Thánh Ađalbertô của Mihály Kovács
Ngày 23 tháng 4: Thánh Ađalbertô, Giám mục và Tử đạo—Lễ nhớ tùy ý
Khoảng năm 956–997
Thánh bổn mạng của Ba Lan, Hungary và Cộng hòa Séc
Được Đức Giáo hoàng Sylvestrô II tuyên thánh năm 999
Màu phụng vụ: Đỏ
Phiên bản: Đầy đủ – Ngắn gọn
Các kênh podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Trích dẫn:
Thánh Ađalbertô chính là hạt giống Tin Mừng đã rơi xuống đất và chết đi, rồi sinh nhiều hoa trái nơi tất cả các dân tộc gắn liền với sứ mạng của ngài. Điều này đã xảy ra tại Bohemia, Hungary, nước Ba Lan dưới triều đại Piast, cũng như tại Pomerania, Gdansk và nơi những người sinh sống trong vùng này. Sau một nghìn năm kể từ khi ngài qua đời bên bờ biển Baltic, chúng ta ngày càng ý thức đầy đủ hơn rằng máu của vị tử đạo này, đã đổ ra trên những miền đất ấy cách đây mười thế kỷ, đã góp phần thiết yếu vào công cuộc loan báo Tin Mừng, vào đức tin và sự sống mới. Ngày nay, chúng ta cần biết bao việc noi gương cuộc đời ngài, một cuộc đời hoàn toàn hiến dâng cho Thiên Chúa và cho việc loan truyền Tin Mừng. Chứng tá phục vụ và lòng nhiệt thành tông đồ của ngài bén rễ sâu trong đức tin và lòng yêu mến Chúa Kitô. Về Thánh Ađalbertô, chúng ta có thể cùng tác giả Thánh vịnh nói rằng: “Linh hồn ngài luôn khát khao Thiên Chúa, ngài mong mỏi Người như mảnh đất trống không, khô cằn, không giọt nước” (x. Tv 63:2). ~Bài giảng của Thánh Gioan Phaolô II tại Ba Lan, ngày 5 tháng 6 năm 1999
Suy niệm: Công tước Slavník và phu nhân Střezislava, song thân của vị thánh được mừng kính hôm nay, đều xuất thân từ những gia đình quý tộc cầm quyền tại Công quốc Bohemia, nay là Cộng hòa Séc. Họ có năm người con trai, trong đó có Vojtěch. Khi còn trẻ, Vojtěch lâm bệnh nặng, nên song thân đầy lòng tin của cậu đã nguyện dâng cậu cho Thiên Chúa để làm linh mục nếu Người chữa lành cho cậu. Vojtěch đã bình phục và được gửi đến Magdeburg, Đức, để theo học với Đức Giám mục Ađalbertô, vị giám mục tiên khởi của giáo phận ấy. Trong mười năm học tập, Vojtěch ngày càng tiến triển về kiến thức và sự thánh thiện. Cậu dành nhiều giờ cầu nguyện và hết lòng chăm sóc người nghèo. Vojtěch kính trọng vị Giám mục Magdeburg đến nỗi đã lấy tên ngài khi lãnh nhận Bí tích Thêm Sức. Đức Giám mục Ađalbertô thành Magdeburg sau này được tuyên thánh, cũng như người học trò của ngài là Thánh Ađalbertô thành Praha, vị thánh mà chúng ta mừng kính hôm nay.
Khi Đức Giám mục Magdeburg qua đời năm 981, chàng thanh niên Ađalbertô trở về quê nhà Bohemia và hai năm sau được Đức Giám mục Praha truyền chức linh mục. Ít lâu sau, Đức Giám mục Praha lâm bệnh nặng và trên giường hấp hối, ngài vô cùng sợ hãi hỏa ngục. Ngài đã sống theo thói thế gian, tìm kiếm của cải và tiện nghi hơn là sự thánh thiện. Những gì vị giám mục bộc lộ lúc lâm chung đã tác động đến Cha Ađalbertô, khiến cha càng quyết tâm theo đuổi sự thánh thiện qua việc sám hối, cầu nguyện và sống đơn sơ. Không lâu sau đó, Cha Ađalbertô được chọn làm vị giám mục kế nhiệm tại Praha. Dù ban đầu không muốn nhận, cuối cùng cha đã chấp thuận và được tấn phong giám mục năm 983. Người ta kể rằng từ khi trở thành giám mục, Đức cha Ađalbertô hiếm khi mỉm cười. Sau này, ngài nhận xét: “Đội mũ giám mục và đeo thánh giá là chuyện dễ; nhưng phải trả lẽ về việc cai quản một giáo phận trước Đấng Phán Xét kẻ sống và kẻ chết thì thật vô cùng đáng sợ.” Ngài thực sự cảm nhận được sức nặng của trách nhiệm mình.
Ban đầu, Đức Giám mục Ađalbertô được hân hoan đón tiếp tại Praha. Ngay từ khi khởi đầu sứ vụ giám mục, ngài đã chọn nếp sống đơn sơ, thường xuyên cầu nguyện và ăn chay, ngủ trên sàn nhà để đền tội, giảng gần như mỗi ngày và thường xuyên thăm viếng người bệnh cùng các tù nhân. Mặc dù người dân trong giáo phận là Kitô hữu, họ mới theo đạo chưa lâu, và nhiều người vẫn giữ những tập tục ngoại giáo trước kia. Chế độ đa thê, việc thờ ngẫu tượng, chế độ nô lệ và nhiều hành vi vô luân khác vẫn phổ biến nơi họ. Đức Giám mục Ađalbertô đã nỗ lực khắc phục những tệ nạn ấy, nhưng gặp phải sự chống đối quyết liệt đến mức ngài phải lánh sang Rôma. Tại Rôma, Đức Thánh Cha cho phép ngài gia nhập đan viện Biển Đức Thánh Bonifaciô. Là một giám mục đồng thời là đan sĩ, ngài hạ mình làm những công việc hèn mọn nhất trong đan viện. Trong thời gian này, có thể ngài cũng đã đến Hungary để rao giảng Tin Mừng; người ta tin rằng tại đó ngài đã rửa tội cho người sắp lên ngôi vua và sau này trở thành Thánh Stêphanô nước Hungary.
Sau khoảng năm năm sống trong đan viện, Đức Giáo hoàng sai Đức Giám mục Ađalbertô trở lại Praha với lời chỉ dẫn rằng nếu dân chúng vẫn thù nghịch, ngài có thể ra đi một lần nữa. Đức Giám mục Ađalbertô đến Praha và lúc đầu được đón tiếp hết sức vui mừng. Nhưng sau khi ngài tiếp tục cuộc đấu tranh chống lại những tệ nạn trong giáo phận, tính mạng ngài lại bị đe dọa. Vì thế, ngài trở về Rôma và tái gia nhập đan viện Biển Đức, nơi ngài được đặt làm viện phó. Không lâu sau, ngài đến Ba Lan để trợ giúp người bạn là Công tước Bolesław I và thi hành sứ vụ giám mục tại Gniezno, Ba Lan.
Sau khi giúp nhiều người tại Ba Lan trở lại đạo, Đức Giám mục Ađalbertô đã làm theo nguyện vọng của Boleslaw, đi về phía bắc, vào lãnh thổ Phổ dọc theo biển Baltic, để giúp những người ngoại giáo thô bạo tại miền đất ấy trở lại đạo. Ba Lan chỉ vừa mới trở thành một quốc gia Kitô giáo, và Công tước Bolesław muốn giúp người Phổ trở lại đạo và đưa họ vào dưới quyền cai trị của mình. Người Phổ là một dân tộc sùng đạo, tin rằng mọi sự trong thế giới thụ tạo đều có thần linh. Thú vật, cây cối và đất đai đều được sùng kính và thờ phụng. Các tư tế ngoại giáo thực hành những nghi lễ ma thuật, cầu xin ân huệ từ vô số thần linh ấy, đồng thời cũng thường xuyên tìm cách giao tiếp với người chết. Một nhà truyền giáo thế kỷ XIV đã mô tả người Phổ như sau: “Vì không biết Thiên Chúa nên trong sự lầm lạc của mình, họ tôn thờ mọi thụ tạo như thần linh, đó là mặt trời, mặt trăng và các vì sao, sấm sét, chim chóc, cả những con vật bốn chân, thậm chí cả con cóc. Họ cũng có những khu rừng, đồng ruộng và các vùng nước mà họ coi là linh thiêng đến mức không đốn gỗ, cũng chẳng dám canh tác trên những đồng ruộng ấy hay đánh cá trong những vùng nước ấy” (Cha Peter thành Dusburg).
Khi Đức Giám mục Ađalbertô đến Phổ, việc rao giảng của ngài lúc đầu đã gặt hái thành công. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau, tính mạng ngài bị đe dọa, và ngài phải đi đến những nơi khác. Ngài tiếp tục hứng chịu cơn thịnh nộ của dân địa phương, trong đó có một tư tế ngoại giáo xem ngài là mối đe dọa đối với lối sống của họ. Một ngày kia, vị tư tế ngoại giáo ấy cùng với một đám đông đã giết đức giám mục, chặt đầu ngài và cắm lên một cây sào. Hai năm sau, Bolesław I đã chuộc thi hài Đức Giám mục Ađalbertô từ những người ngoại giáo bằng một lượng vàng nặng bằng thi hài ngài. Khi thi hài được đưa về Ba Lan, lễ an táng Đức Giám mục Ađalbertô đã được cử hành, và ngài được mai táng trong Nhà thờ Chính tòa Gniezno. Năm 999, Đức Giáo hoàng Sylvestrô II đã tuyên thánh cho ngài, và một năm sau, Hoàng đế Đế quốc La Mã Thần thánh Otto III đã đến Nhà thờ Chính tòa Gniezno và cầu nguyện bên mộ Thánh Ađalbertô. Lòng sùng kính ngài nhanh chóng lan rộng, và suốt nhiều thế kỷ, người ta sốt sắng cầu xin ngài chuyển cầu cho những vùng đất mới đón nhận đức tin, nơi ngài từng thi hành sứ vụ.
Mặc dù xét theo một số khía cạnh, sứ vụ giám mục của Thánh Ađalbertô có thể bị đánh giá là không thành công, nhưng lòng can đảm, sự trung thành với Tin Mừng và máu ngài đã đổ ra được nhìn nhận là những yếu tố góp phần vào việc nhiều người trên khắp Bôhêmia, Ba Lan và Hungari tiếp tục hoán cải. Vào cuối thế kỷ thứ hai, văn sĩ Kitô giáo nổi tiếng Tertulianô đã viết: “Máu các vị tử đạo là hạt giống sinh ra các Kitô hữu.” Dù việc rao giảng Lời Chúa mở lòng mở trí con người đón nhận Chân Lý, lịch sử cho thấy việc vui lòng đón nhận đau khổ, nhất là chịu tử đạo vì Tin Mừng, nuôi dưỡng cách mạnh mẽ những hạt giống Lời Chúa đã được gieo qua lời rao giảng. Trước hết, Thánh Ađalbertô đã gieo hạt giống Lời Chúa, rồi tưới những hạt giống ấy bằng chính máu mình. Kết quả là những vùng đất nơi ngài thi hành sứ vụ bắt đầu phát triển mạnh mẽ trong đức tin vào Đức Kitô, trở thành những quốc gia Kitô giáo trong các thế kỷ tiếp theo.
Khi suy ngẫm về cuộc đời Thánh Ađalbertô, anh chị em hãy xem liệu có tìm thấy điểm tương đồng nào trong cuộc đời mình không. Anh chị em có nỗ lực chia sẻ Tin Mừng với gia đình và bạn bè, để rồi nhận thấy những cố gắng của mình chỉ mang lại rất ít hoặc không có hoa trái nào rõ rệt không? Nếu vậy, hãy tìm nguồn cảm hứng nơi vị thánh hôm nay và noi gương ngài can đảm tận hiến cho đến cùng, hy sinh mạng sống mình để chứng tá tình yêu của anh chị em nuôi dưỡng hạt giống mà Thiên Chúa đã gieo qua anh chị em.
Lời nguyện: Lạy Thánh Ađalbertô, ngài đã can đảm thi hành sứ vụ như một mục tử nhân lành giữa những người mà ngài được sai đến. Dù liên tục gặp phải sự chống đối, lòng tận hiến của ngài không bao giờ lay chuyển. Cuối cùng, chính lòng tận hiến ấy đã khiến ngài phải đổ máu. Xin cầu cho con, để con biết noi gương can đảm của ngài mà hiến mạng sống mình vì người khác, bất kể phải trả giá nào. Lạy Thánh Ađalbertô thành Praha, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.
Các Thánh và các ngày lễ trong Năm Phụng vụ
Tập Một–Bốn
Đọc thêm:
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II—Bài giảng I
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II—Bài giảng II
Các Thánh & các ngày lễ Công giáo
Thông tin về các Thánh Công giáo
Tất cả các Thánh được kính nhớ hôm nay
Tất cả các Thánh trong Năm Phụng vụ
(Bản ngắn)
Ngày 23 tháng 4: Thánh Ađalbertô, Giám mục và Tử đạo—Lễ nhớ tùy ý
khoảng 956–997
Thánh bổn mạng của Ba Lan, Hungary và Cộng hòa Séc
Được Đức Giáo hoàng Sylvestêrô II tuyên thánh năm 999
Thánh Ađalbertô thành Praha có tên khai sinh là Vojtěch. Khi ngài lâm bệnh nặng lúc còn nhỏ, cha mẹ ngài đã khấn hứa sẽ dâng ngài cho Thiên Chúa để làm linh mục nếu Thiên Chúa chữa lành cho ngài. Khi Vojtěch bình phục, cha mẹ gửi ngài đến Magdeburg, Đức, để theo học với Đức Giám mục Ađalbertô, vị giám mục tiên khởi của giáo phận. Trong mười năm học tập, ngài ngày càng tiến triển về tri thức và sự thánh thiện, dành nhiều giờ cầu nguyện và tận tâm chăm sóc người nghèo. Vojtěch kính trọng Đức Giám mục Magdeburg đến nỗi đã lấy tên của vị giám mục này khi lãnh nhận Bí tích Thêm Sức.
Khi Đức Giám mục Magdeburg qua đời năm 981, chàng thanh niên Ađalbertô trở về quê nhà ở Bohemia và được Đức Giám mục Praha truyền chức linh mục hai năm sau đó. Chứng kiến vị giám mục này trên giường hấp hối sợ hãi hỏa ngục vì cuộc sống thế tục trước kia của mình, Ađalbertô càng dấn thân hơn vào việc theo đuổi sự thánh thiện qua đời sống sám hối, cầu nguyện và giản dị. Không lâu sau, cha Ađalbertô được chọn làm vị giám mục kế nhiệm của Praha. Sau khi trở thành giám mục, ngài hiếm khi mỉm cười, vì cảm nhận sâu sắc gánh nặng trách nhiệm chăn dắt đoàn dân của mình.
Đức Giám mục Ađalbertô được hân hoan đón tiếp tại Praha và được ngưỡng mộ vì đời sống giản dị, cầu nguyện, ăn chay, sám hối, rao giảng và thăm viếng những người đau yếu, tù đày. Khi ngài cố gắng ngăn dân chúng tiếp tục những tập tục ngoại giáo — bao gồm chế độ đa thê, việc thờ ngẫu tượng và chế độ nô lệ — ngài gặp phải sự chống đối mạnh mẽ đến nỗi phải lánh sang Rôma. Đức Thánh Cha cho phép ngài gia nhập đan viện Biển Đức Thánh Bônifaciô, nơi ngài đảm nhận những công việc hèn mọn nhất. Trong thời gian này, có thể ngài đã đến Hungary để rao giảng Tin Mừng, và người ta tin rằng ngài đã rửa tội cho người sắp lên ngôi vua và sau này trở thành Thánh Stêphanô nước Hungary.
Sau khoảng năm năm ở đan viện, Đức Giáo hoàng sai Đức Giám mục Ađalbertô trở lại Praha. Ban đầu, ngài được đón tiếp rất nồng nhiệt, nhưng sau khi tiếp tục cuộc đấu tranh chống lại những tệ nạn trong giáo phận, tính mạng ngài lại bị đe dọa. Vì thế, ngài trở lại Rôma và tái gia nhập đan viện Biển Đức, nơi ngài được đặt làm bề trên. Không lâu sau, ngài đến Ba Lan và thi hành thừa tác vụ giám mục tại Gniezno.
Sau khi giúp nhiều người ở Ba Lan trở lại đạo, Đức Giám mục Ađalbertô đi về phía bắc, vào lãnh thổ Phổ dọc theo Biển Đen, để giúp những người ngoại giáo thô bạo ở vùng đất ấy trở lại đạo. Vùng này chỉ mới trở thành một quốc gia Kitô giáo, và dân chúng vẫn thực hành tín ngưỡng vật linh, thờ các loài vật, cây cối và đất đai. Khi Đức Giám mục Ađalbertô đến Phổ, việc rao giảng của ngài lúc đầu gặt hái được thành công, nhưng chẳng bao lâu tính mạng ngài bị đe dọa, và ngài phải đi nơi khác. Ngài tiếp tục chịu đựng cơn thịnh nộ của dân địa phương, cho đến một ngày, một tư tế ngoại giáo dẫn đầu đám đông sát hại vị giám mục, chặt đầu ngài và cắm lên một cây sào. Hai năm sau, thi hài Ađalbertô được chuộc lại và đưa về Ba Lan. Ngài được an táng trong Nhà thờ Chính tòa Gniezno. Năm 999, Đức Giáo hoàng Sylvestêrô II tuyên thánh cho ngài; một năm sau, Hoàng đế Đế quốc Rôma Thần thánh Otto III đến Nhà thờ Chính tòa Gniezno và cầu nguyện bên mộ Thánh Ađalbertô. Lòng tôn kính ngài nhanh chóng lan rộng, và suốt nhiều thế kỷ, người ta sốt sắng cầu xin ngài chuyển cầu cho những vùng đất mới theo đạo, nơi ngài từng thi hành sứ vụ.
Lạy Thánh Ađalbertô, ngài đã can đảm phục vụ như một mục tử nhân lành giữa những người mà ngài được sai đến. Dù liên tục gặp phải sự chống đối, lòng tận tụy của ngài không hề lay chuyển, và cuối cùng ngài đã đổ máu mình. Xin cầu cho con biết noi gương can đảm của ngài và hiến mạng sống vì tha nhân, bất kể phải trả giá thế nào. Lạy Thánh Ađalbertô thành Praha, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.

