዚህ ምሥጢር እርቃለሁ?
ኃጢአታችንን አይተን የእግዚአብሔርን ምሕረት ወደምንናፍቅበት ደረጃ ስንደርስ፣ እግዚአብሔር የሚያቀርብልንን ወሰን የሌለው ይቅርታ ለመቀበል የተቀመጠውን መስፈርት እናስባለን፦ «እኛን የበደሉንን ይቅር እንደምንል።» ለራስህ ይቅርታን በምትመኝበት መጠን፣ ሌሎችንም ይቅር ለማለት ትመኛለህ?
ምኞቶቻችን ከትክክለኛው አቅጣጫ ሲያፈነግጡ፣ ሌሎችን ይቅር ለማለት እንቃወማለን። የደረሰብንን በደል በአእምሯችን ደጋግመን እናስታውሳለን፣ ለደረሰብን ጉዳት ካሳ እንፈልጋለን፣ መራራነታችንንም እናጸድቃለን። ምኞቶቻችን ከእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር ሲስማሙ ግን፣ ይቅር ማለትን እንደ ድካም ሳይሆን ከኃይሉ እንደ መካፈል እናየዋለን። ምሕረትን ስለተቀበልን ምሕረትን እንመኛለን። እኛ ራሳችን በክርስቶስ የቀመስነውን ሌሎችም እንዲያገኙ እንናፍቃለን።
- ሌሎች ምሕረት እንዲያገኙ እፈልጋለሁ፣ ወይስ በቀልን እመኛለሁ?
- ከልቤ ያለ ገደብ ይቅር እላለሁ፣ ወይስ ቂምንና በሌሎች ላይ መፍረድን አጥብቄ እይዛለሁ?
- ሰዎች ሁሉ ከእግዚአብሔርና ከሌሎች ጋር ሙሉ በሙሉ እንዲታረቁ እጸልያለሁ፣ ወይስ እንዲኮነኑ እመርጣለሁ?
እነዚህ ጥያቄዎች ነጻ እንድንወጣ የሚረዱን ናቸው። እውነተኛ ነጻነት የሚገኘው ምኞቶቻችን ሲነጹ፣ እግዚአብሔር የሚፈልገውን እኛም ስንፈልግ ብቻ ነው። እርሱ የሚፈልገውም ለእኛም ሆነ እኛን የበደሉንን ጨምሮ ለሁሉም ሰው ዕርቅ፣ ፈውስና በፍቅር የሚኖር ዘላለማዊ ኅብረት ነው።
ለሌሎች ምሕረት ለማድረግ ያለን ምኞት፣ ለራሳችን ይቅርታን ከምንመኝበት መጠን ጋር መመጣጠን አለበት። ለእግዚአብሔር ምሕረት ያለን ረሃብ እየጨመረ ሲሄድ፣ እኛ ራሳችንም መሐሪ ለመሆን ያለን ረሃብ እንዲሁ መጨመር አለበት። እነዚህ ሁለት ምኞቶች የማይነጣጠሉ ናቸው። «መሐሪዎች ብፁዓን ናቸው፣ ምሕረት ያገኛሉና» የሚለው የብፅዕና ቃል ዋና ትርጉሙ ይህ ነው። እግዚአብሔር ምሕረቱ ያለ ገደብ ወደ እኛ እንዲፈስ፣ በእኛም በኩል እንዲፈስ ይፈልጋል።
ምኞቶችህ ከእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር እንደማይስማሙ ብታይ፣ ተስፋ አትቁረጥ። ንስሐ ለመግባት፣ ከዚያም እኛ ይቅር እንደተባልን ሌሎችን ይቅር ለማለት ስንወስን፣ እግዚአብሔር ጸጋውን በነጻ ያፈስስልናል። ይህ አስቸጋሪ ከሆነ፣ ኢየሱስ በመስቀል ላይ የተናገረውን ቃል እየደጋገምህ ለመጸለይ ሞክር፦
«አባት ሆይ፣ ይቅር በላቸው፤ የሚያደርጉትን አያውቁምና» (ሉቃስ 23:34)።
በእነዚህ ቃላት ስትጸልይ፣ ይቅር ለማለት የሚከብድህን ማንኛውንም ሰው አስታውስ። ያንን ሰው በክርስቶስ መስቀል ፊት እንዳለ አድርገህ ተመልከት፤ ኢየሱስም ስለዚያ ሰው እነዚህን ቃላት ሲናገር አዳምጥ። ከእርሱ ጸሎት ጋር ተባበር። መጀመሪያ ላይ እንዲህ ያለው ጸሎት በመለኮታዊ ጥበብ እየተመራ፣ በፈቃድ ውሳኔ ብቻ የሚደረግ ተግባር ነው።
በእነዚህ ቃላት ስትጸልይ፣ ስሜቶችህንና ምኞቶችህንም ተመልከት። እነዚያ ምኞቶችና ስሜቶች ከዚያ ጸሎት ጋር ለመስማማት እምቢ ብለው ቢደነድኑ አትደነቅ። በፈቃድህ ውሳኔ ይቅር ለማለት በጽናት በመወሰን ተቆጣጠራቸው፤ ከዚያም ስሜቶችህና ምኞቶችህ ከክርስቶስ ፍጹም ፍቅርና ምሕረት ጋር እንዲስማሙ ጸጋን ለማግኘት ጸልይ።
ይህ ቀላል ተግባር በእግዚአብሔር መንግሥት ባለጠጋ ያደርግሃል፤ ምሕረቱንም በሕይወትህ ጎልቶ እንዲታይ በማድረግ እግዚአብሔርን ያከብራል።
እንጸልይ፦
ለእግዚአብሔር ምሕረትና ይቅርታ ያለን ምኞት እንዲያድግ ለማገዝ፣ በንስሐ ጸጸት ጸሎት እንጀምራለን። ለዚህም ሆነ ለእያንዳንዱ ጸሎት ቁልፉ፣ ትርጉሙን መረዳትና በጥልቅ ሐሳብና በልባዊ ቅንዓት መጸለይ ነው። በእያንዳንዱ መስመር ላይ እያሰላሰልህ፣ ይህን ጸሎት ለረዥም ጊዜ ለመጠቀም አስብ፤ ጸሎት ብቻ ሳይሆን የራስህ ጸሎት አድርገው፦
አምላኬ ሆይ፣ አንተን በማሳዘኔ ከልቤ አዝናለሁ። ኃጢአቶቼን ሁሉ በጽድቅ ስለምትቀጣኝ እጠላለሁ፤ ከሁሉ በላይ ግን፣ ፍጹም ቸር የሆንከውንና ፍቅሬ ሁሉ የሚገባህን አንተን አምላኬን ስለሚያሳዝኑ እጠላቸዋለሁ። በጸጋህ እርዳታ ከእንግዲህ ኃጢአት ላለማድረግና በቀላሉ ወደ ኃጢአት ሊያስገቡኝ ከሚችሉ አጋጣሚዎች ለመራቅ በጽኑ እወስናለሁ። አሜን።
የእግዚአብሔርን ምሕረት ስትመኝ፣ እግዚአብሔር ይቅር በሚልበት መጠን አንተም ይቅር ማለት አስፈላጊ መስፈርት መሆኑን አስታውስ። በተለይም ቂም የያዝህበትን ማንኛውንም ሰው እያስታወስህ፣ ይህን ጸሎት በቀን ውስጥ ደጋግመህ ጸልይ፦
«አባት ሆይ፣ ይቅር በላቸው፤ የሚያደርጉትን አያውቁምና።»
«አባት ሆይ፣ ይቅር በላቸው፤ የሚያደርጉትን አያውቁምና።»
«አባት ሆይ፣ ይቅር በላቸው፤ የሚያደርጉትን አያውቁምና።»
ይህን ጸሎት ሰባ ጊዜ ሰባት ጊዜ፣ ማለትም ያለ ገደብ ጸልይ።
ለስላሳ ሽፋን ያለው መጽሐፍ – የኪንድል ኤሌክትሮኒክ መጽሐፍ – ኦዲብል – ጉግል ፕሌይ – አፕል ቡክስ – እና ሌሎችም!