Storye book, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons
Ngày 11 tháng 6: Thánh Barnaba Tông đồ—Lễ nhớ
Đầu thế kỷ I–khoảng năm 61
Thánh bổn mạng của đảo Síp, Antiôkhia và các sứ mệnh gìn giữ hòa bình
Được cầu khẩn để xin che chở khỏi các trận mưa đá
Được tuyên thánh trước khi có Bộ Phong Thánh
Màu phụng vụ: Đỏ
Phiên bản: Đầy đủ – Rút gọn
Các kênh podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Trích dẫn:
Tin về họ đến tai Hội Thánh tại Giêrusalem, nên người ta cử Barnaba đến Antiôkhia. Khi đến nơi và thấy ân sủng của Thiên Chúa, ông vui mừng và khuyên nhủ mọi người hãy vững lòng trung thành với Chúa, vì ông là người tốt lành, đầy Chúa Thánh Thần và đức tin. Và một số đông đã được thu phục về với Chúa. Sau đó, ông đi Tácxô tìm Saolô, và khi tìm được, ông đưa Saolô đến Antiôkhia. Suốt một năm, hai ông cùng sinh hoạt với Hội Thánh và giảng dạy cho rất đông người; chính tại Antiôkhia, lần đầu tiên các môn đệ được gọi là Kitô hữu. ~Công vụ Tông đồ 11:22–26
Suy niệm: Thánh Barnaba, tên ban đầu là Giuse, sinh tại đảo Síp và là người Do Thái thuộc chi tộc Lêvi (xem Công vụ Tông đồ 4:36). Ngoài ra, không ai biết thêm điều gì về thời niên thiếu của ngài. Trong thời gian Chúa Giêsu thi hành sứ vụ công khai, Giuse đã trở thành một người nhiệt thành đi theo Người, và có thể đã là một trong bảy mươi hai môn đệ được Chúa Giêsu sai đi thi hành sứ vụ (xem Luca 10:1–24). Sau lễ Ngũ Tuần, khi Hội Thánh tại Giêrusalem bắt đầu phát triển, các Tông đồ đã đổi tên Giuse thành Barnaba, nghĩa là “người con của sự khích lệ”. Việc đổi tên này có thể đã diễn ra vì Barnaba nâng đỡ Hội Thánh khi ngài “bán một thửa đất mình sở hữu, rồi đem tiền đặt dưới chân các Tông đồ” (Công vụ Tông đồ 4:37). Đây là lần đầu tiên Barnaba được nhắc đến trong Tân Ước.
Ba năm sau, sau khi Thánh Phaolô hoán cải theo đức tin Kitô giáo và dành ba năm ăn chay, cầu nguyện tại Ả Rập, ngài đến Giêrusalem để tham khảo ý kiến các Tông đồ. Ban đầu, các Tông đồ và cộng đoàn Kitô hữu ngần ngại đón nhận ngài, vì họ biết những cuộc bách hại ngài đã tiến hành chống lại Hội Thánh. Tuy nhiên, Barnaba “đưa ông đến với các Tông đồ và thuật lại cho các ngài việc ông đã thấy Chúa trên đường, Chúa đã nói với ông thế nào, và tại Đamát ông đã mạnh dạn rao giảng nhân danh Chúa Giêsu ra sao” (Công vụ Tông đồ 9:27). Sau một thời gian ngắn ở Giêrusalem, Thánh Phaolô trở về quê nhà Tácxô để tránh bị bách hại. Ngài ở lại Tácxô trong nhiều năm tiếp theo.
Trong thời gian ấy, một số Kitô hữu rời Giêrusalem sau cuộc tử đạo của Thánh Stêphanô đã đi lên phía bắc, đến Antiôkhia thuộc Syria, nơi có đông đảo dân ngoại Hy Lạp sinh sống. Tại Antiôkhia, các Kitô hữu nói tiếng Hy Lạp bắt đầu rao giảng Lời Thiên Chúa cho dân ngoại. Nhờ đó, nhiều người trong dân ngoại đã hoán cải và đón nhận đức tin. Khi các Tông đồ tại Giêrusalem nghe biết điều này, các ngài sai Barnaba đến phục vụ những người mới theo đạo ấy. Barnaba cảm kích đến mức ngài đi tìm Thánh Phaolô ở Tácxô và đưa ngài về Antiôkhia để cùng loan báo Tin Mừng. Chính tại Antiôkhia, từ “Kitô hữu” đã được sử dụng lần đầu tiên, có lẽ vì những người tân tòng này là dân ngoại, không cải sang Do Thái giáo, nhưng trực tiếp đến với Đức Kitô.
Sau một năm ở Antiôkhia, Phaolô và Banaba trở về Giêrusalem trong một chuyến cứu trợ nhằm giúp đỡ những người đang chịu nạn đói. Các ngài mang theo số tiền quyên góp được nơi các Kitô hữu ở Antiôkhia. Sau khi các ngài trở lại Antiôkhia, Chúa Thánh Thần mặc khải cho cộng đoàn Kitô hữu rằng Phaolô và Banaba phải được “dành riêng” cho một sứ mạng đặc biệt. Sau đó, hai ngài được truyền chức giám mục và được sai đi thi hành sứ mạng, mang theo Gioan Máccô, người họ hàng của Banaba và là tác giả sách Tin Mừng. Trong năm tiếp theo, các ngài đi qua Xêlêukia, Síp, Xalamin, Paphô, Pécghê miền Pamphylia, Antiôkhia miền Pixiđia, Lýtra, Đécbê, Icôniô, rồi trở lại Antiôkhia thuộc Xyri. Trong hành trình này, các ngài đã đưa được nhiều người đến với đức tin; thậm chí một số người Hy Lạp còn định thờ phượng hai ngài như các vị thần. Các ngài cũng gặp sự chống đối, trong đó có một lần người ta tìm cách ném đá giết Phaolô nhưng không thành. Sau đó, hai ngài trở về Giêrusalem để giúp giải quyết những tranh luận liên quan đến những người ngoại trở lại đạo, trước khi được sai đi thi hành một sứ mạng khác. Trước hành trình thứ hai, Banaba và Phaolô bất đồng về việc Gioan Máccô tham gia sứ mạng, vì trước đó, khi đang ở Pamphylia, Gioan Máccô đã bỏ các ngài mà đi vì một lý do không rõ. Sự bất đồng gay gắt đến mức Phaolô và Banaba chia tay nhau. Banaba đưa Gioan Máccô đi cùng đến Síp, còn Phaolô đưa Sila đi cùng đến Xyri và Kilikia.
Không có điều gì khác được biết chắc chắn về hoạt động truyền giáo của Banaba cùng với Gioan Máccô tại Síp. Dựa trên thư thứ nhất của Phaolô gửi tín hữu Côrintô và thư ngài gửi tín hữu Côlôxê, sự bất đồng giữa hai ngài về Gioan Máccô không để lại ảnh hưởng lâu dài nào trên tình bằng hữu của các ngài. Ngay cả Gioan Máccô về sau cũng được Phaolô nhắc đến cách trìu mến.
Nguồn tư liệu duy nhất chúng ta có kể chi tiết về cuộc tử đạo của Banaba có niên đại từ thế kỷ thứ năm, nên tính xác thực lịch sử của nguồn này không chắc chắn. Theo truyền thống ấy, vào khoảng năm 61, khi Banaba đang rao giảng Tin Mừng, ngài bị bắt, bị lôi ra ngoài thành và bị thiêu chết hoặc bị ném đá. Một truyền thống kể rằng Gioan Máccô đã tìm thấy thi hài ngài và mai táng.
Một truyền thuyết khác kể rằng vào năm 478, Thánh Banaba hiện ra với vị Tổng Giám mục đảo Síp và cho ngài biết nơi mình được mai táng. Sau đó, Tổng Giám mục Anthemios tìm thấy thi hài không hư nát của Thánh Banaba, tay cầm sách Tin Mừng theo Thánh Mátthêu. Hoàng đế Rôma bấy giờ đã cho xây một nhà thờ tại nơi ấy và an táng Thánh Banaba ở đó. Dù về sau nhà thờ không còn để lại dấu vết trong sử sách, các cuộc khai quật tại địa điểm này đã tìm thấy một ngôi mộ được cho là của Thánh Banaba. Thánh Banaba là thánh bổn mạng của đảo Síp vì ngài là vị giám mục truyền giáo đầu tiên trên hòn đảo này.
Khi tôn kính vị giám mục tông đồ vĩ đại này, anh chị em hãy suy ngẫm về ảnh hưởng mà thừa tác vụ của ngài đã để lại qua dòng thời gian. Dù số người trở lại đạo trong lúc ngài còn sống có thể chỉ lên đến hàng trăm hay hàng nghìn, ảnh hưởng của những người ấy đối với các thế hệ tiếp nối đã không ngừng được nhân lên. Thánh Banaba đã đi nhiều nơi, rao giảng, ban phép Rửa, cử hành các bí tích và thành lập nhiều cộng đoàn Kitô hữu. Ngài chịu cảnh bị khước từ, gian khổ, bạo lực và tử đạo, nhưng vẫn kiên trì tiến bước. Lòng nhiệt thành của ngài bắt nguồn từ việc nhận biết Chúa của mình, không chỉ nhờ tận mắt chứng kiến sứ vụ của Chúa Giêsu, mà còn qua đời sống cầu nguyện và việc đón nhận Chúa Thánh Thần. Anh chị em hãy cố gắng nhìn sứ mạng của ngài như một sứ mạng tương tự sứ mạng của mình. Anh chị em cũng được mời gọi nhiệt thành rao giảng Tin Mừng cho người khác. Đừng ngần ngại làm điều đó, bất kể phải trả giá thế nào. Hãy cầu xin Thiên Chúa sử dụng anh chị em theo ý Ngài, và noi gương vị Tông đồ thánh thiện này mà hiến thân phụng sự Ngài.
Lời nguyện: Lạy Thánh Banaba, ngài đã lắng nghe Tin Mừng từ chính miệng Đức Kitô, chứng kiến những phép lạ của Người và để cho sứ điệp cứu độ của Người biến đổi cuộc đời mình. Vì thế, ngài đã dành trọn phần đời còn lại để rao giảng Tin Mừng và cứu nhiều linh hồn. Xin cầu cho con biết noi gương ngài và hiến dâng đời mình cho sứ mạng mà con được mời gọi. Lạy Thánh Banaba, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.
Các Thánh và các ngày lễ trong Năm Phụng vụ
Tập Một–Bốn
Đọc thêm:
Các Thánh & các ngày lễ Công giáo
Tất cả các Thánh được kính nhớ hôm nay
Tất cả các Thánh trong Năm Phụng vụ
(Bản ngắn)
Ngày 11 tháng 6: Thánh Barnaba Tông đồ—Lễ nhớ
Đầu thế kỷ thứ nhất–khoảng năm 61
Thánh bổn mạng của đảo Síp, Antiôkhia và các sứ mạng gìn giữ hòa bình
Được khẩn cầu để chống lại các trận mưa đá
Được tuyên thánh trước khi có Bộ Phong Thánh
Thánh Banaba, tên ban đầu là Giuse, là một người Do Thái thuộc chi tộc Lêvi, sinh tại đảo Síp (xem Công vụ Tông đồ 4:36). Giuse đã theo Chúa Giêsu trong thời gian Người thi hành sứ vụ công khai và có thể là một trong bảy mươi hai môn đệ được Chúa Giêsu sai đi thi hành sứ mạng (xem Luca 10:1–24). Banaba được nhắc đến lần đầu trong Tân Ước khi ngài “bán một thửa đất mình có, rồi đem tiền đặt dưới chân các Tông đồ” (Công vụ Tông đồ 4:37). Các Tông đồ đổi tên Giuse thành Banaba, nghĩa là “con của sự khích lệ”.
Sau khi trở lại Kitô giáo và dành ba năm ăn chay cầu nguyện tại Ả Rập, Thánh Phaolô đến Giêrusalem. Các Tông đồ còn ngần ngại đón nhận ngài, nhưng Banaba đã đưa Phaolô đến với các vị. Phaolô kể lại câu chuyện của mình trước khi trở về quê nhà là Tácxô. Trong thời gian ấy, một cộng đoàn Kitô hữu phát triển giữa những người ngoại tại Antiôkhia thuộc Xyri. Sau khi được các Tông đồ sai đến Antiôkhia, Barbabas tìm gặp Thánh Phaolô ở Tácxô và đưa ngài đến Antiôkhia để giúp rao giảng Tin Mừng.
Sau một năm ở Antiôkhia, Phaolô và Barnaba trở về Giêrusalem, mang theo tiền của các Kitô hữu ở Antiôkhia để trợ giúp những người đang chịu cảnh đói kém. Khi hai ông trở lại Antiôkhia, Chúa Thánh Thần mặc khải cho cộng đoàn Kitô hữu rằng Phaolô và Barnaba phải được “dành riêng” cho một sứ mạng đặc biệt. Hai ông được tấn phong giám mục và được sai đi thi hành sứ mạng, mang theo Gioan Máccô, người bà con của Barnaba và là tác giả sách Tin Mừng. Trong năm tiếp theo, các ông đi đến Xêlêukia, Sýp, Xalamin, Paphô, Pécghê miền Pamphylia, Antiôkhia miền Pixiđia, Lýtxtra, Đécbê, Icôniô, rồi trở lại Antiôkhia thuộc Xyria. Các ông đã đưa được nhiều người trở lại đạo, nhưng cũng gặp phải sự chống đối, trong đó có một lần người ta tìm cách ném đá Phaolô nhưng không thành. Hai ông trở về Giêrusalem để giúp giải quyết những tranh luận liên quan đến những người dân ngoại trở lại đạo, trước khi được sai đi thi hành một sứ mạng khác. Trước chuyến đi thứ hai, Barnaba và Phaolô bất đồng về việc có nên đưa Gioan Máccô đi cùng hay không, vì ông đã bỏ các ngài khi còn ở Pamphylia. Không thể đi đến thống nhất, Barnaba và Gioan Máccô đi đến Sýp, còn Phaolô đưa Sila cùng đi đến Xyria và Kilikia.
Không có điều gì khác được biết chắc chắn về hoạt động truyền giáo của Barnaba cùng với Gioan Máccô tại Sýp. Thư thứ nhất của Phaolô gửi tín hữu Côrintô và thư ngài gửi tín hữu Côlôxê cho thấy ngài và Barnaba vẫn giữ tình bằng hữu; Phaolô thậm chí còn nhắc đến Gioan Máccô với lòng trìu mến trong một bức thư sau này.
Theo một truyền thống có từ thế kỷ V, vào khoảng năm 61, khi Barnaba đang rao giảng Tin Mừng, ngài bị bắt, bị kéo ra khỏi thành, rồi bị thiêu hoặc bị ném đá. Một truyền thuyết khác kể rằng vào năm 478, Thánh Barnaba hiện ra với Đức Tổng Giám mục đảo Sýp và tỏ cho ngài biết nơi chôn cất mình. Đức Tổng Giám mục Anthemios tìm thấy thi hài Thánh Barnaba không hư nát, tay cầm sách Tin Mừng theo Thánh Mátthêu. Hoàng đế Rôma cho xây một nhà thờ tại nơi ấy và an táng Thánh Barnaba ở đó. Về sau, dấu tích của nhà thờ bị thất lạc trong dòng lịch sử, nhưng các cuộc khai quật đã phát hiện điều mà người ta tin là ngôi mộ của Thánh Barnaba. Thánh Barnaba là thánh bổn mạng của đảo Sýp vì ngài là vị giám mục truyền giáo đầu tiên trên hòn đảo này.
Lạy Thánh Barnaba, ngài đã lắng nghe Tin Mừng từ chính Đức Kitô, chứng kiến những phép lạ của Người và để cho sứ điệp cứu độ của Người biến đổi cuộc đời mình. Ngài đã dành phần đời còn lại để rao giảng Tin Mừng và cứu nhiều linh hồn. Xin cầu cho con biết hiến dâng đời mình cho sứ mạng mà con được kêu gọi thực hiện. Lạy Thánh Barnaba, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.

