Tagalog

Kabanata 5 – Ang Kabanal-banalang Eukaristiya

Bumalik sa Talaan ng mga Nilalaman

Ang banal na Eukaristiya ang naglulubos sa pagsisimulang Kristiyano. Ang mga itinaas sa dignidad ng maharlikang pagkapari sa pamamagitan ng Binyag at higit na itinulad kay Kristo sa pamamagitan ng Kumpil ay nakikibahagi, kasama ng buong pamayanan, sa sariling sakripisyo ng Panginoon sa pamamagitan ng Eukaristiya. (Katesismo #1322)

Maraming bagay sa mundong ito ang tunay na hindi matutumbasan ng anumang halaga. Hindi mo matutumbasan ng salapi ang kagandahan ng mga bundok o ang iba pang kamangha-manghang likha ng kalikasan. Hindi mo kailanman matutumbasan ng salapi ang pagmamahal ng isang magulang o ang kaloob na isang anak. Hindi mo matutumbasan ng salapi ang isang tapat na kaibigan o ang isang magiting na gawa ng pagkakawanggawa. At hindi mo matutumbasan ng anumang halaga ang kaloob ng Kabanal-banalang Eukaristiya!

Ang Eukaristiya ay isang lubhang kamangha-manghang misteryo. Sa katunayan, ito ang misteryo ng lahat ng misteryo. Ipinahayag ni Santo Tomas de Aquino ang misteryo at kadakilaan ng Eukaristiya sa kanyang tanyag na awit, Adoro te Devote:

Nagpapatirapa akong sumasamba sa Iyo, Diyos na di-nakikita,

Na ikinukubli ang Iyong kaluwalhatian sa ilalim ng mga payak na anyong ito;

Masdan, sa Iyo’y sumusuko at yumuyukod ang buo kong puso,

Namamangha habang pinagmamasdan Ka, nakaluklok sa loob ng ulap.

Hindi Ka makilala ng panlasa, pandama, at paningin;

Ang pananampalatayang nagmumula sa pakikinig ang tumatagos sa tabing.

Naniniwala ako sa lahat ng sinabi ng Anak ng Diyos;

Anumang sinabi ng Katotohanan ay pinanghahawakan kong katotohanan.

Sinasabi ng unang dalawang saknong ng awit na iyon na dapat tayong magpatirapa sa harap ng banal na kamahalan ng Diyos na nakatago sa likod ng tabing ng Sagradong Ostiya. Nalilinlang ang ating mga pandama, at hindi natin maunawaan ang realidad na naroroon. Sa pamamagitan lamang ng kaloob na pananampalatayang dulot ng banal na inspirasyon natin makikita at mapaniniwalaan ang Tunay na Presensiya. Sa pamamagitan lamang ng biyaya ng Diyos natin masisimulang maunawaan ang dakilang misteryo ng Kabanal-banalang Eukaristiya.


Hinahamon ng Esensiya ang Ating Limang Pandama

Sa madaling salita, ang Eukaristiya ay Diyos. Ang Eukaristiya ay Diyos Anak, na ganap na naririto sa ating mundo. Ito ay si Hesus, ang walang hanggang Anak ng Diyos, na ganap na naririto. Ang Eukaristiya ay ang Kanyang Katawan, Dugo, Kaluluwa at Pagka-Diyos.

Nagiging naririto para sa atin ang Diyos sa ganitong anyo sa pamamagitan ng mga tanda at sagisag. Ngunit hindi natin dapat kalimutang maniwala na ang Eukaristiya ay higit pa sa mga tanda at sagisag. Maaaring sabihin na ang tinapay ay sagisag ng Kanyang Katawan, at ang alak ay sagisag ng Kanyang Dugo. Totoo ito, ngunit malayong maging ganap ang pahayag na ito. Dapat nating sundan ang pahayag na iyon ng pagsasabing ang tinapay, na sagisag ng Kanyang Katawan, ay tunay na nagiging Kanyang Katawan, at ang alak, na sagisag ng Kanyang Dugo, ay tunay na nagiging Kanyang Dugo. Tinatawag natin itong Transubstansiyasyon. Malalim ang salitang ito at hitik sa kahulugan.

Ang โ€œTransubstansiyasyonโ€ ay nangangahulugang nagbabagong-anyo ang substansiya. Ito ay nababago. Ngunit nangangahulugan din ito na nananatiling pareho ang mga panlabas na katangian ng tinapay at alak. Hindi nagbabago ang mga ito sa ating paningin, panlasa, pandama o pang-amoy. Pareho pa rin ang kanilang hitsura, tekstura at lasa. Ngunit hindi na sila pareho sa kanilang diwa.

Subukang isipin ang dalawang pangunahing bahagi ng isang pirasong tinapay at isang baso ng alak. Naroon ang mga panlabas na katangian at ang diwa. Ang mga panlabas na katangian ay ang lahat ng maaaring madama ng mga pandama. Ngunit ang diwa ay hindi madarama sa anumang paraan.

Bilang paghahambing, para itong pagpikit ng iyong mga mata at pag-amoy sa isang pabangong amoy rosas. Sinasabi sa iyo ng iyong ilong na may isang rosas sa harap mo; ngunit, sa katunayan, isa itong gawang pabango. Nalilinlang ang iyong ilong tungkol sa diwa ng nasa harap mo. Hindi ito isang tunay na rosas, kundi mga kemikal lamang. Kabaligtaran mismo nito ang totoo sa Eukaristiya. Sa katunayan, lalo pang โ€œnakalilinlangโ€ ang Eukaristiya dahil lahat ng ating mga pandama ay tinapay at alak lamang ang nadarama. Maaari nating hatiin ang tinapay at marinig ang pagkalutong nito, tikman ito, at iba pa. Sinasabi sa atin ng ating mga pandama na ito ay tinapay. Ngunit, sa diwa nito, ito ay naging Diyos, sa Persona ni Hesus na Anak.

Upang maunawaan ito nang wasto, kailangan natin ng isang uri ng โ€œikaanim na pandama.โ€ Kailangan natin ang espirituwal na pandama ng pananampalataya. Ang pananampalataya ay isang kaloob na sa pamamagitan nito ay nalalaman natin, nang may katiyakan, na hindi na ito tinapay. Sa halip, ito ay ang Diyos. Ito ang Katawan, Dugo, Kaluluwa at Pagka-Diyos ng Diyos Anak.

Walang anumang pag-aaral, pangangatwiran, o pakikipagtalo ang makapagkukumbinsi sa atin sa katotohanang ito. Ngunit magagawa ito ng pananampalataya. Sa katunayan, lubos tayong makukumbinsi ng pananampalataya hanggang sa maniwala tayo nang buong pagkatao. At ito ay isang paninindigan at antas ng paniniwala na hindi natin kailanman maaabot sa pamamagitan lamang ng ating limang pandama o kakayahang mangatwiran.

Kung mahirap itong paniwalaan, tanda ito na nais ng Diyos na palalimin ang iyong pananampalataya sa Eukaristiya. Nais Niyang makatagpo mo roon ang Kanyang banal na presensiya sa kaibuturan ng iyong kaluluwa. Nais Niyang makilala mo Siya, mahalin Siya, sambahin Siya at ipagkaloob ang iyong buhay sa Kanya sa mahalagang kaloob na ito.

Kung nais mong lubos na maunawaan ang Misa at ang buong kahulugan ng Banal na Eukaristiya, kailangan mong unawain ang napakahalagang kaloob na ito mula sa tatlong pananaw. Ang tatlong ito, kapag pinagsama-sama, ang bumubuo sa buong kahulugan at realidad ng Eukaristiya. Ang tatlong pananaw na ito ay ang mga sumusunod: Sakripisyo, Sakramento, at Komunyon. Magsimula tayo sa Sakripisyo.


Ang Iisang Walang-Hanggang Sakripisyo

Dapat tayong magsimula sa pag-unawa sa Sakripisyo ni Kristo sa Krus. Si Hesus, ang Anak ng Diyos, ay nagtaglay ng ating kalikasang pantao na nahulog sa kasalanan at namatay para sa atin nang minsanan at magpakailanman. Sa Kanyang pagdurusa at kamatayan, nilupig Niya ang kamatayan mismo sa pamamagitan ng Kanyang matagumpay na muling pagkabuhay. Ngunit ang Kanyang kamatayan ay tunay na kamatayan, at ito ang ganap na sakripisyo at pagbabayad-sala para sa lahat ng ating kasalanan.

Kaya naman, kabilang sa maraming tawag sa Misa ang โ€œBanal na Sakripisyo.โ€ Ito ang tawag dito sapagkat ito nga ang Misa. Tingnan natin ito sa ganitong paraan: Ang kamatayan ni Hesus sa Krus ay naganap halos 2,000 taon na ang nakalilipas. Wala tayo roon. O naroon nga ba tayo? Ang katotohanan ay sa tuwing nakikibahagi tayo sa Misa, naroroon tayo sa Kalbaryo. At hindi lamang tayo naroroon; nakikibahagi rin tayo. Sa tuwing dumadalo tayo sa Misa, para bang humihinto ang panahon at pumapasok tayo sa sandaling ito ng Sakripisyo ni Kristo na hindi nasasaklaw ng panahon. Naroroon tayo, hindi gaanong sa diwang pangkasaysayan; sa halip, naroroon tayo sa diwa ng pinakadiwa nito, nang tunay at espirituwal. Ang ating kaluluwa ay naroroon sa Sakripisyo ng Krus, at maaari tayong makibahagi sa mga bunga ng Sakripisyong iyon.

Muli, kailangan ang pananampalataya upang maunawaan, paniwalaan at maranasan ito. Ngunit tandaan na ang pananampalataya ay hindi lamang paniniwala. Ang pananampalataya ay pagkaalam. Sa pagkakataong ito, ito ay isang โ€œpagkaalamโ€ na nagbibigay-daan upang makibahagi rin tayo sa nagaganap. Sa pamamagitan ng pananampalataya, nakikibahagi tayo sa iisang Sakripisyo ni Kristo sa Krus na nagiging kasalukuyang realidad para sa atin sa pamamagitan ng Banal na Sakripisyo ng Misa.

Marahil ay medyo malalim iyon. Malalim ang Eukaristiya! Ang Sakripisyo ng Misa ay isang malalim na realidad na walang katulad. Maupo ka at pagnilayan ito nang may panalangin. Tutulungan ka ng Diyos na maunawaan ito at makita ang kahulugan nito. At kapag nagsimula mo na itong maunawaan, magsisimula mong pahalagahan ang Misa nang higit kaysa dati.


Ang Banal na Sakramentong Isinasakasalukuyan

Ang Huling Hapunan ang panimulang gawain ng Sakripisyo ng Krus. Sa unang Misang iyon, kumuha si Hesus ng tinapay at sinabi, โ€œTanggapin ninyo itong lahat at kainin. Ito ang aking Katawan.โ€ Pagkatapos, kinuha Niya ang mahalagang kalis na may alak at sinabi, โ€œIto ang aking Dugo.โ€

Mahalagang makita na ang Huling Hapunang ito, ang unang Misa, ay nagpatuloy mula sa gabing iyon ng Huwebes Santo hanggang sa Biyernes sa Krus at sumapit sa kasukdulan sa Muling Pagkabuhay noong Linggo. Ang Misa ay ang buong pangyayaring ito ng buhay, kamatayan at muling pagkabuhay ni Hesus na pinag-isa.

Ang bunga ng Misa ay ang kaloob ng Kanyang Tunay na Presensiya sa ilalim ng anyo ng tinapay at alak. Ito ang Sakramento ng Kanyang Katawan at Dugo. Sa โ€œSakramento,โ€ ang ibig nating sabihin dito ay ang iisang Diyos sa Langit, ang iisang Anak na Walang Hanggan, ay nagiging naririto para sa atin sa ilalim ng anyo ng tinapay at alak. Kaya, kapag tayo ay lumuluhod sa isang tuhod at naninikluhod sa harap ng Banal na Eukaristiya, lumuluhod tayo sa harap ng Diyos Mismo. Ito ay isang kamangha-manghang katotohanan na dapat pumukaw sa atin ng banal na pagkamangha tuwing pumapasok tayo sa isang simbahan at nakikita ang tabernakulo. Isa itong kamangha-manghang katotohanan na dapat umakit sa atin sa isang kapilya ng pagsamba kung saan nakatanghal ang Eukaristiya upang tayo ay manalangin sa Kanyang harapan. Tunay na kasama natin ang Diyos sa mahalagang kaloob na ito.


Komunyong Nagpapabago

Gaya ng sinabi natin sa itaas, ang Sakripisyo sa Krus ay nagiging naririto sa pamamagitan ng pagdiriwang ng Misa. Ang bunga ng Sakripisyong ito ay ang Sakramental na Tunay na Presensiya ni Kristo na ating Panginoon, na nakatago sa ilalim ng anyo ng tinapay at alak. Ngunit hindi nagtatapos sa dalawang mahalagang aspetong ito ang lahat. Nais ng Diyos na dalhin pa sa higit na kaganapan ang kahanga-hangang kaloob na ito. Nais Niyang makipag-isa sa atin sa pamamagitan ng Banal na Komunyon. Utos ni Kristo na dumalo tayo sa Misa tuwing Linggo at sa bawat pistang pangilin, ngunit isang gawa ng pag-ibig ang nag-aanyaya sa atin na tumanggap nang karapat-dapat sa Banal na Komunyon.

Ang Banal na Komunyon ang sukdulang layunin ng Eukaristiya. Ang dahilan kung bakit isinakripisyo ni Kristo ang Kanyang sarili sa Krus at inihandog ang Kanyang sarili sa Kanyang Katawan at Dugo ay upang matanggap natin Siya sa kaibuturan ng ating kaluluwa sa pamamagitan ng Banal na Komunyon. Ito ang pinakadiwa ng lahat ng ito. Ito ang rurok! Sa katunayan, ang Banal na Eukaristiya ay tinatawag na kapwa bukal at rurok ng ating buhay Kristiyano. Kay laking biyaya!

Ang โ€œKomunyonโ€ ay nangangahulugang โ€œpakikipag-isa.โ€ At ang โ€œpagkakaisaโ€ ay nangangahulugang may pagbabagong nagaganap kung saan ang dalawa ay nagiging isa. Siyempre, ito ang nagagawa ng pagtanggap sa Banal na Komunyon. Binibigyang-kakayahan tayo nitong hayaan si Jesus na makipag-isa sa atin sa ating kalikasang pantao. At sa pagkakaisang ito, hindi lamang tayo nakikibahagi sa Kanyang kamatayan, kundi nakikibahagi rin tayo sa Kanyang muling pagkabuhay mula sa mga patay. Ang โ€œpagkamatay sa kasalanan at muling pagkabuhay tungo sa bagong buhayโ€ na ito ay nagiging bahagi na ngayon ng ating pagkatao. Ito ang pinakadiwa ng buhay Kristiyano. Nakikita nating malinaw na inihahayag ang mga katotohanang ito sa Ebanghelyo ni Juan:

Sinabi sa kanila ni Jesus, โ€œAmen, amen, sinasabi ko sa inyo, malibang kainin ninyo ang laman ng Anak ng Tao at inumin ang kanyang dugo, wala kayong buhay sa inyong sarili. Ang kumakain ng aking laman at umiinom ng aking dugo ay may buhay na walang hanggan, at muli ko siyang bubuhayin sa huling araw. Sapagkat ang aking laman ay tunay na pagkain, at ang aking dugo ay tunay na inumin. Ang kumakain ng aking laman at umiinom ng aking dugo ay nananatili sa akin at ako sa kanya. (Jn 6:53โ€“56)

Lalo nang inihahayag ng huling pangungusap ang pagkakaisang nabubuo bilang bunga ng pagtanggap sa Banal na Eukaristiya. Ang pananatili ni Jesus sa atin at natin sa Kanya ang sukdulang bunga ng Banal na Misa.


Pagpapaliwanag sa Misa

Ang Misa ay sumusunod sa isang itinakdang kaayusang liturhiko, na sa sarili nito ay punรด ng kahulugan. Madaling hindi mapansin ang maraming kahulugang nakapaloob sa mga ritwal na gawain ng Misa. Tunghayan natin ang buong Misa at talakayin nang maikli ang kahulugan nito. Ang pag-unawa sa ating ginagawa, kung bakit natin ito ginagawa, at kung ano ang kahulugan ng lahat ng ito ay makatutulong sa atin na ipagdiwang ang Misa nang may higit na malalim na pananampalataya at debosyon.

Rito ng Pagsisimula: Ang panimulang bahaging ito ng Misa ay mahahati sa apat na bahagi: 1) Prusisyon (kasama ang antipona sa pagpasok); 2) Pagsisisi sa Kasalanan; 3) Papuri; 4) Pambungad na Panalangin. Ang pangunahing layunin ng buong ritong ito ay tiyaking ang mga mananampalataya, na nagtitipon bilang isa, ay magkaisa at ihanda ang kanilang sarili upang makinig nang wasto sa Salita ng Diyos at ipagdiwang nang karapat-dapat ang Eukaristiya. Tingnan natin ang bawat bahagi ng ritong ito ng pagsisimula at bigyang-diin ang kahulugang nakapaloob dito.

Antipona sa Pagpasok (awit): Layunin ng awiting ito na simulan ang pagdiriwang ng Banal na Misa, pagkaisahin ang lahat ng naroroon, ituon ang kanilang isipan sa kahanga-hangang misteryo ng partikular na panahon o pagdiriwang ng liturhiya, at saliwan ang prusisyong liturhiko ng paring tagapagdiwang at ng mga ministrong tutulong sa Misa. Ginagawa ito sa pamamagitan ng magandang gawain ng pag-awit. Ang maraming tinig ay nagsasama-sama sa iisang malamyos na pagpapahayag ng pananampalataya. Ang pinakamainam ay awitin ang antipona para sa araw na iyon. Gayunman, pinahihintulutang umawit ng ibang angkop na awit. Ang mahalaga rito ay ang pagkakaisang nabubuo sa pamamagitan ng awit at ng mga titik nito.

Prusisyon: Habang inaawit ang awit, nagaganap ang prusisyon. Nangunguna rito ang Krus, na sumasagisag na ang ating paglalakbay sa mundong ito patungo sa Langit ay nagiging posible lamang sa pamamagitan ng Krus. Nakikibahagi sa prusisyon ang mga tagapaglingkod sa Misa at ang mga inordenahang ministro. Sama-sama nilang kinakatawan ang lahat ng mananampalataya sa paglalakbay na ito patungo sa Langit.

Pagbati: 1) Nagsisimula ang pagbati sa Tanda ng Krus. Ito ay isang makapangyarihang kilos. Tumatawag tayo sa Ngalan ng Diyosโ€”Ama, Anak at Espiritu Santoโ€”na dapat laging maging simula ng panalangin. 2) Pagkatapos ay sinasabi ng pari, โ€œSumainyo ang Panginoon.โ€ Ang pambungad na pagbating ito ay isang katiyakan ng pag-ibig at katapatan ng Diyos na makasama ang bawat taong lumalapit sa Banal na Misa, at nagbibigay ng pangako ng Kanyang presensya sa kanilang buhay upang matupad nila ang misyong ibinibigay Niya sa kanila bilang mga Kristiyano. 3) Pagkatapos ay tumutugon ang sambayanan, โ€œAt sumaiyong espiritu.โ€ Hindi lamang ito isang magiliw na kilos na para bang sinasabing, โ€œPagbati at pagpapala rin po sa inyo, Padre!โ€ Sa halip, ang pagbanggit sa โ€œespirituโ€ ng pari ay tumutukoy sa kanyang ordinasyon. Kaya ito ay pagkilala ng mga mananampalataya na ang pari ay naroroon sa katauhan ni Kristo sa bisa ng kanyang ordinasyon. Sa gayon, talagang kinikilala nila ang presensya ni Kristo sa pagsisimula ng Liturhiya. Dapat din nitong ipaalala sa atin na ang tungkulin ng pari sa sandaling iyon ay maging sakramental na ministro at kasangkapan ni Kristo. Samakatuwid, hindi iyon ang oras para magpatawa siya o itampok ang kanyang personalidad. Sa halip, dapat magsikap ang pari na โ€œmaglaho,โ€ wika nga, at sikaping iayon ang kanyang sarili sa Persona ni Kristo.

Pagsisisi sa mga Kasalanan: Ang pagsisisi sa mga kasalanan ay nakatuon sa paghahanda. Kung magdaraos ka ng isang salu-salo sa iyong tahanan, paghahandaan mo ito. O kung mayroon kang mahalagang proyekto sa trabaho, maghahanda ka rin. Gayundin sa Misa. Ang pinakamainam na paraan ng paghahanda natin ay ang paghingi ng awa ng Diyos sa pamamagitan ng kapatawaran ng ating mga kasalanan. Siyempre, ang paghingi ng awa at kapatawaran ng Diyos ay dapat nating gawin araw-araw, sa buong maghapon. Ngunit kahit katatapos lamang nating mangumpisal bago ang Misa, angkop pa ring isama sa mga pambungad na rito ang paghahandang ito na tuwirang nauuna sa Misa.

Isang maaaring gawin sa pagsisising ito ay ang pagdarasal ng Confiteor (Inaamin ko sa makapangyarihang Diyos…). Sa panalanging ito, tatlong ulit nating kinikilala ang ating mga kasalanan sa pagsasabing, โ€œSa aking pagkakasala, sa aking pagkakasala, sa aking lubhang pagkakasala.โ€ Habang sinasabi ito, pinupukpok natin ang ating dibdib bilang tanda ng ating pagsisisi.

Binibigkas din natin sa sandaling ito ang Kyrie sa wikang Griyego. Iniuugnay tayo ng wikang Griyego sa mga sinaunang Kristiyano, sapagkat ito ang wikang kanilang sinasalita. Ito lamang ang Griyegong ginagamit natin sa Liturhiya ng Ritung Latin. Sinasabi natin, Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison (Panginoon, kaawaan Mo kami, Kristo, kaawaan Mo kami, Panginoon, kaawaan Mo kami). Muli, tatlong ulit tayong nagsusumamo ng awa. Ang tatlo ay bilang ng kaganapan at kapuspusan, kaya ito ay isang paraan ng pagsasabing, โ€œPanginoon, ibuhos Mo po sa amin ang kaganapan at kapuspusan ng Iyong awa.โ€

Gloria: Ang Gloria ay tugon sa Kyrie. Kung paanong ang pagluluto ay paghahanda para sa isang salu-salo o ang Adbiyento ay paghahanda para sa Pasko, gayundin naman, ang pagsusumamo ng awa ay naghahanda sa atin upang tanggapin ito. Kaya naman, matapos humingi ng awa, agad tayong nagagalak sa pamamagitan ng Gloria bilang pagkilala na ipinagkakaloob sa atin ang awang ating hiningi.

Panalanging Pambungad: Pagkatapos, sinasabi o inaawit ng pari, โ€œManalangin tayo.โ€ Sandali siyang tumatahimik at saka dinarasal ang panalanging tinatawag na โ€œKolekta.โ€ Pinagbubuklod ng panalanging ito ang lahat ng panalangin ng mga mananampalataya at iniaalay ang mga ito sa Ama. Ang panalanging ito ang nagtatapos sa mga Rito ng Pambungad.

Liturhiya ng Salita: Kabilang sa Liturhiya ng Salita ang mga sumusunod na bahagi ng Misa: 1) Unang Pagbasa; 2) Salmo; 3) Ikalawang Pagbasa (tuwing Linggo at mga Dakilang Kapistahan lamang); 4) Ebanghelyo; 5) Homiliya; 6) Pagpapahayag ng Pananampalataya (tuwing Linggo at mga Dakilang Kapistahan lamang); 7) Panalangin ng Bayan.

Tunay na naroroon ang Diyos sa mundong ito sa maraming paraan. Ang Banal na Kasulatan ay isa sa mga paraan ng Diyos upang maging naroroon Siya sa ating piling. Kapag ipinahahayag ang Banal na Kasulatan, si Kristo mismo ang ipinahahayag at nagiging naroroon. Kaya naman, ang Liturhiya ng Salita ay tunay na pagpapakita ni Kristo sa pamamagitan ng pakikinig sa Salita ng Diyos.

May isang di-gaanong napapansing aspeto ng Liturhiya ng Salita na naghahayag ng ating pagkaunawa sa presensya ni Kristo sa pagpapahayag ng Banal na Kasulatan. Ito ay ang pagsasabi ng tagapagbasa, matapos ipahayag ang mga pagbasa, ng โ€œAng Salita ng Panginoon.โ€ At matapos ipahayag ang Ebanghelyo, sinasabi ng pari o diyakono, โ€œAng Mabuting Balita ng Panginoon.โ€ Kinikilala ng pananalitang ito sa pagtatapos na ang โ€œSalita ng Diyosโ€ ay naging naroroon, hindi lamang ang โ€œmga salita ng Diyos.โ€ Sa madaling salita, ang pagpapahayag ng Banal na Kasulatan ay pagpapakita ni Hesus, ang Walang Hanggang Salita. Buhรกy ang Banal na Kasulatan. Buhรกy ang Salita ng Diyos. Tunay na naroroon ang Diyos habang ipinahahayag ang Kanyang Salita. Siya ang Salitang ipinahahayag. Ang Salita ay isang Persona bago pa ito bigkasin o isulat.

Ihambing ito sa pampublikong pagbasa ng isang bagay na tulad ng Konstitusyon ng Estados Unidos. Ang pampublikong pagbasa ng dokumentong ito ay hindi literal na nagpapaging naroroon sa ating piling sa mga tagapagtatag ng bansa; sa halip, ginagawa lamang nitong naroroon ang kanilang mga salita at kaisipan. Ngunit lubhang naiiba ang Banal na Kasulatan. Dahil ito ay Buhรกy na Salita, nauunawaan nating tunay na buhรกy si Hesus, at ang pakikinig sa Banal na Kasulatan ay pakikinig sa mismong Persona ni Kristo. Naroroon Siya. Ipinahahayag nito na sa Liturhiya ng Salita, hindi lamang tayo nakikinig tungkol sa Diyos o sa Kanyang mga kaisipan; sa halip, nakikinig tayo sa Diyos, nakakatagpo natin ang Diyos, at binabago tayo ng Diyos mismo. Ipinahahayag din nito ang malalim na personal na katangian ng pampublikong pagbasa ng Salita ng Diyos. Kaya sa susunod na dumalo ka sa Misa, sikapin mong maunawaan na habang ipinahahayag ang Banal na Kasulatan, si Hesus mismo ay naroroon at nangungusap sa iyo.

Tingnan natin nang mas detalyado ang iba’t ibang aspeto ng Liturhiya ng Salita:

Mga Pagbasa sa Linggo: Ang mga pagbasa sa Linggo ay sumusunod sa isang tatlong-taรณng siklo. Ibig sabihin, sa loob ng tatlong taon, napapakinggan natin ang buong Bibliya. Hindi naman talaga natin natatalakay ang bawat talata ng Bibliya sa loob ng tatlong taong ito, ngunit natatalakay natin ang malaking bahagi nito.

Ang Unang Pagbasa at ang Ebanghelyo ay karaniwang magkaugnay. Madalas nating maririnig sa Unang Pagbasa ang isang talata mula sa Lumang Tipan na paunang naglalarawan o nagtuturo sa katuparan nito sa Ebanghelyo. Halimbawa, sa Unang Pagbasa, maaari nating mabasa ang tungkol sa manna sa ilang, mula sa salaysay ng apatnapung taong paglalakbay ng mga Israelita sa ilang. Pagkatapos, sa Ebanghelyo, maaari nating marinig ang tungkol sa bagong manna, ang Eukaristiya. Kadalasan ay may ugnayan ang mga ito, kaya makabubuting sikaping pakinggan at tuklasin ang ugnayang iyon upang maunawaan ang pagkakaisa ng Lumang Tipan at ng Bagong Tipan.

Ang Salmo ay isang awit ng papuri at madalas itong binabasa nang salitan (tulad ng koro ng isang awit na inuulit pagkatapos ng bawat taludtod).

Ang Ikalawang Pagbasa ay mula sa Bagong Tipan at madalas ay isang pangaral. Hango ito sa isang liham sa Bagong Tipan, sa Mga Gawa ng mga Apostol, o sa Pahayag. Ang pagbabasang ito ay nakatatayo sa sarili nito at hindi sadyang iniuugnay sa Ebanghelyo o sa Lumang Tipan, maliban sa mga natatanging kapistahan.

Ang Ebanghelyo ang rurok ng Liturhiya ng Salita at natatangi ang pagpipitagang iniuukol dito. Tayo ay tumatayo, umaawit ng Aleluya, nagpuprusisyon na dala ang aklat ng Ebanghelyo, at maaari ring gumamit ng insenso at mga kandila. Pari o diyakono lamang din ang bumabasa nito. Ang Ebanghelyo ay hindi lamang pagbabahagi ng mismong mga salita at gawa ni Kristo; ito rin ay pagpapahayag ng mismong Persona ni Kristo, ang Salita ng Diyos. Inihaharap sa atin ng pagpapahayag na ito ang kaganapan ng kapahayagan.

Homiliya: Ang homiliya ay hindi lamang isang talumpati o pagpapaliwanag ng Banal na Kasulatan. Ang homiliya ay tunay na bahagi ng Liturhiya mismo. Samakatuwid, ito ay isang panalangin. At bilang panalangin, ito ay isang puso-sa-pusong pag-uusap ng Diyos at ng Kanyang bayan. Totoo, hindi ganito ang nararanasan natin sa bawat homiliya, ngunit kung bukas ang ating kalooban, matutuklasan nating mangungusap sa atin ang Diyos. Lalo itong nangyayari kapag ang pari o diyakono ay tunay na nakababad kay Kristo sa pamamagitan ng kanyang personal na kabanalan. Ngunit maaari rin itong mangyari kahit hindi kapansin-pansin ang kabanalan ng naghahomiliya. Nangungusap ang Diyos anuman ang kasangkapang ginagamit Niya, at nararapat tayong makinig.

Ipinagpapalagay din ng homiliya na ang nakikinig ay nakikinig nang may pananampalataya. Sa madaling salita, hindi ito kinakailangang isang paunang ebanghelisasyon o pagtuturo ng pananampalataya. Ito ay nagmumula sa puso ni Hesus at ipinahahayag sa mga puso ng mga mananampalataya, yaong mga sumasampalataya na. Gayunman, maging ang karanasang ito ay makatutulong sa ebanghelisasyon ng mga higit na nangangailangan nito.

Kredo: Ang Kredo ay ang hayagang pagpapahayag ng ating pananampalataya. Ito ay isang maikli ngunit siksik na buod ng lahat ng ating pinaniniwalaan. Ang Kredo ay binubuod sa Unang Aklat ng seryeng ito, My Catholic Faith!. Kaya, kung hindi ka pa nagkaroon ng pagkakataong basahin ang aklat na iyon, lubos na mapalalalim ng pagbabasa nito ang iyong lingguhang pagpapahayag ng Kredo sa Liturhiya tuwing Linggo.

Tandaan na ang โ€œpaniniwala,โ€ bilang tugon sa kapahayagan, ay nagbubunga ng kaloob ng pananampalataya. Ito ang dapat mangyari sa pagpapahayag ng Kredo. Ang pagpapahayag ng Kredo ay hindi dapat maging simpleng pagpapahayag lamang ng mga bagay na pinili nating paniwalaan dahil sa ibang mga kadahilanan. Dapat itong maging bunga ng kaloob ng pananampalataya sa ating mga kaluluwa. Dapat itong maging bunga ng pangungusap ng Diyos sa atin, ng pagpapakilala Niya ng Kanyang sarili sa atin, at ng ating pagsang-ayon sa kapahayagang iyon.

Simula noong Adbiyento ng 2011, nagsimulang gumamit ang mga bansang nagsasalita ng Ingles ng bagong salin ng Misa, at kasama sa bagong saling iyon ang isang bagong salin ng Kredong Niceno. Isang kapansin-pansing pagbabago ang mula sa โ€œSumasampalataya kamiโ€ tungo sa โ€œSumasampalataya ako.โ€ Ginawa ang pagbabagong ito upang maging higit na tapat sa orihinal na tekstong Latin, ngunit itinuturo rin nito ang lubhang personal na katangian ng ating pagpapahayag ng pananampalataya. Kailangang maging personal ang pananampalataya. Kailangang ito ay โ€œakingโ€ pananampalataya. Sikaping maging gayon nga ang iyong pagpapahayag ng pananampalataya.

Panalangin ng Bayan: Ang Panalangin ng Bayan ang nagtatapos sa Liturhiya ng Salita at nilalayong maging โ€œpangkalahatangโ€ mga panalangin para sa buong Simbahan at mula sa buong Simbahan. Sa mga Panalanging ito ng Bayan, lalo nating ipinagdarasal ang: Simbahan, mga namumuno sa pamahalaan, kaligtasan ng buong daigdig, mga nabibigatan sa anumang uri ng paghihirap (pagdurusa, karamdaman, sakit ng kalooban, kasamaan), mga pangangailangan ng lokal na pamayanan, at mga yumao.

Sa gayon, nagtatapos ang Liturhiya ng Salita at nagbibigay-daan sa Liturhiya ng Eukaristiya. Ang pinakalayunin ng Liturhiya ng Salita ay ihanda tayo upang higit na lubos na makibahagi sa Liturhiya ng Eukaristiya. Dapat nitong pagningasin sa atin ang mas malalim na pananampalataya at matinding pagnanais na pumasok sa pagdiriwang ng Sakripisyo ni Kristo sa Krus, sa pagpapamalas ng Kanyang Banal na Katawan at Dugo, at sa ating pakikipag-isa sa Kanya sa Banal na Komunyon.

Liturhiya ng Eukaristiya: Ang Liturhiya ng Eukaristiya ang pinakatampok na bahagi ng Misa. Ito rin ang rurok ng ating buong pananampalataya at pagsamba. Wala nang mas ganap na paraan ng pagsamba sa Diyos kaysa sa pakikibahagi sa pagdiriwang ng Sakripisyo ng Eukaristiya, pagsamba sa Kanyang banal na presensya, at pagtanggap sa Kanya sa Banal na Komunyon.

Binubuo ang Liturhiya ng Eukaristiya ng mga sumusunod na bahagi: 1) Paghahanda ng mga Alay; 2) Panalanging Eukaristiko; 3) Rito ng Komunyon. Sa bawat isa sa tatlong bahaging ito, may iba’t ibang panalangin at kilos na may malalim na kahulugan. Tingnan natin ang bawat isa.

Paghahanda ng mga Alay: Kabilang sa bahaging ito ng Misa ang paghahanda ng altar, pagdadala ng mga alay na tinapay at alak, at paghahanda ng pari at diyakono sa mga alay na iyon sa altar. Tinatawag din ang gawaing ito na โ€œpag-aalay,โ€ na higit na naglalarawan sa mapagsakripisyong katangian ng gawaing ito.

Matapos ihanda ang altar kasama ang kalis, Misal, mga telang panliturhiya, at iba pa, inihahandog ang mga pangunahing alay: tinapay at alak. Sa ilang kultura, iniaalay din ang: pagkit (para sa mga kandila), mga bulaklak, prutas, lana (para sa mga kasuotang panliturhiya), pulot, langis, at salapi. Kadalasan, tinapay at alak lamang ang dinadala sa harap, ngunit maaaring iharap ang alinman sa mga alay na ito. Bukod dito, sa ilang kultura ay may mga alay na dinadala sa harap para sa ikabubuhay ng pari, gaya ng prutas, pulot, at langis. Ang mga alay na ito ay dapat magmula sa masipag na paggawa ng mga kamay ng nag-aalay, na kumakatawan sa kanyang personal na ambag sa pamamagitan ng sakripisyo ng paggawa. Kinikilala ito ng pari sa panalanging kanyang dinarasal sa unang paghahandog ng mga alay sa Diyos. Sinasabi niyang ang mga ito ay โ€œbunga ng lupa at gawa ng mga kamay ng tao (isang magkatuwang na kaloob ng Diyos at ng Kanyang bayan).โ€

Sa sinaunang daigdig, ang tinapay ay sumasagisag sa pangunahing pagkain na bumubuhay sa tao (hindi lamang isang pandagdag sa pagkain), at ang alak ay sumasagisag sa kaloob ng labis na kasaganaan. Hindi kailangan ng Diyos ang ating mga alay. Sa halip, inaanyayahan Niya tayong makibahagi sa Kanyang paghahandog sapagkat kailangan nating magbigay. Bukod dito, sa pag-aalay ay dapat nating makita ang ating buhay at mga personal na sakripisyo na inihahandog sa Diyos. Habang inihahanda ang alay na alak, sinasabi ng pari, โ€œsa pamamagitan ng misteryo ng tubig at alak na ito, nawa’y makabahagi kami sa pagka-Diyos ni Kristo na nagpakumbaba upang makibahagi sa aming pagkatao.โ€ Habang sinasabi niya ito, nagdaragdag siya ng isang patak ng tubig sa kalis, na sumasagisag sa pagkataong inilulubog sa pagka-Diyos. Tayo ang nag-iisang patak na iyon, at dapat tayong lubusang mapuspos ng Dugo ni Kristo at ng Kanyang pagka-Diyos.

Pagkatapos ay hinuhugasan ng pari ang kanyang mga kamay, na sumasagisag sa paglilinis niya sa kanyang sarili bago pumasok sa โ€œKabanal-banalang Dako.โ€ Pagkatapos nito, sinasabi niya sa kapulungan: โ€œManalangin kayo, mga kapatid, upang ang aking paghahain at ang inyo…โ€ Mahalaga ito sapagkat ipinahihiwatig nitong may dalawang paghahaing nagaganap na pinag-iisa. Una, nariyan ang paghahain ng pari, na siyang iisang Sakripisyo ni Kristo. Ikalawa, nariyan ang paghahain ng mga tao, na kanilang sariling personal na paghahain na kaisa ng Sakripisyo ni Kristo. Tinitiyak ng pagkakaisang ito ng mga paghahain na ang mga handog na dinadala natin ay tatanggapin ng Ama na para bang nagmumula kay Kristong Anak.

Panalanging Eukaristiko: Ang Panalanging Eukaristiko ay maaaring hatiin sa sampung magkakaibang bahagi. Tingnan natin nang maikli ang bawat isa upang higit na maunawaan ang kahulugan at bisa ng panalanging ito.

Ang Prepasyo ay nagsisimula sa โ€œSumainyo ang Panginoon.โ€ Nagpapatuloy ito sa palitan ng mga pagpapahayag ng pananampalataya, at pagkatapos ay sinisimulan ng pari ang isang panalangin ng pasasalamat. Nagtatapos ang panalanging ito sa pagkilala na nakikiisa tayo sa mga anghel at mga banal sa kanilang awit ng papuri.

Ang awit ng papuri na dinarasal natin kasama ng mga anghel at mga banal ay ang Sanctus. Ang Sanctus ay nangangahulugang โ€œbanalโ€ at inuulit nang tatlong beses upang ipahayag na ang Diyos ay tatlong ulit na banalโ€”o ang pinakabanal sa lahat. Ipinagbubunyi natin, โ€œSanto, Santo, Santo…โ€ Ipinakikita rin nito na nakikiisa tayo sa Liturhiya sa Langit, gaya ng makikita sa Aklat ng Pahayag 4:8.

Epiklesis: Ginagamit ng Ikatlong Panalanging Eukaristiko ang sumusunod na mga salita para sa epiklesis: โ€œKaya nga, hinihiling namin, pabanalin Mo ang mga kaloob na ito sa pamamagitan ng pagpapanaog ng Iyong Espiritu sa mga ito na gaya ng pagpatak ng hamog.โ€ Ang panalanging ito ay ang pagtawag sa Espiritu Santo na manaog sa mga kaloob upang simulan ang pagbabago ng mga ito mula sa karaniwang tinapay at alak tungo sa Katawan at Dugo ni Kristo.

Mga Salita ng Konsekrasyon: Pagkatapos ay pumapasok ang pari sa pinakapuso at sentro ng Panalanging Eukaristiko sa pamamagitan ng pag-uulit sa mismong mga salita ni Hesus nang itinatag Niya ang Eukaristiya sa Huling Hapunan. Sinasabi niya, โ€œIto ang aking Katawan…ito ang aking Dugo.โ€ Sa pagpapahayag ng mga salitang ito, ang tinapay at alak ay nagiging Katawan, Dugo, Kaluluwa at Pagka-Diyos ni Kristo Hesus.

Mysterium Fidei: Ipinahahayag ng pari, โ€œAng Misteryo ng Pananampalataya.โ€ Kinikilala nito ang sakramental na presensiya ni Kristo sa altar, ang bunga ng Konsekrasyon. Isa itong pagpapahayag ng pananampalataya, at tumutugon ang mga tao sa pamamagitan ng isang pagbubunyi ng pananampalataya, na nagpapahayag ng matinding pagkamangha at pagpipitagan sa kahanga-hangang misteryong nasa harapan natin, gaya ng โ€œIligtas Mo kami, Tagapagligtas ng sanlibutan, sapagkat sa pamamagitan ng Iyong Krus at Muling Pagkabuhay ay pinalaya Mo kami.โ€

Anamnesis: Sa panalanging ito, ipinahahayag ng pari ang pangangailangan nating sabihin sa Diyos kung ano ang ating nilalahukanโ€”ang paghahandog ng Kanyang Anak sa Kanya! Halimbawa, โ€œKaya nga, O Panginoon, ipinagdiriwang namin ang pag-alaala sa mapagligtas na Pagpapakasakit ng Iyong Anak, sa Kanyang kahanga-hangang Muling Pagkabuhay at Pag-akyat sa Langit…โ€ Sa panalanging ito, ginugunita natin na ipinagdiriwang natin ngayon ang pag-alaala sa Kanyang pagdurusa at kamatayan upang makibahagi sa Muling Pagkabuhay. Nagpapasalamat din tayo sa Kanya para sa kagalakang makibahagi sa napakahalagang kaloob na ito.

Paghahandog: Inihahandog ngayon ng pari ang kanyang sarili at ang Simbahan, na pinag-iisa tayong lahat sa iisang Sakripisyo ni Kristo na iniaalay sa Ama. Kapag kaisa na tayo ng Sakripisyo ni Kristo, inihahandog natin ang ating sarili sa Ama kay Kristo habang inihahandog Siya sa Ama.

Mga Panalangin ng Pamamagitan: Pagkatapos ay ipinagdarasal ng pari ang mga naroroon sa Misa, ang lahat ng nasa kalagayan ng biyaya (ang buong Simbahan), at ang lahat ng yumao na tumatanggap ng biyaya mula sa Misang ito.

Doxolohiya: โ€œSa pamamagitan Niya, kasama Niya at sa Kanya…โ€ Ang panalanging ito, na dinarasal ng pari habang itinataas niya ang Katawan at Dugo ni Kristo, ay umaalingawngaw sa mga salita ni San Pablo na ang lahat ng bagay ay ginagawa sa Diyos, kasama Niya at sa pamamagitan Niya para sa Kanyang kaluwalhatian (tingnan ang Ephesians 1). Pinagtitibay naman ng bayan ng Diyos ang doxolohiya sa pamamagitan ng dakilang Amen!

Ang Rito ng Banal na Komunyon: Saklaw ng Rito ng Banal na Komunyon ang lahat ng panalangin at kilos na tuwirang naghahanda sa atin upang tanggapin ang napakahalagang kaloob na ito. Kabilang dito ang: 1) Ang Ama Namin; 2) Ang Pagbibigayan ng Kapayapaan; 3) Ang Paghahati-hati ng Tinapay; 4) Ang โ€œPagmamasid;โ€ 5) Ang Banal na Komunyon; 6) Ang Antipona sa Komunyon; 7) Ang Pangwakas na Panalangin; 8) Ang Pagbabasbas. Suriin natin nang mas detalyado ang bawat isa sa mga kilos na ito.

Ama Namin: Tatalakayin nang mas detalyado ang panalanging ito sa Kabanata Labing-isa, ngunit nararapat ding magsabi tayo ng ilang salita tungkol dito. Ipinapahayag ng panalanging โ€œAma Naminโ€ ang katotohanang, dahil sa ating โ€œPakikipag-isaโ€ kay Hesus, tayo rin ay mga anak ng Ama. Tayo ay mga kapatid ni Kristo at, samakatuwid, mga anak din ng Kanyang Ama. Inihahayag at ipinahahayag din ng panalanging ito ang ating patuloy na pagpasok sa mas malalim na matalik na ugnayan sa Ama sa pamamagitan ng Pakikipag-isa kay Hesus.

Pagbibigayan ng kapayapaan: Hindi lamang pinatitibay ng Komunyon ang mas malalim na pagkakaisa natin sa Diyos; pinatitibay rin nito ang mas malalim na pagkakaisa at matalik na ugnayan natin sa isaโ€™t isa. Kaya ang Pagbibigayan ng Kapayapaan ay isang simbolikong paraan ng pagpapahayag ng ating pakikipag-isa sa isaโ€™t isa.

Paghahati-hati ng Tinapay: Sa paghahati-hati ng tinapay, hinahati ng pari sa dalawa ang Ostiya at saka inihuhulog ang isang maliit na bahagi nito sa kalis na puno ng Mahal na Dugo. May dalawang kahulugang dapat bigyang-pansin dito: 1) Inihahayag nito ang ugnayan sa papa. Noong unang panahon, may kaugaliang magdala ng isang bahagi ng Ostiya mula sa Misa ng papa patungo sa ibang mga simbahan at ilagay iyon sa mga kalis sa bawat simbahan bilang pagpapakita ng pagkakaisa ng lahat ng mananampalatayang nagkakaisa sa ilalim ng Santo Papa. 2) Sa Panalanging Eukaristiko, magkahiwalay na kinokonsagra ang Katawan at Dugo. Ang magkahiwalay na pagkokonsagra sa mga ito ay tumutukoy sa kamatayan ni Kristo (ang paghihiwalay ng Katawan at Dugo ni Kristo dahil sa pagbubuhos ng Kanyang dugo). Ngunit sa ritong ito, pinagsasama ang dalawa. Ang pagsasamang ito ay tumutukoy sa Muling Pagkabuhay sapagkat ang Katawan at Dugo ay muling pinag-iisa.

Ang โ€œPagmamasid:โ€ Pagkatapos, itinataas ng pari ang ostiya at ipinahahayag, โ€œMasdan ang Kordero ng Diyos, masdan Siya na nag-aalis ng mga kasalanan ng sanlibutan. Mapalad ang mga tinawag sa hapunan ng Kordero.โ€ Kabilang sa mga salitang ito ang sinabi ni San Juan Bautista nang lumakad si Hesus patungo sa kanya upang magpabinyag (tingnan ang John 1:29). Inihahayag ng mga salitang ito ang Misa bilang paghahain sa pamamagitan ng pagtawag kay Hesus na โ€œKordero ng Diyos.โ€ Siya ang Korderong naging Hain para sa ating mga kasalanan.

Bilang tugon sa pagmamasid sa Kordero, sinasabi natin, โ€œPanginoon, hindi ako karapat-dapat na pumasok Ka sa ilalim ng aking bubong, ngunit sabihin Mo lamang ang salita at gagaling ang aking kaluluwa.โ€ Ito ay pagpapahayag ng pagpapakumbaba at pananampalataya at hango sa mga salita ng Romanong senturyon nang madama niyang hindi siya karapat-dapat na pumunta si Hesus sa kanyang bahay upang pagalingin ang kanyang lingkod (tingnan ang Matthew 8:8).

Banal na Komunyon: Dumarating na tayo ngayon sa pinakalayunin kung bakit inialay ni Hesus ang Kanyang buhay bilang Hain at ginawa ang Misa bilang pag-alaala rito; ito ay upang matanggap natin Siya sa Banal na Komunyon. Inihahayag ni Santa Teresita ng Lisieux ang nararapat nating disposisyon para sa Banal na Komunyon sa kanyang sariling talambuhay, Kasaysayan ng Isang Kaluluwa. Sinasabi niya tungkol sa kanyang unang Banal na Komunyon:

Kayganda ng unang halik na iyon ni Hesus sa aking pusoโ€”tunay itong halik ng pag-ibig. Alam kong minamahal ako at sinabi ko, โ€œMahal Kita, at iniaalay ko ang aking sarili sa Iyo magpakailanman.โ€ Walang hiniling si Hesus, wala Siyang hininging sakripisyo. Matagal na bago pa iyon, nagkita na Siya at ang munting Teresita at lubos na nagkaunawaan, ngunit noong araw na iyon, higit pa iyon sa isang pagtatagpoโ€”iyon ay isang ganap na pagsasanib. Hindi na kami dalawa, sapagkat naglaho si Teresita na parang isang patak ng tubig na nawala sa napakalawak na karagatan. Si Hesus lamang ang nanatiliโ€”ang Panginoon at ang Hari.

Ang Banal na Komunyon ay dapat maging lubos na personal at lubos na matalik. Dapat itong maging yaong banal na โ€œpagsasanibโ€ na binanggit ni Santa Teresita. Sa pagtanggap sa banal na Sakramentong ito, ang ating mga puso at kaluluwa ay nagiging kaisa ni Kristo kung papapasukin natin Siya. At iyon ang susi. Kailangan natin Siyang papasukin.

Ang pagtanggap sa Banal na Komunyon ay hindi awtomatikong nagaganap. Ang pagpila natin sa komunyon at pagtanggap sa Kanya ay hindi nangangahulugang tunay na natin Siyang tinanggap. Kailangan nating ihanda ang ating kalooban at ang ating sarili, at hayaan Siyang lumapit sa atin at akayin tayo tungo sa pakikipagkaisang ninanais Niya para sa atin. Pananagutan nating tumugon nang bukas-palad at may bukas na kalooban sa Kanyang paanyaya sa pakikipagkaisa sa Diyos.

Antipona sa Komunyon: Ang Antipona sa Komunyon, na maaari ring maging isang awit, ay nagbubuklod sa lahat ng tumatanggap ng Komunyon. Nagbibigay rin ito ng pagninilay sa tema ng Misa, sa Banal na Kasulatan para sa araw na iyon, o sa panahon ng liturhiya.

Pangwakas na Panalangin: Tinatapos ng Pangwakas na Panalangin ang Rito ng Komunyon sa pamamagitan ng pagkilala sa katatanggap pa lamang natin, sa isang panalangin ng pasasalamat at pagsusumamo na magbunga nang sagana ang ating Komunyon.

Pagbabasbas: Tinatapos ng pari ang Misa sa pamamagitan ng pagbabasbas sa Ngalan ng Ama, at ng Anak at ng Espiritu Santo, at pagkatapos ay ipinapahayag ng diyakono ang paghayo. Dalawa sa mga maaaring sabihin sa paghayo ay โ€œHumayo kayo at ipahayag ang Ebanghelyo ng Panginoonโ€ at โ€œHumayo kayong mapayapa, at luwalhatiin ang Panginoon sa pamamagitan ng inyong buhay.โ€ Ang mga salitang ito ng paghayo ay nagbibigay ng malinaw na atas na dalhin si Kristo sa daigdig. Ang ating pakikipagkaisa sa Diyos ay dapat mag-umapaw sa ating pang-araw-araw na buhay. Dapat nating ipahayag ang Ebanghelyo hanggang sa mga dulo ng Daigdig!

Nawaโ€™y makatulong sa iyo ang buod na ito ng ibaโ€™t ibang bahagi ng Banal na Misa upang higit kang makapasok sa pagsamba nang personal at may buong pagtatalaga sa tuwing dadalo ka. Ang Misa ang pinakadakilang gawain sa Daigdig, at dapat tayong mapuspos ng pagkamangha sa tuwing dadalo tayo!

Susunod: Kabanata 6: Ang Sakramento ng Penitensiya

Bumalik sa Talaan ng mga Nilalaman


Mayroon din sa eBook & Paperback

Amazon.comย โ€“ย Google Playย โ€“ย iTunesย โ€“ย Barnes and Noble

Ibahagi ang Pahinang Ito: