Cebuano

San Adalberto

San Adalberto ni Mihály Kovács

Abril 23: San Adalberto, Obispo ug Martir—Opsiyonal nga Handumanan

mga 956–997
Santos nga Patron sa Polonya, Hungariya, ug Republika sa Tseko
Giproklamar nga santos ni Papa Silvestre II niadtong 999
Kolor sa Liturhiya: Pula
Bersiyon: Kompleto – Mubo

Paminaw sa Iningles

Mga channel sa podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Kinutlo:
Si Adalberto mao kanang binhi sa Ebanghelyo nga nahulog sa yuta ug namatay, ug nakapamunga og dagayang ani sa tanang nasod nga nalambigit sa iyang misyon. Mao kini ang nahitabo sa Bohemia, Hungariya, sa Polonya sa dinastiyang Piast, ug usab sa Pomerania, Gdansk, ug sa mga tawo nga nagpuyo niining rehiyona. Human sa usa ka libo ka tuig nga milabay sukad sa iyang kamatayon sa Baltiko, mas hingpit natong naamgohan nga ang dugo niining martir, nga giula niining mga dapita napulo ka siglo na ang milabay, nakahatag og mahinungdanong amot sa pag-ebanghelyo, sa pagtuo, ug sa bag-ong kinabuhi. Pagkadako sa atong panginahanglan karon nga sundon ang panig-ingnan sa iyang kinabuhi nga hingpit nga gihalad sa Dios ug sa pagpakaylap sa Ebanghelyo. Ang iyang pagpamatuod sa pag-alagad ug apostolikanhong kadasig nakagamot pag-ayo sa pagtuo ug gugma kang Kristo. Mahitungod kang San Adalberto, makaingon kita uban sa Salmista: “Ang iyang kalag kanunayng giuhaw sa Dios, nangandoy siya Kaniya sama sa usa ka awaaw, uga nga yuta nga walay tubig” (cf. Ps 63:2). ~Homiliya ni San Juan Pablo II sa Polonya, Hunyo 5, 1999

Pamalandong: Si Duke Slavník ug ang iyang asawa nga si Střezislava, ang mga ginikanan sa santos karong adlawa, parehong gikan sa halangdong mga pamilyang nagmando sa Dukado sa Bohemia, nga karon mao ang Republika sa Tseko. Aduna silay lima ka anak nga lalaki, ug usa kanila mao si Vojtěch. Sa bata pa si Vojtěch, nasakit siya pag-ayo, busa ang iyang mga ginikanan nga puno sa pagtuo misaad nga ihalad siya sa Dios aron mahimong pari kon ayohon siya sa Dios. Naayo gayod si Vojtěch ug gipadala ngadto sa Magdeburg, Alemanya, aron magtuon ubos ni Obispo Adalberto, ang unang obispo niadtong diyosesis. Sulod sa iyang napulo ka tuig nga pagtuon, mitubo si Vojtěch sa kahibalo ug pagkabalaan. Mogahin siya og daghang oras sa pag-ampo ug mapahinunguron kaayo sa pag-atiman sa mga kabos. Dako kaayo ang pagtahod ni Vojtěch sa Obispo sa Magdeburg nga iyang gigamit ang ngalan niini sa pagdawat niya sa Sakramento sa Kumpirmasyon. Si Obispo Adalberto sa Magdeburg sa ulahi giproklamar nga santos, ingon man ang iyang tinun-an, si San Adalberto sa Praga, kansang kapistahan atong gisaulog karong adlawa.

Sa pagkamatay sa Obispo sa Magdeburg niadtong 981, ang batan-ong Adalberto mipauli sa Bohemia ug giordinahan nga pari duha ka tuig sa ulahi sa Obispo sa Praga. Wala madugay, ang Obispo sa Praga nasakit pag-ayo ug sa hapit na siyang mamatay napuno siya sa kahadlok sa impiyerno. Nagkinabuhi siya sa kalibotanon nga paagi, nga nangita sa bahandi ug kaharuhay imbes sa pagkabalaan. Ang gipadayag sa obispo sa hapit na siyang mamatay adunay dakong epekto kang Padre Adalberto, nga nagtukmod kaniya sa pagpalalom sa iyang pasalig sa pagpangita sa pagkabalaan pinaagi sa penitensiya, pag-ampo, ug kayano sa kinabuhi. Wala madugay human niadto, si Padre Adalberto gipili nga sunod nga obispo sa Praga. Bisan tuod nagdumili sa sinugdan, sa kadugayan midawat siya ug giordinahan nga obispo niadtong 983. Giingon nga sa nahimo na siyang obispo, panagsa na lang mopahiyom si Adalberto. Sa ulahi miingon siya, “Sayon ra ang pagsul-ob sa mitra ug krus; apan makalilisang gayod ang kahimtang nga kinahanglan kang mohatag og husay sa imong pagdumala sa usa ka diyosesis ngadto sa Maghuhukom sa mga buhi ug sa mga minatay.” Tinuod gayod niyang gibati ang kabug-at sa iyang katungdanan.

Sa sinugdan, malipayong giabiabi si Obispo Adalberto sa Praga. Sukad sa pagsugod sa iyang pagdumala isip obispo, iyang gihangop ang yano nga kinabuhi, kanunayng nag-ampo ug nagpuasa, natulog sa salog isip penitensiya, nagwali halos matag adlaw, ug kanunayng miduaw sa mga masakiton ug binilanggo. Bisan tuod mga Kristiyano ang mga tawo sa iyang diyosesis, dili pa dugay sukad sila nahimong mga Kristiyano, ug daghan kanila nagpabilin sa ilang karaang paganong mga batasan. Kasagarang gibuhat nila ang pagbaton og daghang kapikas, pagsimba sa mga diosdios, pagpangulipon, ug nagkalainlaing uban pang imoral nga mga buhat. Naningkamot pag-ayo si Obispo Adalberto sa pagsumpo niining mga daotan, apan gisugat siya sa hilabihan kakusog nga pagsupak nga napugos siyang mokalagiw ngadto sa Roma. Sa Roma, gitugotan siya sa Santo Papa nga mosulod sa Benediktinong monasteryo ni San Bonifacio. Isip usa ka obispo nga monghe, nagpaubos siya sa iyang kaugalingon, nga naghimo sa labing ubos nga mga buluhaton sa monasteryo. Niining panahona, posible nga mibisita usab siya sa Hungariya aron iwali ang Ebanghelyo, diin gituohang gibunyagan niya ang hapit nang mahimong hari ug sa ulahi mahimong San Esteban sa Hungariya.

Human sa mga lima ka tuig sa monasteryo, gipabalik sa papa si Obispo Adalberto ngadto sa Praga uban sa sugo nga, kon magpabilin nga masukihon ang mga tawo, mahimo siyang mobiya pag-usab. Miabot si Obispo Adalberto sa Praga ug, sa sinugdan, gidawat uban sa dakong kalipay. Apan human niya ipadayon pag-usab ang pakigbatok sa mga daotan sa iyang diyosesis, gihulga na usab ang iyang kinabuhi. Tungod niini, mibalik siya sa Roma ug misulod pag-usab sa Benediktinong monasteryo diin gihimo siyang priyor. Wala madugay, mibiyahe siya ngadto sa Polonya aron tabangan ang iyang higala nga si Duke Bolesław I ug nagtuman sa iyang katungdanan isip obispo sa Gniezno, Polonya.

Human makabig ang daghan sa Polonya, mituman si Obispo Adalberto sa tinguha ni Boleslaw nga mobiyahe siya paamihanan ngadto sa teritoryo sa Prusya daplin sa Dagat Baltiko aron kabigon ang bagis nga mga pagano niadtong yutaa. Bag-o pa lamang nahimong Kristiyanong nasod ang Polonya, ug buot ni Duke Bolesław nga kabigon ang mga Prusyano ug ipailalom sila sa iyang pagmando. Ang mga Prusyano mga tawong relihiyoso nga nagtuo nga ang tanang butang sa kalibotang binuhat adunay mga espiritu. Ang mga mananap, kahoy, ug kayutaan gitahod ug gisimba. Ang paganong mga pari naghimo og mga ritwal sa mahika, nga nangayog mga pabor gikan niining dili maihap nga mga espiritu, ug kanunay usab silang naningkamot nga makigkomunikar sa mga patay. Usa ka misyonaryo sa ikanapulog-upat nga siglo mihulagway sa mga Prusyano sa ingon niini: “Tungod kay wala sila makaila sa Dios, sa ilang kasaypanan gisimba nila ang matag binuhat ingong dios, nga mao ang adlaw, bulan ug mga bituon, dalugdog, mga langgam, bisan ang mga mananap nga adunay upat ka tiil, bisan pa ang baki. Aduna usab silay mga lasang, kaumahan ug katubigan, nga giisip nilang balaan kaayo nga dili sila mamutol og kahoy ni mangahas sa pag-ugmad sa mga uma o pagpangisda niini” (Padre Peter sa Dusburg).

Sa pag-abot ni Obispo Adalberto sa Prussia, malampuson sa sinugdan ang iyang pagsangyaw. Apan sa wala madugay, gihulga ang iyang kinabuhi, ug kinahanglang mobalhin siya ngadto sa ubang mga dapit. Padayon niyang giantos ang kapungot sa mga lumulupyo, lakip sa usa ka paganong saserdote nga nagtan-aw kaniya ingong hulga sa ilang paagi sa pagkinabuhi. Usa ka adlaw, kanang paganong saserdote, uban sa usa ka panon sa mga tawo, mipatay sa obispo, miputol sa iyang ulo, ug mibutang niini sa tumoy sa usa ka tukon. Duha ka tuig sa ulahi, gipalit ni Bolesław I ang lawas ni Adalberto gikan sa mga pagano sa kantidad nga bulawan nga katimbang sa iyang lawas. Sa dihang nahibalik na ang iyang lawas sa Poland, gisaulog ang lubong ni Obispo Adalberto, ug gilubong siya sa Katedral sa Gniezno. Niadtong 999, gi-kanonisar siya ni Papa Silvestre II isip santos, ug usa ka tuig sa ulahi, ang Balaang Romanong Emperador Otto III miadto sa Katedral sa Gniezno ug nag-ampo sa lubnganan ni San Adalberto. Daling mikaylap ang debosyon kaniya, ug sulod sa daghang siglo, kanunayng gipangayo ang iyang pagpangamuyo alang sa bag-ong nakabig nga mga yuta diin siya nag-alagad.

Bisan tuod, sa pipila ka panglantaw, ang ministeryo ni San Adalberto isip obispo mahimong isipong dili malampuson, ang iyang kaisog, pagkamatinumanon sa Ebanghelyo, ug pag-ula sa iyang dugo giila nga nakatampo sa padayon nga pagkakabig sa daghan sa tibuok Bohemia, Poland, ug Hungary. Sa ulahing bahin sa ikaduhang siglo, ang bantogang Kristohanong magsusulat nga si Tertuliano misulat, “Ang dugo sa mga martir mao ang binhi sa mga Kristohanon.” Bisan tuod ang pagsangyaw sa Pulong sa Dios nag-abli sa mga hunahuna ug kasingkasing ngadto sa Kamatuoran, gipakita sa kasaysayan nga ang malipayong pagdawat sa pag-antos, ilabina sa pagkamartir alang sa Ebanghelyo, gamhanang nag-amuma sa mga binhi sa Pulong sa Dios nga gisangyaw. Una, gipugas ni San Adalberto ang binhi sa Pulong sa Dios ug dayon gibisbisan niya kadtong mga binhi sa iyang dugo. Ingong resulta, ang mga yuta diin siya nag-alagad misugod sa madagayaong pagtubo diha sa pagtuo kang Kristo, ug nahimong Kristohanong mga nasod sa misunod nga mga siglo.

Samtang mamalandong ka sa kinabuhi ni San Adalberto, hunahunaa kon aduna ka bay makitang mga pagkapareho niini sa imong kinabuhi. Naningkamot ka ba sa pagpaambit sa Ebanghelyo ngadto sa imong pamilya ug mga higala, apan makita nimo nga gamay ra o walay dayag nga bunga ang imong mga paningkamot? Kon mao, pagkuha og inspirasyon gikan sa santos karong adlawa, ug sunda ang iyang panig-ingnan sa maisogong pagpahinungod hangtod sa kataposan, nga matinugyanong naghalad sa imong kinabuhi aron ang pagpamatuod sa imong gugma makaamuma sa binhi nga gipugas sa Dios pinaagi kanimo.

Pag-ampo: San Adalberto, maisogon kang nag-alagad isip maayong magbalantay sa mga tawo nga imong gipadulngan. Bisan tuod padayon kang gisupak, ang imong pagpahinungod wala gayod matarog. Sa kataposan, kana nga pagpahinungod misangpot sa pag-ula sa imong dugo. Palihog, iampo ako, aron sundon ko ang imong maisogong panig-ingnan ug ihalad ang akong kinabuhi alang sa uban, bisan unsa pa ang kabayranan. San Adalberto sa Praga, iampo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.

Pamalandong nga gikuha gikan sa:

Mga Santos ug mga Piyesta sa Tuig Liturhiko
Mga Tomo Uno–Kuwatro


Dugang nga Basahon:

Papa San Juan Pablo II—Homiliya I

Papa San Juan Pablo II—Homiliya II

Catholic Saints & Feasts

Catholic Culture

Catholic Saints Info

Catholic Encyclopedia

Butler’s Lives of the Saints

Catholic News Agency

Catholic Culture

Wikipedia

Tanang Santos alang Karong Adlawa

Tanang Santos alang sa Tuig Liturhiko


(Mubo nga Bersiyon)

Abril 23: San Adalberto, Obispo ug Martir—Opsiyonal nga Handumanan

mga 956–997
Santos nga Patron sa Poland, Hungary, ug Republika sa Czech
Gi-kanonisar ni Papa Silvestre II niadtong 999

Si San Adalberto sa Praga ginganlag Vojtěch sa iyang pagkahimugso. Sa dihang grabeng nasakit siya sa iyang pagkabatan-on, ang iyang mga ginikanan misaad nga ipahinungod siya ngadto sa Dios isip pari kon ayohon siya sa Dios. Sa pagkaayo ni Vojtěch, gipadala siya sa iyang mga ginikanan ngadto sa Magdeburg, Germany aron magtuon ubos ni Obispo Adalberto, ang unang obispo sa diyosesis. Sulod sa napulo ka tuig nga pagtuon, mitubo siya sa kahibalo ug kabalaan, migahin og taas nga mga oras sa pag-ampo, ug mitugyan sa iyang kaugalingon sa pag-atiman sa mga kabos. Dako kaayo ang pagtahod ni Vojtěch sa Obispo sa Magdeburg nga iyang gigamit ang ngalan niini sa iyang pagdawat sa Sakramento sa Kumpirmasyon. 

Sa pagkamatay sa Obispo sa Magdeburg niadtong 981, ang batan-ong Adalberto mipauli sa Bohemia ug giordinahan nga pari duha ka tuig sa ulahi sa Obispo sa Praga. Sa pagkakita niya sa kahadlok sa obispo sa impiyerno samtang himalatyon kini tungod sa kalibotanong kinabuhi nga gipuy-an niini, gipalalom ni Adalberto ang iyang kaugalingong pagpahinungod sa pagpaningkamot nga mahimong balaan pinaagi sa penitensiya, pag-ampo, ug kayano sa kinabuhi. Wala madugay human niadto, si Padre Adalberto gipili nga sunod nga obispo sa Praga. Sa pagkahimong obispo, talagsa na lang siyang mopahiyom, kay gibati niya pag-ayo ang kabug-at sa iyang responsibilidad sa pag-atiman sa iyang katawhan isip ilang magbalantay.

Malipayong gidawat si Obispo Adalberto sa Praga ug gidayeg tungod sa iyang kinabuhi sa kayano, pag-ampo, pagpuasa, penitensiya, pagsangyaw, ug pagduaw sa mga masakiton ug mga binilanggo. Sa dihang gisulayan niya pagpahilayo ang mga tawo gikan sa ilang paganong mga batasan—lakip ang pagbaton og daghang kapikas, pagsimba sa mga diosdios, ug pagpangulipon—hilabihan kakusog ang ilang pagsupak kaniya nga napugos siyang mikalagiw ngadto sa Roma. Gitugotan siya sa Santo Papa nga mosulod sa Benediktinong monasteryo ni San Bonifacio, diin iyang gihimo ang labing ubos nga mga buluhaton. Niining panahona, lagmit miduaw siya sa Hungary aron isangyaw ang Ebanghelyo ug gituohan nga iyang gibunyagan ang hapit nang mahimong hari ug umaabot nga San Esteban sa Hungary.

Human sa mga lima ka tuig sa monasteryo, gipabalik sa papa si Obispo Adalberto ngadto sa Praga.  Sa sinugdan, gidawat siya uban sa dakong kalipay, apan human niya ipadayon pag-usab ang pakigbatok sa mga kadaotan sa iyang diyosesis, gihulga na usab ang iyang kinabuhi. Tungod niini, mibalik siya sa Roma ug misulod pag-usab sa Benediktinong monasteryo diin gihimo siyang priyor. Wala madugay, mibiyahe siya ngadto sa Poland ug mituman sa iyang katungdanan isip obispo sa Gniezno.

Human makakabig og daghan sa Poland, si Obispo Adalberto mipanaw paamihanan ngadto sa teritoryo sa Prusya daplin sa Itom nga Dagat aron kabigon ang bangis nga mga pagano niadtong yutaa. Bag-o pa lamang nahimong Kristohanong nasod ang maong rehiyon, ug ang mga tawo nagpadayon pa sa pagpraktis sa animismo, nga nagsimba sa mga mananap, mga kahoy, ug yuta. Sa pag-abot ni Obispo Adalberto sa Prusya, malampuson sa sinugdan ang iyang pagsangyaw, apan wala madugay gihulga ang iyang kinabuhi, ug kinahanglang mobalhin siya sa laing dapit. Padayon niyang giantos ang kasuko sa mga lumulupyo, hangtod nga usa ka adlaw, usa ka paganong saserdote nangulo sa panon sa mga tawo nga mipatay sa obispo, miputol sa iyang ulo, ug mitukod niini sa usa ka tukon. Duha ka tuig sa ulahi, gilukat ang lawas ni Adalberto ug gidala pagbalik sa Poland. Gilubong siya sa Katedral sa Gniezno. Niadtong 999, gideklarar siya ni Papa Silvestre II nga santos, ug usa ka tuig sa ulahi, si Otto III, ang Emperador sa Balaang Imperyong Romano, miadto sa Katedral sa Gniezno ug nag-ampo sa lubnganan ni San Adalberto. Paspas nga mikaylap ang debosyon kaniya, ug sulod sa daghang siglo, madasigong gipangayo ang iyang pagpangamuyo alang sa bag-ong nakabig nga mga kayutaan diin siya nag-alagad.

San Adalberto, maisogon kang nag-alagad isip maayong magbalantay sa mga tawo nga imong gipadala ngadto. Bisan pa sa padayong pagsupak nga imong nasugatan, ang imong pasalig wala gayod matarog ug misangpot sa pag-ula sa imong dugo. Palihog iampo nga akong sundon ang imong maisogong panig-ingnan ug itugyan ang akong kinabuhi alang sa uban, bisan unsa pa ang akong antuson. San Adalberto sa Praga, iampo mo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.

Balik sa tibuok nga bersiyon