Ang balaang Eukaristiya naghingpit sa Kristohanong pagsulod sa pagtuo. Kadtong gipataas ngadto sa dignidad sa harianong pagkapari pinaagi sa Bunyag ug mas lawom nga gipahiuyon kang Kristo pinaagi sa Kumpirma, nakig-ambit uban sa tibuok katilingban sa kaugalingong halad sa Ginoo pinaagi sa Eukaristiya. (Katesismo #1322)
Daghang butang niining kalibotana nga dili gayod mabayran. Dili nimo mabutangan og bili ang katahom sa kabukiran o ang ubang katingalahan sa kinaiyahan. Dili gayod nimo mabutangan og bili ang gugma sa usa ka ginikanan o ang gasa sa usa ka anak. Dili nimo mabutangan og bili ang usa ka matinud-anong higala o ang usa ka bayanihong buhat sa gugma. Ug dili nimo mabutangan og bili ang gasa sa Labing Balaang Eukaristiya!
Ang Eukaristiya usa ka talagsaong misteryo. Sa pagkatinuod, kini ang misteryo sa tanang misteryo. Gipahayag ni Santo Tomas de Aquino ang misteryo ug kahalangdon sa Eukaristiya sa iyang inilang awit, Adoro te Devote:
Naghapa ako sa pagsimba Kanimo, Dios nga dili makita,
Nga nagtago sa Imong himaya ilalom niining yano nga mga dagway;
Ania, gitugyan Kanimo, ang tibuok kong kasingkasing nagduko,
Nahingangha samtang nagtutok Kanimo, nga gipuy-an sulod sa panganod.
Ang pagtilaw, paghikap, ug pagtan-aw dili makaila Kanimo;
Ang pagtuo, nga moabot pinaagi sa pagpaminaw, molahos sa tabil.
Nagtuo ako sa tanan nga gisulti sa Anak sa Dios;
Ang gisulti sa Kamatuoran, akong gidawat nga tinuod.
Ang unang duha ka estropa nianang awita nagpahayag nga angay kitang maghapa atubangan sa diosnong kahalangdon sa Dios nga natago luyo sa tabil sa Sagradong Hostiya. Ang atong mga igbalati nalimbongan, ug dili nato mailhan ang kamatuoran nga anaa. Pinaagi lamang sa dinasig nga gasa sa pagtuo nga kita makakita ug makatuo sa Tinuod nga Presensya. Pinaagi lamang sa grasya sa Dios nga kita makasugod sa pagsabot sa halangdong misteryo sa Labing Balaang Eukaristiya.
Ang Esensiya Naghagit sa Atong Lima ka Igbalati
Sa yano nga pagkasulti, ang Eukaristiya mao ang Dios. Ang Eukaristiya mao ang Dios Anak, nga hingpit nga ania sa atong kalibotan. Kini mao si Jesus, ang walay kataposang Anak sa Dios, nga hingpit nga ania. Ang Eukaristiya mao ang Iyang Lawas, Dugo, Kalag ug Pagka-Dios.
Ang Dios ania kanato niining dagwaya pinaagi sa paggamit og mga timaan ug mga simbolo. Apan dili gayod kita angay nga mapakyas sa pagtuo nga ang Eukaristiya labaw pa kaayo sa mga timaan ug mga simbolo. Mahimong isulti nga ang pan usa ka simbolo sa Iyang Lawas, ug ang bino usa ka simbolo sa Iyang Dugo. Tinuod kini, apan layo pa usab kini sa pagkakompleto. Kinahanglang dugangan nato kana nga pahayag sa pag-ingon nga ang pan, nga simbolo sa Iyang Lawas, tinuod gayod nga mahimong Iyang Lawas, ug ang bino, nga simbolo sa Iyang Dugo, tinuod gayod nga mahimong Iyang Dugo. Gitawag nato kini og Transubstansiyasyon. Usa kini ka dakong pulong nga adunay lawom nga kahulogan.
Ang โTransubstansiyasyonโ nagpasabot nga ang substansiya nausab. Kini giusab. Apan nagpasabot usab kini nga ang mga panggawas nga kinaiya sa pan ug bino nagpabilin nga mao gihapon. Wala kini mausab sa atong pagtan-aw, pagtilaw, paghikap o pagsimhot. Pareho gihapon ang ilang dagway, paminaw sa paghikap ug lami. Apan dili na sila mao gihapon sa ilang esensiya.
Sulayi paghanduraw ang duha ka pangunang bahin sa usa ka pirasong pan ug usa ka basong bino. Anaa ang mga panggawas nga kinaiya ug ang esensiya. Ang mga panggawas nga kinaiya mao ang tanang mamatikdan sa mga igbalati. Apan ang esensiya dili mamatikdan sa bisan unsang paagi.
Isip pagtandi, mahimo kining mahisama sa pagpiyong sa imong mga mata ug pagsimhot og pahumot nga bahong rosas. Ang imong ilong nagsulti kanimo nga adunay rosas sa imong atubangan; apan, sa pagkatinuod, hinimo lamang kini nga pahumot. Ang imong ilong nalimbongan mahitungod sa esensiya sa anaa sa imong atubangan. Dili kini tinuod nga rosas, mga kemikal lamang kini. Ang hingpit nga kaatbang niini maoy tinuod sa Eukaristiya. Sa pagkatinuod, ang Eukaristiya mas โmakalimbongโ pa gani tungod kay tanan natong mga igbalati pan ug bino lamang ang mamatikdan. Mahimo natong pikas-pikason ang pan ug madungog ang pagkalagiti niini, tilawan kini, ug uban pa. Ang atong mga igbalati nagsulti kanato nga kini pan. Apan, sa esensiya, kini nausab ngadto sa Dios, sa Persona ni Jesus nga Anak.
Aron masabtan nato kini sa hustong paagi, gikinahanglan nato ang usa ka matang sa โikaunom nga sentido.โ Gikinahanglan nato ang espirituhanong sentido sa pagtuo. Ang pagtuo usa ka gasa nga pinaagi niini kita nahibalo, uban sa kasigurohan, nga kini dili na pan. Hinuon, kini mao ang Dios. Kini mao ang Lawas, Dugo, Kalag ug Pagka-Dios sa Dios Anak.
Walay bisan unsang gidaghanon sa pagtuon, pagpangatarongan, o pakiglalis nga makapakombinsir kanato niining kamatuorana. Apan ang pagtuo makahimo niini. Sa pagkatinuod, ang pagtuo makapakombinsir kanato sa hilabihan kalalom nga motuo kita sa tibuok natong pagkatawo. Ug kini usa ka kombiksiyon ug ang-ang sa pagtuo nga dili gayod nato makab-ot kon ang atong lima lamang ka sentido o ang katakos sa pagpangatarongan ang atong gamiton.
Kon lisod kini tuohan, nan timailhan kini nga gusto sa Dios nga palalomon ang imong pagtuo sa Eukaristiya. Gusto Niya nga masugatan nimo ang Iyang diosnong presensiya didto sa kinahiladman sa imong kalag. Gusto Niya nga mailhan nimo Siya, higugmaon Siya, simbahon Siya ug itugyan ang imong kinabuhi ngadto Kaniya diha niining bililhong gasa.
Kon gusto nimong hingpit nga masabtan ang Misa ug ang tibuok kahulogan sa Balaang Eukaristiya, kinahanglan nimong sabton kining labing bililhong gasa gikan sa tulo ka panglantaw. Kining tulo nga gihiusa naglangkob sa tibuok kahulogan ug kamatuoran sa Eukaristiya. Mao kini ang tulo ka panglantaw: Sakripisyo, Sakramento, ug Komunyon. Atong sugdan sa Sakripisyo.
Ang Usa ka Walay Kataposang Sakripisyo
Kinahanglan kitang magsugod sa pagsabot sa Sakripisyo ni Kristo sa Krus. Si Jesus, ang Anak sa Dios, miangkon sa atong nahulog nga tawhanong kinaiya ug namatay alang kanato sa makausa ug alang sa tanan. Sa Iyang pag-antos ug kamatayon, Iyang gilaglag ang kamatayon mismo pinaagi sa madaogong pagkabanhaw. Apan ang Iyang kamatayon usa ka tinuod nga kamatayon, ug kini mao ang hingpit nga sakripisyo ug pagpasaylo sa sala alang sa tanan natong mga sala.
Busa, taliwala sa daghang ngalan niini, ang Misa gitawag nga โAng Balaang Sakripisyo.โ Gitawag kini sa ingon tungod kay mao gayod kana kini. Tan-awa kini niining paagiha: Ang kamatayon ni Jesus sa Krus nahitabo hapit 2,000 ka tuig na ang milabay. Wala kita didto. O diha ba kita? Ang kamatuoran mao nga sa matag higayon nga moapil kita sa Misa, anaa kita sa Kalbaryo. Ug dili lamang kita anaa, mga sumasalmot usab kita. Sa matag higayon nga motambong kita sa Misa, daw mohunong ang panahon ug mosulod kita niining taknaa sa Sakripisyo ni Kristo nga labaw sa panahon. Anaa kita didto, dili kaayo sa makasaysayanong paagi; hinuon, anaa kita didto sa esensiya, sa tinuod ug sa espirituhanong paagi. Ang atong kalag anaa sa Sakripisyo sa Krus, ug makaambit kita sa mga bunga nianang Sakripisyo.
Sa makausa pa, gikinahanglan ang pagtuo aron kini masabtan, tuohan ug masinati. Apan hinumdomi nga ang pagtuo dili lamang pagtuo. Ang pagtuo mao ang pagkahibalo. Niining kahimtanga, kini usa ka โpagkahibaloโ nga nagtugot kanato sa pagsalmot usab sa nagakahitabo. Ang pagtuo nagtugot kanato sa pag-ambit sa bugtong Sakripisyo ni Kristo sa Krus nga gihimong ania alang kanato pinaagi sa Balaang Sakripisyo sa Misa.
Tingali medyo lawom kana. Lawom gayod ang Eukaristiya! Ang Sakripisyo sa Misa usa ka lawom nga kamatuoran nga walay sama. Lingkod ug pamalandongi kini uban sa pag-ampo. Tabangan ka sa Dios sa pagsabot ug pagsabot sa kahulogan niini. Ug kon magsugod ka na sa pagsabot, magsugod usab ka sa pagpabili sa Misa sa paagi nga wala pa nimo masinati kaniadto.
Ang Balaang Sakramento nga Gihimong Presente
Ang Kataposang Panihapon mao ang sinugdanang buhat sa Sakripisyo sa Krus. Niadtong unang Misa, mikuha si Jesus og pan ug miingon, โDawata kini, kamong tanan, ug kaona kini. Kini mao ang akong Lawas.โ Dayon Iyang gikuha ang bililhong kalis sa bino ug miingon, โKini mao ang akong Dugo.โ
Mahinungdanon nga masabtan nga kining Kataposang Panihapon, ang unang Misa, nagpadayon gikan niadtong gabii sa Huwebes Santo hangtod sa Biyernes didto sa Krus ug midangat sa kinatumyan niini sa Pagkabanhaw sa Domingo. Ang Misa mao kining tibuok hitabo sa kinabuhi, kamatayon ug pagkabanhaw ni Jesus nga nahiusa.
Ang bunga sa Misa mao ang gasa sa Iyang Tinuod nga Presensya ilalom sa panagway sa pan ug bino. Kini ang Sakramento sa Iyang Lawas ug Dugo. Sa โSakramento,โ ang atong gipasabot dinhi mao nga ang mao rang Diyos sa Langit, ang mao rang Anak nga Walay Kataposan, ania kanato ilalom sa dagway sa pan ug bino. Busa, sa atong pagluhod sa usa ka tuhod ug pagpangluhod atubangan sa Balaang Eukaristiya, nagluhod kita atubangan sa Diyos Mismo. Usa kini ka talagsaong kamatuoran nga angay natong kahibulongan uban sa balaang pagtahod matag higayon nga mosulod kita sa simbahan ug makita ang tabernakulo. Usa kini ka talagsaong kamatuoran nga angay modani kanato ngadto sa kapilya sa adorasyon diin gibutyag ang Eukaristiya aron makaampo kita atubangan sa Iyang presensya. Ang Diyos tinuod nga ania uban kanato niining bililhong gasa.
Komunyon nga Nagbag-o
Sama sa atong giingon sa ibabaw, ang Sakripisyo sa Krus gihimong presente pinaagi sa pagsaulog sa Misa. Ang bunga niining Sakripisyo mao ang Sakramental nga Tinuod nga Presensya ni Kristo nga atong Ginoo, nga natago ilalom sa dagway sa pan ug bino. Apan dili pa dinhi matapos kining duha ka mahinungdanong aspeto. Gusto sa Diyos nga dad-on pa sa unahan kining kahibulongang gasa. Gusto Niyang mahiusa kanato pinaagi sa Santos nga Komunyon. Sugo ni Kristo nga motambong kita sa Misa matag Domingo ug sa mga adlaw nga balaan nga adunay obligasyon sa pagtambong sa Misa, apan usa ka buhat sa gugma ang nagdapit kanato sa takos nga pagdawat sa Santos nga Komunyon.
Ang Santos nga Komunyon mao ang kinatumyang tumong sa Eukaristiya. Ang hinungdan nga gisakripisyo ni Kristo ang Iyang Kaugalingon sa Krus ug gihalad ang Iyang Kaugalingon sa Iyang Lawas ug Dugo mao aron madawat nato Siya diha gayod sa atong kalag pinaagi sa Santos nga Komunyon. Mao kini ang tuyo sa tanan. Mao kini ang kinapungkayan! Sa pagkatinuod, ang Balaang Eukaristiya gitawag nga tinubdan ug usab kinapungkayan sa atong Kristohanong kinabuhi. Pagkadako nga grasya!
Ang โKomunyonโ nagpasabot og โpagkahiusa uban sa.โ Ug ang โpagkahiusaโ nagpasabot nga adunay pagbag-o sa duha aron mahimong usa. Mao gayod kana ang mahimo sa pagdawat sa Santos nga Komunyon. Makapahimo kini kanato sa pagtugot nga si Jesus mahiusa kanato diha sa atong tawhanong kinaiya. Ug niining pagkahiusa, dili lamang kita makaambit sa Iyang kamatayon, kondili makaambit usab kita sa Iyang pagkabanhaw gikan sa mga patay. Kining โpagkamatay sa sala ug pagkabanhaw ngadto sa bag-ong kinabuhiโ nahimo na karong bahin sa atong pagkatawo. Mao kini ang kahulogan sa Kristohanong kinabuhi. Makita nato kining mga kamatuorana nga tin-aw nga gipadayag sa Ebanghelyo ni Juan:
Si Jesus miingon kanila, โAmen, amen, magaingon Ako kaninyo, gawas kon mokaon kamo sa unod sa Anak sa Tawo ug moinom sa Iyang dugo, wala kamoy kinabuhi sulod kaninyo. Ang mokaon sa Akong unod ug moinom sa Akong dugo adunay kinabuhing dayon, ug banhawon Ko siya sa kataposang adlaw. Kay ang Akong unod tinuod nga pagkaon, ug ang Akong dugo tinuod nga ilimnon. Ang mokaon sa Akong unod ug moinom sa Akong dugo magpabilin dinhi Kanako ug Ako diha kaniya. (Jn 6:53โ56)
Ilabina ang kataposang linya nagpadayag sa pagkahiusa nga natukod isip bunga sa pagdawat sa Balaang Eukaristiya. Ang pagpabilin ni Jesus dinhi kanato ug kita diha Kaniya mao ang kinatumyang bunga sa Balaang Misa.
Ang Misa nga Gipasabot
Ang Misa nagsunod sa usa ka gitakdang liturhikanhong porma, nga sa iyang kaugalingon puno sa kahulogan. Ang daghang kahulogan niining ritwal nga buhat sa Misa daling dili mamatikdan. Atong subayon ang tibuok Misa ug hisgotan sa makadiyot ang kahulogan niini. Ang pagsabot sa atong gibuhat, nganong gibuhat nato kini ug unsay kahulogan niining tanan makatabang kanato sa pagsaulog sa Misa uban sa mas lawom nga pagtuo ug debosyon.
Rito sa Pasiuna: Kining sinugdanang bahin sa Misa mahimong bahinon ngadto sa upat: 1) Prosesyon (uban sa antipona sa pagsulod); 2) Buhat sa Paghinulsol; 3) Gloria; 4) Pangbukas nga Pag-ampo. Ang kinatumyang tumong niining tibuok rito mao ang pagsiguro nga ang mga magtutuo, nga nagtigom isip usa, matukod diha sa panaghiusa ug maandam sa pagpaminaw sa hustong paagi sa Pulong sa Diyos ug sa pagsaulog sa Eukaristiya sa takos nga paagi. Atong tan-awon ang matag bahin niining rito sa pasiuna ug ipasiugda ang kahulogan nga anaa niini.
Antipona sa Pagsulod (awit): Ang katuyoan niining awit mao ang pagsugod sa pagsaulog sa Santos nga Misa, pagpalambo sa panaghiusa sa tanang nanambong, pagpunting sa ilang hunahuna ngadto sa kahibulongang misteryo sa piho nga panahon sa liturhiya o pagsaulog, ug pag-uban sa liturhikanhong prosesyon sa pari nga magselebrar ug sa mga ministro nga motabang sa Misa. Kini ginahimo pinaagi sa matahom nga buhat sa pag-awit. Ang daghang tingog maghiusa sa usa ka madanihong pagpahayag sa pagtuo. Ang labing maayo mao nga awiton ang antipona alang nianang adlawa. Apan, gitugotan usab ang pag-awit og laing angay nga awit. Ang mahinungdanon dinhi mao ang panaghiusa nga mamugna pinaagi sa awit ug sa mga pulong niini.
Prosesyon: Samtang giawit ang awit, gihimo ang prosesyon. Gipangulohan kini sa Krus, nga nagsimbolo nga ang atong panaw latas niining kalibotana padulong sa Langit nahimong mahimo lamang pinaagi sa Krus. Ang mga sakristan ug ang mga ordinadong ministro moapil sa prosesyon. Sila, sa tingub, nagrepresentar sa tanang magtutuo niining panaw padulong sa Langit.
Pangumusta: 1) Ang Timaan sa Krus maoy sinugdanan sa pangumusta. Usa kini ka gamhanang lihok. Atong sangpiton ang Ngalan sa DiosโAmahan, Anak ug Espiritu Santoโnga angay kanunayng sinugdanan sa pag-ampo. 2) Dayon moingon ang pari, โAng Ginoo maanaa kaninyo.โ Kining unang pangumusta maoy pagpasalig sa gugma ug pagkamatinud-anon sa Dios nga mag-uban sa matag tawo nga moduol sa Santos nga Misa, ug naghatag og saad sa Iyang presensya sa ilang kinabuhi aron matuman nila ang misyon nga Iyang gihatag kanila isip mga Kristohanon. 3) Dayon motubag ang katilingban, โUg maanaa usab sa imong espiritu.โ Dili kini usa lamang ka mahigalaong lihok nga daw nag-ingon, โpangumusta ug mga panalangin usab kanimo, Padre!โ Hinuon, ang paghisgot sa โespirituโ sa pari nagtumong sa iyang ordinasyon. Busa, kini usa ka pag-ila sa mga magtutuo nga ang pari anaa diha sa persona ni Kristo tungod sa iyang ordinasyon. Sa ingon, ilang giila gayod ang presensya ni Kristo sa pagsugod sa Liturhiya. Kini angay usab magpahinumdom kanato nga ang tahas sa pari, nianang higayona, mao ang pagkahimong sakramental nga ministro ug instrumento ni Kristo. Busa, dili kini iyang panahon sa pagpakatawa o sa pagpasiugda sa iyang kaugalingong personalidad. Hinuon, ang pari kinahanglang maningkamot nga โmawala,โ ingnon ta, ug maningkamot nga ipahiuyon ang iyang kaugalingon sa Persona ni Kristo.
Buhat sa Paghinulsol: Ang buhat sa paghinulsol nagtumong gayod sa pagpangandam. Kon adunay salo-salo sa inyong balay, mangandam ka alang niini. O, kon adunay importante nga proyekto sa imong trabaho, mangandam ka. Ingon usab niana sa Misa. Ang labing maayong paagi sa atong pagpangandam mao ang pagpangayo sa kalooy sa Dios pinaagi sa kapasayloan sa atong mga sala. Siyempre, ang pagpangayo sa kalooy ug kapasayloan sa Dios usa ka butang nga kinahanglan natong buhaton matag adlaw, sa tibuok adlaw. Apan, bisan bag-o pa kitang nakakompisal sa wala pa ang Misa, angay gihapong iapil kining dihadiha nga pagpangandam alang sa Misa diha sa mga ritwal sa pagsugod.
Usa sa mga kapilian alang niining buhat sa paghinulsol mao ang pag-ampo sa Confiteor (Ako nagsugid sa Dios nga makagagahum sa tanan…). Niining pag-ampo, tulo ka higayon natong giila ang atong mga sala pinaagi sa pag-ingon, โTungod sa akong sala, tungod sa akong sala, tungod sa akong labing dakong sala.โ Samtang gisulti nato kini, atong pukpokon ang atong dughan isip timaan sa atong pagbasol.
Atong litokon usab niining higayona ang Griyegong Kyrie. Ang Griyego nagdugtong kanato ngadto sa karaang mga Kristohanon, kay kini mao ang pinulongan nga ilang gigamit. Kini lamang ang Griyego nga atong gigamit sa Liturhiya sa Latin nga Rito. Moingon kita, Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison (Ginoo, kaloy-i kami; Kristo, kaloy-i kami; Ginoo, kaloy-i kami). Sa makausa pa, tulo ka higayon kitang nangamuyo alang sa kalooy. Ang tulo mao ang gidaghanon nga nagtimaan sa kahingpitan ug kahingpunoan ug, busa, kini usa ka paagi sa pag-ingon, โGinoo, palihog ibubo kanamo ang kahingpitan ug kahingpunoan sa imong kalooy.โ
Gloria: Ang Gloria maoy tubag sa Kyrie. Sama nga ang pagluto maoy pagpangandam alang sa usa ka panihapon o ang Adbiyento maoy pagpangandam alang sa Pasko, ang pagpangamuyo usab alang sa kaluoy nag-andam kanato sa pagdawat niini. Busa, human mangayo og kaluoy, diha-diha kitang magmaya pinaagi sa Gloria isip pag-ila nga ang kaluoy nga atong gipangayo gihatag kanato.
Pangbukas nga Pag-ampo: Dayon ang pari moingon o mokanta, โMag-ampo kita.โ Mohilom siya kadiyot ug dayon mag-ampo sa pag-ampo nga gitawag og โKolekta.โ Kini nga pag-ampo nagtigom sa tanang pag-ampo sa mga magtutuo ngadto sa usa ug naghalad niini ngadto sa Amahan. Kini nga pag-ampo maoy nagtapos sa mga Rito sa Pasiuna.
Liturhiya sa Pulong: Ang Liturhiya sa Pulong naglakip sa mosunod nga mga bahin sa Misa: 1) Unang Pagbasa; 2) Salmo; 3) Ikaduhang Pagbasa (sa mga Domingo ug mga Solemnidad lamang); 4) Ebanghelyo; 5) Homiliya; 6) Pagpahayag sa Pagtuo (sa mga Domingo ug mga Solemnidad lamang); 7) Pag-ampo sa mga Magtutuo.
Ang Dios tinuod nga ania niining kalibotana sa daghang paagi. Ang Balaang Kasulatan maoy usa sa mga paagi diin ang Dios nagpatambong sa Iyang Kaugalingon kanato. Sa dihang gimantala ang Balaang Kasulatan, si Kristo Mismo ang gimantala ug anaa sa atong taliwala. Busa, ang Liturhiya sa Pulong maoy tinuod nga pagpadayag ni Kristo pinaagi sa pagpaminaw sa Pulong sa Dios.
Adunay usa ka maliputon nga aspeto sa Liturhiya sa Pulong nga nagpadayag sa atong pagsabot sa presensiya ni Kristo diha sa pagmantala sa Balaang Kasulatan. Kini mao nga, human imantala ang mga pagbasa, ang lektor moingon, โAng Pulong sa Ginoo.โ Ug human imantala ang Ebanghelyo, ang pari o diyakono moingon, โAng Ebanghelyo sa Ginoo.โ Ang pagkasulti nianang panapos nga pahayag nag-ila nga ang โPulong sa Diosโ bag-o lang nahimong anaa sa atong taliwala, dili lamang ang โmga pulong sa Dios.โ Sa laing pagkasulti, ang pagmantala sa Balaang Kasulatan maoy pagpadayag kang Jesus, ang Walay Kataposang Pulong. Ang Balaang Kasulatan buhi. Ang Pulong sa Dios buhi. Ang Dios tinuod nga anaa samtang gimantala ang Iyang Pulong. Siya mao ang Pulong nga gimantala. Ang Pulong usa ka Persona sa wala pa kini isulti o isulat.
Itandi kini sa usa ka publikong pagbasa sa usa ka butang sama sa Konstitusyon sa Estados Unidos. Ang publikong pagbasa niining dokumentoha dili sa literal nga paagi magpatambong sa mga amahan nga nagtukod sa nasod diha sa atong taliwala; hinuon, ang ilang mga pulong ug mga ideya lamang ang mapatambong niini. Apan lahi kaayo ang Balaang Kasulatan. Tungod kay kini ang Buhing Pulong, nasabtan nato nga si Jesus tinuod gayong buhi, ug nga ang pagpaminaw sa Balaang Kasulatan maoy pagpaminaw sa literal nga Persona ni Kristo Mismo. Anaa Siya. Kini nagpadayag nga sa Liturhiya sa Pulong, dili lamang kita makadungog mahitungod sa Dios o sa Iyang mga ideya; hinuon, madungog nato ang Dios, mahimamat nato ang Dios ug mabag-o kita sa Dios Mismo. Nagpadayag usab kini sa hilabihan ka personal nga kinaiya sa publikong pagbasa sa Pulong sa Dios. Busa, sa sunod nga motambong ka sa Misa, paningkamoti nga masabtan nga samtang gimantala ang Balaang Kasulatan, si Jesus Mismo anaa nga nakigsulti kanimo.
Atong tan-awon sa mas detalyado ang nagkalainlaing aspeto sa Liturhiya sa Pulong:
Mga Pagbasa sa Domingo: Ang mga pagbasa sa Domingo nagsunod sa usa ka siklo nga tulo ka tuig. Kini nagpasabot nga sulod sa tulo ka tuig, madungog nato ang tibuok Bibliya. Dili gayod nato maapil ang matag usa ka bersikulo sa Bibliya sulod niining tulo ka tuig, apan maapil nato ang dakong bahin niini.
Ang Unang Pagbasa ug ang Ebanghelyo kasagarang adunay kalambigitan. Kasagaran, sa Unang Pagbasa makadungog kita og bersikulo gikan sa Daang Tugon nga naglandong o nagtudlo sa katumanan niini diha sa Ebanghelyo. Pananglitan, sa Unang Pagbasa mahimo kitang makabasa mahitungod sa manna sa kamingawan gikan sa sugilanon sa mga Israelita nga nagsuroysuroy sa kamingawan sulod sa kap-atan ka tuig. Unya, sa Ebanghelyo, mahimo kitang makadungog mahitungod sa bag-ong manna, ang Eukaristiya. Kasagaran adunay kalambigitan, busa maayo nga maningkamot kitang maminaw aron makamatikod niini ug masabtan ang panaghiusa sa Daang Tugon ug sa Bag-ong Tugon.
Ang Salmo usa ka awit sa pagdayeg ug kasagarang basahon sa puli-puli nga paagi (sama sa koro sa awit nga gisubli human sa matag bersikulo).
Ang Ikaduhang Pagbasa gikan sa Bag-ong Tugon ug kasagaran usa ka pag-awhag. Kini gikan sa usa ka sulat sa Bag-ong Tugon, sa Mga Buhat sa mga Apostoles, o sa Pinadayag. Kini nga pagbasa nagbarog sa kaugalingon ug wala tuyoang ilambigit sa Ebanghelyo o sa Daang Tugon gawas sa mga espesyal nga kapistahan.
Ang Ebanghelyo mao ang kinatumyan sa Liturhiya sa Pulong ug gihatagan og talagsaong pagtahod. Motindog kita, mokanta sa Aleluya, magprosesyon uban sa basahon sa Ebanghelyo, ug mahimong mogamit og insenso ug mga kandila. Pari o diyakono lamang usab ang mobasa niini. Ang Ebanghelyo dili lamang pagpaambit sa mismong mga pulong ug buhat ni Kristo; usa usab kini ka pagpahayag sa mismong Persona ni Kristo, ang Pulong sa Dios. Kini nga pagpahayag nagpresentar kanato sa kahingpitan sa pagpadayag.
Homiliya: Ang homiliya dili lamang usa ka pakigpulong o pagpasabot sa Balaang Kasulatan. Ang homiliya kabahin gayod sa Liturhiya mismo. Busa, usa kini ka pag-ampo. Ug isip pag-ampo, kini usa ka kinasingkasing nga panag-istoryahanay tali sa Dios ug sa Iyang katawhan. Tinuod, dili tanang homiliya masinati sa ingon niana nga paagi, apan kon bukas kita, atong madiskobrehan nga ang Dios makigsulti kanato. Mas mahitabo kini kon ang pari o diyakono tinuod nga nahiusa pag-ayo kang Kristo pinaagi sa iyang personal nga pagkabalaan. Apan mahimo usab kini mahitabo bisan kon ang naghomiliya dili ilabinang balaan. Ang Dios mosulti bisan kinsa pa ang Iyang gigamit nga instrumento, ug angay kitang maminaw.
Ang homiliya nagpasabot usab nga ang naminaw naminaw diha sa pagtuo. Sa laing pagkasulti, dili kini kinahanglan nga maoy unang pagsangyaw sa Maayong Balita o pagtudlo sa pagtuo. Kini gisulti gikan sa kasingkasing ni Jesus ngadto sa mga kasingkasing sa mga magtutuo, kadtong mituo na. Hinuon, bisan kini nga kasinatian makatabang sa pagsangyaw sa Maayong Balita ngadto niadtong labing nagkinahanglan niini.
Kredo: Ang Kredo mao ang dayag nga pagpahayag sa atong pagtuo. Usa kini ka mubo apan puno sa unod nga katingbanan sa tanan natong gituohan. Ang Kredo gisumada sa Unang Basahon niining serye, My Catholic Faith!. Busa, kon wala pa ka makahigayon sa pagbasa niana nga basahon, ang pagbasa niini makapalawom pag-ayo sa imong matag semanang pagpahayag sa Kredo sa Liturhiya sa Domingo.
Hinumdomi nga ang โpagtuo,โ isip tubag sa pagpadayag, nagpatungha sa gasa sa pagtuo. Mao kini ang angay mahitabo sa pagpahayag sa Kredo. Ang pagpahayag sa Kredo dili angay nga usa lamang ka pagpahayag sa atong gipiling tuohan tungod sa ubang mga rason. Kinahanglan nga bunga kini sa gasa sa pagtuo diha sa atong mga kalag. Kinahanglan nga bunga kini sa pagsulti sa Dios kanato, sa Iyang pagpadayag sa Iyang Kaugalingon kanato, ug sa atong pag-uyon niana nga pagpadayag.
Sugod sa Adbiyento sa 2011, ang kalibotan nga nagsultig Iningles nagsugod sa paggamit og bag-ong hubad sa Misa, ug sulod nianang bag-ong hubad, adunay bag-ong hubad sa Kredo sa Nicea. Usa ka iladong kausaban nga angay ipunting mao ang pag-ilis sa โNagatuo kamiโ ngadto sa โNagatuo ako.โ Gihimo kini nga kausaban aron mas matinud-anon sa orihinal nga teksto sa Latin, apan nagpunting usab kini sa personal kaayong kinaiya sa atong pagpahayag sa pagtuo. Ang pagtuo kinahanglan nga personal. Kinahanglan nga kini โakongโ pagtuo. Paningkamoti nga mao gayod kini ang imong pagpahayag sa pagtuo.
Mga Pangamuyo: Ang mga Pangamuyo mao ang nagtapos sa Liturhiya sa Pulong ug gituyo nga mahimong โkinatibuk-angโ mga pangamuyo alang sa tibuok Simbahan ug nga ihalad sa tibuok Simbahan.ย Niining Kinatibuk-ang mga Pangamuyo, ilabi natong giampo: ang Simbahan, ang mga awtoridad sibil, ang kaluwasan sa tibuok kalibotan, kadtong nabug-atan sa bisan unsang kalisdanan (pag-antos, sakit, kasakit, kadaotan), ang mga panginahanglan sa lokal nga komunidad, ug kadtong nangamatay na.
Busa natapos ang Liturhiya sa Pulong ug misunod ang Liturhiya sa Eukaristiya.ย Ang kataposang tumong sa Liturhiya sa Pulong mao ang pag-andam kanato aron mas hingpit kitang makaambit sa Liturhiya sa Eukaristiya.ย Kinahanglan kining magpasiga diha kanato og mas lawom nga pagtuo ug kusganong tinguha sa pagsulod sa pagsaulog sa Sakripisyo ni Kristo sa Krus, sa pagpadayag sa Iyang Balaang Lawas ug Dugo, ug sa atong panaghiusa uban Kaniya diha sa Balaang Komunyon.
Liturhiya sa Eukaristiya: Ang Liturhiya sa Eukaristiya mao ang kinapungkayan sa Misa.ย Mao usab kini ang kinapungkayan sa atong tibuok pagtuo ug pagsimba.ย Walay mas hingpit nga paagi sa pagsimba sa Diyos kay sa pagsulod sa pagsaulog sa Sakripisyo sa Eukaristiya, pagsimba sa Iyang diosnong presensya ug pagdawat Kaniya sa Balaang Komunyon.
Ang Liturhiya sa Eukaristiya naglangkob sa mosunod nga mga bahin: 1) Pag-andam sa mga Gasa; 2) Pangamuyo sa Eukaristiya; 3) Rito sa Komunyon.ย Sulod sa matag usa niining tulo ka bahin, adunay nagkalainlaing mga pag-ampo ug lihok nga adunay dakong kahulogan.ย Atong tan-awon ang matag usa.
Pag-andam sa mga Gasa: Kini nga bahin sa Misa naglakip sa pag-andam sa altar, sa pagdala sa mga gasa nga pan ug bino, ug sa pag-andam niining mga gasaha diha sa altar sa pari ug diyakono.ย Kini nga buhat gitawag usab og โpaghalad,โ nga mas tin-awng nagpakita sa masakripisyohong kinaiya niini nga buhat.ย ย
Human maandam ang altar uban sa kalis, Misal, mga panapton, ug uban pa, ihalad ang pangunang mga gasa: pan ug bino.ย Sa pipila ka kultura, ihalad usab ang: talo (alang sa mga kandila), mga bulak, prutas, balhibo sa karnero (alang sa mga bestidura), dugos, lana, ug salapi. ย Kasagaran, pan ug bino lamang ang dad-on sa atubangan, apan mahimong ipresentar ang bisan hain niining mga gasaha.ย Dugang pa, sa pipila ka kultura, adunay mga gasa nga dad-on sa atubangan alang sa panginabuhian sa pari, sama sa prutas, dugos ug lana.ย Kini nga mga gasa kinahanglan maggikan sa paghago sa kaugalingong mga kamot, nga nagrepresentar sa personal nga pagtugyan pinaagi sa sakripisyo sa pagtrabaho.ย Giila kini sa pari diha sa pag-ampo nga iyang litokon sa unang paghalad sa mga gasa ngadto sa Diyos.ย Siya moingon nga kini mga โbunga sa yuta ug buhat sa mga kamot sa tawo (usa ka hiniusang gasa gikan sa Diyos ug sa Iyang katawhan).โ
Ang pan nagsimbolo sa pangunang pagkaon sa karaang kalibotan (dili kay dugang lamang sa pagkaon), ug ang bino nagsimbolo sa gasa sa hilabihang kadagaya.ย Dili kinahanglan sa Diyos ang atong mga gasa. Hinunoa, gidapit kita Niya nga makaambit sa Iyang paghalad tungod kay kinahanglan kitang mohatag.ย Dugang pa, diha sa paghalad, angay natong makita ang atong kinabuhi ug ang atong personal nga mga sakripisyo nga gihalad ngadto sa Diyos.ย Samtang giandam ang gasa nga bino, ang pari moingon, โpinaagi sa misteryo niining tubig ug bino, hinaot nga makaambit kami sa pagka-Diyos ni Kristo nga nagpaubos sa Iyang kaugalingon aron makaambit sa among pagkatawo.โย Samtang iya kining gisulti, magdugang siya og usa ka tulo sa tubig ngadto sa kalis, nga nagsimbolo sa pagkatawo nga gituslob sa pagka-Diyos.ย Kita mao kanang usa ka tulo, ug kinahanglan kitang hingpit nga malukop sa Dugo ni Kristo ug sa Iyang pagka-Diyos.
Dayon manghugas sa iyang mga kamot ang pari, nga nagsimbolo sa iyang pagputli sa kaugalingon sa dili pa mosulod sa โLabing Balaang Dapit.โ Human niini, moingon siya sa katilingban: โPag-ampo, mga igsoon, nga ang akong halad ug ang inyong halad…โ Mahinungdanon kini kay nagpakita kini nga adunay duha ka halad nga gihimo, nga nahiusa isip usa. Una, anaa ang halad nga gitanyag sa pari, nga mao ang usa ra ka Halad ni Kristo. Ikaduha, anaa ang halad nga gitanyag sa katawhan, nga mao ang ilang kaugalingong personal nga halad nga nahiusa sa Halad ni Kristo. Kini nga panaghiusa sa mga halad nagsiguro nga ang mga halad nga atong gidala dawaton sa Amahan ingon nga kini naggikan kang Kristo nga Anak.
Pag-ampo sa Eukaristiya: Ang Pag-ampo sa Eukaristiya mahimong bahinon ngadto sa napulo ka nagkalainlaing bahin. Atong tan-awon sa mubo ang matag usa niini aron mas molalom ang atong pagsabot sa kahulogan ug epekto niini nga pag-ampo.
Ang Prepasyo nagsugod sa โAng Ginoo maanaa kaninyo.โ Gisundan kini sa pagbinayloay og mga pamahayag sa pagtuo, ug dayon magsugod ang pari sa usa ka pag-ampo sa pagpasalamat. Kini nga pag-ampo matapos sa pag-ila nga nakighiusa kita sa mga anghel ug mga santos sa ilang awit sa pagdayeg.
Ang awit sa pagdayeg nga atong giampo uban sa mga anghel ug mga santos mao ang Sanctus. Ang Sanctus nagkahulogan og โbalaanโ ug gisubli sa tulo ka higayon aron ipahayag nga ang Dios tulo ka pilo nga balaanโo ang labing balaan sa tanan. Kita mosinggit, โBalaan, balaan, balaan…โ Nagpakita usab kini nga nahiusa kita sa Langitnong Liturhiya, sumala sa makita sa Basahon sa Pinadayag 4:8.
Epiclesis: Ang Ikatulong Pag-ampo sa Eukaristiya naggamit sa mosunod nga mga pulong alang sa epiclesis: โBusa, among giampo, himoa nga balaan kining mga gasa pinaagi sa pagpadala sa imong Espiritu aron mokunsad kanila sama sa yamog.โ Kini nga pag-ampo mao ang pagpangamuyo nga mokunsad ang Espiritu Santo sa mga gasa aron sugdan ang ilang pagkabalhin gikan sa ordinaryong pan ug bino ngadto sa Lawas ug Dugo ni Kristo.
Mga Pulong sa Konsagrasyon: Dayon mosulod ang pari sa kinauyokan ug sentro sa Pag-ampo sa Eukaristiya pinaagi sa pagsubli sa mismong mga pulong ni Jesus sa dihang Iyang gitukod ang Eukaristiya sa Kataposang Panihapon. Moingon siya, โKini mao ang akong Lawas…kini mao ang akong Dugo.โ Sa paglitok niini nga mga pulong, ang pan ug bino mabalhin ngadto sa Lawas, Dugo, Kalag ug Pagka-Dios ni Kristo Jesus.
Mysterium Fidei: Ang pari mopahayag, โAng Misteryo sa Pagtuo.โ Kini nag-ila sa sakramental nga presensya ni Kristo diha sa altar, nga bunga sa Konsagrasyon. Usa kini ka pamahayag sa pagtuo, ug ang katawhan motubag pinaagi sa usa ka pagmantala sa pagtuo, nga nagpahayag sa lalom nga katingala ug pagtahod atubangan sa talagsaong misteryo nga ania sa atong atubangan, sama sa โLuwasa kami, Manluluwas sa kalibotan, kay pinaagi sa Imong Krus ug Pagkabanhaw, Imo kaming gipahigawas.โ
Anamnesis: Niini nga pag-ampo, gipahayag sa pari ang atong panginahanglan sa pagsulti sa Dios kon unsa ang atong giapilanโang paghalad sa Iyang Anak ngadto Kaniya! Pananglitan, โBusa, O Ginoo, among gisaulog ang handumanan sa makaluwas nga Pag-antos sa Imong Anak, sa iyang katingalahang Pagkabanhaw ug Pagsaka sa Langit…โ Niini nga pag-ampo, atong hinumdoman nga gisaulog nato karon ang handumanan sa Iyang pag-antos ug kamatayon aron makaambit sa Pagkabanhaw. Nagpasalamat usab kita Kaniya alang sa kalipay nga makaapil niining bililhong gasa.
Paghalad: Karon gihalad sa pari ang iyang kaugalingon ug ang Simbahan, nga naghiusa kanatong tanan sa usa ra ka Halad ni Kristo nga gitanyag ngadto sa Amahan. Sa dihang nahiusa na kita sa Halad ni Kristo, atong gihalad ang atong kaugalingon ngadto sa Amahan diha kang Kristo samtang Siya gihalad ngadto sa Amahan.
Mga Pangamuyo: Dayon ang pari mag-ampo alang sa mga anaa sa Misa, alang sa tanan nga anaa sa kahimtang sa grasya (ang tibuok Simbahan), ug alang sa tanan nga nangamatay ug nagdawat sa grasya gikan niini nga Misa.
Doksolohiya: โPinaagi Kaniya, uban Kaniya ug diha Kaniya…โ Kini nga pag-ampo, nga gilitok sa pari samtang iyang gibayaw ang Lawas ug Dugo ni Kristo, nagpalanog sa mga pulong ni San Pablo nga ang tanang butang ginabuhat diha, uban ug pinaagi sa Dios alang sa Iyang himaya (tan-awa ang Efeso 1). Dayon ang doksolohiya gipamatud-an sa katawhan sa Dios pinaagi sa dakong Amen!
Ang Rito sa Balaang Komunyon: Ang Rito sa Balaang Komunyon naglangkob sa tanang pag-ampo ug lihok nga diha-diha nag-andam kanato sa pagdawat niining bililhong gasa. Kini naglakip sa: 1) Ang Amahan Namo; 2) Ang Timaan sa Kalinaw; 3) Ang Pagtipik; 4) Ang โPagtan-aw;โ 5) Ang Balaang Komunyon; 6) Ang Antipona sa Komunyon; 7) Ang Panapos nga Pag-ampo; 8) Ang Panalangin. Atong tan-awon ang matag usa niining mga lihok sa mas detalyado.
Amahan Namo: Kini nga pag-ampo hisgotan sa mas detalyado sa Kapitulo Onse, apan angay usab kitang mosulti og pipila ka pulong bahin niini dinhi. Ang pag-ampo nga โAmahan Namoโ nagpahayag sa kamatuoran nga, tungod sa atong โPanaghiusaโ uban ni Jesus, mga anak usab kita sa Amahan. Mga igsoon kita ni Kristo ug, busa, mga anak usab sa Iyang Amahan. Kini nga pag-ampo nagpadayag ug nagpahayag usab sa atong padayon nga pagsulod ngadto sa mas suod nga pakigrelasyon sa Amahan pinaagi sa Panaghiusa uban ni Jesus.
Timaan sa kalinaw: Ang Komunyon dili lamang nagpalalom sa atong panaghiusa uban sa Dios, kondili nagpalalom usab sa atong panaghiusa ug kasuod sa usag usa. Busa, ang Timaan sa Kalinaw usa ka simbolikong paagi sa pagpahayag sa atong panaghiusa sa usag usa.
Pagtipik: Sa pagtipik, bahinon sa pari ang Ostiya ngadto sa duha ug dayon ihulog ang usa ka gamayng tipik ngadto sa kalis nga puno sa Bililhong Dugo. Adunay duha ka kahulogan dinhi nga angay ipunting: 1) Kini nagpadayag sa usa ka kadugtongan uban sa Santo Papa. Adunay karaang batasan sa pagdala og usa ka tipik gikan sa Misa sa Santo Papa ngadto sa ubang mga simbahan ug pagbutang niana nga tipik sa mga kalis sa matag simbahan isip paagi sa pagpakita sa panaghiusa sa tanang magtutuo nga nahiusa ubos sa Santo Papa. 2) Atol sa Pag-ampo sa Eukaristiya, gilain ang pagkonsegrar sa Lawas ug sa Dugo. Ang ilang bulag nga pagkonsegrar nagpunting sa kamatayon ni Kristo (ang pagbulag sa Lawas ug Dugo ni Kristo pinaagi sa pagpaagas sa Iyang dugo). Apan niining ritoha, adunay pagsagol sa duha. Kini nga pagsagol nagpunting sa Pagkabanhaw, kay ang Lawas ug Dugo karon nahiusa na usab.
Ang โPagtan-aw:โ Sunod, bayawon sa pari ang ostiya ug ipahayag, โTan-awa ang Kordero sa Dios, tan-awa Siya nga nagawagtang sa mga sala sa kalibotan. Bulahan ang mga gidapit sa panihapon sa Kordero.โ Kini nga mga pulong naglakip sa mga pulong ni San Juan Bautista sa dihang si Jesus naglakaw padulong kaniya aron magpabunyag (tan-awa ang Juan 1:29). Ang mga pulong nagpadayag sa aspeto sa Misa isip halad pinaagi sa pagtawag kang Jesus nga โKordero sa Dios.โ Siya ang Kordero nga mao ang Halad alang sa atong mga sala.
Isip tubag sa pagtan-aw sa Kordero, kita moingon, โGinoo, dili ako takos nga mosulod Ka ilalom sa akong atop, apan isulti lamang ang pulong ug mamaayo ang akong kalag.โ Kini usa ka pagpahayag sa pagpaubos ug pagtuo ug gikuha gikan sa mga pulong sa Romanhong senturyon sa dihang mibati siya nga dili takos nga moadto si Jesus sa iyang balay aron ayohon ang iyang sulugoon (tan-awa ang Mateo 8:8).
Balaang Komunyon: Karon miabot kita sa kinatas-ang hinungdan nganong gihalad ni Jesus ang Iyang kinabuhi ug gihimo ang Misa nga handumanan niini; nga mao, aron madawat nato Siya sa Balaang Komunyon. Gipadayag ni Santa Teresa sa Lisieux ang hustong disposisyon nga angay natong batonan alang sa Balaang Komunyon diha sa iyang awtobiyograpiya, Sugilanon sa Usa ka Kalag. Mahitungod sa iyang unang Balaang Komunyon, siya miingon:
Pagkaanindot niadtong unang halok ni Jesus sa akong kasingkasingโkadto tinuod gayod nga halok sa gugma. Nasayod ako nga gihigugma ako ug miingon, โGihigugma ko Ikaw, ug gitugyan ko ang akong kaugalingon Kanimo hangtod sa kahangtoran.โ Walay gipangayo si Jesus, wala Siyay gipangayong sakripisyo. Dugay na sa wala pa kadto, Siya ug ang gamayng Teresita nagkaila ug nagkasinabot na pag-ayo, apan niadtong adlawa labaw pa kadto sa usa ka panagtagboโkadto usa ka hingpit nga pagkausa. Dili na kami duha, kay si Teresita nawala na sama sa usa ka tulo sa tubig nga natunaw sa halapad nga kadagatan. Si Jesus na lamang ang nagpabilinโang Agalon ug ang Hari.
Ang Balaang Komunyon kinahanglan mahimong lalom kaayong personal ug suod nga kasinatian.ย Kinahanglan kini mahimong maong balaan nga โpagkausaโ nga gihisgotan ni Santa Teresita.ย Sa pagdawat niining balaang Sakramento, ang atong mga kasingkasing ug mga kalag mahiusa kang Kristo kon pasudlon nato Siya.ย Ug mao kana ang yawe.ย Kinahanglan natong pasudlon Siya.
Ang pagdawat sa Balaang Komunyon dili awtomatiko.ย Dili tungod kay mipila kita aron mangomunyon ug midawat Kaniya nagpasabot na nga tinuod gayod natong gidawat Siya.ย Kinahanglan natong andamon ang atong kasingkasing ug kaugalingon ug tugotan Siya nga moduol kanato ug dad-on kita ngadto sa panaghiusa nga Iyang gitinguha uban kanato.ย Atong katungdanan ang pagtubag uban sa bukas nga kasingkasing ug pagkamanggihatagon sa Iyang pagdapit sa balaang panaghiusa.ย
Antipona sa Komunyon: Ang Antipona sa Komunyon, nga mahimo usab nga usa ka alawiton, naghiusa sa tanang nagadawat sa Komunyon.ย Naghatag usab kini og pamalandong sa tema sa Misa, sa Balaang Kasulatan alang nianang adlawa, o sa panahon sa liturhiya.ย ย
Pangamuyo sa Pagtapos: Ang Pangamuyo sa Pagtapos nagtapos sa Rito sa Komunyon pinaagi sa pag-ila sa bag-o pa natong nadawat diha sa usa ka pag-ampo sa pagpasalamat ug pagpangamuyo nga ang atong Komunyon mamunga og daghan.
Pagpanalangin: Gitapos sa pari ang Misa pinaagi sa pagpanalangin sa Ngalan sa Amahan, ug sa Anak ug sa Espiritu Santo, ug dayon ipahayag sa diyakono ang pagpalakaw sa katawhan.ย Duha sa mga kapilian alang sa pagpalakaw mao ang โLakaw ug imantala ang Ebanghelyo sa Ginooโ ug โLakaw sa kalinaw, nga naghimaya sa Ginoo pinaagi sa inyong kinabuhi.โย Kining mga pulonga sa pagpalakaw naghatag og tin-aw nga sugo sa pagdala kang Kristo ngadto sa kalibotan.ย Ang atong panaghiusa uban sa Diyos kinahanglan moawas ngadto sa atong inadlaw-adlaw nga kinabuhi.ย Kinahanglan natong isangyaw ang Ebanghelyo hangtod sa kinatumyan sa Yuta!ย
Hinaot nga kining katingbanan sa nagkalainlaing bahin sa Balaang Misa makatabang kanimo sa mas lawom nga pagsulod sa pagsimba sa personal nga paagi ug uban sa bug-os nga pagtugyan sa matag higayon nga motambong ka.ย Ang Misa mao ang labing halangdong buhat dinhi sa Yuta, ug kinahanglan kitang mapuno sa kahingangha ug pagtahod matag tambong nato!
Sunod: Kapitulo 6: Ang Sakramento sa Penitensiya
Anaa Usab sa eBook & Paperback
Amazon.comย โย Google Playย โย iTunesย โย Barnes and Noble

