Santo Papa San Pio V pinaagi sa Wikimedia
Abril 30: San Pio V, Santo Papa—Opsiyonal nga Handumanan
1504–1572
Santos nga Patron sa Dikasteryo alang sa Doktrina sa Pagtuo
Gisangpit alang sa pagreporma ug pagpanalipod sa Simbahan
Gikanonisar ni Santo Papa Clemente XI niadtong Mayo 22, 1712
Kolor sa Liturhiya: Puti
Bersiyon: Kompleto – Mubo
Paminaw sa Iningles
Mga channel sa podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Kinutlo:
Sukad gayod sa sinugdan, sa dihang gibayaw Kami ngadto sa labing taas nga katungdanan sa pagka-apostol, malipayong gipunting Namo ang Among hunahuna ug kusog ug gitumong ang tanan Namong panghunahuna ngadto sa mga butang nga may kalabotan sa pagpreserbar sa putli nga liturhiya, ug naningkamot Kami uban sa tabang sa Dios, pinaagi sa tanang paagi nga anaa sa Among gahom, aron matuman kining katuyoana. Kay, gawas sa ubang mga dekreto sa balaang Konsilyo sa Trento, adunay mga sugo alang Kanamo sa pagrebisa ug pag-usab sa pag-edit sa balaang mga basahon: ang Katesismo, ang Misal ug ang Brebyaryo. Sa dihang napatik na ang Katesismo alang sa pagtudlo sa mga magtutuo, uban sa tabang sa Dios, ug hingpit nang narebisa ang Brebyaryo alang sa takos nga pagdayeg sa Dios…Giisip Namo nga gikinahanglan ang paghatag sa Among dihadiha nga pagtagad sa nahibilin pang buhaton, nga mao, ang pag-usab sa pag-edit sa Misal sa labing dali nga panahon… ~Pagpromulgar sa Liturhiya sa Trento, San Pio V
Pamalandong: Niadtong 1517, sa dihang gipatik ni Martin Luther ang iyang Kasiyaman ug Lima ka Tesis didto sa Alemanya, nga nakapasilaob sa Repormasyong Protestante, daghang hagit ang giatubang sa mga gingharian sa Uropa, ug dako kaayo ang panginahanglan sa Simbahan og reporma. Kanunayng adunay tensiyon sa relasyon tali sa Simbahan ug sa Estado. Ang ubang sibil nga mga magmamando nakigbisog aron magpabiling Katoliko ang ilang teritoryo, samtang ang uban nakigbisog aron wagtangon ang Katolikong pagtuo. Daghan niining mga gingharian nakiggubat sa usag usa, ug silang tanan kanunayng nameligro sa mga manunulong nga Muslim. Sulod sa Simbahan, gikinahanglan ang reporma aron masulbad ang mga pag-abuso sa panalapi, nepotismo, kakulang sa pagporma sa mga klero, dili maayong pagkahan-ay sa pagdumala, mga debate sa teolohiya, ug kakulang sa panag-uyon sa liturhikanhong pagsimba. Niining maong kahimtang sa kasaysayan natawo ang santos nga atong gisaulog karon.
Si Antonio Ghislieri natawo sa lungsod sa Bosco Marengo sa amihanan-kasadpang Italya. Sa bata pa siya, kabos si Antonio ug nagtrabaho aron makatabang sa pagsustento sa iyang pamilya. Sa edad nga katorse, gidawat niya ang ngalan nga Michele sa dihang misulod siya sa orden sa mga Dominiko ug nakadawat sa iyang edukasyon gikan sa mga prayle sa Vigevano, Bologna, ug Genoa. Sa tibuok niyang pagporma, maayo kaayo siya ug kugihan nga estudyante nga ilabinang nadani sa pagtuon sa Balaang Kasulatan ug sa mga pagtulon-an ni Santo Tomas de Aquino. Sa edad nga baynte-kuwatro, giordinahan siya nga pari, ug sulod sa misunod nga napulog-unom ka tuig nagtudlo siya og teolohiya ug pilosopiya, nag-umol sa mga nobisyong Dominiko, ug nag-alagad isip superyor sa nagkalainlaing mga kombento. Isip batan-ong pari, si Padre Michele nagpadayon sa pagpalawom sa iyang kinabuhi sa pag-ampo, nagpalambo og lig-on nga debosyon sa Mahal nga Birhen Maria ug sa Rosaryo, nagbilar sa tibuok gabii sa pag-ampo, migakos sa karisma sa mga Dominiko, nagpuasa, nagpenitensiya, migakos sa kakabos, ug nagbansay sa kahilom sa kahiladman diin naningkamot siyang magpabiling kanunay nga nakapunting ang hunahuna ug kasingkasing sa Dios, nga nagdumili sa pag-apil sa walay pulos nga mga estorya.
Niadtong 1542, isip paagi sa pag-atubang sa nagpadayong hulga sa mga kasaypanan nga gipaila sa Repormasyong Protestante nga anam-anam nang mikaylap ngadto sa mga estado sa Italya, giorganisar pag-usab ni Santo Papa Pablo III ang Inkisisyon sa Italya. Wala madugay human niini, gitudlo si Padre Michele sa pag-alagad sa daghang misyon sa inkisisyon, nga iyang gituman uban sa dili matarog nga determinasyon. Niadtong 1556 gihimo siya ni Santo Papa Pablo IV nga Obispo sa Sutri, usa ka diyosesis sa amihanan duol sa Roma, ug usa ka tuig sa ulahi gihimo siyang kardinal. Isip obispo ug dayon kardinal, nagpadayon siya sa pagtrabaho uban sa kasibot, nga kusganong nanalipod sa tinuod nga pagtuo, nagwagtang sa erehiya, nagtul-id sa mga pag-abuso, nagpalig-on sa mga gambalay sa Simbahan, ug personal nga nagkinabuhi sa pagtuo ug maayong pamatasan nga diin siya gitawag. Hilabihan ang pagtahod kaniya, ug ang iyang kaisog, katin-aw, ug kasibot nakahatag og dakong kaayohan sa Simbahan, nga gihimo siya sa Santo Papa nga Dakong Inkisidor sa tibuok Kristiyanong kalibotan. Niadtong 1559, gibalhin siya ngadto sa mas amihanan nga Diyosesis sa Mondovì apan kanunay siyang gipatawag ngadto sa Roma aron makigtambag sa Santo Papa. Sa Mondovì, kusganon siyang naningkamot sa pagtukod pag-usab nianang diyosesisa human kini gilaglag sa mga gubat nga gisugnod sa kalibog sa teolohiya nga gipahinabo sa Repormasyong Protestante.
Si Obispo Michele dili basta-basta madala sa uban, bisan pa kon ang papa na ang iyang atubangon. Usa sa nagpadayong mga pag-abuso sulod sa Simbahan niadtong panahona mao ang nepotismo, ang batasan sa paghatag og mga pabor sa Simbahan ngadto sa kaugalingong mga paryente. Sa dihang gipahibalo ni Papa Paulo IV ngadto sa iyang korte nga gusto niyang himuong kardinal ang iyang katorse anyos nga pag-umangkon, hugot siyang gisupak ni Obispo Michele ug napugngan kini nga pag-abuso. Bisan tuod tungod niini gikunhoran sa papa ang pipila sa gahom ni Obispo Michele sa Inkisisyon, nakapadasig usab kini sa daghang mga kardinal nga modayeg kaniya. Ingong resulta, niadtong 1566, si Obispo Michele napili nga bag-ong papa ug mipili sa ngalan nga Pio V.
Tulo lamang ka tuig sa wala pa mapili si Pio V nga papa, nahuman sa Konsilyo sa Trento ang kataposan niining sesyon human sa napulog-walo ka tuig. Kadto nga konsilyo mao ang sinugdanan sa Katolikong Kontra-Repormasyon nga direktang mitubag sa mga isyu sa teolohiya ug liturhiya ug naningkamot sa pagwagtang sa nagkalainlaing pag-abuso sulod sa Simbahan. Ang nahibilin na lamang nga buhaton mao ang pagpatuman sa mga dekreto sa konsilyo. Dili kadto sayon nga buluhaton, apan walay pagduhaduha nga si Papa Pio V mao gayod ang angay niini.
Sukad sa sinugdanan sa iyang pagkapapa, si Papa Pio V nagpabiling balaan, mainampoon, matinumanon sa katungdanan, ug determinado nga tawo sa Dios, sama sa iyang pagkabatan-on pa. Imbes molihok sama sa usa ka harianon, milihok siya sama sa usa ka alagad. Padayon niyang gisul-ob ang iyang puti nga abito sa Dominikano (nga usa lamang ang iyang gitipigan), ug mao kini ang hinungdan nga puti ang gisul-ob sa papa karon. Gikuha niya ang kuwarta nga gitagana alang sa maluho nga mga kombira sa papa ug giapod-apod kini ngadto sa mga kabos. Miduaw siya sa mga masakiton, nagtukod og mga ospital, nag-ampo kaduha matag adlaw atubangan sa Santisimo Sakramento, ug misukol sa mga lit-ag nga kauban sa gahom ug bahandi. Ang mga Estado sa Papa, ilabina, sa wala madugay nahisama na hinuon sa usa ka monasteryo kay sa usa ka gingharian.
Aron matubag ang mga kalibog sa teolohiya nga nagbahinbahin sa Simbahan, gipromulgar niya ang usa ka bag-ong katekismo ilabina alang sa mga kura paroko, gitukod ang mga klase sa katesismo alang sa mga batan-on, gipaila ang mga pagtulon-an ni Santo Tomas de Aquino sa mga unibersidad, ug gipadayon ang maayong buluhaton sa Balaang Opisina sa Inkisisyon uban sa pastoral nga kadasig. Aron matubag ang mga isyu sa Simbahan, hugot niyang gisaway ang mga imoralidad taliwala sa klero, mas hugot silang gigapos sa usa ka diyosesis, gimando ang sistema sa seminaryo, gipamatud-an pag-usab ang batasan sa selibasiya, giawhag ang mga obispo nga magpabilin ug mag-alagad sa ilang diyosesis isip tinuod nga mga magbalantay, ug gibag-o ang nagkahuyang nga disiplina sulod sa mga balay sa mga relihiyoso. Aron matubag ang espirituhanong mga panginahanglan sa Simbahan, ilabina niyang gipakaylap ang debosyon sa santos nga Rosaryo, nga siya mismo nag-ampo sa kinatibuk-an matag adlaw, ug gipromulgar ang usa ka bag-ong Brebyaryo ug Misal Romano. Sa natad sa politika, wala siya magpanuko sa pagsaway, o bisan sa pagsilot, sa mga magmamando nga nahisalaag. Gipanalipdan niya ang Uropa batok sa mga Muslim nga manunulong pinaagi sa pakigtambayayong sa nagkalainlaing magmamando aron maporma ang Balaang Liga, usa ka hiniusang paningkamot sa mga Katolikong gingharian sulod sa Espanya ug Italya, nga naglakip sa Orden sa Malta.
Sa tibuok kasaysayan, ang Simbahan kanunayng nagkinahanglan og reporma sa sulod niini. Bisan tuod si Cristo dili gayod mobiya sa Iyang Simbahan, ang mga gitugyanan sa pag-atiman niini mga makasasala. Apan taliwala niadtong mga makasasala, ang Dios kanunayng nagpatungha og mga santos aron ibalik ang Simbahan ug ang Iyang mga institusyon sa hustong dalan. Sa ikanapulog-unom nga siglo, usa sa labing iladong mga santos nga gigamit sa Dios alang niini nga katuyoan mao si Papa San Pio V.
Samtang atong gipasidunggan kining balaang papa, pamalandongi ang imong kaugalingong tawag sa pagsuporta sa nagpadayong mga panginahanglan sa reporma sulod sa Simbahan. Kadto nga mga panginahanglan kanunayng anaa. Bisan tuod wala ka tawga sa pagbuhat niini gikan sa katungdanan sa pagkapapa, gitawag ka sa pagbuhat niini sulod sa kahimtang sa imong kaugalingong bokasyon. Pamalandongi ang mga paagi nga mahimo nimong mabag-o ang imong kaugalingong kinabuhi, ang imong pamilya, ang imong lokal nga parokya, ug ang komunidad. Itugyan ang imong kaugalingon sa mainampoong pagpasakop sa kabubut-on sa Dios, ug pangayoa ang gasa sa kaisog aron gamiton ka sa Dios sa mga paagi nga labaw pa sa imong kinaiyanhong mga katakos.
Pag-ampo: San Pio V, wala ka matarog sa imong pagtuo ug wala ka matarog sa imong kaisog. Gigamit sa Dios kadtong mga hiyas aron makatabang sa pagpanalipod ug pagbag-o sa Iyang Simbahan sa panahon nga kini nag-antos pag-ayo. Palihog iampo ako, aron samtang ang Simbahan padayon nga nagkinahanglan og kabag-ohan ug ang Ebanghelyo nagkinahanglan nga isangyaw, mahimo akong balaang galamiton sa mga kamot sa Dios. Hinaot nga magmaisogon ug magmatinumanon usab ako hangtod sa kataposan, bisan unsa pa ang akong iantos alang niini. San Pio V, iampo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.
Pamalandong nga gikuha gikan sa:
Mga Santos ug mga Piyesta sa Tuig Liturhiko
Mga Tomo Uno–Kuwatro
Dugang nga Basahon:
Tanang Santos alang Karong Adlawa
Tanang Santos alang sa Tuig Liturhiko
(Mubo nga Bersiyon)
Abril 30: San Pio V, Santo Papa—Opsiyonal nga Handumanan
1504–1572
Santos nga Patron sa Dikasteryo alang sa Doktrina sa Pagtuo
Gisangpit alang sa reporma ug pagpanalipod sa Simbahan
Gikanonisar ni Papa Clemente XI niadtong Mayo 22, 1712
Si Antonio Ghislieri natawo sa Bosco Marengo sa amihanan-kasadpang Italya. Sa bata pa siya, nagtrabaho siya aron makatabang sa pagsustento sa iyang pamilya. Sa edad nga katorse, misulod siya sa mga Dominikano, mipili sa ngalan nga Michele, ug nakadawat sa iyang edukasyon gikan sa mga prayle sa Vigevano, Bologna, ug Genoa. Ingong usa ka maayo kaayo ug kugihan nga estudyante, nadani siya sa pagtuon sa Balaang Kasulatan ug sa mga pagtulon-an ni Santo Tomas de Aquino. Sa edad nga baynte-kuwatro, giordinahan siya nga pari. Sulod sa napulog-unom ka tuig, nagtudlo siya og teolohiya ug pilosopiya, nag-umol sa mga nobisyong Dominikano, ug nag-alagad isip priyor sa nagkalainlaing kombento sa mga prayle. Gipalalom ni Padre Michele ang iyang kinabuhi sa pag-ampo, gipalambo ang lig-on nga debosyon kang Maria ug sa Rosaryo, nagbilar sa pag-ampo sa tibuok gabii, gihangop ang karisma sa mga Dominikano, nagpuasa, naghimo og penitensiya, gihangop ang kakabos, ug midumili sa pag-apil sa walay pulos nga mga tabi.
Niadtong panahona, gibahinbahin sa Protestante nga Repormasyon ang mga gingharian sa Uropa, ug ang Simbahan dinaliang nagkinahanglan og reporma aron matubag ang mga pag-abuso sa panalapi, nepotismo, kakulang sa pag-umol sa klero, dili maayong pagkahan-ay sa pagdumala, mga panaglalis sa teolohiya, ug kakulang sa pagkapareho sa liturhikanhong pagsimba. Aron matubag ang mga sayop nga gipaila sa Protestante nga Repormasyon, giusab ni Papa Paulo III ang pagkahan-ay sa Inkisisyon sa Italya niadtong 1542. Si Padre Michele nag-alagad sa daghang misyon sa Inkisisyon, gihimong obispo, ug unya kardinal. Sa nagkalainlaing diyosesis sa Italya, madasigon niyang gipanalipdan ang tinuod nga pagtuo, giwagtang ang erehiya, gitul-id ang mga pag-abuso, gipalig-on ang mga estruktura sa Simbahan, ug gikinabuhi ang kinabuhi sa pagtuo ug moralidad nga gitawag kaniya nga sundon.
Sa dihang gipahibalo ni Papa Pablo IV sa iyang korte nga gusto niyang himoong kardinal ang iyang napulog-upat ka tuig nga pag-umangkon, lig-on siyang gisupak ni Obispo Michele ug napugngan ang iyang tuyo. Tungod niini, daghan sa mga kardinal ang midayeg kaniya, ug sa 1566, si Obispo Michele napili ingong bag-ong papa ug mipili sa ngalan nga Pio V.
Sa wala pa gayod mapili si Pio V, nahuman ang kataposang sesyon sa Konsilyo sa Trento, nga nagsugod sa Katolikong Kontra-Repormasyon nga nagtubag sa mga isyung teolohikal ug liturhikal ug nagtinguha sa pagwagtang sa mga pag-abuso sulod sa Simbahan. Si Papa Pio V mao ang tawo nga mopatuman sa mga dekreto sa konsilyo.
Si Papa Pio V nagpabiling usa ka tawo sa Dios. Wala siya maglihok sama sa usa ka harianon, kondili isip usa ka sulugoon, nga nagsul-ob sa iyang bugtong puting abito nga Dominikano (mao kini ang hinungdan nga puti ang gisul-ob sa papa karon). Ang kuwarta alang sa maluho nga mga bangkete sa papa gipang-apod-apod ngadto sa mga kabos. Miduaw siya sa mga masakiton, nagtukod og mga ospital, ug nag-ampo kaduha matag adlaw atubangan sa Santisimo Sakramento. Wala madugay, ang mga Estado sa Papa nahisama na hinuon sa usa ka monasteryo kay sa usa ka gingharian.
Gireporma ni Pio V ang klero pinaagi sa pagmando nga magpatuman og sistema sa mga seminaryo, pagpalig-on pag-usab sa selibasiya, pagpromulgar og bag-ong katesismo alang sa mga kura paroko, pagtugyan sa matag klerigo ngadto sa usa ka diyosesis, ug pag-awhag sa mga obispo nga magpabilin ug mag-alagad sa ilang mga diyosesis isip tinuod nga mga magbalantay. Gibag-o niya ang disiplina sulod sa mga balay sa mga relihiyoso ug misulti batok sa mga buhat nga imoral sulod sa klero. Nagtukod siya og mga klase sa katesismo alang sa mga batan-on ug gipaila ang mga pagtulon-an ni Santo Tomas de Aquino sa mga unibersidad. Gipalapnag niya ang debosyon sa Rosaryo ug nagpromulgar og bag-ong Brebiyaryo ug Misal Romano. Gibadlong niya, ug bisan gisilotan, ang mga magmamando nga nahisalaag, ug gipanalipdan ang Uropa batok sa mga manunulong nga Muslim pinaagi sa pagtabang sa pagporma sa Balaang Liga, usa ka hiniusang paningkamot sa mga Katolikong gingharian sulod sa Espanya ug Italya, nga naglakip sa Orden sa Malta.
San Pio V, wala ka matarog sa imong pagtuo ug kaisog. Gigamit sa Dios kining mga hiyas aron panalipdan ug repormahon ang Iyang Simbahan sa panahon nga nag-antos kini pag-ayo. Palihog iampo nga samtang ang Simbahan padayon nga nagkinahanglan og pagbag-o ug ang Ebanghelyo kinahanglan pang imantala, mahimo akong balaang instrumento sa mga kamot sa Dios. Hinaot nga magmaisogon ug magmatinumanon ako hangtod sa kataposan, bisan unsa pa ang akong maagoman. San Pio V, iampo mo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.
