Eúkarístì mímọ́ parí ìgbàwọlé sínú ìgbésí ayé Kristẹni. Àwọn tí a ti gbé ga sí ipò ọlá àlùfáà ọba nípasẹ̀ Ìrìbọmi, tí a sì ti mú kí wọ́n túbọ̀ dà bí Kristi nípasẹ̀ Ìfìdímúlẹ̀, ń kópa pẹ̀lú gbogbo àwùjọ nínú ẹbọ Olúwa fúnra Rẹ̀ nípasẹ̀ Eúkarístì. (Kátíkísímù #1322)
Ọ̀pọ̀ nǹkan ló wà nínú ayé yìí tí a kò lè fi owó díwọ̀n iye wọn rárá. O kò lè fi iye owó kan lé ẹwà àwọn òkè tàbí àwọn iṣẹ́ ìyanu mìíràn nínú ìṣẹ̀dá. O kò lè fi iye owó kan lé ìfẹ́ òbí tàbí ẹ̀bùn ọmọ kan láé. O kò lè fi iye owó kan lé ọ̀rẹ́ olóòótọ́ tàbí iṣẹ́ ìfẹ́ àgbàyanu tí a fi ìgboyà ṣe. O kò sì lè fi iye owó kan lé ẹ̀bùn Eúkarístì Mímọ́ Jù Lọ!
Eúkarístì jẹ́ ohun ìjìnlẹ̀ tó kọjá òye wa. Ní tòótọ́, òun ni ohun ìjìnlẹ̀ tó ga jù gbogbo ohun ìjìnlẹ̀ lọ. Tọ́másì Aquinas Mímọ́ sọ nípa ohun ìjìnlẹ̀ àti ọlá ńlá Eúkarístì nínú orin rẹ̀ tó lókìkí, Mo ń jọ́sìn fún Ọ tọkàntọkàn:
Mo dojúbolẹ̀, mo ń jọ́sìn fún Ọ, Ọlọ́run tí a kò rí,
Ìwọ tí ó fi ògo Rẹ pa mọ́ sábẹ́ àwọn òjìji rírẹlẹ̀ wọ̀nyí;
Wò ó, gbogbo ọkàn mi tẹríba, ó fi ara rẹ̀ lé Ọ lọ́wọ́,
Ìyàlẹ́nu sì kún inú rẹ̀ bí ó ti ń wò Ọ, tí O wà ní ìpamọ́ nínú àwọsánmà.
Títọ́wò, fífọwọ́kàn àti rírí kò lè dá Ọ mọ̀;
Ìgbàgbọ́, tí ó ń wá nípa gbígbọ́, la aṣọ ìbòjú náà já.
Mo gba gbogbo ohun tí Ọmọ Ọlọ́run ti sọ gbọ́;
Ohun tí Òtítọ́ ti sọ, òun ni mo gbà gẹ́gẹ́ bí òtítọ́.
Ẹsẹ méjì àkọ́kọ́ nínú orin yẹn sọ pé ó yẹ kí a dojúbolẹ̀ níwájú ọlá ńlá Ọlọ́run, ẹni tí ó fi ara pamọ́ lẹ́yìn aṣọ ìbòjú Hóstì Mímọ́. Àwọn agbára ìmọ̀lára ara wa ń tàn wá jẹ, a kò sì lè mọ ohun tó wà níbẹ̀ ní tòótọ́. Kìkì nípasẹ̀ ẹ̀bùn ìgbàgbọ́ tí Ọlọ́run fi sínú wa ni a fi lè rí, kí a sì gbà pé Ó Wà Níbẹ̀ Ní Tòótọ́. Kìkì nípasẹ̀ oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run ni a fi lè bẹ̀rẹ̀ sí í lóye ohun ìjìnlẹ̀ gíga jùlọ ti Eúkarístì Mímọ́ Jù Lọ.
Ohun Tí Nǹkan Jẹ́ Ní Kókó Ko Àwọn Ẹ̀yà Ìmọ̀lára Wa Márùn-ún Níjà
Ní ọ̀rọ̀ ṣókí, Ọlọ́run ni Eúkarístì. Eúkarístì ni Ọlọ́run Ọmọ, tí ó wà ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ nínú ayé wa. Òun ni Jésù, Ọmọ Ọlọ́run láéláé, tí ó wà ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́. Eúkarístì ni Ara, Ẹ̀jẹ̀, Ọkàn àti jíjẹ́ Ọlọ́run Rẹ̀.
A mú kí Ọlọ́run wà fún wa ní irú ọ̀nà yìí nípasẹ̀ lílo àwọn àmì àti àpẹẹrẹ. Ṣùgbọ́n a kò gbọ́dọ̀ kùnà láti gbà pé Eúkarístì ju àwọn àmì àti àpẹẹrẹ lọ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀. A lè sọ pé búrẹ́dì jẹ́ àpẹẹrẹ Ara Rẹ̀, wáìnì sì jẹ́ àpẹẹrẹ Ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀. Òtítọ́ ni èyí, ṣùgbọ́n kò tíì pé rárá. A gbọ́dọ̀ tẹ̀ síwájú nínú ọ̀rọ̀ yẹn nípa sísọ pé búrẹ́dì, tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ Ara Rẹ̀, di Ara Rẹ̀ ní tòótọ́, wáìnì, tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ Ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀, sì di Ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀ ní tòótọ́. A ń pe èyí ní Ìyípadà Ohun Tí Nǹkan Jẹ́ Gan-an. Èyí jẹ́ ọ̀rọ̀ ńlá tó ní ìtumọ̀ púpọ̀.
“Ìyípadà Ohun Tí Nǹkan Jẹ́ Gan-an” túmọ̀ sí pé ohun tí nǹkan náà jẹ́ ní pàtàkì ni a yí padà. Ó ti yí padà. Ṣùgbọ́n ó tún túmọ̀ sí pé àwọn ànímọ́ òde búrẹ́dì àti wáìnì dúró bí wọ́n ti rí. Wọn kò yí padà sí ojú wa, sí ahọ́n wa nígbà tí a bá tọ́ wọn wò, sí ọwọ́ wa nígbà tí a bá fọwọ́ kàn wọ́n, tàbí sí imú wa nígbà tí a bá gbọ́ òórùn wọn. Ìrísí wọn, bí wọ́n ṣe rí lára nígbà tí a bá fọwọ́ kàn wọ́n, àti adùn wọn kò yí padà. Ṣùgbọ́n ohun tí wọ́n jẹ́ gan-an kò rí bákan náà mọ́.
Gbìyànjú láti fojú inú wo apá pàtàkì méjì ti búrẹ́dì kan àti ife wáìnì kan. Àwọn ànímọ́ òde wà, ohun tí wọ́n jẹ́ gan-an sì wà. Àwọn ànímọ́ òde ni gbogbo ohun tí àwọn agbára ìmọ̀lára ara lè mọ̀. Ṣùgbọ́n àwọn agbára ìmọ̀lára ara kò lè mọ ohun tí wọ́n jẹ́ gan-an lọ́nà kankan.
Gẹ́gẹ́ bí àfiwé, ó lè dà bí ẹni pé o pa ojú rẹ mọ́, tí o sì ń gbọ́ òórùn lọ́fíńdà tí ó ní òórùn òdòdó rósì. Imú rẹ ń sọ fún ọ pé òdòdó rósì kan wà níwájú rẹ; ṣùgbọ́n, ní tòótọ́, òórùn dídùn tí a ṣe ni. A ti tan imú rẹ jẹ nípa ohun tí nǹkan tó wà níwájú rẹ jẹ́ gan-an. Kì í ṣe òdòdó rósì gidi, àwọn kẹ́míkà lásán ni. Òdìkejì èyí pátápátá ló jẹ́ òtítọ́ nípa Eúkarístì. Ní tòótọ́, Eúkarístì tilẹ̀ túbọ̀ ń “tàn wá jẹ” nítorí pé gbogbo agbára ìmọ̀lára ara wa ń mọ búrẹ́dì àti wáìnì nìkan. A lè bu búrẹ́dì náà, kí a gbọ́ ìró bí ó ṣe ń fọ́, kí a tọ́ ọ wò, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn agbára ìmọ̀lára ara wa ń sọ fún wa pé búrẹ́dì ni èyí. Ṣùgbọ́n ní ti ohun tí ó jẹ́ gan-an, a ti yí i padà sí Ọlọ́run, nínú Ẹni Jésù Ọmọ.
Láti lóye èyí dáadáa, a nílò irú “agbára ìmọ̀lára kẹfà” kan. A nílò agbára ìmọ̀lára ẹ̀mí ti ìgbàgbọ́. Ìgbàgbọ́ jẹ́ ẹ̀bùn tí ó ń mú kí a mọ̀, pẹ̀lú ìdánilójú, pé èyí kì í ṣe búrẹ́dì mọ́. Dípò bẹ́ẹ̀, Ọlọ́run ni. Òun ni Ara, Ẹ̀jẹ̀, Ọkàn àti jíjẹ́ Ọlọ́run ti Ọlọ́run Ọmọ.
Bí a ti wù kí a kẹ́kọ̀ọ́ tó, ronú tó, tàbí jiyàn tó, èyí kò ní mú kí a dá wa lójú nípa òtítọ́ yìí. Ṣùgbọ́n ìgbàgbọ́ yóò ṣe bẹ́ẹ̀. Ní tòótọ́, ìgbàgbọ́ yóò mú un dá wa lójú jinlẹ̀ débi pé a ó lè gbà á gbọ́ pẹ̀lú gbogbo ara wa. Èyí sì jẹ́ ìdánilójú àti ìpele ìgbàgbọ́ tí a kò lè dé láé nípa lílo àwọn agbára ìmọ̀lára márùn-ún wa tàbí agbára ìrònú wa nìkan.
Bí ó bá ṣòro láti gba èyí gbọ́, ó jẹ́ àmì pé Ọlọ́run fẹ́ mú kí ìgbàgbọ́ rẹ nínú Eúkarístì túbọ̀ jinlẹ̀. Ó fẹ́ kí o pàdé òun níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run tí ó wà níbẹ̀, nínú ìjìnlẹ̀ ọkàn rẹ. Ó fẹ́ kí o mọ Òun, kí o fẹ́ràn Rẹ̀, kí o jọ́sìn fún Un, kí o sì fi ìgbésí ayé rẹ lé E lọ́wọ́ nínú ẹ̀bùn iyebíye yìí.
Bí o bá fẹ́ lóye Máàsì ní kíkún, kí o sì mọ gbogbo ìtumọ̀ Eùkárístì Mímọ́, o gbọ́dọ̀ lóye ẹ̀bùn iyebíye yìí láti ojú ìwòye mẹ́ta. Gbogbo àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta papọ̀ ló para pọ̀ jẹ́ ìtumọ̀ àti òtítọ́ Eùkárístì ní kíkún. Àwọn ojú ìwòye mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà nìyí: Ẹbọ, Sakramenti àti Kọ̀múníọ̀nù. Ẹ jẹ́ kí a bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Ẹbọ.
Ẹbọ Kan Ṣoṣo Tí Ó Wà Títí Láé
A gbọ́dọ̀ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú òye nípa Ẹbọ Kristi lórí Àgbélébùú. Jésù, Ọmọ Ọlọ́run, gbé ẹ̀dá ènìyàn wa tí ó ti ṣubú wọ̀, Ó sì kú fún wa lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo fún gbogbo ìgbà. Nínú ìjìyà àti ikú Rẹ̀, Ó pa ikú fúnra rẹ̀ run nípa jíjíǹde pẹ̀lú ìṣẹ́gun. Ṣùgbọ́n ikú Rẹ̀ jẹ́ ikú tòótọ́, ó sì jẹ́ ẹbọ pípé àti ètùtù fún gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ wa.
Nítorí náà, lára ọ̀pọ̀ orúkọ tí a ń pe Máàsì ni “Ẹbọ Mímọ́.” A ń pè é ní èyí nítorí ohun tí ó jẹ́ gan-an nìyẹn. Wò ó lọ́nà yìí: ikú Jésù lórí Àgbélébùú ṣẹlẹ̀ ní nǹkan bí ọdún 2,000 sẹ́yìn. A kò sí níbẹ̀. Àbí a wà níbẹ̀? Òtítọ́ ni pé ní gbogbo ìgbà tí a bá kópa nínú Máàsì, a wà ní Kalfari. Kì í sì í ṣe pé a kàn wà níbẹ̀ nìkan; a jẹ́ alábàápín. Ní gbogbo ìgbà tí a bá lọ sí Máàsì, ó dà bí ẹni pé àkókò dúró, a sì wọ inú àkókò Ẹbọ Kristi yìí tí kò sí lábẹ́ ààlà àkókò. A wà níbẹ̀, kì í ṣe ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí àwọn tí ó wà níbẹ̀ nígbà tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹlẹ̀ nínú ìtàn; kàkà bẹ́ẹ̀, a wà níbẹ̀ ní ti gidi, ní òtítọ́ àti nípa tẹ̀mí. Ọkàn wa wà níwájú Ẹbọ Àgbélébùú, a sì lè ní ìpín nínú èso Ẹbọ náà.
Lẹ́ẹ̀kan sí i, ìgbàgbọ́ ni a nílò láti lóye èyí, láti gbà á gbọ́ àti láti ní ìrírí rẹ̀. Ṣùgbọ́n rántí pé ìgbàgbọ́ kì í ṣe gbígbàgbọ́ nìkan. Ìgbàgbọ́ jẹ́ mímọ̀. Nínú ọ̀ràn yìí, ó jẹ́ “mímọ̀” tí ó mú kí a tún lè kópa nínú ohun tí ń ṣẹlẹ̀. Ìgbàgbọ́ ń jẹ́ kí a ní ìpín nínú Ẹbọ kan ṣoṣo tí Kristi rú lórí Àgbélébùú, èyí tí a mú wá síwájú wa nípasẹ̀ Ẹbọ Mímọ́ Máàsì.
Bóyá èyí jinlẹ̀ díẹ̀. Eùkárístì jinlẹ̀! Ẹbọ Máàsì jẹ́ òtítọ́ jíjinlẹ̀ tí kò sí irú rẹ̀. Jókòó, kí o sì fi àdúrà ṣàṣàrò lórí rẹ̀. Ọlọ́run yóò ràn ọ́ lọ́wọ́ láti lóye rẹ̀ kí ìtumọ̀ rẹ̀ sì yé ọ. Nígbà tí o bá sì bẹ̀rẹ̀ sí í lóye, ìwọ yóò bẹ̀rẹ̀ sí í mọyì Máàsì bí o kò tí ì ṣe rí.
Sakramenti Ọlọ́run Tí A Mú Wá Sí Àárín Wa
Oúnjẹ Alẹ́ Ìkẹyìn ni ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ nínú Ẹbọ Àgbélébùú. Ní Máàsì àkọ́kọ́ yẹn, Jésù mú búrẹ́dì, Ó sì sọ pé, “Gbogbo yín, ẹ gbà èyí, kí ẹ sì jẹ nínú rẹ̀. Èyí ni Ara mi.” Lẹ́yìn náà, Ó mú ife iyebíye tí wáìnì wà nínú rẹ̀, Ó sì sọ pé, “Èyí ni Ẹ̀jẹ̀ mi.”
Ó ṣe pàtàkì láti rí i pé Oúnjẹ Alẹ́ Ìkẹyìn yìí, tí í ṣe Máàsì àkọ́kọ́, ń bá a lọ láti ìrọ̀lẹ́ Ọjọ́bọ̀ Mímọ́ yẹn títí dé Ọjọ́ Ẹtì lórí Àgbélébùú, ó sì dé góńgó rẹ̀ nínú Àjíǹde ní Ọjọ́ Àìkú. Máàsì ni gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ ìgbésí ayé Jésù, ikú àti àjíǹde Rẹ̀ yìí papọ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun kan ṣoṣo.
Èso Máàsì ni ẹ̀bùn Wíwà Rẹ̀ ní Ti Gidi lábẹ́ ìrísí búrẹ́dì àti wáìnì. Èyí ni Sakramenti Ara àti Ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀. Níhìn-ín, ohun tí a túmọ̀ sí nípa “Sakramenti” ni pé Ọlọ́run kan náà tí ó wà ní Ọ̀run, Ọmọ Ayérayé kan náà, ni a mú wá síwájú wa lábẹ́ ìrísí búrẹ́dì àti wáìnì. Nítorí náà, bí a ṣe ń tẹ orúnkún kan ba ilẹ̀, tí a sì ń kúnlẹ̀ níwájú Eùkárístì Mímọ́, Ọlọ́run fúnra Rẹ̀ ni a ń kúnlẹ̀ níwájú Rẹ̀. Èyí jẹ́ òtítọ́ ìyanu tí ó yẹ kí ó mú ọkàn wa kún fún ọ̀wọ̀ àti ìyàlẹ́nu ní gbogbo ìgbà tí a bá wọ inú ṣọ́ọ̀ṣì tí a sì rí àpótí ìpamọ́ Eùkárístì. Ó jẹ́ òtítọ́ ìyanu tí ó yẹ kí ó fà wá sínú ilé ìjọsìn kékeré fún ìforíbalẹ̀, níbi tí a ti fi Eùkárístì hàn kí a lè gbàdúrà níwájú Rẹ̀. Lóòótọ́, Ọlọ́run wà pẹ̀lú wa nínú ẹ̀bùn iyebíye yìí.
Ìdàpọ̀ Mímọ́ Tí Ó Ń Yí Wa Padà
Gẹ́gẹ́ bí a ti sọ lókè, a mú Ẹbọ Àgbélébùú wá síwájú wa nípasẹ̀ ayẹyẹ Máàsì. Èso Ẹbọ yìí ni Wíwà Kristi Olúwa wa ní Ti Gidi nínú Sakramenti, tí ó farapamọ́ lábẹ́ ìrísí búrẹ́dì àti wáìnì. Ṣùgbọ́n àwọn apá pàtàkì méjèèjì yìí kì í ṣe òpin. Ọlọ́run fẹ́ gbé ẹ̀bùn àgbàyanu yìí síwájú sí i. Ó fẹ́ so ara Rẹ̀ pọ̀ mọ́ wa nípasẹ̀ Kọ̀múníọ̀nù Mímọ́. Àṣẹ Kristi ni pé kí a lọ sí Máàsì ní gbogbo Ọjọ́ Àìkú àti ọjọ́ mímọ́ tí lílọ sí Máàsì jẹ́ ọ̀ranyàn, ṣùgbọ́n ìṣe ìfẹ́ ni ó ń pè wá láti gba Kọ̀múníọ̀nù Mímọ́ lọ́nà tí ó yẹ.
Kọ̀múníọ̀nù Mímọ́ ni góńgó àfojúsùn Eùkárístì. Ìdí tí Kristi fi fi ara Rẹ̀ rúbọ lórí Àgbélébùú, tí Ó sì fi ara Rẹ̀ fún wa nínú Ara àti Ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀ ni kí a lè gbà Á sínú ọkàn wa gan-an nípasẹ̀ Kọ̀múníọ̀nù Mímọ́. Èyí ni gbogbo ohun tí ó dá lé lórí. Èyí ni góńgó rẹ̀! Ní tòótọ́, a ń sọ̀rọ̀ nípa Eùkárístì Mímọ́ gẹ́gẹ́ bí orísun ìgbésí ayé Kristẹni wa àti góńgó rẹ̀ pẹ̀lú. Ẹ wo irú oore-ọ̀fẹ́ yìí!
“Kọ́múníọ́nì” túmọ̀ sí “ìrẹ́pọ̀ pẹ̀lú.” Àti pé “ìṣọ̀kan” túmọ̀ sí pé àwọn méjì yí padà di ọ̀kan. Èyí gan-an ni gbígba Kọ́múníọ́nì Mímọ́ ń ṣe. Ó ń jẹ́ kí a lè gba Jésù láyè láti so Ara Rẹ̀ pọ̀ mọ́ wa nínú ẹ̀dá ènìyàn wa. Nínú ìṣọ̀kan yìí, kì í ṣe nínú ikú Rẹ̀ nìkan ni a ní ìpín, a tún ní ìpín nínú àjíǹde Rẹ̀ kúrò nínú ikú. “Kíkú sí ẹ̀ṣẹ̀ àti jíjíǹde sí ìyè tuntun” yìí di apá kan ẹni tí a jẹ́ báyìí. Èyí ni gbogbo ìgbésí ayé Kristẹni dá lé lórí. A rí àwọn òtítọ́ wọ̀nyí tí a ṣí payá ní kedere nínú Ìhìnrere Jòhánù:
Jésù sọ fún wọn pé, “Àmín, àmín, mo wí fún yín, bí ẹ kò bá jẹ ẹran ara Ọmọ Ènìyàn, tí ẹ kò sì mu ẹ̀jẹ̀ rẹ̀, ẹ kò ní ìyè nínú yín. Ẹnikẹ́ni tí ó bá jẹ ẹran ara mi, tí ó sì mu ẹ̀jẹ̀ mi ní ìyè àìnípẹ̀kun, èmi yóò sì jí i dìde ní ọjọ́ ìkẹyìn. Nítorí ẹran ara mi jẹ́ oúnjẹ tòótọ́, ẹ̀jẹ̀ mi sì jẹ́ ohun mímu tòótọ́. Ẹnikẹ́ni tí ó bá jẹ ẹran ara mi, tí ó sì mu ẹ̀jẹ̀ mi ń gbé nínú mi, èmi sì ń gbé nínú rẹ̀. (Jòh 6:53–56)
Gbólóhùn ìkẹyìn, ní pàtàkì, fi ìṣọ̀kan tí gbígba Eúkarístì Mímọ́ ń mú wá hàn. Kí Jésù máa gbé nínú wa, kí àwa sì máa gbé nínú Rẹ̀ ni èso gíga jù lọ ti Mísà Mímọ́.
Àlàyé Nípa Mísà
Mísà ń tẹ̀ lé ìlànà ìjọsìn kan tí a ti là sílẹ̀, èyí tí ó kún fún ìtumọ̀ fúnra rẹ̀. Ó rọrùn láti má kíyè sí ọ̀pọ̀ ìtumọ̀ tí ó wà nínú àwọn ìṣe ìjọsìn Mísà yìí. Ẹ jẹ́ kí a jọ wo gbogbo Mísà láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin, kí a sì sọ díẹ̀ nípa ìtumọ̀ rẹ̀. Lílóye ohun tí a ń ṣe, ìdí tí a fi ń ṣe é àti ohun tí gbogbo rẹ̀ túmọ̀ sí yóò ràn wá lọ́wọ́ láti ṣe ayẹyẹ Mísà pẹ̀lú ìgbàgbọ́ àti ìfọkànsìn tí ó jinlẹ̀ sí i gidigidi.
Ìlànà Ìbẹ̀rẹ̀: A lè pín apá ìbẹ̀rẹ̀ Mísà yìí sí apá mẹ́rin: 1) Ìrìnwọlé (pẹ̀lú àntífónì ìwọlé); 2) Ìṣe Ìrònúpìwàdà; 3) Ògo fún Ọlọ́run; 4) Àdúrà Ìbẹ̀rẹ̀. Ète pàtàkì jù lọ ti gbogbo ìlànà yìí ni láti rí i dájú pé àwọn onígbàgbọ́, tí wọ́n pé jọ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan, ní ìrẹ́pọ̀, kí wọ́n sì múra ọkàn wọn sílẹ̀ láti fetí sí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run bí ó ti yẹ àti láti ṣe ayẹyẹ Eúkarístì lọ́nà yíyẹ. Ẹ jẹ́ kí a wo ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn apá ìlànà ìbẹ̀rẹ̀ yìí, kí a sì tẹnu mọ́ ìtumọ̀ tí ó wà nínú wọn.
Àntífónì Ìwọlé (orin): Ète orin yìí ni láti bẹ̀rẹ̀ ayẹyẹ Mísà Mímọ́, láti mú ìṣọ̀kan dàgbà láàárín gbogbo àwọn tí ó wà níbẹ̀, láti darí èrò wọn sínú ohun ìjìnlẹ̀ àgbàyanu ti àkókò ìjọsìn tàbí ayẹyẹ pàtó náà, àti láti bá àlùfáà tí yóò darí Mísà àti àwọn ìránṣẹ́ tí yóò ṣèrànwọ́ nínú Mísà rìn ní ìrìnwọlé ìjọsìn. Èyí ń ṣẹlẹ̀ nípasẹ̀ ìṣe rírẹwà ti kíkọrin. Ọ̀pọ̀ ohùn parapọ̀ nínú ìkéde ìgbàgbọ́ kan ṣoṣo tí ó dùn létí. Ohun tí ó dára jù ni kí a kọ àntífónì ọjọ́ náà. Síbẹ̀, a yọ̀ǹda pé kí a kọ orin mìíràn tí ó bá yẹ. Ohun pàtàkì níbí ni ìṣọ̀kan tí orin náà àti àwọn ọ̀rọ̀ inú rẹ̀ mú wá.
Ìrìnwọlé: Bí a ṣe ń kọrin, ìrìnwọlé ń lọ lọ́wọ́. Agbélébùú ni ó wà níwájú, èyí tí ó ṣàpẹẹrẹ pé nípasẹ̀ Agbélébùú nìkan ni ìrìn àjò wa la ayé yìí kọjá lọ sí Ọ̀run fi ṣeé ṣe. Àwọn olùrànlọ́wọ́ ní Mísà àti àwọn ìránṣẹ́ tí a ti yàn sípò nípasẹ̀ Sakramenti ń kópa nínú ìrìnwọlé náà. Gbogbo wọn papọ̀ dúró fún gbogbo àwọn onígbàgbọ́ nínú ìrìn àjò yìí lọ sí Ọ̀run.
Ìkíni: 1) Àmì Agbélébùú ni ó bẹ̀rẹ̀ ìkíni náà. Èyí jẹ́ ìṣe tí ó lágbára. A ń ké pe Orúkọ Ọlọ́run—Baba, Ọmọ àti Ẹ̀mí Mímọ́—èyí tí ó yẹ kí ó máa jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ àdúrà nígbà gbogbo. 2) Lẹ́yìn náà, àlùfáà á sọ pé, “Kí Olúwa wà pẹ̀lú yín.” Ìkíni àkọ́kọ́ yìí tún ń fi dá wa lójú nípa ìfẹ́ Ọlọ́run àti ìṣòtítọ́ Rẹ̀ láti wà pẹ̀lú ẹnì kọ̀ọ̀kan tí ó bá wá sí Mísà Mímọ́, ó sì ń fún wọn ní ìlérí pé Òun yóò wà nínú ìgbésí ayé wọn kí wọ́n lè mú iṣẹ́ tí Ó ń fún wọn gẹ́gẹ́ bí Kristẹni ṣẹ. 3) Àwọn ìjọ á sì dáhùn pé, “Àti pẹ̀lú ẹ̀mí rẹ.” Èyí kì í ṣe ìṣe ọ̀rẹ́ lásán bí ẹni pé wọ́n ń sọ pé, “Ìkíni àti ìbùkún fún ìwọ náà, Bàbá Àlùfáà!” Kàkà bẹ́ẹ̀, dídárúkọ “ẹ̀mí” àlùfáà ń tọ́ka sí yíyàn án sípò àlùfáà. Nítorí náà, ó jẹ́ jíjẹ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn onígbàgbọ́ pé àlùfáà wà níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ń dúró ní ipò Kristi nípasẹ̀ yíyàn án sípò àlùfáà. Nítorí náà, wíwàníbẹ̀ Kristi ni wọ́n ń jẹ́wọ́ ní tòótọ́ bí ìjọsìn ti ń bẹ̀rẹ̀. Èyí tún yẹ kí ó rán wa létí pé iṣẹ́ àlùfáà, ní àkókò yẹn, ni láti jẹ́ ìránṣẹ́ Sakramenti àti ohun èlò Kristi. Nítorí náà, kì í ṣe àkókò rẹ̀ láti máa pani lẹ́rìn-ín tàbí láti máa fi ànímọ́ ara rẹ̀ hàn. Kàkà bẹ́ẹ̀, àlùfáà gbọ́dọ̀ gbìyànjú láti “pòórá,” bí a ti lè sọ ọ́, kí ó sì gbìyànjú láti mú ara rẹ̀ bá Ẹni Kristi mu.
Ìṣe Ìrònúpìwàdà: Ìmúrasílẹ̀ ni ìṣe ìrònúpìwàdà dá lé lórí. Bí o bá fẹ́ ṣe àsè ní ilé rẹ, ìwọ yóò múra sílẹ̀ fún un. Tàbí, bí o bá ní iṣẹ́ àkànṣe pàtàkì kan ní ibi iṣẹ́ rẹ, ìwọ yóò múra sílẹ̀. Bákan náà ni ó rí pẹ̀lú Mísà. Ọ̀nà tí ó dára jù tí a lè gbà múra sílẹ̀ ni láti wá àánú Ọlọ́run nípasẹ̀ ìdáríjì ẹ̀ṣẹ̀ wa. Lóòótọ́, wíwá àánú àti ìdáríjì Ọlọ́run jẹ́ ohun tí a gbọ́dọ̀ máa ṣe lójoojúmọ́, ní gbogbo ọjọ́. Ṣùgbọ́n, bí a tilẹ̀ ṣẹ̀ṣẹ̀ lọ jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ ṣáájú Mísà, ó yẹ kí a fi ìmúrasílẹ̀ fún Mísà yìí, tí ó ń ṣẹlẹ̀ kí Mísà tó bẹ̀rẹ̀ gan-an, sínú àwọn ìlànà ìbẹ̀rẹ̀.
Ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí a lè gbà ṣe ìrònúpìwàdà yìí ni láti gbàdúrà Confiteor (Mo jẹ́wọ́ fún Ọlọ́run Olódùmarè…). Nínú àdúrà yìí, a jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wa ní ẹ̀ẹ̀mẹ́ta nípa sísọ pé, “Nípa ẹ̀bi mi, nípa ẹ̀bi mi, nípa ẹ̀bi mi tí ó pọ̀ jù.” Bí a ti ń sọ èyí, a ó máa lu àyà wa gẹ́gẹ́ bí àmì ìbànújẹ́ wa.
A tún sọ Kyrie ní èdè Gíríìkì ní àkókò yìí. Èdè Gíríìkì so wá pọ̀ mọ́ àwọn Kristẹni ìgbàanì, nítorí èyí ni èdè tí wọ́n ń sọ. Òun nìkan ni ọ̀rọ̀ Gíríìkì tí a ń lò nínú Lítúrjí ní Ìlànà Ìjọ́sìn Látìn. A sọ pé, Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison (Olúwa, ṣàánú, Kristi, ṣàánú, Olúwa, ṣàánú). Lẹ́ẹ̀kan sí i, a bẹ àánú ní ẹ̀ẹ̀mẹ́ta. Mẹ́ta ni nọ́ńbà ìpé àti ẹ̀kúnrẹ́rẹ́, nítorí náà, ó jẹ́ ọ̀nà láti sọ pé, “Olúwa, jọ̀wọ́ tú àánú Rẹ tí ó pé tí ó sì kún sórí wa.”
Ògo: Àdúrà Ògo jẹ́ ìdáhùn sí Kyrie. Gẹ́gẹ́ bí sísè ṣe ń múra sílẹ̀ fún oúnjẹ, tàbí bí Àkókò Ìfojúsọ́nà ṣe ń múra sílẹ̀ fún Kérésìmesì, bẹ́ẹ̀ náà ni bíbẹ àánú ṣe ń múra wa sílẹ̀ láti gbà á. Nítorí náà, lẹ́yìn tí a bá ti tọrọ àánú, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni a ń yọ̀ pẹ̀lú àdúrà Ògo gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti jẹ́wọ́ pé a ti fún wa ní àánú tí a tọrọ.
Àdúrà Ìbẹ̀rẹ̀: Àlùfáà yóò wá sọ tàbí kọrin pé, “Ẹ jẹ́ kí a gbàdúrà.” Ó dákẹ́ fún ìgbà díẹ̀, lẹ́yìn náà ó gbàdúrà tí a ń pè ní “Àdúrà Àkójọpọ̀.” Àdúrà yìí kó gbogbo àdúrà àwọn onígbàgbọ́ jọ sí ọ̀kan, ó sì fi wọ́n rúbọ sí Baba. Àdúrà yìí ló parí àwọn Ìlànà Ìbẹ̀rẹ̀.
Lítúrjí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run: Lítúrjí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní àwọn apá Mísà wọ̀nyí nínú: 1) Ìwé Kíkà Kìíní; 2) Sáàmù; 3) Ìwé Kíkà Kejì (ní Ọjọ́ Àìkú àti àwọn Ọjọ́ Àjọ̀dún Ńlá nìkan); 4) Ìhìnrere; 5) Ìwàásù; 6) Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́ (ní Ọjọ́ Àìkú àti àwọn Ọjọ́ Àjọ̀dún Ńlá nìkan); 7) Àdúrà Àwọn Onígbàgbọ́.
Ọlọ́run wà ní ayé yìí ní tòótọ́ ní ọ̀pọ̀ ọ̀nà. Ìwé Mímọ́ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí Ọlọ́run fi ń mú ara Rẹ wá sí àárín wa. Nígbà tí a bá ń kéde Ìwé Mímọ́, Kristi fúnra Rẹ ni a ń kéde, tí a sì ń mú wá sí àárín wa. Nítorí náà, Lítúrjí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run jẹ́ ìfarahàn Kristi ní tòótọ́ nípasẹ̀ gbígbọ́ Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run.
Apá kan wà nínú Lítúrjí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run tí kò fi bẹ́ẹ̀ hàn kedere, ṣùgbọ́n tí ó fi òye wa nípa wíwà Kristi nígbà ìkéde Ìwé Mímọ́ hàn. Ohun tí kò fi bẹ́ẹ̀ hàn kedere yìí ni pé, lẹ́yìn tí a bá kéde àwọn ìwé kíkà, òǹkàwé yóò sọ pé, “Ọ̀rọ̀ Olúwa.” Lẹ́yìn tí a bá sì kéde Ìhìnrere, àlùfáà tàbí díákónì yóò sọ pé, “Ìhìnrere Olúwa.” Ọ̀rọ̀ ìparí yìí jẹ́ ìjẹ́wọ́ pé “Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run” ni a ṣẹ̀ṣẹ̀ mú wá sí àárín wa, kì í ṣe “àwọn ọ̀rọ̀ Ọlọ́run” lásán. Ní ọ̀nà míràn, ìkéde Ìwé Mímọ́ jẹ́ ìfarahàn Jésù, Ọ̀rọ̀ Ayérayé. Ìwé Mímọ́ wà láàyè. Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run wà láàyè. Ọlọ́run wà ní àárín wa ní tòótọ́ bí a ti ń kéde Ọ̀rọ̀ Rẹ. Òun ni Ọ̀rọ̀ tí a ń kéde. Ọ̀rọ̀ náà jẹ́ Ẹni kan kí a tó sọ ọ́ tàbí kọ ọ́ sílẹ̀.
Fi èyí wé kíka ohun kan bí Òfin Ìpìlẹ̀ Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní gbangba. Kíka ìwé yìí ní gbangba kì í mú àwọn bàbá tó dá orílẹ̀-èdè náà sílẹ̀ wá sí àárín wa ní ti gidi; kàkà bẹ́ẹ̀, àwọn ọ̀rọ̀ àti èrò wọn nìkan ni ó ń mú wá sí àárín wa. Ṣùgbọ́n Ìwé Mímọ́ yàtọ̀ pátápátá. Nítorí pé ó jẹ́ Ọ̀rọ̀ Alààyè, a mọ̀ pé Jésù wà láàyè ní tòótọ́, àti pé gbígbọ́ Ìwé Mímọ́ jẹ́ gbígbọ́ Kristi fúnra Rẹ gan-an. Ó wà níbẹ̀. Èyí fi hàn pé nínú Lítúrjí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, kì í ṣe pé a kàn ń gbọ́ nípa Ọlọ́run tàbí àwọn èrò Rẹ; kàkà bẹ́ẹ̀, a ń gbọ́ Ọlọ́run, a ń pàdé Ọlọ́run, Ọlọ́run sì ń yí wa padà fúnra Rẹ. Èyí tún fi hàn bí kíka Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní gbangba ṣe jẹ́ ìbáṣepọ̀ tímọ́tímọ́ láàárín Ọlọ́run àti olúkúlùkù. Nítorí náà, nígbà mìíràn tí o bá wà ní Mísà, gbìyànjú láti mọ̀ pé bí a ti ń kéde Ìwé Mímọ́, Jésù fúnra Rẹ wà níbẹ̀, Ó ń bá ọ sọ̀rọ̀.
Ẹ jẹ́ kí a wo oríṣiríṣi apá Lítúrjí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní kíkún sí i:
Àwọn Ìwé Kíkà Ọjọ́ Àìkú: Àwọn ìwé kíkà Ọjọ́ Àìkú tẹ̀ lé ètò tí ó ń yípo ní ọdún mẹ́ta mẹ́ta. Èyí túmọ̀ sí pé láàárín ọdún mẹ́ta, a máa gbọ́ gbogbo Bíbélì. Kì í ṣe gbogbo ẹsẹ Bíbélì kọ̀ọ̀kan gan-an ni a máa kà láàárín ọdún mẹ́ta wọ̀nyí, ṣùgbọ́n a máa ń ka púpọ̀ nínú rẹ̀.
Ìwé Kíkà Kìíní àti Ìhìnrere sábà máa ń ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ara wọn. Lọ́pọ̀ ìgbà, a máa gbọ́ ẹsẹ kan láti inú Májẹ̀mú Láéláé nínú Ìwé Kíkà Kìíní, tí ó ṣàpẹẹrẹ ohun tí ń bọ̀ tàbí tí ó tọ́ka sí ìmúṣẹ rẹ̀ nínú Ìhìnrere. Fún àpẹẹrẹ, nínú Ìwé Kíkà Kìíní, a lè kà nípa mánà ní aṣálẹ̀ láti inú ìtàn àwọn ọmọ Ísírẹ́lì tí wọ́n rìn káàkiri aṣálẹ̀ fún ogójì ọdún. Lẹ́yìn náà, nínú Ìhìnrere, a lè gbọ́ nípa mánà tuntun, ìyẹn ni Eùkarístì. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ìsopọ̀ kan yóò wà, nítorí náà, ó dára láti gbìyànjú láti tẹ́tí sílẹ̀ fún ìsopọ̀ yẹn kí a lè lóye ìṣọ̀kan Májẹ̀mú Láéláé àti Májẹ̀mú Tuntun.
Sáàmù jẹ́ orin ìyìn, a sì sábà máa ń kà á ní ọ̀nà ìpè àti ìdáhùn (bí ègbè orin tí a ń tún kọ lẹ́yìn ẹsẹ kọ̀ọ̀kan).
Ìwé Kíkà Kejì wá láti inú Májẹ̀mú Tuntun, ó sì sábà máa ń jẹ́ ọ̀rọ̀ ìyànjú. Ó lè wá láti inú ọ̀kan lára àwọn lẹ́tà inú Májẹ̀mú Tuntun, Ìṣe Àwọn Àpọ́sítélì, tàbí Ìfihàn. Ìwé kíkà yìí dá dúró fúnra rẹ̀; a kò mọ̀ọ́mọ̀ so ó mọ́ Ìhìnrere tàbí Májẹ̀mú Láéláé, àfi ní àwọn àjọ̀dún pàtàkì.
Ìhìnrere ni góńgó Ìsìn Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ọ̀wọ̀ tí a sì fi ń ṣe é mú un yàtọ̀. A máa ń dìde dúró, a kọ Hallelúyà, a sì fi ìwé Ìhìnrere rìn ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ; a tún lè lo tùràrí àti fìtílà. Àlùfáà tàbí díákónì nìkan ni ó sì máa ń kà á. Ìhìnrere kì í ṣe sísọ àwọn ọ̀rọ̀ àti iṣẹ́ Kristi gan-an fún wa nìkan; ó tún jẹ́ pípolongo Kristi fúnra Rẹ̀, Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Ìpolongo yìí mú ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ ìfihàn Ọlọ́run wá síwájú wa.
Ìwàásù: Ìwàásù kì í ṣe ọ̀rọ̀ sísọ tàbí àlàyé Ìwé Mímọ́ lásán. Ìwàásù jẹ́ apá kan nínú Ìsìn fúnra rẹ̀ ní tòótọ́. Nítorí náà, ó jẹ́ àdúrà. Gẹ́gẹ́ bí àdúrà, ó jẹ́ ìjíròrò àtọkànwá láàárín Ọlọ́run àti àwọn ènìyàn Rẹ̀. Lóòótọ́, kì í ṣe gbogbo ìwàásù ni a máa ń ní ìrírí rẹ̀ lọ́nà yẹn, ṣùgbọ́n bí a bá ṣí ọkàn wa sílẹ̀, a ó ṣàwárí pé Ọlọ́run yóò bá wa sọ̀rọ̀. Èyí máa ń ṣẹlẹ̀ sí i nígbà tí àlùfáà tàbí díákónì bá ti fìdí múlẹ̀ nínú Kristi ní tòótọ́ nípasẹ̀ ìwà mímọ́ rẹ̀. Ṣùgbọ́n ó tún lè ṣẹlẹ̀ nígbà tí oníwàásù náà kò bá tilẹ̀ ní ìwà mímọ́ tó ta yọ. Ọlọ́run ń sọ̀rọ̀ láìka irú ẹni tí Ó lò sí, ó sì yẹ kí a fetí sílẹ̀.
Ìwàásù tún gbé e lé lórí pé ẹni tí ń gbọ́ ń fetí sílẹ̀ nínú ìgbàgbọ́. Ní ọ̀rọ̀ míràn, kò pọn dandan kí ó jẹ́ ìkéde Ìhìnrere tàbí kíkọ́ni ní ìgbàgbọ́ fún ìgbà àkọ́kọ́. Ọ̀rọ̀ tí a ń sọ láti ọkàn Jésù sí ọkàn àwọn onígbàgbọ́ ni, àwọn tí ó ti gbàgbọ́ tẹ́lẹ̀. Síbẹ̀, ìrírí yìí pàápàá yóò tún ṣèrànwọ́ láti mú Ìhìnrere dé ọ̀dọ̀ àwọn tí wọ́n nílò rẹ̀ jù lọ.
Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́: Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́ ni fífi ìgbàgbọ́ wa hàn ní gbangba. Ó jẹ́ àkótán kúkúrú tó kún fún gbogbo ohun tí a gbàgbọ́. A ṣe àkótán Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́ nínú Ìwé Kìíní nínú àkójọpọ̀ ìwé yìí, Ìgbàgbọ́ Kátólíìkì Mi!. Nítorí náà, bí o kò bá tíì ní àǹfààní láti ka ìwé yẹn, kíkà á yóò mú kí Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́ tí o ń ṣe lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ nínú Ìsìn Ọjọ́ Àìkú túbọ̀ nítumọ̀ púpọ̀ sí ọ.
Rántí pé “gbígbàgbọ́,” gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn sí ìfihàn Ọlọ́run, ń mú ẹ̀bùn ìgbàgbọ́ jáde. Èyí ni ohun tí ó yẹ kí ó ṣẹlẹ̀ nígbà tí a bá ń jẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ wa. Ṣíṣe Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́ kò yẹ kí ó jẹ́ fífi ohun tí a ti yàn láti gbàgbọ́ nítorí àwọn ìdí mìíràn hàn lásán. Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ èso ẹ̀bùn ìgbàgbọ́ nínú ọkàn wa. Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ èso Ọlọ́run tí ń bá wa sọ̀rọ̀, tí ń fi ara Rẹ̀ hàn wá, àti àwa tí a ń fara mọ́ ìfihàn náà.
Láti ìgbà Adifẹnti, 2011, àwọn agbègbè tí wọ́n ti ń sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì bẹ̀rẹ̀ sí í lo ìtumọ̀ Mísà tuntun, nínú ìtumọ̀ tuntun náà sì ni ìtumọ̀ tuntun Ìjẹ́wọ́ Ìgbàgbọ́ Nísíà wà. Ìyípadà kan tó yẹ kí a tọ́ka sí ni yíyí “Àwa gbàgbọ́” sí “Èmi gbàgbọ́.” A ṣe ìyípadà yìí láti túbọ̀ bá ọ̀rọ̀ Látìn ìpilẹ̀ṣẹ̀ mu, ṣùgbọ́n ó tún fi hàn pé ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ wa jẹ́ ohun tí ó kan ẹnì kọ̀ọ̀kan ní pàtó. Ìgbàgbọ́ gbọ́dọ̀ jẹ́ ti ẹnì kọ̀ọ̀kan. Ó gbọ́dọ̀ jẹ́ ìgbàgbọ́ “tèmi.” Sapá kí ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ rẹ jẹ́ bẹ́ẹ̀ gan-an.
Àdúrà Ẹ̀bẹ̀: Àdúrà Ẹ̀bẹ̀ ni ó parí Ìsìn Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ète rẹ̀ sì ni kí ó jẹ́ àdúrà ẹ̀bẹ̀ “gbogbogbò” fún gbogbo Ìjọ, tí gbogbo Ìjọ sì ń gbà. Nínú Àdúrà Ẹ̀bẹ̀ Gbogbogbò yìí, a máa ń gbàdúrà ní pàtàkì fún: Ìjọ, àwọn aláṣẹ ìjọba, ìgbàlà gbogbo ayé, àwọn tí ìṣòro èyíkéyìí ń bá fínra (ìjìyà, àìsàn, ìrora, ibi), àwọn àìní àdúgbò wa, àti àwọn tí wọ́n ti kú.
Báyìí ni Ìsìn Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ṣe parí, tí ó sì fi àyè sílẹ̀ fún Ìsìn Eùkarístì. Ète gíga jù lọ ti Ìsìn Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ni láti múra wa sílẹ̀ láti kópa ní kíkún sí i nínú Ìsìn Eùkarístì. Ó gbọ́dọ̀ ru ìgbàgbọ́ tó jinlẹ̀ sí i sókè nínú wa, pẹ̀lú ìfẹ́ tó lágbára láti tẹ̀ síwájú sínú ayẹyẹ Ẹbọ Kristi lórí Àgbélébùú, ìfarahàn Ara àti Ẹ̀jẹ̀ Mímọ́ Rẹ̀, àti ìrẹ́pọ̀ wa pẹ̀lú Rẹ̀ nínú Kọ́múníọ́nì Mímọ́.
Ìsìn Eùkarístì: Ìsìn Eùkarístì ni góńgó Mísà. Ó tún jẹ́ góńgó gbogbo ìgbàgbọ́ àti ìjọsìn wa. Kò sí ọ̀nà tí ó pé jù láti jọ́sìn Ọlọ́run ju kí a kópa nínú ayẹyẹ Ẹbọ Eùkarístì, kí a tẹríba fún Un níwájú Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run, kí a sì gbà Á nínú Kọ́múníọ́nì Mímọ́.
Ìsìn Eùkarístì ní àwọn apá wọ̀nyí nínú: 1) Ìmúrasílẹ̀ Àwọn Ẹ̀bùn; 2) Àdúrà Eùkarístì; 3) Ìlànà Kọ́múníọ́nì. Nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn apá mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí, onírúurú àdúrà àti ìṣesí tí ó ní ìtumọ̀ pàtàkì wà. Ẹ jẹ́ kí a wo ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn.
Ìmúrasílẹ̀ Àwọn Ẹ̀bùn: Apá Mísà yìí ní ìmúrasílẹ̀ pẹpẹ, gbígbé ẹ̀bùn búrẹ́dì àti wáìnì kalẹ̀, àti bí àlùfáà àti díákónì ṣe ń mú àwọn ẹ̀bùn náà sílẹ̀ lórí pẹpẹ nínú. A tún ń pe iṣẹ́ yìí ní “ìgbékalẹ̀ ẹbọ,” èyí tí ó fi hàn dáadáa pé iṣẹ́ náà jẹ́ ti ẹbọ.
Lẹ́yìn tí a bá ti pèsè pẹpẹ pẹ̀lú ago mímọ́, Ìwé Mísà, àwọn aṣọ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn ẹ̀bùn pàtàkì tí a fi rúbọ ni: búrẹ́dì àti wáìnì. Nínú àwọn àṣà kan, a tún máa ń fi àwọn nǹkan wọ̀nyí rúbọ: ìda (fún ṣíṣe àbẹ́là), òdòdó, èso, irun àgùntàn (fún ṣíṣe aṣọ àlùfáà), oyin, òróró, àti owó. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, búrẹ́dì àti wáìnì nìkan ni a máa ń gbé wá síwájú, ṣùgbọ́n a lè mú èyíkéyìí nínú àwọn ẹ̀bùn wọ̀nyí wá. Bákan náà, nínú àwọn àṣà kan, a máa ń gbé àwọn ẹ̀bùn wá síwájú fún ìtọ́jú àlùfáà, bí èso, oyin àti òróró. Àwọn ẹ̀bùn wọ̀nyí yẹ kí ó wá láti inú iṣẹ́ àṣekára ọwọ́ ẹni, èyí tí ó dúró fún ohun tí ẹni náà fi fúnra rẹ̀ ṣe nípa ìrúbọ iṣẹ́ àṣekára rẹ̀. Àlùfáà jẹ́wọ́ òtítọ́ yìí nínú àdúrà tí ó ń gbà nígbà tí a kọ́kọ́ fi àwọn ẹ̀bùn náà rúbọ sí Ọlọ́run. Ó sọ pé wọ́n jẹ́ “èso ilẹ̀ àti iṣẹ́ ọwọ́ ènìyàn (ẹ̀bùn tí ó wá láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run àti àwọn ènìyàn Rẹ̀ papọ̀).”
Ní ayé àtijọ́, búrẹ́dì dúró fún oúnjẹ pàtàkì tí ń gbé ènìyàn ró (kì í ṣe oúnjẹ àfikún lásán), wáìnì sì dúró fún ẹ̀bùn ọ̀pọ̀ yanturu. Ọlọ́run kò nílò àwọn ẹ̀bùn wa. Kàkà bẹ́ẹ̀, Ó pè wá láti kópa nínú ẹbọ Rẹ̀ nítorí pé àwa ló nílò láti fi ẹ̀bùn fúnni. Bákan náà, nínú ìrúbọ náà, ó yẹ kí a rí ìgbésí ayé wa àti àwọn ìrúbọ ti ara wa gẹ́gẹ́ bí ohun tí a gbé kalẹ̀ fún Ọlọ́run. Bí a ṣe ń pèsè ẹ̀bùn wáìnì, àlùfáà sọ pé, “nípasẹ̀ àṣírí omi àti wáìnì yìí, kí a lè di alábàápín nínú ìwà Ọlọ́run ti Kristi, ẹni tí Ó rẹ ara Rẹ̀ sílẹ̀ láti pín nínú ìwà ènìyàn wa.” Bí ó ṣe ń sọ èyí, ó fi ẹyọ omi kan sínú ago mímọ́ náà, èyí tí ó ṣàpẹẹrẹ ìwà ènìyàn tí a tẹ̀ sínú ìwà Ọlọ́run. Àwa ni ẹyọ omi kan ṣoṣo yẹn, Ẹ̀jẹ̀ Kristi àti ìwà Ọlọ́run Rẹ̀ sì gbọ́dọ̀ gba gbogbo wa pátápátá.
Lẹ́yìn náà, àlùfáà wẹ ọwọ́ rẹ̀, èyí tí ó ṣàpẹẹrẹ bí ó ṣe ń wẹ ara rẹ̀ mọ́ kí ó tó wọ “Ibi Mímọ́ Jù Lọ.” Lẹ́yìn èyí, ó bá ìjọ sọ̀rọ̀ báyìí: “Ẹ gbàdúrà, ẹ̀yin ará, kí ẹbọ tèmi àti tiyín…” Èyí ṣe pàtàkì nítorí ó fi hàn pé ẹbọ méjì ló ń wáyé, tí a so pọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹyọ kan. Àkọ́kọ́ ni ẹbọ tí àlùfáà ń rú, èyí tí í ṣe Ẹbọ kan ṣoṣo ti Kristi. Èkejì ni ẹbọ tí àwọn ènìyàn ń rú, èyí tí í ṣe ẹbọ ti ara wọn tí a so mọ́ Ẹbọ Kristi. Ìṣọ̀kan àwọn ẹbọ yìí mú un dájú pé Baba yóò gba àwọn ẹbọ tí a mú wá bí ẹni pé láti ọ̀dọ̀ Kristi Ọmọ ni wọ́n ti wá.
Àdúrà Eúkarístì: A lè pín Àdúrà Eúkarístì sí apá mẹ́wàá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ẹ jẹ́ kí a wo ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ní ṣókí kí a lè ní òye jíjinlẹ̀ sí i nípa ìtumọ̀ àti ipa àdúrà yìí.
Àdúrà Ìṣáájú bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú “Kí Olúwa wà pẹ̀lú yín.” Ó tẹ̀ síwájú pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ ìgbàgbọ́ tí àlùfáà àti ìjọ ń sọ fún ara wọn, lẹ́yìn náà àlùfáà bẹ̀rẹ̀ àdúrà ìdúpẹ́. Àdúrà yìí parí nípa jíjẹ́wọ́ pé àwọn áńgẹ́lì àti àwọn ènìyàn mímọ́ darapọ̀ mọ́ wa nínú orin ìyìn wọn.
Orin ìyìn tí a ń fi gbàdúrà pẹ̀lú àwọn áńgẹ́lì àti àwọn ènìyàn mímọ́ ni Mímọ́. Mímọ́ túmọ̀ sí “mímọ́,” a sì ń tún un sọ ní ẹ̀ẹ̀mẹ́ta láti sọ pé Ọlọ́run jẹ́ mímọ́ ní ẹ̀ẹ̀mẹ́ta—tàbí ẹni tí ó mọ́ jù lọ. A kígbe pé, “Mímọ́, mímọ́, mímọ́…” Èyí tún fi hàn pé a darapọ̀ mọ́ Ìsìn Ọ̀run, gẹ́gẹ́ bí a ti rí nínú Ìwé Ìfihàn 4:8.
Ìpè Ẹ̀mí Mímọ́: Àdúrà Eúkarístì Kẹta lo àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí fún ìpè Ẹ̀mí Mímọ́: “Nítorí náà, sọ àwọn ẹ̀bùn wọ̀nyí di mímọ́, a bẹ̀ Ọ́, nípa rírán Ẹ̀mí Rẹ sọ̀kalẹ̀ sórí wọn bí ìrì.” Àdúrà yìí ni ìpè Ẹ̀mí Mímọ́ láti sọ̀kalẹ̀ sórí àwọn ẹ̀bùn kí ìyípadà wọn láti inú búrẹ́dì àti wáìnì lásán sí Ara àti Ẹ̀jẹ̀ Kristi lè bẹ̀rẹ̀.
Àwọn Ọ̀rọ̀ Ìsọdimímọ́: Lẹ́yìn náà, àlùfáà wọ inú apá tí ó jẹ́ ọkàn àti àárín gbùngbùn Àdúrà Eúkarístì nípa títún àwọn ọ̀rọ̀ Jésù gan-an sọ, èyí tí Ó sọ nígbà tí Ó dá Eúkarístì sílẹ̀ ní Oúnjẹ Alẹ́ Ìkẹyìn. Ó sọ pé, “Èyí ni Ara mi…èyí ni Ẹ̀jẹ̀ mi.” Pẹ̀lú pípolongo àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí, búrẹ́dì àti wáìnì yí padà sí Ara, Ẹ̀jẹ̀, Ọkàn àti Ìwà Ọlọ́run ti Kristi Jésù.
Àṣírí Ìgbàgbọ́: Àlùfáà sọ pé, “Àṣírí Ìgbàgbọ́.” Èyí jẹ́ ìjẹ́wọ́ wíwà Kristi ní ọ̀nà sakramenti lórí pẹpẹ, èyí tí ó jẹ́ èso Ìsọdimímọ́ náà. Ó jẹ́ ọ̀rọ̀ ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́, àwọn ènìyàn sì dáhùn pẹ̀lú ìkéde ìgbàgbọ́, tí ń fi ìyàlẹ́nu jíjinlẹ̀ àti ọ̀wọ̀ hàn sí àṣírí àgbàyanu tí ó wà níwájú wa, bí “Gbà wá là, Olùgbàlà ayé, nítorí pé nípasẹ̀ Àgbélébùú àti Àjíǹde Rẹ, Ìwọ ti sọ wá di òmìnira.”
Ìrántí: Nínú àdúrà yìí, àlùfáà sọ bí a ṣe nílò láti sọ fún Ọlọ́run ohun tí a ń kópa nínú rẹ̀—fífi Ọmọ Rẹ̀ rúbọ sí I! Fún àpẹẹrẹ, “Nítorí náà, Olúwa, a ṣe ìrántí Ìjìyà Ọmọ Rẹ tí ó mú ìgbàlà wá, Àjíǹde àgbàyanu Rẹ̀ àti Ìgòkè Rẹ̀ sí Ọ̀run…” Nínú àdúrà yìí, a rántí pé a ń ṣe ìrántí ìjìyà àti ikú Rẹ̀ nísinsìnyí kí a lè pín nínú Àjíǹde. A tún dúpẹ́ lọ́wọ́ Rẹ̀ fún ayọ̀ pé a lè kópa nínú ẹ̀bùn iyebíye yìí.
Ìrúbọ: Àlùfáà wá fi ara rẹ̀ àti Ìjọ rúbọ, ó sì so gbogbo wa mọ́ Ẹbọ kan ṣoṣo ti Kristi tí a rú sí Baba. Nígbà tí a bá ti darapọ̀ mọ́ Ẹbọ Kristi, a fi ara wa rúbọ sí Baba nínú Kristi, bí a ṣe ń fi Òun rúbọ sí Baba.
Àwọn Àdúrà Ẹ̀bẹ̀: Àlùfáà wá gbàdúrà fún àwọn tí ó wà ní Mísà náà, fún gbogbo àwọn tí ó wà ní ipò oore-ọ̀fẹ́ (gbogbo Ìjọ), àti fún gbogbo àwọn tí ó ti kú tí wọ́n sì ń gba oore-ọ̀fẹ́ láti inú Mísà yìí.
Àdúrà Ìyìn: “Nípasẹ̀ Rẹ̀, pẹ̀lú Rẹ̀ àti nínú Rẹ̀…” Àdúrà yìí, tí àlùfáà ń gbà bí ó ṣe ń gbé Ara àti Ẹ̀jẹ̀ Kristi sókè, tún ọ̀rọ̀ Pọ́ọ̀lù Mímọ́ sọ pé nínú Ọlọ́run, pẹ̀lú Rẹ̀ àti nípasẹ̀ Rẹ̀ ni a ti ń ṣe ohun gbogbo fún ògo Rẹ̀ (wo Éfésù 1). Àwọn ènìyàn Ọlọ́run sì fi Àmín ńlá fìdí àdúrà ìyìn náà múlẹ̀!
Ètò Kọmuníọ́n Mímọ́: Ètò Kọmuníọ́n Mímọ́ ní gbogbo àdúrà àti ìṣe tí ó ń múra wa sílẹ̀ ní tààràtà láti gba ẹ̀bùn iyebíye yìí. Lára wọn ni: 1) Baba Wa; 2) Àmì Àlàáfíà; 3) Bíbù Àkàrà; 4) “Ẹ Wò;” 5) Kọmuníọ́n Mímọ́; 6) Orin Ìdáhùn Kọmuníọ́n; 7) Àdúrà Ìparí; 8) Ìbùkún. Ẹ jẹ́ kí a wo ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ìṣe wọ̀nyí ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́.
Baba Wa: A óò ṣàlàyé àdúrà yìí ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ ní Orí Kọkànlá, ṣùgbọ́n ó yẹ kí a tún sọ ọ̀rọ̀ díẹ̀ nípa rẹ̀ níbí. Àdúrà “Baba Wa” fi ìdí òtítọ́ náà múlẹ̀ pé, nítorí “Ìdàpọ̀” wa pẹ̀lú Jésù, àwa náà jẹ́ ọmọ Baba. Arákùnrin àti arábìnrin Kristi ni wá, nítorí náà, ọmọ Baba Rẹ̀ pẹ̀lú ni wá. Àdúrà yìí tún ń fi hàn, ó sì ń jẹ́ ìkéde pé a ń wọ inú ìbátan tímọ́tímọ́ tí ó jinlẹ̀ sí i pẹ̀lú Baba ní gbogbo ìgbà nípasẹ̀ Ìdàpọ̀ pẹ̀lú Jésù.
Àmì àlàáfíà: Kọmuníọ́n kì í kàn mú kí ìṣọ̀kan wa pẹ̀lú Ọlọ́run jinlẹ̀ sí i; ó tún ń mú kí ìṣọ̀kan àti ìbátan tímọ́tímọ́ wa pẹ̀lú ara wa jinlẹ̀ sí i. Nítorí náà, Àmì Àlàáfíà jẹ́ ọ̀nà àpẹẹrẹ tí a fi ń sọ ìdàpọ̀ tí a ní pẹ̀lú ara wa hàn.
Bíbù Àkàrà: Nígbà bíbù àkàrà, àlùfáà bu Àkàrà Mímọ́ sí méjì, ó sì fi ègé kékeré kan sínú ife mímọ́ tí ó kún fún Ẹ̀jẹ̀ Iyebíye. Ìtumọ̀ méjì wà níbí tí ó yẹ kí a tọ́ka sí: 1) Èyí fi ìsopọ̀ kan pẹ̀lú póòpù hàn. Àṣà kan wà ní ìgbà ìjímìjí láti mú ègé kan láti Mísà póòpù lọ sí àwọn ṣọ́ọ̀ṣì mìíràn, kí a sì fi ègé náà sínú àwọn ife mímọ́ ní ṣọ́ọ̀ṣì kọ̀ọ̀kan, gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti fi ìṣọ̀kan hàn láàárín gbogbo àwọn onígbàgbọ́ tí ó wà ní ìṣọ̀kan lábẹ́ Baba Mímọ́. 2) Nígbà Àdúrà Ẹ̀kárístì, a sọ Ara àti Ẹ̀jẹ̀ di mímọ́ lọ́tọ̀ọ̀tọ̀. Bí a ṣe sọ wọ́n di mímọ́ lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ ń tọ́ka sí ikú Kristi (yíya Ara àti Ẹ̀jẹ̀ Kristi sọ́tọ̀ nípasẹ̀ títú Ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀ sílẹ̀). Ṣùgbọ́n nígbà ètò yìí, a da àwọn méjèèjì pọ̀. Dídàpọ̀ yìí ń tọ́ka sí Àjíǹde, ní ti pé Ara àti Ẹ̀jẹ̀ ti tún darapọ̀ mọ́ ara wọn báyìí.
“Ẹ Wò:” Lẹ́yìn náà, àlùfáà gbé Àkàrà Mímọ́ sókè, ó sì kéde pé, “Ẹ wo Ọ̀dọ́ Àgùntàn Ọlọ́run, ẹ wo Ẹni tí ó kó ẹ̀ṣẹ̀ ayé lọ. Alábùkún-fún ni àwọn tí a pè sí àsè Ọ̀dọ́ Àgùntàn náà.” Lára àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí ni ọ̀rọ̀ Jòhánù Onítẹ̀bọmi Mímọ́ nígbà tí Jésù ń rìn bọ̀ wá sọ́dọ̀ rẹ̀ láti ṣe ìrìbọmi (wo Jòhánù 1:29). Àwọn ọ̀rọ̀ náà fi Mísà hàn gẹ́gẹ́ bí ẹbọ nípa pípe Jésù ní “Ọ̀dọ́ Àgùntàn Ọlọ́run.” Òun ni Ọ̀dọ́ Àgùntàn tí ó jẹ́ Ẹbọ fún ẹ̀ṣẹ̀ wa.
Ní ìdáhùn sí wíwo Ọ̀dọ́ Àgùntàn náà, a sọ pé, “Olúwa, èmi kò yẹ kí O wọ abẹ́ òrùlé mi, ṣùgbọ́n sáà sọ ọ̀rọ̀ náà, ọkàn mi yóò sì rí ìwòsàn.” Èyí jẹ́ ọ̀rọ̀ ìrẹ̀lẹ̀ àti ìgbàgbọ́, a sì mú un láti inú ọ̀rọ̀ ọ̀gágun Róòmù nígbà tí ó rò pé òun kò yẹ kí Jésù wá sí ilé òun láti wo ìránṣẹ́ òun sàn (wo Mátíù 8:8).
Kọmuníọ́n Mímọ́: Ní báyìí, a dé ibi ìdí pàtàkì jù lọ tí Jésù fi fi ayé Rẹ̀ rú Ẹbọ, tí Ó sì fi ìrántí rẹ̀ lélẹ̀ nínú Mísà; èyí ni pé, kí a lè gbà Á nínú Kọmuníọ́n Mímọ́. Térẹ́sì Mímọ́ ti Lisieux fi ìmúrasílẹ̀ ọkàn tí ó yẹ kí a ní fún Kọmuníọ́n Mímọ́ hàn nínú ìwé ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀ tí ó kọ fúnra rẹ̀, Ìtàn Ọkàn Kan. Ó sọ nípa Kọmuníọ́n Mímọ́ àkọ́kọ́ rẹ̀ pé:
Ẹ wo bí ó ti dùn tó, ìfẹnukonu àkọ́kọ́ yẹn ti Jésù nínú ọkàn mi—lóòótọ́, ó jẹ́ ìfẹnukonu ìfẹ́. Mo mọ̀ pé Ó fẹ́ràn mi, mo sì sọ pé, “Mo nífẹ̀ẹ́ Rẹ, mo sì fi ara mi fún Ọ títí láé.” Jésù kò béèrè ohunkóhun, kò sì béèrè ẹbọ kankan. Tipẹ́tipẹ́ ṣáájú ìgbà yẹn, Òun àti Térẹ́sì kékeré ti rí ara wọn, wọ́n sì ti lóye ara wọn dáadáa, ṣùgbọ́n ní ọjọ́ náà, ó ju ìpàdé lọ—ó jẹ́ dídarapọ̀ di ọ̀kan pátápátá. A kò jẹ́ méjì mọ́, nítorí Térẹ́sì ti pòórá bí ẹyọ omi kan tí ó sọnù sínú òkun ńlá. Jésù nìkan ló ṣẹ́ kù—Ọ̀gá àti Ọba.
Kọmuníọ́n Mímọ́ gbọ́dọ̀ di ìrírí tí ó kan ẹnì kọ̀ọ̀kan ní ìjìnlẹ̀, tí ó sì jẹ́ ti ìbátan tímọ́tímọ́ gidigidi. Ó gbọ́dọ̀ di “dídarapọ̀ di ọ̀kan” pẹ̀lú Ọlọ́run tí Térẹ́sì Mímọ́ sọ nípa rẹ̀. Nígbà tí a bá ń gba Sakramenti mímọ́ yìí, ọkàn àti ẹ̀mí wa ń di ọ̀kan pẹ̀lú Kristi bí a bá jẹ́ kí Ó wọlé. Ìyẹn sì ni kọ́kọ́rọ́ náà. A gbọ́dọ̀ jẹ́ kí Ó wọlé.
Gbigba Kọ́múníọ́n Mímọ́ kì í ṣe ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ fúnra rẹ̀. Kì í ṣe pé bí a bá ti tẹ̀ lé ìlà àwọn tó ń lọ gba Kọ́múníọ́n, tí a sì gbà Á, ó túmọ̀ sí pé a ti gbà Á ní tòótọ́. A ní láti mú ọkàn wa sílẹ̀, múra, kí a sì jẹ́ kí Ó wá sọ́dọ̀ wa, kí Ó sì fà wá sínú ìrẹ́pọ̀ tí Ó fẹ́ ní pẹ̀lú wa. Ojúṣe wa ni láti fi tọkàntọkàn àti ọ̀làwọ́ dáhùn sí ìpè Rẹ̀ sí ìṣọ̀kan pẹ̀lú Ọlọ́run.
Antífọ́nì Kọ́múníọ́n: Antífọ́nì Kọ́múníọ́n, tí ó tún lè jẹ́ orin ìjọ, ń so gbogbo àwọn tí ń gba Kọ́múníọ́n ṣọ̀kan. Ó tún ń fún wa ní ohun láti ṣe àṣàrò lé lórí nípa kókó Mísà, Ìwé Mímọ́ ti ọjọ́ náà, tàbí àsìkò ọdún ìjọsìn.
Àdúrà Ìparí: Àdúrà Ìparí ń parí Ètò Kọ́múníọ́n nípa jíjẹ́wọ́ ohun tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ gbà, nínú àdúrà ọpẹ́ àti ẹ̀bẹ̀ pé kí Kọ́múníọ́n tí a gbà lè so èso púpọ̀.
Ìbùkún: Àlùfáà ń parí Mísà pẹ̀lú ìbùkún ní Orúkọ Baba, àti Ọmọ àti Ẹ̀mí Mímọ́, lẹ́yìn náà díákónì ń kéde ìtúsílẹ̀ ìjọ. Méjì lára àwọn ọ̀rọ̀ tí a lè lò fún ìtúsílẹ̀ ìjọ ni “Ẹ lọ kéde Ìhìnrere Olúwa” àti “Ẹ lọ ní àlàáfíà, kí ẹ máa fi ìgbésí ayé yín yin Olúwa lógo.” Àwọn ọ̀rọ̀ ìtúsílẹ̀ wọ̀nyí ń fi iṣẹ́ tí a rán wa hàn kedere: láti mú Kristi wá sí ayé. Ìrẹ́pọ̀ wa pẹ̀lú Ọlọ́run gbọ́dọ̀ kún àkúnwọ́sílẹ̀ sínú ìgbésí ayé wa ojoojúmọ́. A gbọ́dọ̀ kéde Ìhìnrere dé òpin ayé!
A ní ìrètí pé àkótán àwọn apá oríṣiríṣi Mísà Mímọ́ yìí yóò ràn ọ́ lọ́wọ́ láti wọ inú ìjọsìn jinlẹ̀ sí i, lọ́nà tí ó jẹ́ tìrẹ fúnra rẹ, pẹ̀lú ìfọkànsìn, ní gbogbo ìgbà tí o bá wá sí Mísà. Mísà ni ìṣe tí ó ga jù lọ lórí ilẹ̀ ayé, ó sì yẹ kí ẹ̀rù ọ̀wọ̀ kún ọkàn wa ní gbogbo ìgbà tí a bá wá síbẹ̀!
Èyí Tó Kàn: Orí 6: Sakramenti Ìrònúpìwàdà
Ó tún wà ní ìwé ẹ̀rọ ayélujára & ìwé aláwọ̀ rírọ̀
Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble
