Cebuano

Kapitulo Tulo: Ang Kinaiyahan ug Papel sa mga Anghel

Aron makaambit kita sa himaya nga nasinati sa atong Mahal nga Inahan, sa mga anghel, ug sa tanang santos, kinahanglan natong masabtan ang panaw nga gitawag kita sa pagsubay niining kinabuhia. Daghan sa mga santos ang nagsulat bahin nianang panawa. Sa ulahing bahin niining basahona, atong hisgotan ang pipila niadtong mga sinulat nga nagpatin-aw sa tulo ka ang-ang sa espirituhanong pagtubo nga sa naandang pagtawag mao ang Dalan sa Pagputli, Dalan sa Paglamdag, ug Dalan sa Pakighiusa. Sumala sa gipakita sa ilang mga ngalan, kining tulo ka dalan naghulagway sa kanunayng pagsaka sa Kristohanong panaw ngadto sa kahitas-an sa pagkabalaan. Ang Dalan sa Pagputli naghulagway sa unang pagputli nga maagian sa usa ka tawo atol sa espirituhanong pakigbisog aron mabuntog ang bug-at nga sala ug ang makasasala nga mga batasan. Ang Dalan sa Paglamdag naghulagway sa sulodnong paglamdag nga madawat sa usa ka tawo gikan sa Dios human maputli ang atong mga sentido ug dili maayong pagkahan-ay nga mga tinguha. Ang Dalan sa Pakighiusa naghulagway sa sangpotanan sa pagkab-ot sa espirituhanong kahingpitan sa Pakighiusa sa Dios nga gitawag kita sa pagkab-ot. Dayon atong ilambigit kadtong mga sinulat sa walay kataposang Langitnong Herarkiya sa Langit nga karon giambitan sa mga anghel ug mga santos ug nga maglangkob sa usa ka Siyudad sa Dios hangtod sa kahangtoran. Pinaagi sa pagsabot niining Langitnong Herarkiya ug sa nagkalainlaing ang-ang sa himaya nga anaa niini, gidapit kita sa pagpaningkamot nga makab-ot ang labing taas nga kahitas-an aron makaambit kita sa walay kataposang himaya sa labing hingpit nga paagi.

Busa, magsugod kita sa pagsabot sa mga anghel. Ingon sa ipatin-aw sa detalye, ang natural nga pagkahan-ay sa mga koro sa mga anghel naghatag og mapa alang sa atong panaw isip mga tawo. Dili lamang kita tabangan niining mga anghela sa maong panaw; ang ilang mga kinaiyahan nagpakita usab kanato sa dalan ug sa kataposang tumong.

Si Santo Tomas de Aquino Isip Atong Giya

Lakip sa mga gasa ni Santo Tomas de Aquino ngadto sa Simbahan mao ang iyang pagpatin-aw sa kinaiyahan ug papel sa mga anghel. Sa Summa Theologica (Unang Bahin, Mga Pangutana 50โ€“64), gisulat ni Aquino ang bahin sa substansiya, salabutan, kabubut-on, ug sinugdanan sa mga anghel. Pinasikad sa teolohiya sa unang gihisgotan nga mongheng taga-Sirya sa ikalima o ikaunom nga siglo, si Pseudo-Dionysius nga Areopagita, nakahinapos si Aquino gikan sa kinatibuk-an sa Kasulatan nga adunay herarkikal nga pagkahan-ay sa Langit sa siyam ka managlahing koro sa mga anghel, nga gibahin ngadto sa tulo ka pundok nga tagtulo ug gitawag nga โ€œLangitnong Herarkiya.โ€ Ang pagtulon-an ni Santo Tomas mahimong lisod sabton kon walay lawom nga pagsabot sa iyang sukaranang mga prinsipyo ug pinulongang pilosopikal. Iyang gisagop ang pinulongang pilosopikal ug lohika ni Aristotle, nga gibase sa tawhanong pangatarongan, ug dayon gilakip niini ang Kristohanong pagpadayag, nga labaw sa natural nga kahibalo nga makab-ot sa atong tawhanong pangatarongan, aron sa sistematikong paagi makahinapos siya og mga pagsabot sa teolohiya. Dinhi, magpokus lamang kita sa unsa ang iyang gitudlo, imbes sa giunsa niya pagkab-ot nianang konklusyona. Kon makapangutana ka, โ€œGiunsa man ni Santo Tomas pagkab-ot niana?โ€ kinahanglan nimong basahon ang Summa mismo alang sa pagpatin-aw.

Ang Sinugdanan sa mga Anghel

Ang Dios lamang ang naglungtad sukad sa kahangtoran; Siya ang nagbuhat sa mga anghel. Gipangagpas ni Aquino nga ang mga anghel gibuhat sa samang panahon nga gibuhat sa Dios ang uniberso, sa usa ka mahukmanon ug mamugnaong buhat sa Dios. Usa sa mga hinungdan niini mao nga ang pipila sa mga anghel gibuhat aron sa pagdumala sa pisikal nga kalibotan ug sa pag-alagad sa mga tawo samtang nagpuyo sila sa yuta. โ€œAng paglungtad sa espirituhanon, walay lawas nga mga binuhat nga sagad gitawag sa Balaang Kasulatan og โ€˜mga anghelโ€™ usa ka kamatuoran sa pagtuo. Ang pagpamatuod sa Kasulatan sama ka tin-aw sa nagkahiusang pagpamatuod sa Tradisyonโ€ (Katesismo sa Simbahang Katolika #328).

Ang mga anghel gilalang diha sa kahimtang sa grasya nga makapabalaan didto sa Langit nga Empyrean (ang kinatas-ang Langit); apan, wala nila makita ang Bulahang Panan-awon sukad sa takna sa ilang pagkalalang. Hinuon, kadtong mitubag sa grasya pinaagi sa paghigugma sa Dios diha-diha nakamerito sa Bulahang Panan-awon, nga sa kahangtoran nagpahiuyon sa ilang mahigugmaong kabubut-on ngadto sa kabubut-on sa Dios. Kining grasya nga nagpahiuyon permanente ug kinahanglang meritohon pinaagi sa ilang unang buhat sa gugma ngadto sa Dios ug pagdawat sa Iyang hingpit nga kabubut-on.

Isip bahin sa kinaiya sa mga anghel, ang matag anghel gilalang aron makaambit sa himaya sa Dios sa nagkalainlaing sukod sa katin-aw ug kakusog, apan ang matag usa hingpit nga malipayon ug walay nakulang. Ang katin-aw sa ilang pagsabot sa diosnong esensiya pinaagi sa ilang salabutan, ug ang kakusog sa ilang pag-ambit sa diosnong gugma pinaagi sa ilang kabubut-on, nga kining tanan nagagikan sa Bulahang Panan-awon, maoy hinungdan nga ang mga anghel dili na makasala. Sa kahangtoran sila napunting sa Dios, nahigugma Kaniya hangtod sa kahangtoran, ug nag-alagad sa Iyang kabubut-on.

Ang ikatulong bahin sa mga anghel midumili sa paghigugma sa Dios sa ilang unang pagpili, busa wala gayod sila makamerito sa Bulahang Panan-awon ug nawad-an sa tanang grasya nga makapabalaan diha sa ilang mga espiritu. Tungod niini, gipapahawa sila gikan sa Langit apan nagpabilin gihapon kanila ang ilang natural nga mga gahom, bisan tuod wala na ang tabang sa grasya (Tan-awa ang Pinadayag 12). Kining mga demonyo karon makahimo ug hingpit nga nagpatuyang sa duha ka sala: garbo ug kasina. Kini mga sala sa espiritu, nga dili manginahanglan og lawas aron mabuhat.

Si Lucifer, ang โ€œTigdala sa Kahayagโ€ sa Dios, tingali usa ka Serafin. Ingong kinatas-an sa mga anghel nga nangahulog, gitawag na siya karon og satanas, nga nagkahulogang โ€œkaawayโ€ o โ€œtig-akusar.โ€ Nagbanabana si Aquino nga sa dihang gilalang si Lucifer, nahibalo siya nga dili siya mahimong Dios, kay dili niya mausab ang iyang kinaiya. Apan gusto niyang mahimong โ€œsama sa Dios,โ€ nga makahimo sa paglalang pinaagi sa iyang kaugalingong natural nga mga gahom, makakab-ot sa kataposang kabulahanan sa iyang kaugalingong paningkamot, ug makadumala sa ubos nga mga anghel sumala sa iyang kaugalingong kabubut-on. Sa iyang pagsalikway sa Dios, gisalikway ni Lucifer ang grasya nga makapabalaan. Ang iyang mas taas nga ranggo ug makasasala nga panig-ingnan tingali nakaimpluwensiya sa ubos nga mga anghel sa pagsundog sa iyang pagpili. Ingon niini ang kinaiya sa mga anghel: sa higayon nga mohimo sila og usa ka buhat sa kabubut-on, kana nga buhat dili na mabawi. Kini tungod sa ilang labaw nga salabutan, nga makahimo sa paghunahuna sa tanang may kalabotang kahibalo sa usa lamang ka higayon uban sa hingpit nga katin-aw. Dili nila โ€œhunahunaon pag-usabโ€ ang ilang mga desisyon; kini pinal na. Busa, nagpabilin silang nalubog sa sala sa garbo ug walay hunong nga naggamit sa ilang natural nga mga gahom aron babagan ang kaluwasan sa tawo, tungod sa kasina. Gibuhat nila kini uban sa hakog nga kasubo sa espiritu ug kalooy sa kaugalingon, nga dili gayod nila hinulsulan.

Ang Substansiya sa mga Anghel

Ang mga anghel putli nga mga espiritu, nga nagpasabot nga dili sila gilangkob sa sagol nga lawas ug espiritu sama sa mga tawo. Ang pulong nga โ€œanghelโ€ mas naghulagway sa ilang katungdanan kay sa ilang kinaiya. Ang ilang kinaiya mao ang pagkaespiritu nga adunay salabutan ug kabubut-on. Ang ilang katungdanan mao ang pagkaanghel, nga nagpasabot sa pagkahimong mga mensahero sa Dios. Ang kinaubsang koro sa mga anghel, ang mga Anghel nga Magbalantay, mao ang labing tukmang tawgon og mga anghel kay ang ilang bugtong katungdanan mao ang pagkahimong mga mensahero. Ang mas taas nga mga koro naglihok usab isip mga mensahero usahay, busa angay usab silang tawgon og mga anghel.

Sa usa ka panan-awon nga nasinati ni propeta Daniel, gipadayag nga sa palibot sa trono sa Diyos, โ€œLinibo ka linibo ang nag-alagad Kaniya, ug tinagpulo ka libo nga tinagpulo ka libo ang nagtindog sa Iyang atubanganโ€ (Daniel 7:10). Ang usa ka myriad nagpasabot og 10,000, busa nakita ni Daniel ang tinagpulo ka libo nga tinagpulo ka libong mga anghel. Si Aquinas nag-ingon nga ang mga anghel โ€œanaa sa hilabihan kadakong gidaghanon, nga labaw pa kaayo sa tanang gidaghanon sa materyal nga mga butang.โ€ Sa laing pagkasulti, iyang gipangagpas nga mas daghan pa kaayo ang mga anghel kay sa mga tawo. Usa sa mga hinungdan niini mao nga walay pisikal nga mga utlanan sa gidaghanon sa mga anghel, busa ang Diyos, sa Iyang walay kinutobang gahom sa paglalang ug kaayo, lagmit milalang og hilabihan kadaghan kanila. Dugang pa, tungod kay lunsay silang espirituhanong mga binuhat, ang mga anghel anaa sa mas taas nga ang-ang sa kahingpitan kay sa materyal nga mga butang, kay mas hingpit nilang gipakita ang walay kataposang pagka-Diyos. Kon mas hingpit ang usa ka butang, mas daghan niini ang gilalang sa Diyos.

Sulod sa espesye sa tawo, adunay daghang nagkalainlaing tawo nga sakop nianang usa ka espesye. Ang mga tawo adunay tagsatagsa ka pagka-indibidwal tungod sa talagsaong mga hiyas nga anaa sa ilang materyal nga kinaiyahan. Ang matag anghel, nga lunsay espirituhanon sa kinaiyahan, usa ka lahi nga espesye ug mao lamang ang sakop nianang espesyaha. Busa, sama kadaghan sa mga anghel ang gidaghanon sa mga espesye sa anghel. Ang matag espesye sa anghel dili usab madunot, nga nagpasabot nga dili sila mamatay, masakit, o makaagi sa bisan unsang matang sa pagkadunot.

Si Padre Reginald Garrigou-Lagrange, O.P., sa iyang librong REALITYโ€”A Synthesis Of Thomistic Thought, nagpatin-aw niini sa ingon: โ€œ[I] kon ang mga anghel lunsay espirituhanon, wala kay makitang prinsipyo sa pagka-indibidwal diha kanila, walay prinsipyo nga makahimo sa pagpadaghan sulod sa usa ug mao gihapong espesye. Ang porma nga wala madawat diha sa materya, matod nila uban ni Santo Tomas, bugtong lamang. Ang kaputi, pananglitan, kon sabton nga wala madawat diha niini o nianang puti nga butang, mahimong usa ug bugtongโ€ (Kapitulo 23). Sa laing pagkasulti, makaingon kita nga adunay daghang butang nga, sa tukmang pagkasulti, โ€œputi,โ€ apan tungod lamang kay ang โ€œkaputiโ€ isip usa ka dili materyal nga konsepto makita diha sa materyal nga mga butang. Kon walay materyal nga butang nga kapuy-an sa kaputi, nan usa lamang ka dili materyal nga โ€œkaputiโ€ ang mahimong maanaa. Mao usab sa mga anghel: tungod kay lunsay silang espirituhanon, ang gitawag nga ilang โ€œdili materyal nga pormaโ€ mahimong maanaa lamang sa usa ka anghel, nga naghimo nianang anghela nga bugtong espesye sa iyang matang.

Sa Balaang Kasulatan, mabasa nato nga may mga higayon nga ang mga anghel misul-ob og lawasnong dagway. Kini nga buhat bunga lamang sa ilang mga gahom isip mga anghel. Ang anghel dili gayod mahimong tawo o usa ka buhing lawas; ang dagway lumalabay lamang aron matuman ang ilang misyon. Lakip sa mga pagpakita sa Daang Tugon, ang mga anghel mipakita kang Abraham ug dayon milaglag sa mga siyudad sa Sodoma ug Gomora (Genesis 18). Si Jacob nakigbugno sa usa ka anghel (Genesis 32:22โ€“32). Usa ka anghel mipakita diha sa nagdilaab nga hudno uban kang Sadrac, Mesac, ug Abednego aron panalipdan sila gikan sa mga siga (Daniel 3). Sa Bag-ong Tugon, ang Arkanghel Gabriel mipakita sa Bulahang Birhen Maria (Luke 1:26โ€“38). Si San Jose adunay tulo ka damgo bahin sa mga anghel (Matthew 1:20โ€“24; 2:13, 19โ€“20). Ang mga anghel mipakita diha sa walay sulod nga lubnganan human sa pagkabanhaw ni Jesus (Matthew 28:1โ€“7; Mark 16:1โ€“7; Luke 24:1โ€“7; John 20:1โ€“2, 11โ€“13). Si San Pedro gipagawas sa usa ka anghel gikan sa bilanggoan (Acts 12:6โ€“11).

Bisan tuod ang mga anghel espirituhanong mga binuhat nga dili masakop sa mga limitasyon sa pisikal nga kalibotan o sa panahon, makahimo sila sa paglihok sulod sa pisikal nga kalibotan ug sa panahon. Ang mga anghel adunay katakos nga maanaa sa usa ka piho nga dapit ug molihok didto pinaagi sa paggamit sa ilang anghelikong mga gahom. Kini nga presensiya dili pisikal sa materyal nga diwa, kondili usa ka paagi sa paggamit sa ilang anghelikong gahom ug pagtuman sa ilang misyon. Dugang pa, bisan tuod ang mga anghel makahimo sa pagbalhin sa dihadiha pinaagi sa ilang kabubut-on, ang ilang presensiya ug mga buhat sa pisikal nga kalibotan dili mahimong mahitabo sa daghang dapit sa samang higayon. Mahimo lamang silang maanaa ug molihok sa usa ka dapit matag higayon. Pananglitan, kon ang usa ka anghel gikan sa koro sa mga Kagahoman, nga mga anghel nga manggugubat, direktang nakig-away sa espirituhanong pakiggubat sulod sa kinabuhi sa usa ka tawo sa Russia sa usa ka piho nga higayon, dili siya, sa mao gayod nga higayon, makahimo sa pagpakig-away sa espirituhanong pakiggubat sulod sa kinabuhi sa usa ka tawo sa Canada. Busa, gikinahanglan ang hilabihan kadaghan nga mga anghel.

Ang Salabutan sa mga Anghel

Ang kahibalo sa mga anghel lahi sa kahibalo sa tawo. Ang mga tawo makakat-on pinaagi sa lima ka sentido [sight, hearing, taste, smell, and touch] samtang sila nakiglabot sa pisikal nga kalibotan. Gikan sa ilang nakat-onan, ilang gikuha ang kinatibuk-ang konsepto, gipamalandongan kini, ug giorganisar ang ilang mga hunahuna pinaagi sa usa ka proseso sa pagpangatarongan, nga nagkinahanglan og paningkamot ug panahon. Pananglitan, nahibalo ang mga tawo kon unsa ang usa ka kahoy tungod kay nakakita sila og daghang kahoy pinaagi sa ilang mga mata ug nakahikap niini. Dayon, nagporma sila og usa ka abstraktong konsepto sa matag kahoy nga ilang makita, gitipigan kana nga konsepto sa ilang panumdoman, ug sa dihang makakita sila og laing kahoy, ilang gipadapat ang abstraktong konsepto sa โ€œkahoyโ€ ngadto sa usa ka piho nga kahoy, ug nakahinapos nga kini usa usab ka kahoy.

Ang mga anghel dili makakat-on; hinuon, ilang nadawat ang kahingpitan sa ilang kahibalo direkta gikan sa Dios sa higayon sa ilang pagkalalang. Busa, dili sila moagi sa usa ka proseso sa pagpangatarongan. Nahibalo lamang sila sa ilang nahibaloan ug molihok sumala niini. Dili nila mailhan ang pisikal nga kalibotan sama sa mga tawo, tungod kay wala silay katakos sa pagsabot pinaagi sa mga sentido. Apan, nakadawat sila og usa ka diha-diha nga pagsabot sa pisikal nga kalibotan direkta gikan sa Dios ug gikan sa ilang pag-obserbar sa mga kalihokan sa tawo.

Ang matag anghel makadawat sa tukma gayod nga gipili sa Dios ug sa gikinahanglan alang sa pagtuman sa anghelikong misyon sa matag usa. Ang mas taas nga mga anghel, sanglit mas duol sila sa Dios, makadawat og mas tin-aw nga pagsabot sa mga kamatuorang diosnon kay sa ubos nga mga anghel. Dili sila makadawat og mas daghang kamatuoran. Hinuon, ang ilang kahibalo mas taas og kalidad, dili mas daghan sa gidaghanon.

Ang mga anghel adunay tin-aw nga pagsabot kon kinsa sila diha sa ilang anghelikong kinaiya, ug tungod niini, nailhan nila ang matag laing anghel. Kini nga pag-ila sa ilang kaugalingon naghatag usab kanila og usa ka natural nga kahibalo mahitungod sa pagka-Dios, sanglit gilalang sila sumala sa dagway sa Dios. Ang Dios naghatag usab sa matag anghel og gisilsil nga kahibalo mahitungod sa Iyang pagka-Dios, nga pinaagi sa grasya nagpataas sa kahibalo nianang anghela mahitungod sa mga misteryong diosnon ug sa kabubut-on sa Dios sa mas dako o mas gamay nga sukod.ย 

Ang mga anghel wala mahibalo sa umaabot, ni makahimo sila sa pagbasa sa atong mga hunahuna batok sa atong kabubut-on. Apan, mahimo kitang tinuyong makigkomunikar kanila pinaagi sa pag-ampo, pinaagi sa pagporma og usa ka tuyo ug pagbuhat og usa ka buhat sa atong kabubut-on. Apan pinaagi sa ilang mas labaw nga salabutan, ang mga anghel makabanabana sa atong mga lihok pinasikad sa ilang mga obserbasyon. Sama nga ang usa ka asawa makakat-on sa mga naandan sa iyang bana ug makabanabana sa iyang mga lihok sa usa ka piho nga kahimtang, ang mga anghel adunay ingon niini nga katakos sa mas labaw gayod nga sukod. Apan, ang Dios lamang ang nasayod sa tanang butang, ug ang Dios lamang ang makapadayag sa umaabot ngadto sa usa ka anghel kon buot Niyang buhaton kini.

Ang mga anghel adunay tulo ka matang sa kahibalo: kinaiyanhong kahibalo, gisilsil nga kahibalo, ug beatipikong kahibalo. Ang ilang kinaiyanhong kahibalo naggikan sa ilang pagkaanghel ug limitado sa pagsabot sa mga esensiya ug mga prinsipyo sa mga butang nga binuhat. Pinaagi niini nga kahibalo, masabtan nila sa usa ka higayon ang daghang kamatuoran bahin sa samang hilisgutan, isip usa ka hiniusang kinatibuk-an. Masabtan dayon nila ang tibuok hulagway, nga dili na moagi sa tawhanong proseso sa pangatarongan aron makab-ot ang usa ka konklusyon. Dili sama sa mga tawo, nga nangatarongan sa sunodsunod nga mga lakang, ang mga anghel makasabot sa mga prinsipyo ug mga konklusyon pinaagi sa usa lamang ka buhat sa salabutan, ug mao kini ang hinungdan nga dili gayod sila mag-usab sa ilang hunahuna.

Ikaduha, ang Diyos nagsilsil og kahibalo sa salabutan sa mga anghel ug naghatag kanila og mas lawom nga pagsabot sa balaang mga misteryo. Kini nga kahibalo labaw sa ilang kinaiyanhong pagsabot sa kabuhatan, apan wala niini malakip ang hingpit nga pagsabot sa Diyos sa Iyang balaang esensiya o sa umaabot. Magamit dayon sa mga anghel sa hingpit kining gisilsil nga kahibalo ug makalihok sila pinasikad niini.

Ikatulo, ang beatipikong kahibalo mao ang direkta, padayon, ug nasinati nga panan-aw sa esensiya sa Diyos, nga labaw sa kinaiyanhon ug sa gisilsil nga kahibalo. Kining labaw nga matang sa kahibalo dili lamang pagbaton og kasayoran pinaagi sa salabutan; kini usa ka lawom nga pag-ambit sa balaang kinabuhi, nga nagkalainlain ang katin-aw ug kakusog tali sa nagkalainlaing mga koro sa mga anghel, sumala sa ilang mga kinaiya. Ang Beatipikong Panan-aw mao ang tinubdan sa ilang walay kataposang kalipay ug panaghiusa sa Diyos, nga gihatag isip kinatas-ang katumanan sa ilang pagkabinuhat.

Ang Kabubut-on sa mga Anghel

Tungod kay ang mga anghel adunay katakos sa pagsabot, aduna usab silay kabubut-on. Ang kabubut-on usa ka gikinahanglang sangpotanan sa pagbaton og salabutan, apan ang salabutan ug ang kabubut-on lahi sa usag usa. Ang salabutan moila sa usa ka kaayohan ug motanyag niini ngadto sa kabubut-on aron pilion. Sa mga tawo, ang mga desisyon sa gawasnong kabubut-on sagad maimpluwensiyahan sa mga tinguha o mga pagbati. Ang mga tawo mahimong malibog kon unsay maayo ug unsay daotan ug kinahanglang moagi sa proseso sa pangatarongan ug pag-ila. Ang mga anghel dili na kinahanglang moagi niini nga pag-ila. Tin-aw nilang nahibaloan kon unsay maayo ug unsay daotan ug dihadiha mopili sa maayo.

Ang gawasnong kabubut-on makapahimo sa usa nga mahigugma o magdumot. Matag natural nga binuhat nahigugma sa iyang kaugalingon, nga nangita sa kinadak-ang kaayohan alang sa iyang kaugalingon. Sa mga tawo, kon ang sayop nga panghunahuna makalibog sa hunahuna, ang dili maayong pagkahan-ay nga gugma sa kaugalingon mopili og usa ka butang nga dili maayo alang kanato. Apan ang maayong mga anghel walay sayop sa ilang panghunahuna. Hingpit silang nahigugma sa ilang kaugalingon ug sa matag ubang anghel, ug nagbuhat lamang sa maayo samtang ilang ginatan-aw ang kahingpitan sa Diyos. Ang kaayohan nga ilang gipili alang sa ilang kaugalingon dili usa ka hakog nga pagpili; hinuon, gipili nila ang Diyos ug ang Iyang kabubut-on labaw sa tanan tungod kay mao kini ang kinadak-ang kaayohan nga ilang mapili. Ang nangahulog nga mga anghel, o mga demonyo, hingpit nga nahimulag sa balaang kaalam, busa ang ilang mga pagpili gibase sa sayop nga panghunahuna nga nagagikan sa ilang garbo ug kasina.

Sa Unsang Paagi Naglihok ang mga Anghel Diha sa Usag Usa

Sanglit ang mas taas nga mga koro sa mga anghel nakadawat og mas tin-aw ug mas lawom nga kahibalo sa balaang mga kamatuoran, napuno usab sila sa mas mainitong gugma. Tungod nianang mainitong gugma, ilang gipaambit sa ubos nga mga anghel ang ilang mas tin-aw nga kahibalo sa balaang kamatuoran pinaagi sa pagtugyan kanila sa ilang nahibaloan. Ang ubos nga mga anghel modawat niini nga kahibalo, apan tungod sa ilang mas ubos nga kinaiya, dili nila madawat ang kinatibuk-an sa gitugyan kanila, sama nga ang usa ka tawo dili makatugyan sa kinatibuk-an sa iyang kahibalo ngadto sa lain. Apan, ang ubos nga mga anghel modawat sa tanan nga nahiuyon sa ilang kinaiya ug makakaplag og hingpit nga katagbawan ug kalipay sa ilang nadawat. Ang pagtugyan niini nga kahibalo dili makausab sa kabubut-on sa usa ka ubos nga anghel. Ang ubos nga mga anghel dili makalamdag sa mas taas nga mga anghel, sama nga ang usa ka gamay nga kandila dili makadugang sa kahayag sa masanag nga adlaw.

Sa usa ka diwa, ang mga anghel nagpakigsulti sa usag usa, apan dili pinaagi sa mga pulong nga gilitok sama sa mga tawo. Ang ilang โ€œpagsultiโ€ maoy direktang pagpakigkomunikar gikan sa usa ka salabotan ngadto sa lain. Ang mga anghel nakigsulti sa Diyos samtang nagsimba sila Kaniya ug nangutana kon unsa ang Iyang kabubut-on. Ang tanang pagpakigkomunikar sa mga anghel mahitabo dihadiha, nga walay babag sa luna o panahon, kay kini lunsay espirituhanong pagpakigkomunikar. Ang mga anghel makapili sa pagpakigsulti sa usa lamang ka anghel, sa pipila, o sa tanan, pinaagi lamang sa ilang tuyo ug kabubut-on, apan dili sila makabasa sa hunahuna sa usag usa.

Giunsa Paglihok sa mga Anghel Diha sa mga Tawo ug sa Kabuhatan

Ingon nga lunsay espirituhanong mga binuhat, ang mga anghel mas duol sa Diyos sa han-ay sa kabuhatan, nga naghupot og mas taas nga dapit kay sa mga tawo, nga gilangkob sa lawas ug kalag. Sumala kang Aquinas, ang dili makita nga espirituhanong kalibotan, diin nahisakop ang mga anghel, mas taas ug mas hingpit kay sa makita nga pisikal nga kalibotan. Tungod sa ilang labaw nga kinaiya, ang maayong mga anghel nagdumala niining kalibotana ug ang mga demonyo naningkamot sa paglaglag niini. Walay mahitabo sa pisikal nga kalibotan kon dili kini pagbuot sa Diyos, ug ang mga anghel naglihok isip mga instrumento sa kabubut-on sa Diyos. Pananglitan, ang natural nga pag-ilis sa mga panahon mahitabo ubos sa pagdumala sa mga anghel. Dili sila makahimo og mga milagro, kay kini wala sa ilang kinaiyanhong gahom. Apan kon ang Diyos magsugo nga mahitabo ang usa ka milagro, Iyang ipahinabo kana nga milagro pinaagi sa mga anghel isip Iyang mga instrumento. Sumala kang Aquinas, kini gihimo pinaagi sa koro sa mga Bertudes, nga gitugyanan sa pagdumala sa natural nga kalibotan.

Ang mga anghel dili makalihok direkta diha sa kabubut-on sa tawo, apan makalihok sila diha sa salabotan sa tawo pinaagi sa pagpaambit sa gikinahanglang mga kamatuoran. Makatisok sila og mga ideya sa imahinasyon sa tawo, makaimpluwensiya sa mga hilig ug tinguha, ug makapukaw sa mga pagbati ug emosyon. Ang maayong mga anghel ug ang mga demonyo pareho nga makahimo niini. Mahimo pa gani silang magpakita og mga larawan o molihok diha sa ubang mga igbalati sa tawo isip paagi sa pagpakigkomunikar.

Kon ang usa ka anghel ipadala aron pagtuman sa usa ka buluhaton, ang Diyos mao ang tinubdan ug gigikanan niana nga sugo. Pinaagi sa ilang โ€œpagpadala,โ€ ang mga anghel naglihok diha sa usa ka tawo o dapit niining kalibotana o batok sa usa ka demonyo, nga nagtuman sa katungdanan nga alang niini sila gipadala. Ang siyam ka koro sa mga anghel naglangkob og usa ka han-ay. Ang mga ngalan niining siyam ka koro naggikan sa Balaang Kasulatan. Si Pseudo-Dionysius nga Areopagita naghan-ay sa siyam ka koro niining paagiha, ug gisunod ni Aquinas ang iyang paghan-ay: mga Serapin, mga Kerubin, mga Trono, mga Dominasyon, mga Bertudes, mga Potestades, mga Prinsipado, mga Arkanghel, ug mga Anghel nga Magbalantay. Niining siyam ka koro, nagbanabana si Aquinas nga ang lima lamang ka ubos nga koro ang gipadala sa Diyos sa misyon. Ang tulo nga labing taasโ€”mga Serapin, mga Kerubin, mga Tronoโ€”dili direktang makig-uban sa mga tawo o sa kalibotan. Bug-os silang nalambigit sa pagpamalandong sa Diyos, apan ilang ipasa ang ilang kahibalo ngadto sa mga anghel nga gipadala sa misyon aron pagtabang kanila. Ang mga Dominasyon dili usab direktang ipadala tungod kay sila ang nagdumala sa lima ka ubos nga koro, nga nagkoordinar sa ilang mga misyon, susama sa paagi sa usa ka heneral sa militar nga nagmando sa mga sakop ubos kaniya, nga nagpatuman sa kabubut-on sa kinatas-ang komandante.

Ang Pagbantay sa mga Anghel ug ang Pag-atake sa mga Demonyo

Nagtuo si Aquinas nga ang matag tawo, sukad sa takna sa pagkatawo, gitudloan og usa ka anghel nga magbalantay alang sa pagpanalipod ug paggiya sa tibuok niyang kinabuhi dinhi sa yuta aron anam-anam ug makanunayon siyang magiyahan ngadto sa kabubut-on sa Diyos. Ang mga anghel nga magbalantay dili matarog niining misyon. Samtang anaa pa sa sabakan, ang bata gipanalipdan usab sa Anghel nga Magbalantay sa inahan.

Gitugotan sa Diyos ang mga tawo nga moatubang og mga pagsulay ug kalisdanan, nga maoy mga kahigayonan alang sa espirituhanong pagtubo ug mas dakong pagsalig sa Iyang probidensiya. Ang mga tentasyon moabot sa dagway sa mga pag-aghat ug pagdani, nga naggikan sa mga demonyo. Gitugotan sa Diyos ang maong demonyohong mga tentasyon apan naghatag usab Siya sa gikinahanglang grasya aron pagsukol niini, nga makahimo sa mga tawo sa pag-angkon og merito ug espirituhanong kalig-on. Busa, sa kataposan, ang mga tentasyon mahimong makaayo kanato kon mabuntog kini.

Si Satanas, nga mao ang labing taas og ranggo sa mga anghel nga nangahulog, maoy nagpaluyo sa daghan niining mga demonyohanong pagtintal tungod sa iyang kasina. Bisan tuod dako ang iyang papel sa pagpaila sa sala ngadto sa katawhan sa dihang iyang gitintal sila si Adan ug Eva, ang mga sala sa matag tawo naggikan sa iyang gawasnong mga pagpili. Dugang pa, tungod kay ang mga tawo anaa sa kahimtang sa Sala nga Panulondon, usahay makasala kita nga mas direktang naggikan sa atong kaugalingong kinaiyahan nga nahulog sa sala, ug dili lamang sa impluwensiya sa mga demonyo. Ang mga demonyo dili mohunong sa ilang mga pagtintal, apan ang grasya sa Diyos naghatag sa kusog aron makasukol ug makabuntog niining mga pagtintal sa paglabay sa panahon pinaagi sa pag-ugmad sa hiyas.

Sunod: Kapitulo Upatโ€”Ang Langitnong Herarkiya

Talaan sa mga Sulod

Paperbackย – Kindle eBook โ€“ Google Play โ€“ Apple Books โ€“ย ug uban pa!